{"id":1944,"date":"2017-03-01T01:40:47","date_gmt":"2017-03-01T00:40:47","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=1944"},"modified":"2017-03-01T09:35:28","modified_gmt":"2017-03-01T08:35:28","slug":"ein-feste-burg-ist-unser-bach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=1944","title":{"rendered":"Ein feste Burg ist unser Bach"},"content":{"rendered":"

Jakkolwiek patrze\u0107, wszystkie koncerty Akademii Mendelssohnowskiej przywo\u0142ywa\u0142y na my\u015bl skojarzenia z muzyk\u0105 Jana Sebastiana. Czasem tyle\u017c uporczywe, ile nieoczywiste – jak w przypadku popo\u0142udnia z uczestnikami kursu Roela Dieltiensa i Pieta Kuijkena, na kt\u00f3rym zabrzmia\u0142o mi\u0119dzy innymi Trio fortepianowe d-moll <\/em>Mendelssohna (w bardzo dobrym wykonaniu Olgi Nurkowskiej, Jakuba Grzelachowskiego i Marty Misztal z gda\u0144skiej AM), swoista forpoczta na wskro\u015b „bachowskiego” Tria c-moll <\/em>op. 66. Czasem zaskakuj\u0105co oczywiste – jak na koncercie Filharmonii Wroc\u0142awskiej pod batut\u0105 Rubena Gazariana, gdzie w programie, opr\u00f3cz Hebryd\u00f3w <\/em>i Symfonii reformacyjnej<\/em>, znalaz\u0142 si\u0119 Koncert skrzypcowy <\/em>Berga: w zanadto zdystansowanej, na tyle jednak czytelnej interpretacji Linusa Rotha, by w drugiej cz\u0119\u015bci bezb\u0142\u0119dnie rozpozna\u0107 choral Es ist genug<\/em>, wykorzystany zar\u00f3wno w kantacie BWV 60, jak w Mendelssohnowskim Eliaszu<\/em>.<\/p>\n

Czekali\u015bmy jednak niecierpliwie na wiecz\u00f3r fina\u0142owy, z Pasj\u0105 wed\u0142ug \u015bw. Mateusza<\/em> w wersji opracowanej przez Mendelssohna, do kt\u00f3rej przylgn\u0119\u0142a legenda, jakoby m\u0142odociany kompozytor zestawi\u0142 j\u0105 ze strz\u0119p\u00f3w arcydzie\u0142a, odzyskanych cudem od pewnego rze\u017anika, kt\u00f3ry beztrosko zawija\u0142 w nie mi\u0119so na sprzeda\u017c. Oczywi\u015bcie guzik prawda: Medelssohn dosta\u0142 odpis Pasji<\/em> w prezencie od swojej babki i postanowi\u0142 przystosowa\u0107 utw\u00f3r do gust\u00f3w \u00f3wczesnej niemieckiej publiczno\u015bci. Czyli skr\u00f3ci\u0107, dopisa\u0107 wskaz\u00f3wki agogiczne i dynamiczne, wreszcie to i owo przetransponowa\u0107 i przeorkiestrowa\u0107, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie dost\u0119pny aparat wykonawczy. To, co us\u0142yszeli\u015bmy we Wroc\u0142awiu, by\u0142o w istocie jedn\u0105 z wersji p\u00f3\u017aniejszych, z kilkoma lito\u015bciwie przywr\u00f3conymi ariami i osobliwym continuo z\u0142o\u017conym z kontrabasu i dw\u00f3ch wiolonczel – w miejsce fortepianu, od kt\u00f3rego Mendelssohn poprowadzi\u0142 s\u0142ynny koncert 11 marca 1829 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Po\u0142\u0105czone si\u0142y drezde\u0144sko-wroc\u0142awskie pod kierownictwem Hansa-Christopha Rademanna. Fot. S\u0142awek Przerwa\/NFM.<\/p>\n

Hans-Christoph Rademann, za\u0142o\u017cyciel Dresdner Kammerchor i nast\u0119pca Helmutha Rillinga na stanowisku szefa Bachakademie w Stuttgarcie, zadyrygowa\u0142 po\u0142\u0105czonymi ch\u00f3rami z Drezna i NFM oraz Wroc\u0142awsk\u0105 Orkiestr\u0105 Barokow\u0105. Na spotkaniu w przeddzie\u0144 koncertu opowiada\u0142 obszernie o nietypowych rozwi\u0105zaniach instrumentacyjnych i harmonicznych (mi\u0119dzy innymi o zast\u0105pieniu oboj\u00f3w da caccia <\/em>klarnetami i „romantycznym” opracowaniu chora\u0142\u00f3w), wyra\u017caj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce wersja Mendelssohna nie wzbudzi konsternacji i spotka si\u0119 z \u017cyczliwym przyj\u0119ciem wroc\u0142awskich s\u0142uchaczy. Uprzedza\u0142, \u017ce tempa b\u0119d\u0105 chwilami bardziej solenne ni\u017c w uj\u0119ciach, do kt\u00f3rych przyzwyczaili nas luminarze wykonawstwa historycznego. \u017be kontrasty dynamiczne\u00a0 i spos\u00f3b kszta\u0142towania frazy cofn\u0105 nas w epok\u0119 ods\u0105dzanych od czci i wiary, „filharmonicznych” interpretacji Pasji Mateuszowej<\/em>, z kt\u00f3rych melomani dawno ju\u017c wyro\u015bli i nie wiadomo, czy zechc\u0105 na powr\u00f3t ich s\u0142ucha\u0107.<\/p>\n

Tymczasem dostali\u015bmy utw\u00f3r dziwnie niesp\u00f3jny pod wzgl\u0119dem stylistycznym. Z jednej strony Rademann uwzgl\u0119dni\u0142 wszelkie wskaz\u00f3wki Mendelssohna, z drugiej – nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 albo nie zdo\u0142a\u0142 zach\u0119ci\u0107 muzyk\u00f3w, by poszli na ca\u0142o\u015b\u0107 i ukazali Pasj\u0119 <\/em>przez pryzmat emocji i subiektywnych prze\u017cy\u0107 doby Romantyzmu. Instrumentali\u015bci grali niedu\u017cym, typowo barokowym d\u017awi\u0119kiem, niemal ca\u0142kowicie pozbawionym wibrata. Solowe partie wokalne uplasowa\u0142y si\u0119 gdzie\u015b pomi\u0119dzy uniwersalnym wyobra\u017ceniem o estetyce wykona\u0144 bachowskich a klasycyzuj\u0105c\u0105, do\u015b\u0107 pow\u015bci\u0105gliw\u0105 manier\u0105 interpretacji dzie\u0142 Haydna i Mozarta – a przecie\u017c wersja Mendelssohna a\u017c si\u0119 prosi, \u017ceby si\u0119gn\u0105\u0107 do skarbnicy zapoznanych technik w\u0142oskiego bel canto<\/em>. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 niezno\u015bnie si\u0119 d\u0142u\u017cy\u0142a, dramaturgia nabra\u0142a tempa dopiero w scenach m\u0119cze\u0144stwa Jezusa, cho\u0107 zaproponowany przez Rademanna teatr muzyczny na og\u00f3\u0142 nie wykracza\u0142 poza ramy konwencji przyj\u0119tych w nurcie wykonawstwa barokowego.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W \u015brodku Nicholas Mulroy (Ewangelista). Fot. S\u0142awek Przerwa\/NFM.<\/p>\n

W tej p\u0119kni\u0119tej interpretacji znalaz\u0142o si\u0119 jednak kilka zachwycaj\u0105cych detali: wspaniale zr\u00f3\u017cnicowane pod wzgl\u0119dem dynamicznym chora\u0142y „O Haupt, voll Blut und Wunden” i „<\/span><\/span>Wenn ich einmal soll scheiden”; pi\u0119knie „wyci\u0105gni\u0119ty” cantus firmus <\/em>w tenorach; odwa\u017cnie podkre\u015blone w swej odr\u0119bno\u015bci g\u0142osy klarnet\u00f3w zast\u0119puj\u0105cych oboje my\u015bliwskie. Wroc\u0142awska orkiestra pod\u0105\u017ca\u0142a czujnie za Rademannem, nie ustrzeg\u0142a si\u0119 jednak pojedynczych, czasem do\u015b\u0107 powa\u017cnych wpadek intonacyjnych. W\u015br\u00f3d solist\u00f3w panowa\u0142o wielkie materii pomieszanie: Nicholas Mulroy nie sprosta\u0142 wokalnie partii Ewangelisty i w drugiej cz\u0119\u015bci nadrabia\u0142 w\u0105tpliwym warsztatem aktorskim. Ingeborg Danz da\u0142a popis kulturalnego \u015bpiewu, skrywaj\u0105c niedostatki mocno ju\u017c wys\u0142u\u017conego kontraltu. Sopran Johanny Winkel, z pocz\u0105tku ostry i nieprzyjemny w barwie, zw\u0142aszcza w g\u00f3rnym rejestrze, w drugiej cz\u0119\u015bci zdecydowanie zyska\u0142 na sile wyrazu. Nie da si\u0119 tego powiedzie\u0107 o tenorze Benjamina Huletta, niedostatecznie skupionym i prowadzonym rwan\u0105, chwilami wr\u0119cz histeryczn\u0105 fraz\u0105. Z dw\u00f3ch bas\u00f3w – sk\u0105din\u0105d \u015bwietnych – zdecydowanie lepiej sprawi\u0142 si\u0119 Andreas Wolf, w\u0142a\u015bciwie bas-baryton, niezwykle szlachetny w brzmieniu, naznaczony specyficznym, leciutkim „groszkiem”, kt\u00f3ry tylko pog\u0142\u0119bia jego z\u0142ocisty koloryt. Na tym tle Tobias Berndt w partii Jezusa wypad\u0142 odrobin\u0119 matowo, cho\u0107 z czysto wokalnego punktu widzenia nie spos\u00f3b mu czegokolwiek zarzuci\u0107.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Apetyt ro\u015bnie w miar\u0119 jedzenia. Chcia\u0142oby si\u0119 teraz us\u0142ysze\u0107 t\u0119 wersj\u0119 z ponadstuosobowym ch\u00f3rem, z orkiestr\u0105 graj\u0105c\u0105 swobodnie i „od ucha”, z solistami, kt\u00f3rym potoczyste d\u017awi\u0119ki belcanto<\/em> lej\u0105 si\u0119 z ust jak w Normie <\/em>Belliniego. A potem wprowadzi\u0107 j\u0105 w obieg koncertowy: na z\u0142o\u015b\u0107 wszelkim purystom, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce Mendelssohn urodzi\u0142 si\u0119 niespe\u0142na sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat po \u015bmierci Lipskiego Kantora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jakkolwiek patrze\u0107, wszystkie koncerty Akademii Mendelssohnowskiej przywo\u0142ywa\u0142y na my\u015bl skojarzenia z muzyk\u0105 Jana Sebastiana. Czasem tyle\u017c uporczywe, ile nieoczywiste – jak w przypadku popo\u0142udnia z uczestnikami kursu Roela Dieltiensa i Pieta Kuijkena, na kt\u00f3rym zabrzmia\u0142o mi\u0119dzy innymi Trio fortepianowe d-moll Mendelssohna (w bardzo dobrym wykonaniu Olgi Nurkowskiej, Jakuba Grzelachowskiego i Marty Misztal z gda\u0144skiej AM), … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-1944","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1944"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1952,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1944\/revisions\/1952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}