{"id":2001,"date":"2017-04-01T15:48:04","date_gmt":"2017-04-01T13:48:04","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2001"},"modified":"2017-04-01T15:48:04","modified_gmt":"2017-04-01T13:48:04","slug":"slodka-zemsta-za-brexit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2001","title":{"rendered":"S\u0142odka zemsta za Brexit"},"content":{"rendered":"

Chcia\u0142am przysi\u0105\u015b\u0107 fa\u0142d\u00f3w i napisa\u0107 kolejny odcinek Atlasu Zapomnianych G\u0142os\u00f3w, ale sobie przypomnia\u0142am, \u017ce dzi\u015b Prima Aprilis. I tak by nikt nie uwierzy\u0142 w istnienie kolejnego zapoznanego \u015bpiewaka. Zrobi\u0142am wi\u0119c remanent w papierach i dokopa\u0142am si\u0119 do felietonu Myszy sprzed sze\u015bciu lat z g\u00f3r\u0105. Z rozmaitych wzgl\u0119d\u00f3w jak znalaz\u0142. Dedykuj\u0119 nieod\u017ca\u0142owanej pami\u0119ci prawdziwego bohatera tego tekstu.<\/p>\n

***<\/p>\n

Przyjecha\u0142 do nas kuzyn z Londynu. Snob przeokropny \u2013 wyemigrowa\u0142 raptem trzy lata temu, a zachowuje si\u0119, jakby ze\u017car\u0142 co najmniej komandori\u0119 Orderu Imperium Brytyjskiego. Mo\u015bci sobie gniazdo wy\u0142\u0105cznie z tweed\u00f3w, \u017cywi si\u0119 odpadkami z najlepszych restauracji i chwali si\u0119 zbiorem \u015bcink\u00f3w z \u201eIndependenta\u201d. Poniewa\u017c bardzo lubi struny jelitowe, rozsmakowa\u0142 si\u0119 ostatnio w muzyce dawnej. Wci\u0105\u017c tylko truje o Gardinerze, dokopa\u0142 si\u0119 nawet do jakiego\u015b wywiadu i od wczoraj podtyka go nam pod nos \u2013 na dow\u00f3d, jacy to jeste\u015bmy zacofani, niedokszta\u0142ceni i w og\u00f3le. Zachwyca si\u0119 gustem mistrza Johna Eliota i pokazuje nam taki oto fragment:<\/p>\n

(\u2026) jestem puryst\u0105, zwolennikiem absolutnej czysto\u015bci stylu. Czy jest ona mo\u017cliwa do osi\u0105gni\u0119cia? Je\u017celi nawet nie, to przynajmniej powinni\u015bmy czyni\u0107 wszystko, \u017ceby si\u0119 do niej zbli\u017cy\u0107. W naszym stuleciu daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 co\u015b, co okre\u015bli\u0142bym jako dezaktualizacj\u0119\u00a0 dodatkowej inwencji dyrygenta. Dyrygent jest ukryty za dzie\u0142em. On je tylko uruchamia i dyskretnie czuwa, czy proces odtw\u00f3rczy przebiega prawid\u0142owo. Nale\u017cy sobie u\u015bwiadamia\u0107, \u017ce utw\u00f3r muzyczny jest swoistym organizmem o wewn\u0119trznej energii rozwojowej i \u017ce pewne rzeczy po prostu \u201ewychodz\u0105 same\u201d. Dyrygent nie powinien \u201ewyra\u017ca\u0107 siebie\u201d. Powinien tylko jak najwnikliwiej odczyta\u0107 partytur\u0119 i jak najm\u0105drzej pokierowa\u0107 jej realizacj\u0105. Zreszt\u0105 najwarto\u015bciowsze kierunki stylistyczne \u2013 ca\u0142e obszary muzyki dawnej: polifonia \u015bredniowieczna i renesansowa, barok, klasycyzm a tak\u017ce najistotniejsze pr\u0105dy w muzyce wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 wykluczaj\u0105 subiektywizm wykonawczy. Jedynie muzyka okresu romantycznego zdaje si\u0119 nadmiernie eksponowa\u0107 dowolno\u015bci interpretacyjne. Ale ten typ muzyki podw\u00f3jnie wymaga wysokiej kultury dyrygenckiej.<\/em><\/p>\n

No i prosz\u0119 \u2013 przekonuje kuzyn-snob \u2013 bez fa\u0142szywej skromno\u015bci! Tak potrafi\u0105 tylko Anglicy, i to Anglicy z dobrych dom\u00f3w. Stryjeczny dziadek Gardinera uczy\u0142 si\u0119 fortepianu u wychowanka Clary Schumann. Jego ojciec, Rolf Gardiner, by\u0142 ziemianinem i\u2026 a zreszt\u0105, mniejsza z tym. Mistrz John Eliot wie, co dobre i umie to podsumowa\u0107 w kilku celnych zdaniach:<\/p>\n

Najbardziej ceni\u0119 muzyk\u0119 o ekspresji zobiektywizowanej, determinowanej ramami formy i rytmu, antyromantyczne kierunki muzyki XX wieku, a tak\u017ce muzyk\u0119 o ekspresji wyj\u0105tkowej, \u201est\u0119\u017conej\u201d. (\u2026) Uwielbiam ca\u0142\u0105 muzyk\u0119 dawn\u0105 od klasycyzmu wstecz. Z epoki baroku najwi\u0119ksz\u0105 chyba sympati\u0105 darz\u0119 Haendla.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Leonard Leslie Brooke: ilustracja do ksi\u0105\u017cki Johnny Crow’s Garden<\/em>, ok. 1903.<\/p>\n

Ba! \u2013 zachwyca si\u0119 kuzyn \u2013 i to od razu s\u0142ycha\u0107. Pami\u0119tacie to cudne nagranie Acisa i Galatei<\/em>? Pami\u0119tacie, jak Gardiner na nowo odkry\u0142 Berlioza, odar\u0142 z ca\u0142ej tej romantycznej pompy, przywr\u00f3ci\u0142 w\u0142a\u015bciwe proporcje? Ale do tego trzeba by\u0107 absolwentem King\u2019s College, a nie jakiego\u015b tam konserwatorium w Warszawie. Patrzcie i uczcie si\u0119 od mistrza, jak pracowa\u0107 z orkiestr\u0105:<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 powinien by\u0107 maksymalnie operatywny i maksymalnie ch\u0142onny (oczywi\u015bcie, warunkiem sine qua non istnienia takiej orkiestry s\u0105 doskonali muzycy). Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 tu zag\u0142\u0119bia\u0142 w kwestie zestrajania grup instrumentalnych, \u201eczyszczenia\u201d brzmie\u0144 itp. S\u0105 to \u015bci\u015ble wewn\u0119trzne sprawy dyrygenckiej kuchni. Warto tylko zaznaczy\u0107, \u017ce jednym z kryteri\u00f3w doboru repertuaru mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce niedomoga tej lub innej grupy instrumentalnej. Wybiera si\u0119 w\u00f3wczas, dla cel\u00f3w \u201e\u0107wiczebnych\u201d, utw\u00f3r, w kt\u00f3rym s\u0142aba grupa instrument\u00f3w jest szczeg\u00f3lnie eksponowana. (\u2026)<\/em><\/p>\n

Wracaj\u0105c do spraw repertuaru. Trudno sobie wyobrazi\u0107 rzecz bardziej zab\u00f3jcz\u0105 dla orkiestry, jak obracanie si\u0119 d\u0142u\u017cszy czas w tym samym kr\u0119gu stylistycznym. I tutaj zmienno\u015b\u0107 musi by\u0107 zasadniczym warunkiem utrzymania dobrego poziomu w zespole (\u2026) Chcia\u0142bym tu jeszcze podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet w orkiestrach prowincjonalnych zauwa\u017cy\u0107 si\u0119 daje pewien proces zmiany kryteri\u00f3w \u201etrudno\u015bci\u201d czy \u201eniezrozumia\u0142o\u015bci\u201d(\u2026). Muzycy odczuwaj\u0105 instynktown\u0105 potrzeb\u0119 nowo\u015bci i od\u015bwie\u017cania, wybiegania poza kr\u0105g \u017celaznego repertuaru.<\/em><\/p>\n

Dlatego Gardiner nie poprzesta\u0142 na nagraniu kantat Bacha i wzi\u0105\u0142 si\u0119 za symfonie Brahmsa. I to z jakim skutkiem! A w Polsce nic, tylko nuda, rutyna i bana\u0142. Trzeba zmieni\u0107 spos\u00f3b my\u015blenia. Ile to potrwa? Bo ja wiem? Znacie angielski przepis na trawnik? Kosi\u0107 i podlewa\u0107. Przez trzysta lat. Czytajcie dalej:<\/p>\n

(\u2026) nie ma muzyki \u201estarej\u201d i \u201enowej\u201d, jest tylko dobra i z\u0142a. W procesie estetycznego uwra\u017cliwiania s\u0142uchacza (\u2026) nie ma drogi \u201echronologicznej\u201d. Jestem absolutnym przeciwnikiem stopniowego wtajemniczania za pomoc\u0105 d\u0142ugich (i nudnych) cykl\u00f3w, budowanych na zasadzie gradacji historycznej. Najgorszym wrogiem upowszechnienia jest (\u2026) n u d a. S\u0142uchacza nale\u017cy niepokoi\u0107, atakowa\u0107, szokowa\u0107, nawet irytowa\u0107. Poprzez to wszystko osi\u0105ga si\u0119 rzecz najwa\u017cniejsz\u0105: zainteresowanie. (\u2026) Programy koncertowe nale\u017cy uk\u0142ada\u0107 na zasadach kontrastu, \u015bmia\u0142ych zestawie\u0144 stylistycznych i chronologicznych. Podstawow\u0105 kategori\u0105 musi tu by\u0107\u00a0 z m i e n n o \u015b \u0107. Tego typu w\u0142a\u015bnie lini\u0119 stara\u0142em si\u0119 realizowa\u0107, swego czasu, w Filharmonii Narodowej.<\/em><\/p>\n

No wi\u0119c, jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em\u2026 Zaraz, w jakiej Filharmonii Narodowej? Co mi tu kuzyni pod\u0142o\u017cyli? Co za \u201eRuch Muzyczny\u201d? Numer 9 z 1960 roku? Bohdan Wodiczko o roli dyrygenta i problemach stylistycznych dyrygentury<\/em>? W rozmowie z Bohdanem Pociejem? A co to za jedni, za przeproszeniem \u0142askawych gospodarzy?<\/p>\n

Zdo\u0142ali\u015bmy utrze\u0107 nosa kuzynowi. A \u015bcinki z \u201eIndependenta\u201d, w kt\u00f3rych by\u0142 wywiad z Gardinerem, schowamy na p\u00f3\u017aniej. Jeszcze si\u0119 kiedy\u015b przydadz\u0105. Tak sobie my\u015bli<\/p>\n

MUS TRITON<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chcia\u0142am przysi\u0105\u015b\u0107 fa\u0142d\u00f3w i napisa\u0107 kolejny odcinek Atlasu Zapomnianych G\u0142os\u00f3w, ale sobie przypomnia\u0142am, \u017ce dzi\u015b Prima Aprilis. I tak by nikt nie uwierzy\u0142 w istnienie kolejnego zapoznanego \u015bpiewaka. Zrobi\u0142am wi\u0119c remanent w papierach i dokopa\u0142am si\u0119 do felietonu Myszy sprzed sze\u015bciu lat z g\u00f3r\u0105. Z rozmaitych wzgl\u0119d\u00f3w jak znalaz\u0142. Dedykuj\u0119 nieod\u017ca\u0142owanej pami\u0119ci prawdziwego bohatera tego … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2001","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2003,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2001\/revisions\/2003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}