{"id":1234,"date":"2016-05-02T14:08:56","date_gmt":"2016-05-02T12:08:56","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=1234"},"modified":"2021-04-30T12:01:29","modified_gmt":"2021-04-30T10:01:29","slug":"bajka-o-tym-jak-wlasna-doskonalosc-opere-do-zlego-przywiodla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=1234","title":{"rendered":"Bajka o tym, jak w\u0142asna doskona\u0142o\u015b\u0107 oper\u0119 do z\u0142ego przywiod\u0142a"},"content":{"rendered":"

Dzi\u015b esej troch\u0119 nietypowy. Nie uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107 do Wroc\u0142awia na festiwal Musica Polonica Nova (trudny wyb\u00f3r pad\u0142 na Rusa\u0142k\u0119<\/em> w Glasgow), przyj\u0119\u0142am jednak zaproszenie do skre\u015blenia s\u0142\u00f3w paru na temat dziwnej predylekcji wsp\u00f3\u0142czesnych kompozytor\u00f3w do literatury fantastycznej w og\u00f3le, w szczeg\u00f3le za\u015b do tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Lema. T\u0119 ostatni\u0105 kocham nad \u017cycie i wychowywa\u0142am si\u0119 na niej w dzieci\u0144stwie tak, jak moi r\u00f3wie\u015bnicy na bajce o \u015api\u0105cej Kr\u00f3lewnie. Co ciekawsze, przekona\u0142am si\u0119 po latach, \u017ce prze\u017cywa\u0142am j\u0105 bardzo podobnie, o ile nie tak samo, jak moi r\u00f3wie\u015bnicy bajk\u0119 o \u015api\u0105cej Kr\u00f3lewnie. Z tych wspomnie\u0144, tak\u017ce o p\u00f3\u017aniejszych lekturach lemowskich, oraz z gar\u015bci przemy\u015ble\u0144 o funkcji opery na przestrzeni dziej\u00f3w, zrobi\u0142 si\u0119 tekst o tym, co to w\u0142a\u015bciwie jest opera, i czy niekt\u00f3re utwory wsp\u00f3\u0142czesne naprawd\u0119 trzeba okre\u015bla\u0107 tym terminem. Do poczytania w poni\u017cszym linku albo w papierowym wydaniu kwietniowej „Muzyki w Mie\u015bcie”.<\/p>\n

***<\/p>\n

Podobno nikt ju\u017c nie czyta ksi\u0105\u017cek, za to wszyscy je pisz\u0105. S\u0105dz\u0105c z narzeka\u0144 znajomych redaktor\u00f3w, zarzucanych setkami maszynopis\u00f3w debiutanckich powie\u015bci \u2013 jedna w drug\u0105 obj\u0119to\u015bci Wojny i pokoju<\/em> \u2013 nie jest to stwierdzenie dalekie od prawdy. Szcz\u0119\u015bliwie \u015bwiat muzyki powa\u017cnej, cho\u0107by z racji swej hermetyczno\u015bci i ogranicze\u0144 natury finansowej, niejako si\u0142\u0105 rzeczy broni przed podobnym zalewem grafomanii, ale i w nim od pewnego czasu mo\u017cna zaobserwowa\u0107 pewne ciekawe zjawisko. Ot\u00f3\u017c prawie \u017caden ze wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w nie chce ju\u017c s\u0142ucha\u0107 oper, za to wszyscy je komponuj\u0105. A w ka\u017cdym razie tak im si\u0119 wydaje, podobnie jak aspiruj\u0105cym literatom wydaje si\u0119, \u017ce pisz\u0105 powie\u015bci. Kolejnym ciekawym fenomenem jest wyb\u00f3r pisarzy, kt\u00f3rych dzie\u0142a s\u0142u\u017c\u0105 kompozytorom za kanw\u0119 ich nowych utwor\u00f3w. Od niedawna jeste\u015bmy \u015bwiadkami istnego wysypu oper \u201ekosmicznych\u201d, nawi\u0105zuj\u0105cych mniej lub bardziej lu\u017ano do klasyk\u00f3w literatury science-fiction<\/em>. Mi\u0119dzy innymi do Stanis\u0142awa Lema, kt\u00f3ry niejednokrotnie przyznawa\u0142, \u017ce s\u0142o\u0144 mu na ucho nadepn\u0105\u0142, niemniej z dziwn\u0105 regularno\u015bci\u0105 wplata\u0142 w\u0105tki muzyczne w swoj\u0105 w\u0142asn\u0105, wymykaj\u0105c\u0105 si\u0119 wszelkim pr\u00f3bom kategoryzacji tw\u00f3rczo\u015b\u0107. A to zabra\u0142 ca\u0142\u0105 orkiestr\u0119 symfoniczn\u0105 na pok\u0142ad olbrzymiego statku Gea w Ob\u0142oku Magellana<\/em>, to zn\u00f3w w opisie cytoplazmatycznego oceanu Solaris stwierdzi\u0142 obrazowo, \u201e\u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie nad i pod nami, w strzelistych otch\u0142aniach, poza granicami wzroku i wyobra\u017ani zachodz\u0105 krocie i miliony r\u00f3wnoczesnych przekszta\u0142ce\u0144, powi\u0105zanych z sob\u0105 jak nuty matematycznym kontrapunktem\u201d. Uwa\u017cny czytelnik z pewno\u015bci\u0105 spostrze\u017ce, \u017ce Lem traktowa\u0142 muzyk\u0119 jak metafor\u0119 nieogarnionego kosmosu. Kris Kelvin, bohater Solaris,<\/em> m\u00f3wi\u0142 o \u201esymfonii geometrycznej\u201d zagadkowej planety, \u017ce jeste\u015bmy g\u0142uchymi jej s\u0142uchaczami. Niewykluczone, \u017ce Lem by\u0142 g\u0142uchym s\u0142uchaczem najzupe\u0142niej ludzkich symfonii, ale szanowa\u0142 ich niezrozumia\u0142y potencja\u0142 i upatrywa\u0142 w nim klucz do tajemnic wszech\u015bwiata.<\/p>\n

Nie zdziwi\u0142am si\u0119 wi\u0119c, \u017ce do w\u0105tk\u00f3w lemowskich powr\u00f3cili kompozytorzy uczestnicz\u0105cy w tegorocznym festiwalu Musica Polonica Nova \u2013 Krzysztof Wo\u0142ek, Artur Zagajewski oraz Pawe\u0142 Hendrich i Cezary Duchnowski. Dwaj ostatni zapowiadaj\u0105 co-oper\u0119 (od kooperacji, ale te\u017c od pytania \u201eco?\u201d, nawi\u0105zuj\u0105cego do eksperymentalnego charakteru ich wsp\u00f3\u0142pracy). Na razie nie-wiadomo-co-oper\u0119, oper\u0119 nietypow\u0105, gdzie tre\u015b\u0107 opowiada\u0144 Lema oblecze si\u0119 w szat\u0119, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym prz\u0119dziwem nie b\u0119dzie s\u0142owo, lecz muzyka. Oper\u0119 \u2013 jakkolwiek dziwnie to zabrzmi \u2013 \u015bpiewan\u0105, kt\u00f3ra jednak si\u0119 ob\u0119dzie bez g\u0142osu ludzkiego. Spytani przez Krzysztofa Kwiatkowskiego, dlaczego wybrali trzy pierwsze opowiadania ze zbioru Bajki robot\u00f3w<\/em>, odparli, \u017ce wyda\u0142y im si\u0119 najbardziej atrakcyjne.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ok\u0142adka pierwszego wydania Cyberiady, <\/em>wed\u0142ug projektu Daniela Mroza. Wydawnictwo Literackie, 1965<\/p>\n

No i tu si\u0119 zdziwi\u0142am. Moim zdaniem wszystkie Bajki robot\u00f3w<\/em> s\u0105 r\u00f3wnie atrakcyjne z literackiego punktu widzenia \u2013 jako przewrotne mikrotraktaty o kondycji ludzkiej, z nieodzownym, cz\u0119sto smutnym mora\u0142em. Z punktu widzenia formy operowej wydaj\u0105 si\u0119 jednak zbyt skondensowane, ich bohaterowie \u2013 zanadto blaszani, narracja \u2013 logiczna ponad miar\u0119, naszpikowana zbyt wielk\u0105 liczb\u0105 przekornych sofizmat\u00f3w i paradoks\u00f3w matematycznych. Jestem pe\u0142nokrwistym stworzeniem operowym: na miejscu Hendricha i Duchnowskiego zajrza\u0142abym kilkadziesi\u0105t stron dalej, do mojego ukochanego opowiadania Maszyna Trurla<\/em>, kt\u00f3re ma w sobie i\u015bcie Verdiowski potencja\u0142. Tragiczna historia rozumnego kalkulatora, kt\u00f3ry ku przera\u017ceniu swojego wynalazcy okaza\u0142 si\u0119 ca\u0142kiem bezrozumny, a na dodatek uparty jak osio\u0142, niesie w sobie materia\u0142 na niezawodny wyciskacz \u0142ez. Jest w niej wszystko, co w operze by\u0107 powinno: zawiedziona mi\u0142o\u015b\u0107, sytuacja bez wyj\u015bcia, przemoc i \u015bmier\u0107 pod skalnym obwa\u0142em. Kiedy po raz pierwszy przeczyta\u0142am s\u0142owa: \u201ew tej\u017ce chwili maszyna zaszumia\u0142a s\u0142abo i niewyra\u017anie, ledwo s\u0142yszalnie, po raz ostatni wybe\u0142kota\u0142a: \u2013 SIEDEM. Potem co\u015b cienko zgrzytn\u0119\u0142o w jej wn\u0119trzu, kamienie posypa\u0142y si\u0119 z wierzchu i zamar\u0142a, przeistoczona w bry\u0142\u0119 martwego \u017celastwa\u201d, rozszlocha\u0142am si\u0119 jak dziecko (kt\u00f3rym by\u0142am) i przesta\u0142am nienawidzi\u0107 Trurla dopiero po lekturze Wielkiego lania<\/em>. Bo tym razem jego zrobi\u0142o mi si\u0119 szkoda.<\/p>\n

Ale mo\u017ce ja czego\u015b nie rozumiem. Forma operowa (pomi\u0144my mo\u017ce jej pierwociny w uj\u0119ciu artyst\u00f3w Cameraty florenckiej) przesz\u0142a od XVII wieku pot\u0119\u017cn\u0105 ewolucj\u0119. Nigdy si\u0119 jednak nie sprzeniewierzy\u0142a sugestii zawartej w samym s\u0142owie \u201eopera\u201d. W opas\u0142ym s\u0142owniku \u0142aci\u0144skim Charltona T. Lewisa i Charlesa Shorta, kt\u00f3ry wprawdzie ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne w 1879 roku, ale w du\u017cej mierze opiera\u0142 si\u0119 na wynikach mr\u00f3wczej pracy wcze\u015bniejszych filolog\u00f3w niemieckich, mo\u017cna znale\u017a\u0107 wyra\u017ane rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy rzeczownikiem opus<\/em> a niezale\u017cn\u0105 form\u0105 \u017ce\u0144sk\u0105 opera<\/em>, wywiedzion\u0105 z pierwszej osoby liczby mnogiej tego pierwszego. Ot\u00f3\u017c opus<\/em> to bezmy\u015blna, mechaniczna robota wykonywana przez niewolnik\u00f3w, bydl\u0119ta albo \u017co\u0142nierzy. Opera<\/em> to co\u015b wi\u0119cej; to tw\u00f3rczy trud, produkt wolnej woli, uwarunkowany potrzeb\u0105 s\u0142u\u017cenia innym ludziom. W niekt\u00f3rych z\u0142o\u017ceniach, na przyk\u0142ad z czasownikiem dare<\/em> (\u201edawa\u0107\u201d), znaczy wr\u0119cz troszczy\u0107 si\u0119 o kogo\u015b, po\u015bwi\u0119ca\u0107 mu ca\u0142\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n

Kompozytorzy operowi od zarania formy spe\u0142niali t\u0119 misj\u0119 ze \u015bmierteln\u0105 powag\u0105, nawet w operach na tematy niepowa\u017cne. Pisali libretta sami, albo podejmowali wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wykwalifikowanymi w tym fachu rzemie\u015blnikami. \u017beby pom\u00f3c s\u0142uchaczom po\u0142apa\u0107 si\u0119 w narracji, poszczeg\u00f3lne \u201enumery\u201d \u2013 arie, ansamble, ch\u00f3ry, marsze i intermezza \u2013 \u0142\u0105czyli za pomoc\u0105 \u015bpiewanych recytatyw\u00f3w albo dialog\u00f3w m\u00f3wionych, charakterystycznych dla singspieli, semi-oper i oper komicznych. Zacz\u0119li odchodzi\u0107 od tej praktyki dopiero pod wp\u0142ywem Wagnera, kt\u00f3ry przez ca\u0142e tw\u00f3rcze \u017cycie ugania\u0142 si\u0119 za swoj\u0105 \u201enieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 melodi\u0105\u201d, coraz szersze pole do popisu daj\u0105c p\u0119czniej\u0105cej orkiestrze i czuwaj\u0105cemu nad muzycznym kszta\u0142tem ca\u0142o\u015bci dyrygentowi.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bal maskowy w operze. Rycina wed\u0142ug obrazu Jean-Fran\u00e7ois Bosio (1764\u20131827)<\/p>\n

Zanim jednak do tego dosz\u0142o, w ka\u017cdym kraju, w poszczeg\u00f3lnych miastach, a czasem nawet w pojedynczych teatrach rozwija\u0142y si\u0119 odr\u0119bne style, zorientowane na gust i mo\u017cliwo\u015bci percepcyjne konkretnych s\u0142uchaczy. Innymi torami potoczy\u0142y si\u0119 losy opery w Rzymie, Wenecji i Neapolu. Na \u017cyznym podglebiu opery w\u0142oskiej, ballet de court<\/em> i tragedii klasycystycznej wyros\u0142y pierwociny opery francuskiej. Z intermezz\u00f3w w stylu commedia dell\u2019arte, wykonywanych mi\u0119dzy aktami oper seria, wyewoluowa\u0142 odr\u0119bny gatunek, zapocz\u0105tkowany kompozycjami Pergolesiego, Cimarosy i Paisiella. \u201eZawleczony\u201d do XVIII-wiecznej Anglii przez H\u00e4ndla styl neapolita\u0144ski walczy\u0142 o lepsze z pr\u00f3bami ukonstytuowania rodzimej formy teatru muzycznego, kt\u00f3re zaowocowa\u0142y powstaniem opery balladowej. Ta z kolei odegra\u0142a poczesn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu niemieckiego singspielu. Rosn\u0105ca potrzeba \u201eucz\u0142owieczenia\u201d formy i zast\u0105pienia jednowymiarowych bohater\u00f3w z\u0142o\u017conymi emocjonalnie postaciami zyska\u0142a spektakularny wyraz w arcydzie\u0142ach Mozarta, \u0142\u0105cz\u0105cych muzyk\u0119 z tekstem w tak sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 dramaturgiczn\u0105, \u017ce Goethe postawi\u0142 je na r\u00f3wni ze sztukami Szekspira. Romantyczne umi\u0142owanie idei, kult bohatera i fantastyczno\u015b\u0107 przesz\u0142y w Niemczech d\u0142ug\u0105 drog\u0119 od Fidelia <\/em>Beethovena, poprzez opery Webera, a\u017c po dramaty muzyczne Wagnera. W porewolucyjnej Francji operowe \u015bcie\u017cki rozwidli\u0142y si\u0119 jeszcze g\u0119\u015bciej, biegn\u0105c tropem no\u015bnych historii z przesz\u0142o\u015bci w grand op\u00e9ra<\/em>, bardziej przyziemnych, cho\u0107 wcale nieweso\u0142ych w <\/em>op\u00e9ra comique<\/em> i l\u017cejszych temat\u00f3w w operetkach. XIX-wieczna opera w\u0142oska bardziej si\u0119 dzi\u015b kojarzy z majestatem, bogactwem melodycznym i szerokim zakrojem dramat\u00f3w Verdiego ni\u017c klarowno\u015bci\u0105 i wokaln\u0105 wirtuozeri\u0105 wcze\u015bniejszych oper Rossiniego, Donizettiego i Belliniego. Wreszcie nadszed\u0142 czas przesytu, redefinicji formy i nowych poszukiwa\u0144. Kompozytorzy operowi \u2013 w\u015br\u00f3d nich Puccini i Debussy \u00ad\u2013 zacz\u0119li eksperymentowa\u0107 z atonalno\u015bci\u0105 jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny, kt\u00f3ra nieodwracalnie zniszczy\u0142a pewien porz\u0105dek \u015bwiata. Modernizm rodzi\u0142 si\u0119 w b\u00f3lach i lawirowa\u0142 mi\u0119dzy pr\u00f3bami dodekafonicznymi Sch\u00f6nberga, rozszerzon\u0105 tonalno\u015bci\u0105 partytur Szostakowicza, Brittena i Ginastery, neoklasycyzmem Strawi\u0144skiego i jego na\u015bladowc\u00f3w.<\/p>\n

Im g\u0142\u0119biej w wiek XX, tym bardziej kurczy\u0142y si\u0119 sk\u0142ady instrumentalne, rozrzedza\u0142y faktury, kurczy\u0142y obsady solistyczne. A jednak opera \u2013 jakkolwiek awangardowa \u2013 wci\u0105\u017c pozostawa\u0142a oper\u0105. Form\u0105 wyra\u017anie odr\u0119bn\u0105 od innych odmian muzyki wokalno-instrumentalnej, a nawet scenicznej: od kantaty, oratorium, kabaretu, wodewilu i musicalu. Teatry operowe wci\u0105\u017c utrzymywa\u0142y pot\u0119\u017cne orkiestry ze zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 co drugi dzie\u0144 grup\u0105 d\u0119t\u0105, olbrzymie ch\u00f3ry i zespo\u0142y baletowe. Nadrz\u0119dn\u0105 rol\u0119 w operze wci\u0105\u017c pe\u0142ni\u0142a muzyka, przewa\u017cnie silnie zwi\u0105zana z librettem. Na nowe kompozycje zarabia\u0142y wystawienia \u017celaznej klasyki. Tyle \u017ce by\u0142o coraz trudniej. Nie tylko na utrzymaniu status quo, <\/em>ale i na przysz\u0142o\u015bci opery jako formy coraz d\u0142u\u017cszym cieniem k\u0142ad\u0142y si\u0119 kolejne og\u00f3lno\u015bwiatowe kryzysy finansowe: od Great Depression lat trzydziestych a\u017c po trwaj\u0105ce po dzi\u015b dzie\u0144 za\u0142amanie systemu, spowodowane zapa\u015bci\u0105 na rynku kredyt\u00f3w hipotecznych w 2007 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Opera Liny Lapelyt\u0117 HAVE A GOOD DAY! <\/em>– na 10 kasjerek, d\u017awi\u0119ki z supermarketu i fortepian. HERE’s Mainstage Theatre, 2014, fot. Noah Stern Weber<\/p>\n

Czy opera kona? Chyba jeszcze nie, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 febra ni\u0105 trz\u0119sie. \u017beby \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 widz\u00f3w, rozmywa si\u0119 stylistycznie, wchodzi w dyskurs interdyscyplinarny, ucieka w n\u0119c\u0105cy, cho\u0107 \u015blepy zau\u0142ek Regieoper<\/em>. Kompozytorzy radz\u0105 sobie, jak umiej\u0105. Tworz\u0105 kr\u00f3tsze, ta\u0144sze, cz\u0119sto \u0142atwiejsze w odbiorze dzie\u0142a z pogranicza gatunk\u00f3w. T\u0142umacz\u0105 swoje dzia\u0142ania ca\u0142kowitym wyczerpaniem dotychczasowej konwencji, potrzeb\u0105 dotrzymania kroku rewolucji technologicznej, konieczno\u015bci\u0105 przykucia uwagi wsp\u00f3\u0142czesnego odbiorcy, przyzwyczajonego do ca\u0142kiem innego tempa \u017cycia. Sami nie do ko\u0144ca w to wierz\u0105. Troch\u0119 si\u0119 wstydz\u0105, przynajmniej za granic\u0105, wi\u0119c nazywaj\u0105 te swoje pr\u00f3by dzie\u0142ami Musiktheater, akcjami scenicznymi, performansami. T\u0119skni\u0105 za mo\u017cliwo\u015bci\u0105 stworzenia \u201eprawdziwej\u201d opery: takiej na du\u017cej scenie, z pe\u0142n\u0105 orkiestr\u0105, wielkim ch\u00f3rem, liczn\u0105 obsad\u0105 solist\u00f3w i sp\u00f3jnym dramaturgicznie librettem. Niekt\u00f3rym si\u0119 udaje. Wi\u0119kszo\u015bci nie.<\/p>\n

Czy jest wi\u0119c sens okre\u015bla\u0107 te kompozycje mianem oper, cho\u0107by nawet opatruj\u0105c t\u0119 nazw\u0119 jakim\u015b bezpiecznym morfemem w rodzaju no-opera, anty-opera, co-opera, opera-cja? Mo\u017ce jest i przekonamy si\u0119 o tym wkr\u00f3tce, s\u0142uchaj\u0105c nowego utworu Hendricha i Duchnowskiego. Mo\u017ce, jak u Lema, zadziwimy si\u0119 ich m\u0105dro\u015bci i odejdziemy uspokojeni do swoich dom\u00f3w. A mo\u017ce b\u0119dziemy sarka\u0107, \u017ce zn\u00f3w jad\u0105, tylko drogi nie znaj\u0105. B\u0105d\u017amy dobrej my\u015bli. Pora wyt\u0119\u017cy\u0107 uranowe uszy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b esej troch\u0119 nietypowy. Nie uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107 do Wroc\u0142awia na festiwal Musica Polonica Nova (trudny wyb\u00f3r pad\u0142 na Rusa\u0142k\u0119 w Glasgow), przyj\u0119\u0142am jednak zaproszenie do skre\u015blenia s\u0142\u00f3w paru na temat dziwnej predylekcji wsp\u00f3\u0142czesnych kompozytor\u00f3w do literatury fantastycznej w og\u00f3le, w szczeg\u00f3le za\u015b do tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Lema. T\u0119 ostatni\u0105 kocham nad \u017cycie i wychowywa\u0142am … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-1234","6":"format-standard","7":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1234"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5772,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234\/revisions\/5772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}