{"id":2151,"date":"2017-06-04T15:22:36","date_gmt":"2017-06-04T13:22:36","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2151"},"modified":"2017-06-05T16:59:59","modified_gmt":"2017-06-05T14:59:59","slug":"kazimierza-dejmka-gry-z-przeszloscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2151","title":{"rendered":"Kazimierza Dejmka gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105"},"content":{"rendered":"<p>W styczniu 2013 roku, w zwi\u0105zku z dziesi\u0119cioleciem \u015bmierci Kazimierza Dejmka, w Teatrze Narodowym otwarto wystaw\u0119 &#8222;Uchwyci\u0107 si\u0119 tego, co nasze&#8221;. Wernisa\u017cowi towarzyszy\u0142 panel dyskusyjny i premiera ksi\u0105\u017cki <em>Staropolskie teatra Kazimierza Dejmka<\/em>, wydanej w serii &#8222;Teatr Narodowy. Historia&#8221;, pod redakcj\u0105 Micha\u0142a Smolisa. W listopadzie minie p\u00f3\u0142 wieku od premiery Dejmkowych <em>Dziad\u00f3w<\/em>, kt\u00f3re trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej zdj\u0119to ze sceny po jedenastu przedstawieniach, co sta\u0142o si\u0119 impulsem wydarze\u0144 marcowych 1968 roku. Zatrzymano tysi\u0105ce uczestnik\u00f3w zaj\u015b\u0107, przeciwko setkom skierowano akty oskar\u017cenia, fala propagandy antysemickiej zmusi\u0142a do emigracji kilkana\u015bcie tysi\u0119cy os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego, mi\u0119dzy innymi naukowc\u00f3w, dziennikarzy i ludzi kultury. Do obchod\u00f3w pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecia pami\u0119tnej premiery w Narodowym szykujemy si\u0119 w czasach r\u00f3wnie trudnych i niepewnych. Strach pomy\u015ble\u0107, na ile \u017cywotne oka\u017c\u0105 si\u0119 widma \u00f3wczesnych spor\u00f3w. Na razie, p\u00f3ki nikt jeszcze nie nawo\u0142uje &#8222;\u015amielej! Pr\u0119dzej!&#8221;, proponuj\u0119 lektur\u0119 mojego szkicu ze <em>Staropolskich teatr\u00f3w<\/em> &#8211; o teatrze Dejmka w kontek\u015bcie pocz\u0105tk\u00f3w ruchu &#8222;odnowy&#8221; muzyki dawnej.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u201eSztuka Machauta, Josquina, a nawet Monteverdiego jest spetryfikowana, tak i\u017c pr\u00f3ba o\u017cywienia jej poza w\u0105skimi kr\u0119gami mog\u0142aby okaza\u0107 si\u0119 daremnym trudem \u2013 chyba \u017ce historyczny dystans odbierany jest jako estetyczna podnieta, za\u015b archaiczno\u015b\u0107 i surowo\u015b\u0107 przyj\u0119te s\u0105 za malowniczy rys; oznacza to jednak, \u017ce nie ocenia si\u0119 ich nale\u017cycie i \u017ce si\u0119 ich nie rozumie\u201d.<\/p>\n<p>Carl Dahlhaus, <em>Estetyka muzyki <\/em>[<em>Musik\u00e4sthetik<\/em>], 1967. T\u0142um. Zbigniew Skowron.<\/p>\n<p>Kiedy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni zwolennicy nurtu wykonawstwa historycznego czytaj\u0105 opini\u0119 Dahlhausa o spetryfikowaniu, czy mo\u017ce raczej skostnieniu tw\u00f3rczo\u015bci Machauta, Josquina i Monteverdiego, lekcewa\u017c\u0105co wzruszaj\u0105 ramionami. Rzeczywi\u015bcie, trudno si\u0119 z nim zgodzi\u0107 w epoce bujnych \u017cniw po zasiewach, kt\u00f3re pad\u0142y w ziemi\u0119 jeszcze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku. Po \u00f3wczesnym \u201eodrodzeniu\u201d muzyki dawnej \u2013 przeoczonym albo raczej z rozmys\u0142em zlekcewa\u017conym przez Dahlhausa \u2013 sztuka dawnych mistrz\u00f3w zd\u0105\u017cy\u0142a nie tylko o\u017cy\u0107, ale te\u017c wej\u015b\u0107 w ca\u0142kiem now\u0105 przestrze\u0144 odbioru i by\u0107 mo\u017ce ulec kolejnej \u201epetryfikacji\u201d. W tym samym Berlinie, gdzie przed laty wyk\u0142ada\u0142 wybitny niemiecki muzykolog, pr\u00f3by \u015bwiadomego odej\u015bcia od historycznych praktyk wykonawczych przyj\u0119to niedawno z nieukrywanym entuzjazmem. Bo tu jest w\u0142a\u015bnie pies pogrzebany. Warto si\u0119 wg\u0142\u0119bi\u0107 w inne prace Dahlhausa i zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na rozr\u00f3\u017cnienie, jakie czyni\u0142 mi\u0119dzy historyzmem, kt\u00f3ry chce przesz\u0142o\u015b\u0107 zatrzyma\u0107 i przez to implikuje ahistoryczno\u015b\u0107, wyrywaj\u0105c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 z pierwotnego kontekstu, a histori\u0105 \u201eprawdziw\u0105\u201d, kt\u00f3rej celem jest po\u0142\u0105czenie do\u015bwiadczenia estetycznego z historycznym.<\/p>\n<p>Pisa\u0142am ju\u017c kiedy\u015b, \u017ce postulat wierno\u015bci stylistyce tw\u00f3rczej dawnych epok jest nierealny, by nie rzec naiwny. Zmieni\u0142 si\u0119 spos\u00f3b uczestnictwa w prze\u017cyciu estetycznym i duchowym, model udzia\u0142u w teatrze i innych sztukach performatywnych, rozwin\u0119\u0142y si\u0119 techniki nagraniowe, kt\u00f3re w po\u0142\u0105czeniu z ekspansj\u0105 wizualnych no\u015bnik\u00f3w informacji odar\u0142y muzyk\u0119 z od\u015bwi\u0119tno\u015bci i zabi\u0142y w nas naturaln\u0105 potrzeb\u0119 bezpo\u015bredniego udzia\u0142u w widowisku scenicznym. Mimo to pr\u00f3bujemy tworzy\u0107 pozory, \u017ce \u201eo\u017cywienie\u201d minionych praktyk wykonawczych jest \u015bci\u015ble powi\u0105zane z obiektywnymi studiami historycznymi. Nic bardziej b\u0142\u0119dnego: skuteczna ewokacja klimatu dawnych epok wymaga \u201eosadzenia\u201d rekonstrukcji w czasie tera\u017aniejszym, dostosowania \u015brodk\u00f3w wyrazu do wsp\u00f3\u0142czesnej wra\u017cliwo\u015bci widza i s\u0142uchacza \u2013 zamiast dos\u0142ownie interpretowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne, pr\u00f3bujemy raczej z\u0142agodzi\u0107 rozd\u017awi\u0119k emocjonalny mi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 \u201ewyobra\u017con\u0105\u201d a pr\u00f3b\u0105 jej artystycznego uj\u0119cia.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93287.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2154\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93287-300x197.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93287-300x197.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93287.jpg 705w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Lech Ordon, Wojciech Siemion, Janusz Strachocki. <em>Historya o chwalebnym Zmartwychwstaniu&#8230;, <\/em>7 kwietnia 1962. Fot. Franciszek Myszkowski.<\/p>\n<p>Kazimierz Dejmek, spytany w 1963 roku przez Krystyn\u0119 Nastulank\u0119, czy uwa\u017ca si\u0119 za ucznia Schillera, zaprzeczy\u0142 stanowczo. Czterdzie\u015bci lat wcze\u015bniej, kiedy Schiller wystawia\u0142 w Reducie swoj\u0105 <em>Wielkanoc<\/em> na motywach <em>Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pa\u0144skim<\/em> Miko\u0142aja z Wilkowiecka oraz innych tekst\u00f3w misteryjnych, stworzy\u0142 imponuj\u0105ce oratorium religijne, staropolskie i arcypolskie, osadzone jednak mocno w estetyce modernizmu i w \u00f3wczesnej koncepcji dyskursu z przesz\u0142o\u015bci\u0105. Tymczasem Dejmek, realizuj\u0105c <em>Historyj\u0119<\/em> w \u0141odzi (1961) i Warszawie (1962) zrezygnowa\u0142 z rzekomego \u201epietyzmu\u201d. Nie pr\u00f3bowa\u0142 \u201erekonstruowa\u0107\u201d XVI-wiecznego widowiska, w pe\u0142ni \u015bwiadom, \u017ce pierwociny polskiego teatru nie znalaz\u0142y kontynuacji ani w dorobku szlacheckiej kultury o\u015bwieceniowej, ani w teatrze dworskim. Zamiast wype\u0142nia\u0107 t\u0119 cezur\u0119 ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 \u201ewyobra\u017con\u0105\u201d, zasypywa\u0107 przepa\u015b\u0107 dziel\u0105c\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego widza od misterium sprzed czterystu lat, postanowi\u0142 ukaza\u0107 je z dystansu. W\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby dotrze\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142, przedstawi\u0107 \u201enasze cechy plemienne, rodzaj humoru, mentalno\u015b\u0107, charakter, jaki\u015b kolor, zapach polsko\u015bci\u201d \u2013 jak t\u0142umaczy\u0142 w 1966 roku na \u0142amach \u201eTeatru\u201d, w rozmowie z Julianem Lewa\u0144skim i Mari\u0105 Czanerle. Odcina\u0142 si\u0119 od koncepcji Schillera, kt\u00f3ry plasowa\u0142 polskiego ducha narodowego w szerokim kontek\u015bcie kultury powszechnej. Nawo\u0142ywa\u0142, \u201eaby uchwyci\u0107 si\u0119 tego, co jest naprawd\u0119 nasze, by to rozwin\u0105\u0107, rozprzestrzeni\u0107 i podnie\u015b\u0107 wysoko\u201d.<\/p>\n<p>O to swoiste roz\u0142adowanie i \u201eodci\u0105\u017cenie\u201d dramatu staropolskiego z p\u00f3\u017aniejszych nalecia\u0142o\u015bci walczy\u0142 te\u017c w innych inscenizacjach, przede wszystkim w <em>\u017bywocie J\u00f3zefa<\/em> Miko\u0142aja Reja (\u0141\u00f3d\u017a 1958, Warszawa 1965) i w <em>Grze o Herodzie<\/em>, wystawionej w 1974 w Warszawskiej Operze Kameralnej. Sp\u00f3jno\u015b\u0107 koncepcji Dejmka zdumiewa tym bardziej, \u017ce jego pr\u00f3ba odtworzenia \u201erdzennie\u201d polskiego teatru szopkowego by\u0142a zjawiskiem ca\u0142kowicie odr\u0119bnym na naszej scenie, a historyczne wykonawstwo dopiero w Polsce raczkowa\u0142o. Tymczasem Dejmkowa prostota j\u0119zyka scenicznego, precyzja znacze\u0144 i dyscyplina stylistyczna s\u0105 doskona\u0142ym odzwierciedleniem tak zwanej drugiej fali w nurcie wykonawstwa historycznego. Pr\u00f3ba rekonstrukcji XVI-wiecznej polskiej architektury teatralnej da si\u0119 por\u00f3wna\u0107 z nawrotem do wykonawstwa muzyki dawnej na instrumentach z epoki. Tak jak Dejmek od\u017cegna\u0142 si\u0119 od rozbudowanego gestu scenicznego i bogatej oprawy wokalno-instrumentalnej w uj\u0119ciu Schillera, tak Gustav Leonhardt od\u017cegna\u0142 si\u0119 od soczystego brzmienia orkiestry Academy of St. Martin-in-the-Fields, \u017ceby gra\u0107 arcydzie\u0142a Bacha na instrumentach dawnych i ich wiernych kopiach. Dejmek wyznaczy\u0142 koniec pierwszej fali odnowy dramatu staropolskiego. Leonhardt i jego kontynuatorzy zamkn\u0119li pierwszy etap odnowy muzyki dawnej. Obydwaj przeszli od odkrywania \u201etekstu\u201d na poziomie podstawowym do uplasowania go w odpowiednim kontek\u015bcie. Pokazali r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy estetyk\u0105 minionych wiek\u00f3w a \u201enormatywn\u0105\u201d estetyk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego teatru i sali koncertowej.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/miniaturka.php_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2153\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/miniaturka.php_-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/miniaturka.php_-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/miniaturka.php_.jpg 615w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Scena zbiorowa. <em>Historya o chwalebnym Zmartwychwstaniu&#8230;, <\/em>7 kwietnia 1962. Fot. Franciszek Myszkowski.<\/p>\n<p>O ile ziarno posiane przez zachodnich misjonarzy odnowy muzyki dawnej pad\u0142o na podatny grunt i zacz\u0119\u0142o si\u0119 szybko rozwija\u0107, o tyle teatr Dejmka wyr\u00f3s\u0142 na kamieniu. I cho\u0107 zakwit\u0142 przepi\u0119knie, jego historyczny dystans zbyt cz\u0119sto odbierano jako estetyczn\u0105 podniet\u0119, archaiczno\u015b\u0107 i surowo\u015b\u0107 przyjmowano za\u015b za malowniczy rys, \u017ceby zn\u00f3w wr\u00f3ci\u0107 do s\u0142\u00f3w Dahlhausa. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce zachodni ruch \u201eearly music revival\u201d \u2013 zw\u0142aszcza w jego drugiej fazie \u2013 wpisa\u0142 si\u0119 znacznie g\u0142adziej w \u00f3wczesny nurt kontestacji i d\u0105\u017cenia do alternatywnych sposob\u00f3w uczestnictwa w kulturze. Odrodzenie wykonawstwa historycznego zbieg\u0142o si\u0119 w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych z odrodzeniem tamtejszej muzyki ludowej i pr\u00f3bami pogodzenia obydwu porz\u0105dk\u00f3w. W Polsce zadzia\u0142a\u0142 mechanizm odwrotny \u2013 kultur\u0119 wiejsk\u0105 niszczono systematycznie, odg\u00f3rnie, z nadania politycznego, wi\u0119c rzekom\u0105 \u201eplebejsko\u015b\u0107\u201d wizji Dejmka mo\u017cna by\u0142o albo odrzuci\u0107, albo skwitowa\u0107 podejrzeniem o \u201eprzemycanie\u201d temat\u00f3w religijnych pod p\u0142aszczykiem naiwnego folkloru. Radykalizm pierwszych orkiestr barokowych i zespo\u0142\u00f3w muzyki \u015bredniowiecznej by\u0142 form\u0105 ucieczki od tradycji sal koncertowych i dominuj\u0105cych w spo\u0142ecze\u0144stwie norm estetycznych. Radykalizm Dejmka trafia\u0142 nieraz w pustk\u0119, bo nie by\u0142o od czego ucieka\u0107. W Anglii, Niemczech i Hiszpanii dawne misteria s\u0105 elementem \u017cywej tradycji wsp\u00f3lnotowej. W 1964 roku Jan Zbigniew S\u0142ojewski pisa\u0142 na \u0142amach bydgoskich \u201eFakt\u00f3w i My\u015bli\u201d: \u201eNast\u0105pi\u0142o co\u015b, co mo\u017cna by okre\u015bli\u0107 jako laicyzacj\u0119 wyobra\u017ani. Bo\u017ce Narodzenie kojarzy si\u0119 dzi\u015b w wyobra\u017ani spo\u0142ecznej bardziej z choink\u0105 ni\u017c z narodzinami Chrystusa, Wielkanoc \u2013 bardziej z szynk\u0105 i wiosn\u0105 ni\u017c ze Zmartwychwstaniem Pa\u0144skim. (\u2026) Ko\u015bci\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny znajduje si\u0119 w sytuacji przymusowej, musi postawi\u0107 na katolicyzm zintelektualizowany. Cz\u0142owiek drugiej po\u0142owy dwudziestego wieku jest krytyczny, \u017c\u0105da dowod\u00f3w\u201d. Cho\u0107 wypowied\u017a S\u0142ojewskiego z czasem straci\u0142a na aktualno\u015bci, do\u015b\u0107 celnie oddaje \u00f3wczesn\u0105 pozycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a w Polsce i niech\u0119tny stosunek w\u0142adz do tak zwanej pobo\u017cno\u015bci ludowej.<\/p>\n<p>I tak zreszt\u0105 nie by\u0142o ju\u017c czego kultywowa\u0107. W znacznie bardziej zlaicyzowanych i konsumpcyjnych spo\u0142ecze\u0144stwach zachodnich misteria traktowa\u0142o si\u0119 i traktuje jako niezbywaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spu\u015bcizny kulturalnej narod\u00f3w. W Polsce ten rodzaj dramatu religijnego pojawi\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano, scenariusze najstarszych widowisk zachowa\u0142y si\u0119 we fragmentach, a p\u00f3\u017aniejsze nawi\u0105zania barokowe, romantyczne i neoromantyczne straci\u0142y ju\u017c wymiar wielkiego spektaklu w przestrzeni publicznej. Rekonstrukcjami oprawy muzycznej misteri\u00f3w wystawianych na Zachodzie zajmowali si\u0119 zapale\u0144cy zwi\u0105zani z nurtem wykonawstwa historycznego. Autorem muzyki do legendarnych przedstawie\u0144 Dejmka by\u0142 Witold Krzemie\u0144ski, absolwent Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, starszy od re\u017cysera niemal o pokolenie, duchem bli\u017cszy \u201emediewizmowi\u201d spod znaku Schillera i Reduty ni\u017c radykalnej wizji poszukiwacza prawdy o pierwocinach teatru polskiego.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93304.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2155\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93304-300x168.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93304-300x168.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/it_t_93304.jpg 718w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Barbara Fijewska, Wojciech Siemion, Joanna Walter\u00f3wna. <em>Historya o chwalebnym Zmartwychwstaniu&#8230;, <\/em>7 kwietnia 1962. Fot. Franciszek Myszkowski.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce dlatego spektakle Dejmka najch\u0142odniej przyjmowano w\u0142a\u015bnie w Wielkiej Brytanii, sk\u0105d iskra odrodzenia muzyki dawnej \u2013 w kontek\u015bcie historycznym, spo\u0142ecznym i kulturowym \u2013 przeskoczy\u0142a na s\u0105siednie kraje i wznieci\u0142a og\u00f3lno\u015bwiatow\u0105 po\u017cog\u0119. \u201eJako przedstawienie \u2013 \u015bwietne, lecz jako reprezentacja nowoczesnego teatru wschodnioeuropejskiego \u2013 troch\u0119 rozczarowuje\u201d, pisa\u0142 o <em>Historyi <\/em>J. C. Trevin w \u201eBirmingham Post\u201d. \u201ePo ostatecznym opadni\u0119ciu kurtyny, widz z lekkim szokiem u\u015bwiadamia sobie, \u017ce b\u0119d\u0105c ca\u0142y czas oczarowany, zainteresowany i rozbawiony, ani razu nie by\u0142 wzruszony. Z tego powodu przedstawienie w ostatecznym rachunku wy\u0142ania si\u0119 jako efektowna sztuka na mi\u0119dzynarodowe festiwale, lecz nie jako dramat najwy\u017cszej klasy\u201d, podsumowa\u0142 Ronald Bryden z \u201eObservera\u201d. \u201eTrafiaj\u0105 si\u0119 od czasu do czasu momenty pi\u0119kno\u015bci i powagi, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce zyskuj\u0105 na swoim odosobnieniu, ale jest rzecz\u0105 znamienn\u0105, \u017ce trzeci akt, w kt\u00f3rym mniej jest b\u0142azenady, a wi\u0119cej normalnej gry, jest jedynym, kt\u00f3ry si\u0119 ci\u0105gnie\u201d, utyskiwa\u0142 Jonathan Cundy na \u0142amach \u201eLiverpool Post\u201d. By\u0107 mo\u017ce zawini\u0142a bariera j\u0119zykowa. By\u0107 mo\u017ce protekcjonalizm brytyjskich krytyk\u00f3w, czerpi\u0105cych pe\u0142nymi gar\u015bciami z bogatej spu\u015bcizny rodzimej: cykl\u00f3w misteryjnych z Yorku, Chester, Wakefield albo Coventry. Najprawdopodobniej razi\u0142a jednak niesp\u00f3jno\u015b\u0107 Dejmkowych przedstawie\u0144, zatrzymanych w p\u00f3\u0142 drogi mi\u0119dzy pot\u0119g\u0105 zamierze\u0144 re\u017cysera a ich siermi\u0119\u017cn\u0105 czasem realizacj\u0105 \u2013 cho\u0107by w warstwie muzycznej.<\/p>\n<p>Z czasem zgubi\u0142o to samego Dejmka. Kiedy ruch odrodzenia wykonawstwa historycznego wkracza\u0142 triumfalnie w trzeci\u0105 i czwart\u0105 faz\u0119 \u2013 czyli rekonstrukcji ca\u0142kiem ju\u017c \u201ewymar\u0142ych\u201d instrument\u00f3w na podstawie \u015bwiadectw ikonograficznych, potem za\u015b redefinicji g\u0142osu ludzkiego \u2013 Dejmek utkwi\u0142 w pu\u0142apce stylu zwanego czasem \u201eklasztorno-plebejskim\u201d, wznawiaj\u0105c stare przedstawienia, wystawiaj\u0105c <em>Gr\u0119 o M\u0119ce i Zmartwychwstaniu<\/em> w warszawskiej bazylice \u015bw. Jana (1981), pisz\u0105c w\u0142asny scenariusz na podstawie tekst\u00f3w anonimowych do inscenizowanego kilkakrotnie <em>Dialogus de Passione albo \u017ba\u0142osnej Tragedyi o M\u0119ce Jezusa<\/em>. Mimo wsp\u00f3\u0142pracy ze Stefanem Sutkowskim z WOK, p\u00f3\u017aniej za\u015b z Jackiem Urbaniakiem z zespo\u0142u Ars Nova, zostawa\u0142 coraz bardziej w tyle wobec bie\u017c\u0105cych tendencji w \u015bwiecie muzyki dawnej, nie potrafi\u0142 dotrzyma\u0107 kroku gwa\u0142townym przemianom spo\u0142ecznym i religijnym epoki, zamkn\u0105\u0142 oczy i uszy na nowy teatr, kt\u00f3ry nie spe\u0142ni\u0142 jego oczekiwa\u0144.<\/p>\n<p>W grudniowym numerze \u201eDialogu\u201d z 2005 roku, w tek\u015bcie <em>Nieprzedawnione<\/em>, El\u017cbieta Wysi\u0144ska pisa\u0142a: \u201eW scenicznych interpretacjach staropolszczyzny to, co narodowe, od pocz\u0105tku sz\u0142o w parze u Dejmka z tym, co plebejskie, stylistyka misterium czy moralitetu s\u0105siadowa\u0142a z rubaszno\u015bci\u0105 intermedi\u00f3w, obrz\u0119dowo\u015b\u0107 religijna by\u0142a to\u017csama z ludow\u0105, a tr\u00f3jkondygnacyjna misteryjna scena-wszech\u015bwiat kojarzy\u0142a si\u0119 z szopk\u0105. Uzewn\u0119trznienie plebejskiego nurtu w kulturze mia\u0142o do pewnego stopnia charakter deklaracji ideowej\u201d. Podobne deklaracje jeszcze dwadzie\u015bcia lat temu formu\u0142owali uczestnicy sporu o \u201eautentyzm\u201d wykonawstwa historycznego. Dzi\u015b sprawa wydaje si\u0119 jasna: \u017ceby pr\u00f3ba wskrzeszenia zapomnianej formy przemieni\u0142a si\u0119 w \u017cywy dialog przesz\u0142o\u015bci z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105, trzeba wyrwa\u0107 si\u0119 z ok\u00f3w czasu, odkry\u0107 istotno\u015b\u0107 teatru. Na prze\u0142omie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych Dejmek by\u0142 najbli\u017cej celu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W styczniu 2013 roku, w zwi\u0105zku z dziesi\u0119cioleciem \u015bmierci Kazimierza Dejmka, w Teatrze Narodowym otwarto wystaw\u0119 &#8222;Uchwyci\u0107 si\u0119 tego, co nasze&#8221;. Wernisa\u017cowi towarzyszy\u0142 panel dyskusyjny i premiera ksi\u0105\u017cki Staropolskie teatra Kazimierza Dejmka, wydanej w serii &#8222;Teatr Narodowy. Historia&#8221;, pod redakcj\u0105 Micha\u0142a Smolisa. W listopadzie minie p\u00f3\u0142 wieku od premiery Dejmkowych Dziad\u00f3w, kt\u00f3re trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=2151\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2151","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2151"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2158,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2151\/revisions\/2158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}