{"id":2139,"date":"2017-05-31T17:51:40","date_gmt":"2017-05-31T15:51:40","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2139"},"modified":"2017-06-01T14:32:29","modified_gmt":"2017-06-01T12:32:29","slug":"pod-niepewna-kanikula","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2139","title":{"rendered":"Pod niepewn\u0105 Kaniku\u0142\u0105"},"content":{"rendered":"

W tym roku wszystko stan\u0119\u0142o na g\u0142owie. Festiwal Mozartowski WOK jednak si\u0119 odb\u0119dzie, cho\u0107 coraz wi\u0119cej meloman\u00f3w zadaje sobie pytanie „cui prodest?”. W programie osta\u0142y si\u0119 przedstawienia zaledwie czterech oper Wolfganga Amadeusza, co jeszcze kilka lat temu uznano by za skandal. Przygotowania do imprezy tocz\u0105 si\u0119 w atmosferze stypy po rozp\u0119dzonym na cztery wiatry zespole, ustawicznych niedom\u00f3wie\u0144 ze strony dyrekcji i narastaj\u0105cego konfliktu mi\u0119dzy artystami, kt\u00f3rzy w festiwalu udzia\u0142 wzi\u0105\u0107 musz\u0105 (ze wzgl\u0119du na obowi\u0105zek \u015bwiadczenia pracy w okresie wym\u00f3wienia), tymi, kt\u00f3rzy nie musz\u0105 i udzia\u0142u nie wezm\u0105, oraz grupk\u0105 tych, kt\u00f3rzy nie musz\u0105, a mimo to wezm\u0105 udzia\u0142. Owszem, pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy – zw\u0142aszcza z zewn\u0105trz – \u017ce to burza w szklance wody, \u017ce ca\u0142y ten cyrk niewart \u015bwieczki, bo i strona muzyczna pozostawia\u0142a sporo do \u017cyczenia, i same inscenizacje jakby wyj\u0119te z lamusa. A przecie\u017c Festiwal Mozartowski, zainaugurowany w 1991 roku przez niedawno zmar\u0142ego Stefana Sutkowskiego, wr\u00f3s\u0142 g\u0142\u0119boko w letni pejza\u017c stolicy i sta\u0142 si\u0119 przede wszystkim atrakcj\u0105 turystyczn\u0105. Pod pewnymi wzgl\u0119dami ciekawsz\u0105 ni\u017c spektakle Narodowego Teatru Marionetek w Pradze, kt\u00f3ry p\u00f3\u0142 roku temu wci\u0105gni\u0119to na list\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO, a kt\u00f3ry dzie\u0144 w dzie\u0144 daje Don Giovanniego <\/em>do muzyki z ta\u015bmy, sporadycznie urozmaicaj\u0105c repertuar skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 Czarodziejskiego fletu<\/em>. W Warszawie byli \u017cywi \u015bpiewacy, prawdziwa orkiestra i wszystkie dzie\u0142a sceniczne Mozarta. Dostali\u015bcie, nacieszyli\u015bcie si\u0119? To teraz pom\u00f3\u017ccie wynosi\u0107. Jak w Kaloryfeerii <\/em>Przybory i Wasowskiego.<\/p>\n

Bilety na tegoroczny Festiwal WOK jako\u015b si\u0119 nie chc\u0105 sprzedawa\u0107. Tymczasem moja ulubiona opera przerobiona z kurnika prze\u017cywa istne obl\u0119\u017cenie, bo jej dyrektor artystyczny Anthony Negus postanowi\u0142 troszk\u0119 odsapn\u0105\u0107 od Wagnera i zadyrygowa\u0107 te\u017c Czarodziejskim fletem. <\/em>Premiera dopiero za p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca, a miejsc na wszystkie sze\u015b\u0107 przedstawie\u0144 zabrak\u0142o ju\u017c dawno temu. Ba, sko\u0144czy\u0142y si\u0119 tak\u017ce akredytacje i recenzenci czekaj\u0105 w d\u0142ugim ogonku na ewentualne zwroty, \u017cycz\u0105c kolegom po fachu nag\u0142ego ataku lumbago b\u0105d\u017a innej paskudnej przypad\u0142o\u015bci. Upi\u00f3r rado\u015bnie pobrz\u0119kuje \u0142a\u0144cuchem, bo wyszarpa\u0142 bilet prasowy ju\u017c w styczniu. Snobizm? G\u0142\u00f3d wspania\u0142ych prze\u017cy\u0107? Zami\u0142owanie do sielskich krajobraz\u00f3w, jak \u017cywcem wyj\u0119tych z kart XIX-wiecznych powie\u015bci? Wszystko po trochu, cho\u0107 Longborough nie jest ani najstarsz\u0105, ani najpi\u0119kniejsz\u0105, ani naj\u0142atwiej dost\u0119pn\u0105 spo\u015br\u00f3d angielskich countryhouse operas<\/em>: niezmotoryzowanemu przybyszowi z Londynu podr\u00f3\u017c zajmie co najmniej kilka godzin, a ostatni, pi\u0119ciokilometrowy odcinek trasy b\u0119dzie musia\u0142 pokona\u0107 na piechot\u0119 lub dorwa\u0107 jedn\u0105 z dw\u00f3ch dost\u0119pnych w parafii taks\u00f3wek.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wkr\u00f3tce b\u0119dzie tu jeszcze jedna wiejska opera: zdj\u0119cie z budowy nowej siedziby Grange Park Opera w West Horsley Place. Fot. www.slippedisc.com<\/p>\n

Nasz poczciwy Festiwal Mozartowski, mimo \u017ce tyle na nim ps\u00f3w nawieszano, by\u0142 naprawd\u0119 osobliwo\u015bci\u0105 w skali kontynentu. Opera „wiejska” jest fenomenem typowo brytyjskim: prawie wszystkie teatry muzyczne w Europie zamykaj\u0105 podwoje na lato. Wakacyjne przegl\u0105dy w rodzaju Savonlinnan Oopperajuhlat w Finlandii lub Saaremaa Ooperip\u00e4evad w Estonii to tylko wyj\u0105tki potwierdzaj\u0105ce regu\u0142\u0119. \u017badne z tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nie ma zreszt\u0105 charakteru monograficznego. Owszem, letnie opery na Wyspach specjalizuj\u0105 si\u0119 w konkretnym repertuarze, „rodzynki” uzupe\u0142niaj\u0105 jednak pozycjami z \u017celaznego kanonu. Ale jest tych oper sporo i w\u0119druj\u0105c od jednej do drugiej, mo\u017cna si\u0119 w dwa miesi\u0105ce nas\u0142ucha\u0107 i naogl\u0105da\u0107 wi\u0119cej ni\u017c w Polsce przez dwa sezony z ok\u0142adem. Naszym sfrustrowanym melomanom pozostaje zatem w\u0105tpliwa przyjemno\u015b\u0107 Schadenfreude. <\/em>Zdaniem Antony’ego Feeny’a, muzykologa i konsultanta do spraw obs\u0142ugi przedsi\u0119biorstw, i nad tym segmentem brytyjskiego rynku operowego zbieraj\u0105 si\u0119 czarne chmury.<\/p>\n

W swoim artykule, opublikowanym niedawno w dodatku specjalnym do tygodnika „The Stage”, Feeny zwraca uwag\u0119, \u017ce countryhouse<\/em> opera<\/em> wzbudza skrajne emocje, zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d wrog\u00f3w, jak i naj\u017carliwszych zwolennik\u00f3w. Ci ostatni upatruj\u0105 w niej szans\u0119 wystawiania dzie\u0142 nieznanych i rzadko grywanych, cz\u0119sto z udzia\u0142em m\u0142odych, niezmanierowanych jeszcze artyst\u00f3w i aspiruj\u0105cych re\u017cyser\u00f3w. Zdaj\u0105 sobie jednak spraw\u0119, \u017ce w wiejskich operach pracuje si\u0119 ci\u0119\u017cej i za mniejsze pieni\u0105dze. Wrogowie widz\u0105 rzecz ze zgo\u0142a odmiennej perspektywy: dla nich to zapyzia\u0142e enklawy teatru operowego z epoki kr\u00f3la \u0106wieczka, wype\u0142nione s\u0119dziw\u0105, cho\u0107 obrzydliwie bogat\u0105 publiczno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra w przerwie raczy si\u0119 kawiorem z szampanem, a na spektaklu znudzona przysypia. Ci z kolei zarzucaj\u0105 operom wiejskim elitaryzm i brak pomys\u0142\u00f3w na przyci\u0105gni\u0119cie masowego widza. Kto tu ma racj\u0119? I jedni, i drudzy. Zamo\u017cniejsze przedsi\u0119wzi\u0119cia w rodzaju Garsington Opera mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na nowoczesne, wystawne produkcje, kt\u00f3re pod wzgl\u0119dem teatralnym nie odbiegaj\u0105 poziomem od oferty du\u017cych dom\u00f3w operowych. Longborough stawia na teatr „domowy”, czasem tradycyjny, cz\u0119sto po prostu minimalistyczny, ograniczaj\u0105c koszty inscenizacji, na ile si\u0119 da. Opera Holland Park w Londynie – swoista „wiejska opera miejska” – zatrudnia pocz\u0105tkuj\u0105cych re\u017cyser\u00f3w albo decyduje si\u0119 na koprodukcje. Wsz\u0119dzie jednak muzyka zajmuje miejsce pierwszoplanowe. Garsington wyspecjalizowa\u0142a si\u0119 w operach barokowych i klasycznym bel canto<\/em>. Longborough staje si\u0119 powoli mekk\u0105 znu\u017conych „mainstreamem” wagneromaniak\u00f3w. Kierowana przez syna w\u0142oskich imigrant\u00f3w Opera Holland Park co roku wydobywa z mrok\u00f3w zapomnienia pere\u0142ki weryzmu. Wsz\u0119dzie – poza londy\u0144sk\u0105 OHP – pr\u00f3by ci\u0105gn\u0105 si\u0119 miesi\u0105cami, w przepi\u0119knym otoczeniu i prawdziwie kole\u017ce\u0144skiej atmosferze, dzi\u0119ki czemu w obsadach wszystkich spektakli trafiaj\u0105 si\u0119 prawdziwe gwiazdy, traktuj\u0105ce wyst\u0119p „na wsi” jako \u015bwietn\u0105 okazj\u0119 do po\u0142\u0105czenia przyjemnego z po\u017cytecznym. Owszem, trzon publiczno\u015bci stanowi\u0105 ludzie starsi i dobrze sytuowani, ale dyrektorzy nie zasypiaj\u0105 gruszek w popiele i poza sezonem letnim wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze szko\u0142ami, domami opieki, mieszka\u0144cami zaniedbanych dzielnic, pozyskuj\u0105c nowych, wiernych i cz\u0119sto naprawd\u0119 entuzjastycznych widz\u00f3w, korzystaj\u0105cych z najrozmaitszych ulg i promocji.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tak wygl\u0105da antrakt w Glyndebourne. Fot. Oli Scarff.<\/p>\n

Gdzie wi\u0119c tkwi haczyk? Przede wszystkim w braku jakiegokolwiek wsparcia instytucjonalnego. Ceny bilet\u00f3w na przedstawienia w countryhose operas<\/em> s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane, ale mimo to wysokie, i pokrywaj\u0105 przeci\u0119tnie ponad po\u0142ow\u0119 koszt\u00f3w produkcji. Oko\u0142o 30% funduszy stanowi\u0105 wp\u0142ywy od darczy\u0144c\u00f3w. Reszt\u0119 trzeba do\u0142o\u017cy\u0107 z w\u0142asnej kieszeni. P\u00f3\u0142 biedy, je\u015bli trafi na miliarder\u00f3w, zw\u0142aszcza rozkochanych w operze. Gorzej, je\u015bli powodzenie ka\u017cdej inscenizacji zale\u017cy od hojno\u015bci przyjaci\u00f3\u0142 domu i okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, co cz\u0119sto bywa udzia\u0142em mniejszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Dyrektorzy oper dwoj\u0105 si\u0119 i troj\u0105: dwa lata temu wzruszy\u0142a mnie kilkudziesi\u0119cioosobowa lista sponsor\u00f3w napoju mi\u0142osnego dla Tristana i Izoldy w LFO. Zawarto\u015b\u0107 tyciej buteleczki by\u0142a z pewno\u015bci\u0105 najdro\u017cszym p\u0142ynem, jaki kiedykolwiek wniesiono na deski teatru muzycznego. Czy serca i portfele operoman\u00f3w otworz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie szeroko, kiedy procedura wyj\u015bcia z Unii Europejskiej nabierze tempa? Czy istnieniu tych arcybrytyjskich festiwali nie zagrozi zapowiadana przez wielu ekonomist\u00f3w d\u0142ugoletnia recesja? A je\u015bli nawet Brexit oka\u017ce si\u0119 mniej straszny, ni\u017c go maluj\u0105 – czy bogacze i przedstawiciele klasy \u015bredniej nie zaczn\u0105 oszcz\u0119dza\u0107 na wszelki wypadek?<\/p>\n

Jest si\u0119 czego ba\u0107. Ale przynajmniej wiadomo, jakich zagro\u017ce\u0144 mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 i jakie podj\u0105\u0107 \u015brodki zaradcze. Co pocz\u0105\u0107 z Warszawsk\u0105 Oper\u0105 Kameraln\u0105, kt\u00f3ra nie umie przedstawi\u0107 konstruktywnych plan\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie dba o dobrostan ani swoich muzyk\u00f3w, ani potencjalnych s\u0142uchaczy, kt\u00f3ra ma coraz wi\u0119ksze k\u0142opoty finansowe, za to \u017cadnych pomys\u0142\u00f3w na pozyskiwanie funduszy z innych \u017ar\u00f3de\u0142? Mo\u017ce jednak zorganizowa\u0107 jak\u0105\u015b zrzutk\u0119? Poprosi\u0107 meloman\u00f3w, \u017ceby zasponsorowali w\u0119\u017ca w Czarodziejskim flecie<\/em> albo patent oficerski Cherubina z Wesela Figara<\/em>? \u017barty \u017cartami – zr\u00f3bmy sobie oper\u0119. Ostatecznie nasz w tym interes, a nie marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym roku wszystko stan\u0119\u0142o na g\u0142owie. Festiwal Mozartowski WOK jednak si\u0119 odb\u0119dzie, cho\u0107 coraz wi\u0119cej meloman\u00f3w zadaje sobie pytanie „cui prodest?”. W programie osta\u0142y si\u0119 przedstawienia zaledwie czterech oper Wolfganga Amadeusza, co jeszcze kilka lat temu uznano by za skandal. Przygotowania do imprezy tocz\u0105 si\u0119 w atmosferze stypy po rozp\u0119dzonym na cztery wiatry zespole, … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-2139","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2139"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2149,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2139\/revisions\/2149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}