{"id":1140,"date":"2016-03-16T22:35:14","date_gmt":"2016-03-16T21:35:14","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=1140"},"modified":"2016-03-17T11:22:20","modified_gmt":"2016-03-17T10:22:20","slug":"notatki-z-niedoszlej-podrozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=1140","title":{"rendered":"Notatki z niedosz\u0142ej podr\u00f3\u017cy"},"content":{"rendered":"<p>Koniec \u015bwiata. Po raz pierwszy &#8211; z tak zwanych przyczyn losowych &#8211; nie dotar\u0142am na berli\u0144sk\u0105 Maerzmusik, kt\u00f3ra z Festiwalu Muzyki Aktualnej (nie uto\u017csamia\u0107 z muzyk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105) pod dyrekcj\u0105 Matthiasa Osterwolda zmieni\u0142a si\u0119 w Festiwal Zagadnie\u0144 Zwi\u0105zanych z Czasem, prowadzony przez Berno Odo Polzera, by\u0142ego szefa Wien Modern. Polzer jest modelowym przyk\u0142adem nowoczesnego kuratora &#8211; czyli cz\u0142owieka, kt\u00f3ry najwyra\u017aniej nie wierzy w moc pojedynczej dziedziny tw\u00f3rczo\u015bci, w tym przypadku muzyki, pr\u00f3buje wi\u0119c j\u0105 osadzi\u0107 w najrozmaitszych kontekstach interdyscyplinarnych. Wrzuca w ten barszcz wszelkie mo\u017cliwe grzyby, od teorii polityki, poprzez architektur\u0119, histori\u0119 medi\u00f3w, neurobiologi\u0119, taniec i performatyk\u0119, a\u017c po sztuki plastyczne. Osterwold &#8211; z wykszta\u0142cenia socjolog &#8211; robi\u0142 to moim zdaniem z wi\u0119kszym wyczuciem i wdzi\u0119kiem, a przede wszystkim rozeznaniem w najistotniejszej kwestii muzyki nowej. Tak przynajmniej wnosz\u0119 na podstawie do\u015bwiadcze\u0144 z ubieg\u0142orocznej imprezy, po raz pierwszy zaprogramowanej w ca\u0142o\u015bci przez Polzera, oraz z naj\u015bwie\u017cszych doniesie\u0144 koleg\u00f3w po fachu, kt\u00f3rzy do Berlina pojechali i przez pierwszych kilka dni nudzili si\u0119 jak mopsy na tureckim kazaniu (\u017ce pozwol\u0119 sobie interdyscyplinarnie po\u0142\u0105czy\u0107 w jedno dwa idiomy). Muzyki w tym roku pono\u0107 jak na lekarstwo, cho\u0107 trzy dni temu wreszcie co\u015b zacz\u0119\u0142o si\u0119 dzia\u0107&#8230;<\/p>\n<p>Tyle \u017ce za spraw\u0105 pewnej kompozycji, kt\u00f3rej ma\u0142o kto by si\u0119 spodziewa\u0142 na takim festiwalu, czyli <em>Winterreise<\/em> Schuberta, drugiego z wielkich cykl\u00f3w pie\u015bniowych do poezji Wilhelma M\u00fcllera, uko\u0144czonego w 1827 roku. Ten &#8222;epos o samotno\u015bci&#8221;, jak nazwa\u0142 go Polzer, sta\u0142 si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla kilku skrajnie odmiennych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 uwzgl\u0119dnionych w programie Maerzmusik. Wczoraj <em>Podr\u00f3\u017c zimowa <\/em>rozbrzmia\u0142a w sali kameralnej Filharmonii Berli\u0144skiej &#8211; w wykonaniu Iana Bostridge&#8217;a i Juliusa Drake&#8217;a. Dwa dni wcze\u015bniej, na du\u017cej scenie Haus der Berliner Festspiele, austriacki kompozytor, improwizator i programista Bernhard Lang przedstawi\u0142 swoj\u0105 &#8222;monadologi\u0119&#8221; <em>The Cold Trip &#8211; <\/em>swoist\u0105 metakompozycj\u0119, komputerowo-elektroniczny palimpsest z brzmie\u0144 nadpisanych nad d\u017awi\u0119kami i strukturami oryginalnego cyklu Schuberta (z udzia\u0142em jak najbardziej \u017cywych wokalist\u00f3w, kwartetu gitarowego i pianisty). Koncert poprzedzi\u0142o czytanie fragment\u00f3w ze sztuki Elfriede Jelinek <em>Winterreise<\/em> &#8211; przez Sophie Rois, jedn\u0105 z ulubionych aktorek Franka Castorfa, znan\u0105 te\u017c wielbicielom film\u00f3w Toma Tykwera. O ile Jelinek nawi\u0105za\u0142a bezpo\u015brednio do Schubertowskiej <em>Podr\u00f3\u017cy, <\/em>o tyle czwarty uczestnik &#8222;projektu&#8221;, niemiecki artysta wideo i re\u017cyser film\u00f3w eksperymentalnych Daniel K\u00f6tter, raczej si\u0119 pod ni\u0105 podczepi\u0142 na si\u0142\u0119: w trzeciej ods\u0142onie dzie\u0142a teatru muzycznego <em>\u00d6konomien des Handelns<\/em>. Poprzednie nosi\u0142y tytu\u0142y <em>KREDIT<\/em> i <em>RECHT<\/em>, t\u0119 wystarczy\u0142o nazwa\u0107 <em>LOVE<\/em>, \u017ceby jako\u015b dopi\u0105\u0107 mocno naci\u0105gan\u0105 koncepcj\u0119 Polzera.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/schubert-s-winter-journey.jpg\" rel=\"attachment wp-att-1141\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1141\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/schubert-s-winter-journey-228x300.jpg\" alt=\"schubert-s-winter-journey\" width=\"228\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/schubert-s-winter-journey-228x300.jpg 228w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/schubert-s-winter-journey.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 228px) 100vw, 228px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Jak Pa\u0144stwo zapewne wiedz\u0105, za sztuk\u0105 wokaln\u0105 Bostridge&#8217;a, ogl\u0119dnie m\u00f3wi\u0105c, nie przepadam. Bardzo natomiast go ceni\u0119 jako badacza i obdarzonego tyle\u017c lekkim, co ci\u0119tym pi\u00f3rem pisarza. Od tej strony Polacy go jeszcze nie znaj\u0105 (rysuje si\u0119 pewna szansa, \u017ceby t\u0119 luk\u0119 zape\u0142ni\u0107). Po za\u015bpiewaniu pe\u0142nego cyklu <em>Winterreise<\/em> Bostridge odczyta\u0142 w Filharmonii fragmenty ze swojej najnowszej ksi\u0105\u017cki. Ksi\u0105\u017cki m\u0105drej i \u015blicznie wydanej, na kt\u00f3r\u0105 wysup\u0142a\u0142am w ubieg\u0142ym roku ostatnie oszcz\u0119dno\u015bci podczas kr\u00f3tkiego pobytu w Londynie, nie mog\u0105c si\u0119 oprze\u0107 pokusie wzbogacenia ksi\u0119gozbioru o pozycj\u0119 typowo angielsk\u0105 z ducha, tak zwany <em>companion<\/em>, kt\u00f3ry najlepiej czyta\u0107 sposobem Kubusia Puchatka: &#8222;bardzo starannie, <span class=\"highlight begin selected\">najprz<\/span><span class=\"highlight end selected\">\u00f3d<\/span> z lewa na prawo, a potem na wszelki wypadek z prawa na lewo&#8221;. Pod koniec ubieg\u0142ego roku poleca\u0142am go czytelnikom &#8222;Muzyki w Mie\u015bcie&#8221;: &#8222;<em>Schubert\u2019s Winter Journey. Anatomy of an Obsession<\/em> to rzecz, kt\u00f3r\u0105 warto mie\u0107 na w\u0142asno\u015b\u0107 i to najlepiej w tradycyjnym, papierowym wydaniu. Bostridge przedstawia w niej Schubertowskie arcydzie\u0142o na tle burzliwych wydarze\u0144 i pr\u0105d\u00f3w my\u015blowych epoki \u2013 po kolei, poprzedzaj\u0105c ka\u017cdy esej tekstem oryginalnym i w\u0142asnym przek\u0142adem pie\u015bni. Szkice s\u0105 zarazem erudycyjne i dowcipne, bogato ilustrowane reprodukcjami dzie\u0142 sztuki i druk\u00f3w ulotnych, zdj\u0119ciami i przyk\u0142adami nutowymi. Dodatkowym atutem tego swoistego bedekera jest pi\u0119kna szata graficzna. Nic, tylko zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w fotelu przy d\u017awi\u0119kach ulubionego wykonania i wyruszy\u0107 w podr\u00f3\u017c zimow\u0105 z Bostridgem \u2013 byle powolutku, smakuj\u0105c ka\u017cde zdanie i nowo odkryt\u0105 prawd\u0119 o Schubercie&#8221;.<\/p>\n<p>Za kilka dni przysi\u0105d\u0119 fa\u0142d\u00f3w i napisz\u0119 o tej pere\u0142ce do &#8222;Tygodnika Powszechnego&#8221;. Zanim jednak to zrobi\u0119, westchn\u0119 sobie z \u017calem &#8211; za niepowtarzaln\u0105 atmosfer\u0105 Berlina, w kt\u00f3rym rozbrzmiewa tyle pi\u0119knych d\u017awi\u0119k\u00f3w, \u017ce nawet najnudniejszy festiwal nie jest w stanie st\u0142umi\u0107 muzyki tej metropolii. Za rozrastaj\u0105c\u0105 si\u0119 z ka\u017cdym sezonem grup\u0105 obserwator\u00f3w berli\u0144skich festiwali, z kt\u00f3rymi mo\u017cna pogada\u0107 o wszystkim, cz\u0119sto w trzech j\u0119zykach naraz. Za miastem, po kt\u00f3rym mog\u0119 ju\u017c w\u0119drowa\u0107 z zamkni\u0119tymi oczami, a i tak wiem, gdzie mo\u017cna kupi\u0107 najciekawsze ksi\u0105\u017cki i p\u0142yty, gdzie \u015bpiewa najg\u0142o\u015bniejszy s\u0142owik w Europie, u kt\u00f3rego z ulicznych sprzedawc\u00f3w mo\u017cna dosta\u0107 najlepsz\u0105 sa\u0142atk\u0119 <em>tabbouleh<\/em>, a w kt\u00f3rym nocnym sklepie &#8211; najsmaczniejsze i wcale nie najdro\u017csze tempranillo. <em>Fremd bin ich eingezogen<\/em>, ale czasem czuj\u0119 si\u0119 tu mniej obco ni\u017c w domu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koniec \u015bwiata. Po raz pierwszy &#8211; z tak zwanych przyczyn losowych &#8211; nie dotar\u0142am na berli\u0144sk\u0105 Maerzmusik, kt\u00f3ra z Festiwalu Muzyki Aktualnej (nie uto\u017csamia\u0107 z muzyk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105) pod dyrekcj\u0105 Matthiasa Osterwolda zmieni\u0142a si\u0119 w Festiwal Zagadnie\u0144 Zwi\u0105zanych z Czasem, prowadzony przez Berno Odo Polzera, by\u0142ego szefa Wien Modern. Polzer jest modelowym przyk\u0142adem nowoczesnego kuratora &#8211; &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=1140\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-1140","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1140"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1144,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1140\/revisions\/1144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}