{"id":1439,"date":"2016-08-02T20:02:21","date_gmt":"2016-08-02T18:02:21","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=1439"},"modified":"2016-08-06T03:52:20","modified_gmt":"2016-08-06T01:52:20","slug":"nieuchwytna-struktura-krysztalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=1439","title":{"rendered":"Nieuchwytna struktura kryszta\u0142u"},"content":{"rendered":"

Za kilka miesi\u0119cy b\u0119d\u0119 mia\u0142a przyjemno\u015b\u0107 wprowadzi\u0107 widz\u00f3w kolejnej transmisji z Metropolitan Opera w tajemniczy \u015bwiat opery Kaiji Saariaho L’Amour de loin, <\/em>zapowiadanej w Polsce pod niefortunnym tytu\u0142em Mi\u0142owanie z daleka<\/em>. Opowie\u015b\u0107 o trubadurze Jaufr\u00e9 Rudelu, kt\u00f3ry zakocha\u0142 si\u0119 w znanej mu tylko z opowie\u015bci hrabinie Hodiernie (w operze nosz\u0105cej imi\u0119\u00a0Cl\u00e9mence), wyruszy\u0142 na jej spotkanie do Trypolisu wraz z grup\u0105 krzy\u017cowc\u00f3w, ci\u0119\u017cko zachorowa\u0142 w podr\u00f3\u017cy i odzyska\u0142 przytomno\u015b\u0107 tylko po to, by umrze\u0107 w ramionach wy\u015bnionej damy, ma szans\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 w pi\u0119kn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 muzyczn\u0105 z otwieraj\u0105cym sezon Tristanem<\/em> – ale na tym nie koniec dziw\u00f3w. To pierwsza od ponad stu lat na tej scenie opera napisana przez kobiet\u0119, po przyj\u0119tej z mieszanymi uczuciami premierze Der Wald <\/em>Ethel Smyth w 1903 roku. To nowojorski debiut fenomenalnie uzdolnionej fi\u0144skiej dyrygentki Susanny M\u00e4lkki, z udzia\u0142em sopranistki Susanny Phillips, wychwalanej ostatnio za wyst\u0119py w partii Rozalindy w Zem\u015bcie nietoperza<\/em>, i bas-barytona Erica Owensa, pami\u0119tnego Alberyka z Ringu<\/em> w re\u017cyserii Roberta Lepage’a, kt\u00f3ry jest tak\u017ce tw\u00f3rc\u0105 inscenizacji w MET, przygotowywanej w koprodukcji z Op\u00e9ra de Qu\u00e9bec (premiera w ubieg\u0142ym sezonie). <\/span><\/p>\n

Saariaho jest jedn\u0105 z najwybitniejszych postaci muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej, wci\u0105\u017c nie do\u015b\u0107 popularn\u0105 za Oceanem. Mo\u017ce dlatego, \u017ce podobnie jak \u00c9milie du Ch\u00e2telet, bohaterka przedostatniej z jej oper, jest cz\u0142owiekiem wielkim, kt\u00f3rego jedynym b\u0142\u0119dem jest bycie kobiet\u0105 (odwo\u0142a\u0142am si\u0119 w tym miejscu do s\u0142\u00f3w Woltera, wiernego kochanka i przyjaciela markizy Ch\u00e2telet). Nie jest mo\u017ce osob\u0105 tak zbuntowan\u0105, jak wspomniana ju\u017c Smyth, angielska sufra\u017cystka i cz\u0142onkini Woman’s Social and Political Union, kt\u00f3ra za sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142a kilka miesi\u0119cy w wi\u0119zieniu, z pewno\u015bci\u0105 jednak \u015bwiadom\u0105 swej kobieco\u015bci i umiej\u0105c\u0105 wyrazi\u015bcie odda\u0107 to mow\u0105 d\u017awi\u0119k\u00f3w. Kilka lat temu pisa\u0142am o jej tw\u00f3rczo\u015bci. Podziel\u0119 si\u0119 z Pa\u0144stwem tamtym esejem – w nadziei, \u017ce uda mi si\u0119 rozbudzi\u0107 zainteresowanie nie tylko nadchodz\u0105c\u0105 premier\u0105 w Metropolitan, ale i ca\u0142o\u015bci\u0105 dorobku fascynuj\u0105cej kompozytorki z Finlandii.<\/p>\n

***<\/p>\n

\u201eA \u017ce rodzi si\u0119 kobieta, dzieje si\u0119 to albo z powodu s\u0142abo\u015bci si\u0142y czynnej, albo z powodu jakiej\u015b niedyspozycji materii, albo te\u017c spowodowa\u0142o to co\u015b z zewn\u0105trz, na przyk\u0142ad wiatry po\u0142udniowe\u201d \u2013 napisa\u0142 Tomasz z Akwinu w Sumie teologicznej<\/em>. Je\u015bli tak, chwa\u0142a wilgotnym wiatrom po\u0142udniowym za narodziny Kaiji Saariaho, kt\u00f3rej muzyka \u2013 albo z powodu s\u0142abo\u015bci si\u0142y czynnej, albo z powodu niedyspozycji materii muzykologicznej \u2013 wymyka si\u0119 konsekwentnie wszelkim analizom i uwodzi s\u0142uchaczy na ca\u0142ym \u015bwiecie od przesz\u0142o trzydziestu lat. Nick Kimberley, krytyk i publicysta wp\u0142ywowej gazety londy\u0144skiej \u201eThe Independent\u201d, zamie\u015bci\u0142 w 2001 roku kr\u00f3tk\u0105 zapowied\u017a cyklu koncert\u00f3w monograficznych Saariaho pod znamiennym tytu\u0142em Muzyka sn\u00f3w (a czasem koszmar\u00f3w).<\/em> Z tekstu zapami\u0119tano przede wszystkim chwytliwe sformu\u0142owanie o \u201enajwa\u017cniejszym fi\u0144skim produkcie eksportowym od czasu Nokii\u201d. Mniejsz\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zano do s\u0142\u00f3w samej kompozytorki, kt\u00f3ra wyzna\u0142a Kimberleyowi, \u017ce pami\u0119ta wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich sn\u00f3w: \u201eCzasem \u015bni mi si\u0119 muzyka i umiem j\u0105 sobie przypomnie\u0107 na jawie. Innym razem zapami\u0119tuj\u0119 tylko jej klimat i barw\u0119. Co nie znaczy, \u017ce pisz\u0119 muzyk\u0119 utrzyman\u0105 w odrealnionej poetyce snu. Traktuj\u0119 raczej marzenie senne jako wrota do byt\u00f3w ukrytych \u2013 na przyk\u0142ad \u015bmierci i mi\u0142o\u015bci \u2013 rzeczy podstawowych, o kt\u00f3rych nie mamy poj\u0119cia\u201d.<\/p>\n

\"Saariaho_0\"<\/a><\/p>\n

Kaija Saariaho. Fot. Maarit Kytoharju.<\/p>\n

Kaija Saariaho przysz\u0142a na \u015bwiat w Helsinkach, 14 pa\u017adziernika 1952 roku. Od dzieci\u0144stwa przejawia\u0142a uzdolnienia tw\u00f3rcze, uczy\u0142a si\u0119 gry na kilku instrumentach, chodzi\u0142a na zaj\u0119cia rysunku i malarstwa. R\u00f3wnolegle z edukacj\u0105 muzyczn\u0105 podj\u0119\u0142a studia w sto\u0142ecznej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, szybko z nich jednak zrezygnowa\u0142a, \u017ceby po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 bez reszty sztuce kompozycji. Jej pierwszym mistrzem by\u0142 Paavo Heininen, starszy od niej o pokolenie fi\u0144ski dodekafonista i postserialista. W 1977 roku \u2013 wsp\u00f3lnie z innymi studentami Akademii Sibeliusa, m.in. Magnusem Lindbergiem i Esa-Pekk\u0105 Salonenem \u2013 za\u0142o\u017cy\u0142a stowarzyszenie artystyczne \u201eKorvat auki!\u201d (\u201eOtw\u00f3rz uszy!\u201d), kt\u00f3re postawi\u0142o sobie za cel upowszechnienie muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej w Finlandii. Koledzy pop\u0142yn\u0119li wkr\u00f3tce g\u0142\u00f3wnym nurtem fi\u0144skiej \u201enowej fali\u201d \u2013 Saariaho nie ustawa\u0142a w poszukiwaniach i po wyje\u017adzie z kraju w 1981 roku podj\u0119\u0142a dalsze studia kompozytorskie: na kursach w Darmstadt i w Staatliche Hochschule f\u00fcr Musik we Fryburgu, gdzie szlifowa\u0142a swoje umiej\u0119tno\u015bci pod okiem Briana Ferneyhough i Klausa Hubera. Ledwie rok min\u0105\u0142, przenios\u0142a si\u0119 do Pary\u017ca, gdzie osiad\u0142a na sta\u0142e, znalaz\u0142szy wreszcie idealne warunki do pracy i rozwoju tw\u00f3rczego. W s\u0142ynnym IRCAM-ie mog\u0142a po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 bez reszty badaniom nowych technik instrumentalnych, komputerowej analizie i syntezie brzmie\u0144, w\u0142\u0105czy\u0107 w \u017cywy dyskurs mi\u0119dzy modernizmem a spektralizmem. Bo te\u017c Saariaho \u2013 przy ca\u0142ym szacunku dla \u201enowej z\u0142o\u017cono\u015bci\u201d spod znaku Ferneyhough i Michaela Finnisy\u2019ego \u2013 nigdy nie kry\u0142a si\u0119 z uwielbieniem dla sztuki kompozytorskiej G\u00e9rarda Griseya i Tristana Muraila, dw\u00f3ch ikon muzyki spektralnej i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycieli s\u0142ynnego Ensemble l’Itin\u00e9raire. Korzenie jej fascynacji si\u0119gaj\u0105 jednak g\u0142\u0119biej, a\u017c po tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Henri Dutilleux \u2013 przepojon\u0105 z jednej strony duchem neoimpresjonizmu, z drugiej inspirowan\u0105 Bart\u00f3kiem, Strawi\u0144skim i jazzem, a przy tym zadziwiaj\u0105co odr\u0119bn\u0105, czyst\u0105 i precyzyjn\u0105. Od ko\u0144ca lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych Saariaho coraz cz\u0119\u015bciej wraca do brzmie\u0144 czysto akustycznych, flirtuje z melodi\u0105, tworzy nastrojowe, quasi-tonalne przestrzenie \u2013 wci\u0105\u017c jednak, mimo pozor\u00f3w linearyzmu, pisze muzyk\u0119 naznaczon\u0105 w pierwszej kolejno\u015bci pi\u0119tnem barwy, pe\u0142n\u0105 najrozmaitszych skojarze\u0144, tak\u017ce spoza sfery d\u017awi\u0119ku. Kompozycje coraz przyst\u0119pniejsze dla s\u0142uchaczy i coraz bardziej hermetyczne dla interpretator\u00f3w dzie\u0142a muzycznego.<\/p>\n

\"amour2\"<\/a><\/p>\n

Dawn Upshaw, pierwsza wykonawczyni partii Cl\u00e9mence w L’Amour de loin<\/em>. <\/i>Inscenizacja Petera Sellarsa, Th\u00e9\u00e2tre du Ch\u00e2telet<\/span>, Pary\u017c, 2001. Fot. Marie-Noelle Robert.<\/p>\n

\u017beby podda\u0107 utw\u00f3r wiarygodnej analizie, trzeba wpierw okre\u015bli\u0107 jego punkt wyj\u015bcia, ustali\u0107 konkluzj\u0119, wyodr\u0119bni\u0107 ze\u0144 poszczeg\u00f3lne frazy, kontrasty i kulminacje. A te w\u0142a\u015bnie najtrudniej wy\u015bledzi\u0107 w utworach Saariaho, kt\u00f3ra unika wyrazistych gest\u00f3w i kre\u015blenia ostrych kontur\u00f3w, skupiaj\u0105c si\u0119 na tym, co dzieje si\u0119 wewn\u0105trz, mi\u0119dzy d\u017awi\u0119kami, na p\u0142aszczy\u017anie barwy i wsp\u00f3\u0142brzmie\u0144. \u015ani\u0105c na jawie, uchyla wrota do innych \u015bwiat\u00f3w, pr\u00f3buje ods\u0142oni\u0107 wymiary nowe i nieuchwytne, wymykaj\u0105ce si\u0119 twardym regu\u0142om analitycznym. Trudno ocenia\u0107 i kwalifikowa\u0107 dorobek kompozytorki, kt\u00f3ra ani my\u015bli \u201eewoluowa\u0107\u201d: nie ma w nim kompozycji \u201em\u0142odzie\u0144czych\u201d ani \u201edojrza\u0142ych\u201d. Napisana w 1987 roku Nymphaea<\/em> na kwartet smyczkowy z elektronik\u0105 brzmi r\u00f3wnie \u015bwie\u017co i frapuj\u0105co, jak Terra Memoria <\/em>z roku 2006 \u2013 na ten sam sk\u0142ad, tyle \u017ce ju\u017c bez elektroniki. W pierwszym utworze Saariaho szuka nowych kolor\u00f3w, wplata masy d\u017awi\u0119k\u00f3w w delikatne jak jedwab struktury, tworzy muzyczny obraz lilii wodnej w najrozmaitszych wymiarach, od monochromatycznych wypuk\u0142o\u015bci po barwne p\u0142aszczyzny. W drugim \u2013 k\u0142adzie nacisk na linearno\u015b\u0107 kompozycji, po\u015bwi\u0119conej tym, kt\u00f3rzy odeszli. Niekt\u00f3re elementy \u2013 niczym nawiedzaj\u0105ce nas w snach wspomnienia \u2013 pozostaj\u0105 niezmienne. Reszta materia\u0142u d\u017awi\u0119kowego podlega ci\u0105g\u0142ym modyfikacjom, zaciera si\u0119, znika, po chwili zn\u00f3w wyp\u0142ywa na powierzchni\u0119 \u2013 zupe\u0142nie jak zwodnicza pami\u0119\u0107 o zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy po \u015bmierci zaczynaj\u0105 \u017cy\u0107 nowym, nieprzewidzianym \u017cyciem w sercach swoich najbli\u017cszych. Skrajna odmienno\u015b\u0107 technik, podobne wra\u017cenie obrazowo\u015bci, nieposkromionej wyobra\u017ani d\u017awi\u0119kowej i rozbuchanej, chcia\u0142oby si\u0119 rzec, \u201ekobiecej\u201d emocjonalno\u015bci.<\/p>\n

Saariaho czasem si\u0119 z\u017cyma, \u017ce krytycy i teoretycy wci\u0105\u017c zwracaj\u0105 uwag\u0119 na walory barwowe jej muzyki. Zarzuca im powierzchowno\u015b\u0107 analiz, przypomina, \u017ce barwa i brzmienie to najoczywistsze, najbardziej \u201es\u0142yszalne\u201d aspekty kompozycji, pod kt\u00f3rymi skrywa si\u0119 przecie\u017c skomplikowana pl\u0105tanina innych znacze\u0144, na przyk\u0142ad napi\u0119\u0107 rosn\u0105cych mi\u0119dzy d\u017awi\u0119kiem a szmerem. Zmiany intensywno\u015bci brzmienia s\u0142u\u017c\u0105 wi\u0119c nie tyle modyfikacji walor\u00f3w kolorystycznych dzie\u0142a, ile budowaniu specyficznej formy \u2013 opartej na znacznie subtelniejszych i trudniej uchwytnych zasadach, ni\u017c tradycyjne rozwi\u0105zania dysonans\u00f3w harmonicznych na konsonanse. Nic dziwnego, \u017ce Saariaho z takim upodobaniem pisze na g\u0142os ludzki oraz flet i wiolonczel\u0119: instrumenty, kt\u00f3rych bogactwo brzmieniowe pozwala wznosi\u0107 struktury mocne i pot\u0119\u017cne, a zarazem subtelne i misterne, jak sie\u0107 wi\u0105za\u0144 jonowych w kryszta\u0142ach. W Laconisme d\u2019aile <\/em>z 1982 roku, utworze na recytuj\u0105cego flecist\u0119, napi\u0119cie mi\u0119dzy przejrzystym d\u017awi\u0119kiem instrumentu a szorstkim brzmieniem ludzkiego g\u0142osu ewokuje sugestywne odczucia ptasiego lotu. W p\u00f3\u017aniejszym o dziesi\u0119\u0107 lat Pr\u00e8s <\/em>na wiolonczel\u0119 i elektronik\u0119 (opracowan\u0105 w studiach IRCAM) \u201eczysty\u201d d\u017awi\u0119k wiolonczeli tworzy coraz g\u0119stsz\u0105 mikstur\u0119 z d\u017awi\u0119kami syntetyzowanymi w komputerze, przywodz\u0105c na my\u015bl szum morskich fal, spokojn\u0105 energi\u0119 przyp\u0142yw\u00f3w i odp\u0142yw\u00f3w, odwieczny rytm susz, wezbra\u0144 i powodzi. Brzmienia stosowane przez Saariaho nadaj\u0105 jej tw\u00f3rczo\u015bci cechy swoistego neoimpresjonizmu: w miejsce jednolitych, jaskrawych barw poszczeg\u00f3lnych grup instrumentalnych kompozytorka wprowadza z\u0142amane odcienie muzycznych bieli, szaro\u015bci i br\u0105z\u00f3w, g\u0142osy \u201ezabrudzone\u201d elektronik\u0105, d\u017awi\u0119ki przygaszone szmerami, tony przykryte laserunkiem ciszy.<\/p>\n

\"Erin<\/a><\/p>\n

L’Amour de loin<\/em>. W \u015brodku Erin Wall (Cl\u00e9mence). Inscenizacja: Daniele Finzi-Pasca. Canadian Opera Company, Toronto, 2012. Fot. Chris Hutcheson.<\/p>\n

W swoich najnowszych kompozycjach Saariaho pr\u00f3buje da\u0107 nam do zrozumienia, \u017ce wszelkie podzia\u0142y na warstw\u0119 wokaln\u0105, instrumentaln\u0105 i elektroniczn\u0105 mijaj\u0105 si\u0119 z celem. Medium schodzi na plan dalszy, najistotniejszy staje si\u0119 przekaz, realizowany tak sugestywnie, \u017ce s\u0142uchacz przestaje zwraca\u0107 uwag\u0119 na \u017ar\u00f3d\u0142o d\u017awi\u0119ku i jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizyczne, zaczyna natomiast szuka\u0107 jego smaku, barwy i zapachu. Kompozytorka prowadzi nas w \u015bwiaty nieznane, pe\u0142ne tajemnic i gwa\u0142townych, cz\u0119sto dwuznacznych emocji. Rozedrgana polifonia dw\u00f3ch bij\u0105cych odmiennym rytmem serc w Je sens un deuxi\u00e8me coeur<\/em> z 2003 roku jest odbiciem radosnych oczekiwa\u0144 ci\u0119\u017carnej, kt\u00f3ra rozpoznaje w swoim ciele puls rosn\u0105cego p\u0142odu. Spastyczne, zduszone \u201eI am, I am, I am\u201d w utworze From the Grammar of Dreams<\/em> to z kolei rozpaczliwa konstatacja niedosz\u0142ej i przysz\u0142ej samob\u00f3jczyni \u2013 Sylvii Plath, autorki Szklanego klosza<\/em>, kt\u00f3ra ws\u0142uchuje si\u0119 w rytm w\u0142asnego serca i z przera\u017ceniem powtarza \u201eje-stem\u201d, cho\u0107 tak bardzo wola\u0142aby nie by\u0107. Ten sam topos bij\u0105cego serca i skrajnie odmienne odczucia: strach i nadzieja, czu\u0142o\u015b\u0107 i obrzydzenie.<\/p>\n

Odwieczne motywy \u015bmierci, mi\u0142o\u015bci, osamotnienia, blisko\u015bci i up\u0142ywu czasu znalaz\u0142y najpe\u0142niejszy wyraz w tw\u00f3rczo\u015bci operowej Saariaho, pocz\u0105wszy od s\u0142ynnego L\u2019Amour de loin<\/em> z 2000 roku, dla jednych opowie\u015bci o trubadurze, ksi\u0119\u017cniczce i pielgrzymie, dla innych za\u015b \u2013 traktatu o szcz\u0119\u015bciu, wyobra\u017ani i melancholii. W tym rozlewnym oceanie barw orkiestrowych i orientalizuj\u0105cych melizmat\u00f3w wokalnych wyra\u017anie s\u0142ycha\u0107 wp\u0142ywy Debussy\u2019ego, odleg\u0142e echa jego Peleasa i Melizandy<\/em>, a przecie\u017c \u015brodki, jakimi kompozytorka buduje sw\u00f3j neoimpresjonizm, pochodz\u0105 z arsena\u0142u najnowszych zdobyczy technologii d\u017awi\u0119kowych \u2013 od pot\u0119\u017cnej mocy komputera Macintosh, poprzez o\u015bmiooktawow\u0105 klawiatur\u0119 MIDI, sko\u0144czywszy na wyrafinowanym oprogramowaniu. W dw\u00f3ch kolejnych dzie\u0142ach scenicznych (Adriana Mater<\/em> z 2005 i \u00c9milie<\/em> z 2008) Saariaho zrezygnowa\u0142a z u\u017cycia elektroniki na rzecz jeszcze bardziej migotliwej faktury wokalno-instrumentalnej. W obydwu operach postanowi\u0142a si\u0119gn\u0105\u0107 a\u017c po dno kobiecych t\u0119sknot, l\u0119k\u00f3w i frustracji. Adriana Mater <\/em>jest histori\u0105 kobiety zgwa\u0142conej, kt\u00f3ra wychowuje dziecko rozdarta mi\u0119dzy mi\u0142o\u015bci\u0105 macierzy\u0144sk\u0105 a nienawi\u015bci\u0105 do swego oprawcy \u2013 w muzyce emocje narastaj\u0105 stopniowo, wy\u0142aniaj\u0105c si\u0119 ze splotu wiolonczelowych glissand, wyzutego ze s\u0142\u00f3w lamentu ch\u00f3ru, p\u0119czniej\u0105cych jak wrz\u00f3d interwencji perkusji. Opowiedziana w listach\u00a0\u00c9milie<\/em> to monodram markizy Ch\u00e2telet, kobiety pi\u0119knej i genialnej, jednej z tw\u00f3rc\u00f3w zasady zachowania energii i autorki wzoru na energi\u0119 kinetyczn\u0105. A przy tym kochanki wielu bogatych, wp\u0142ywowych i wybitnych m\u0119\u017cczyzn epoki. Oszcz\u0119dno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w i przejrzysto\u015b\u0107 faktury tym dobitniej odzwierciedlaj\u0105 dramat samotnej, wyobcowanej ze \u015bwiata m\u0119\u017cczyzn kobiety, kt\u00f3ra na kilka dni przed porodem sko\u0144czy\u0142a t\u0142umaczy\u0107 Philosophiae naturalis principia mathematica<\/em> Newtona i zmar\u0142a w po\u0142ogu. Motyw ci\u0105\u017cy i l\u0119ku przed \u201eobcym\u201d we w\u0142asnym ciele wci\u0105\u017c nawraca w tw\u00f3rczo\u015bci Saariaho, kt\u00f3ra sama jest przecie\u017c matk\u0105 dwojga dzieci.<\/p>\n

\"resize\"<\/a><\/p>\n

L’Amour de loin<\/em>. Rachel Harnisch (Cl\u00e9mence) i Phillip Addis (Jaufr\u00e9 Rudel). Inscenizacja: Daniele Finzi-Pasca. Vlaamse Opera, Gandawa, 2012. Fot. Annemie Augustijns.<\/p>\n

To dziwne dla m\u0119\u017cczyzn p\u0119kni\u0119cie rysuje si\u0119 na ca\u0142ym \u017cyciu i dorobku fi\u0144skiej kompozytorki, kt\u00f3ra na Krzysztofie Kwiatkowskim wywar\u0142a kiedy\u015b wra\u017cenie pesymistki nietrac\u0105cej nadziei. Saariaho nigdy nie wierzy\u0142a w sukces stowarzyszenia \u201eKorvat auki!\u201d i wci\u0105\u017c jest zaskoczona owocami jego dzia\u0142alno\u015bci. Saariaho nigdy nie przypuszcza\u0142a, \u017ce kto\u015b j\u0105 por\u00f3wna z ofert\u0105 firmy Nokia. Saariaho nie umie zamkn\u0105\u0107 oczu i uszu na okropno\u015bci tego \u015bwiata i wci\u0105\u017c si\u0119 boi, \u017ce tworzona przez ni\u0105 muzyka nied\u0142ugo straci racj\u0119 bytu. Podejrzewam, \u017ce czasem musi si\u0119 czu\u0107 jak bohater Zimy Mumink\u00f3w <\/em>autorstwa jej rodaczki Tove Jansson, kt\u00f3ry obudzi\u0142 si\u0119 nagle ze snu zimowego i ujrza\u0142, \u017ce \u201edolina nie by\u0142a zielona, tylko bia\u0142a. Wszystko, co si\u0119 kiedy\u015b rusza\u0142o, zrobi\u0142o si\u0119 nieruchome. Wszystkie \u017cywe d\u017awi\u0119ki zamilk\u0142y. Wszystko, co by\u0142o kanciaste, sta\u0142o si\u0119 okr\u0105g\u0142e\u201d.<\/p>\n

Je\u015bli Saariaho obudzi si\u0119 kiedy\u015b w takim \u015bwiecie, mam nadziej\u0119, \u017ce post\u0105pi jak Muminek, kt\u00f3ry \u201eruszy\u0142 przed siebie, wydeptuj\u0105c pierwsze \u015blady w mo\u015bcie i dalej, na zboczu g\u00f3ry. By\u0142y to \u015blady bardzo drobne i wiod\u0142y prosto mi\u0119dzy drzewa, na po\u0142udnie\u201d.<\/p>\n

Czyli w dobrym kierunku \u2013 tam, sk\u0105d wiej\u0105 wilgotne wiatry.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za kilka miesi\u0119cy b\u0119d\u0119 mia\u0142a przyjemno\u015b\u0107 wprowadzi\u0107 widz\u00f3w kolejnej transmisji z Metropolitan Opera w tajemniczy \u015bwiat opery Kaiji Saariaho L’Amour de loin, zapowiadanej w Polsce pod niefortunnym tytu\u0142em Mi\u0142owanie z daleka. Opowie\u015b\u0107 o trubadurze Jaufr\u00e9 Rudelu, kt\u00f3ry zakocha\u0142 si\u0119 w znanej mu tylko z opowie\u015bci hrabinie Hodiernie (w operze nosz\u0105cej imi\u0119\u00a0Cl\u00e9mence), wyruszy\u0142 na jej spotkanie … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-1439","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1439"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1451,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1439\/revisions\/1451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}