{"id":1297,"date":"2016-06-03T12:26:08","date_gmt":"2016-06-03T10:26:08","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=1297"},"modified":"2021-05-16T16:11:06","modified_gmt":"2021-05-16T14:11:06","slug":"oddzial-intensywnej-terapii-muzycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=1297","title":{"rendered":"Oddzia\u0142 Intensywnej Terapii Muzycznej"},"content":{"rendered":"

W zdrowym ciele zdrowy duch. Ale ju\u017c niekoniecznie m\u0105dry. A ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie zawsze wra\u017cliwy na sztuk\u0119. Muzycy te\u017c choruj\u0105, a fizyczne i psychiczne dolegliwo\u015bci potrafi\u0105 rzutowa\u0107 na ich interpretacje. \u015awiat nie jest sprawiedliwy – to, co w przypadku kompozytora b\u0105d\u017a dyrygenta mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105, \u015bpiewakowi zrujnuje \u017cycie i karier\u0119. Bezlitosne media i nieub\u0142agana publiczno\u015b\u0107 stawiaj\u0105 artystom coraz wy\u017csze wymagania. Jedni podejmuj\u0105 m\u0105dre decyzje, cz\u0119sto ogromnym kosztem zawodowym, inni daj\u0105 si\u0119 wkr\u0119ci\u0107 w tryby komercyjnego szale\u0144stwa, wykorzystuj\u0105c smutn\u0105 okoliczno\u015b\u0107, \u017ce wielbiciele wol\u0105 ogl\u0105da\u0107 obrazki i polega\u0107 na informacjach z materia\u0142\u00f3w prasowych, ni\u017c uwa\u017cnie s\u0142ucha\u0107 i samemu wyci\u0105ga\u0107 wnioski. O chorych instrumentach, chorych muzykach i zro\u015bni\u0119tych ze swym instrumentem chorych \u015bpiewakach – w majowym numerze „Muzyki w Mie\u015bcie”.<\/p>\n

***<\/p>\n

Instrumenty choruj\u0105 inaczej ni\u017c ludzie. A to im struna p\u0119knie, to zn\u00f3w piszcza\u0142ka stopnieje w po\u017carze albo p\u0142yta wierzchnia si\u0119 rozwarstwi pod wp\u0142ywem wilgoci. Cho\u0107 przecie\u017c i one kiedy\u015b umieraj\u0105, \u017cyj\u0105 niepor\u00f3wnanie d\u0142u\u017cej ni\u017c graj\u0105cy na nich muzycy, bo sprawni lutnicy, stroiciele i konserwatorzy potrafi\u0105 je nieraz po kilkakro\u0107 wskrzesi\u0107 z martwych. Kiedy zachoruje wirtuoz, przewa\u017cnie na pewien czas we\u017amie rozbrat ze swym steinwayem albo guarnerim, nie zarazi go jednak gryp\u0105 ani tyfusem, nie zabrudzi mu tonu uporczywym kaszlem ani szmerami w p\u0142ucach \u2013 co najwy\u017cej odbierze mu troch\u0119 pot\u0119gi brzmienia, graj\u0105c na nim os\u0142abionymi palcami. Mo\u017ce si\u0119 te\u017c zdarzy\u0107, \u017ce wydob\u0119dzie ze\u0144 d\u017awi\u0119ki niespodziewanie pi\u0119kne, naznaczone fizycznym i psychicznym cierpieniem wykonawcy.<\/p>\n

Choroby dyrygent\u00f3w rzutuj\u0105 na ca\u0142\u0105 orkiestr\u0119, nie zawsze jednak ze z\u0142ym skutkiem artystycznym. Czasem wr\u0119cz przeciwnie, jak w przypadku interpretacji Otto Klemperera, zmagaj\u0105cego si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi \u2013 zwanymi kiedy\u015b pro\u015bciej cyklofreni\u0105 \u2013 do kt\u00f3rych z czasem do\u0142\u0105czy\u0142y powa\u017cne dolegliwo\u015bci somatyczne. Klemperer by\u0142 cz\u0142owiekiem trudnym, opryskliwym i z pozoru wyzbytym wszelkich zahamowa\u0144. W epizodach manii nie przepu\u015bci\u0142 \u017cadnej kobiecie. Tylko muzyka by\u0142a dla niego w\u00f3wczas wa\u017cniejsza ni\u017c seks \u2013 o czym dobrze wiedzia\u0142a zaprzyja\u017aniona z Klempererami Anna, c\u00f3rka Gustawa Mahlera. Chodz\u0105 s\u0142uchy, \u017ce unikn\u0119\u0142a kiedy\u015b gwa\u0142tu, bo spojrza\u0142a dyrygentowi g\u0142\u0119boko w oczy i spyta\u0142a: \u201ea w takcie czterdziestym \u00f3smym jest f czy fis?\u201d. Maestro natychmiast straci\u0142 ochot\u0119 na amory i chwyci\u0142 za partytur\u0119 Mszy h-moll<\/em>, \u017ceby rozstrzygn\u0105\u0107 t\u0119 pal\u0105c\u0105 kwesti\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Otto Klemperer podczas pr\u00f3b do Fidelia <\/em>w ROH, rok 1969.<\/p>\n

Kiedy w 1939 roku zoperowano mu guza m\u00f3zgu, wyszed\u0142 ze szpitala ze sparali\u017cowan\u0105 po\u0142ow\u0105 twarzy i pora\u017conym j\u0119zykiem. Popad\u0142 w tak g\u0142\u0119bok\u0105 depresj\u0119, \u017ce sam za\u017c\u0105da\u0142 umieszczenia go w zak\u0142adzie zamkni\u0119tym. Wystarczy\u0142o jednak kolejne wahni\u0119cie nastroju, by zwia\u0142 ze szpitala z kochank\u0105 i ruszy\u0142 z ni\u0105 w wariacki rajd po Stanach Zjednoczonych, zostawiaj\u0105c za sob\u0105 sznur nieop\u0142aconych rachunk\u00f3w. Kiedy policja dopad\u0142a go wreszcie w New Jersey, ca\u0142y kraj obieg\u0142o wstrz\u0105saj\u0105ce zdj\u0119cie Klemperera zza krat aresztu \u2013 w rozche\u0142stanej koszuli i z dzikim b\u0142yskiem w oczach ukrytych za przekrzywionymi okularami. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej zapr\u00f3szy\u0142 ogie\u0144 w po\u015bcieli i pr\u00f3bowa\u0142 go gasi\u0107 kamfor\u0105 (albo, jak twierdz\u0105 z\u0142o\u015bliwi, whisky ze stoj\u0105cej przy \u0142\u00f3\u017cku butelki). Ledwie uszed\u0142 z \u017cyciem. Po tym incydencie dyrygowa\u0142 przewa\u017cnie na siedz\u0105co, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tylko lew\u0105 r\u0119k\u0105, cho\u0107 zdarza\u0142o mu si\u0119 nagle wsta\u0107 i doprowadzi\u0107 utw\u00f3r do fina\u0142u bez \u017cadnych oznak u\u0142omno\u015bci fizycznej. Przeszed\u0142 do historii jako jeden z najwi\u0119kszych dyrygent\u00f3w XX wieku. A przecie\u017c w jego pe\u0142nych pasji, intensywnych a\u017c do b\u00f3lu, a zarazem wycyzelowanych w najdrobniejszych szczeg\u00f3\u0142ach interpretacjach poraniona dusza odbija si\u0119 jak w zwierciadle.<\/p>\n

\u015apiewacy maj\u0105 trudniej. Ich nadwra\u017cliwo\u015b\u0107, ich podatno\u015b\u0107 na zawarte w nutach, a poparte tekstem emocje, cz\u0119sto znajduj\u0105 pami\u0119tny wyraz w sztuce wykonawczej, ka\u017c\u0105 jednak za siebie p\u0142aci\u0107 niewyobra\u017caln\u0105 cen\u0119. Trudno liczy\u0107 na stroiciela, kt\u00f3ry pod\u0142ubie kluczem przy strunach, trudno polega\u0107 na reakcjach zdyscyplinowanego zespo\u0142u orkiestrowego, kt\u00f3ry wyczyta intencje dyrygenta nawet z wyrazu oczu w sparali\u017cowanej twarzy. Kiedy zwykli \u015bmiertelnicy zmagaj\u0105 si\u0119 ze skutkami przesilenia wiosennego, bycz\u0105c si\u0119 z ksi\u0105\u017ck\u0105, ucinaj\u0105c sobie popo\u0142udniowe drzemki i za\u017cywaj\u0105c witaminy, \u015bpiewak nieustannie przekracza granice mi\u0119dzy strefami czasowymi, m\u0119czy si\u0119 w klimatyzowanych hotelach, sp\u0119dza d\u0142ugie miesi\u0105ce z dala od domu i uczestniczy w pr\u00f3bach, na kt\u00f3rych zawsze trafi si\u0119 jaki\u015b zagrypiony fagocista lub siej\u0105cy zarazki inspicjent.<\/p>\n

Im lepszy \u015bpiewak, tym wi\u0119ksze obci\u0105\u017cenie. Tak\u017ce ze strony dociskaj\u0105cych \u015brub\u0119 impresari\u00f3w i coraz bardziej wymagaj\u0105cej publiczno\u015bci, kt\u00f3ra na estradzie i na scenie chce us\u0142ysze\u0107 dok\u0142adnie to samo, co zarejestrowano w sterylnych warunkach studia \u2013 z waln\u0105 pomoc\u0105 monta\u017cysty i realizatora d\u017awi\u0119ku. Mi\u0142o\u015bnicy opery wykupuj\u0105 bilety na spektakle w p\u00f3\u0142rocznym nieraz wyprzedzeniem. Rezerwuj\u0105 loty i miejsca w drogich hotelach, a potem wpadaj\u0105 w furi\u0119, kiedy ich ulubie\u0144com zdarzy si\u0119 odwo\u0142a\u0107 udzia\u0142 w przedstawieniu. R\u00f3wnie bezdusznie przyjmuj\u0105 desperackie pr\u00f3by od\u015bpiewania partii mimo jawnej niedyspozycji: zag\u0142uszaj\u0105 wyst\u0119py buczeniem, dziel\u0105 si\u0119 z\u0142o\u015bliwymi komentarzami na forach, skrupulatnie licz\u0105 wokalistom nietrafione d\u017awi\u0119ki, wystrzelone w g\u00f3rze koguty i rz\u0119\u017cenia w dolnym rejestrze.<\/p>\n

Arty\u015bci na wszelkie sposoby pr\u00f3buj\u0105 ich udobrucha\u0107. Simon Keenlyside, zmagaj\u0105cy si\u0119 z powa\u017cnymi problemami zdrowotnymi od prawie dw\u00f3ch lat, t\u0142umaczy si\u0119 wielbicielom na swojej stronie internetowej, \u017ce \u017cona by\u0142a chora, \u017ce zosta\u0142 na \u015bwi\u0119ta sam z dzie\u0107mi, gada\u0142 z nimi na okr\u0105g\u0142o, no i prosz\u0119, zachryp\u0142. Dymitr Chworostowski wr\u00f3ci\u0142 na scen\u0119 Metropolitan Opera trzy miesi\u0105ce po zdiagnozowaniu nowotworu i podj\u0119ciu intensywnego leczenia. Po czym kolejne wyst\u0119py odwo\u0142a\u0142. Administratorzy strony Jonasa Kaufmanna na FB mieli pe\u0142ne r\u0119ce roboty pod koniec ubieg\u0142ego roku \u2013 z zamieszczaniem kolejnych przeprosin i moderowaniem komentarzy od zapalczywych fan\u00f3w, kt\u00f3rzy nie chcieli uwierzy\u0107 w \u201ebajeczk\u0119\u201d o przewlek\u0142ej infekcji wirusowej i domagali si\u0119 jawnej deklaracji, \u017ce ich bo\u017cyszcze straci\u0142o g\u0142os.<\/p>\n

Pewnie dlatego tak mnie wkurzaj\u0105 m\u0142odzi, zdrowi jak konie wokali\u015bci, kt\u00f3rzy \u015bpiewaj\u0105 po prostu g\u0142upio. Dlatego podziwiam solist\u00f3w, kt\u00f3rzy umiej\u0105 m\u0105drze zrekompensowa\u0107 skutki chwilowej niedyspozycji. Kiedy wi\u0119c us\u0142ysz\u0119 o chorobie primadonny, nie wrzasn\u0119 jak Publiczno\u015b\u0107 u Ga\u0142czy\u0144skiego: \u201eNiech j\u0105 szlag trafi, ale niech gra\u201d. Nie zmusz\u0119 G\u017ceg\u017c\u00f3\u0142ki, \u017ceby pokaza\u0142 obola\u0142e nerki Hermenegildy.<\/p>\n

I tylko jednego nie wybacz\u0119: uwag nienawistnik\u00f3w, \u017ce chory b\u0105d\u017a starzej\u0105cy si\u0119 wokalista \u201enigdy nie umia\u0142 \u015bpiewa\u0107\u201d. W sparali\u017cowanego dyrygenta i w popsuty instrument jako\u015b trudniej rzuci\u0107 kamieniem. \u015apiewak ca\u0142y jest instrumentem. Niepowtarzalnym, stosunkowo kr\u00f3tkowiecznym i od pewnego momentu niemo\u017cliwym do naprawienia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zdrowym ciele zdrowy duch. Ale ju\u017c niekoniecznie m\u0105dry. A ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie zawsze wra\u017cliwy na sztuk\u0119. Muzycy te\u017c choruj\u0105, a fizyczne i psychiczne dolegliwo\u015bci potrafi\u0105 rzutowa\u0107 na ich interpretacje. \u015awiat nie jest sprawiedliwy – to, co w przypadku kompozytora b\u0105d\u017a dyrygenta mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105, \u015bpiewakowi zrujnuje \u017cycie i karier\u0119. Bezlitosne media … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-1297","6":"format-standard","7":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1297"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5805,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1297\/revisions\/5805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}