{"id":2367,"date":"2017-09-12T15:08:07","date_gmt":"2017-09-12T13:08:07","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2367"},"modified":"2017-09-12T22:49:10","modified_gmt":"2017-09-12T20:49:10","slug":"mile-zlego-poczatki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2367","title":{"rendered":"Mi\u0142e z\u0142ego pocz\u0105tki"},"content":{"rendered":"

Berli\u0144ski Musikfest potrwa jeszcze niemal tydzie\u0144, a ja sp\u0119dzam ju\u017c czwarty – i ostatni – dzie\u0144 na Wratislavii Cantans. Obydwa festiwale po\u017cegna\u0142y si\u0119 z zespo\u0142ami Gardinera, Wroc\u0142aw czeka na fina\u0142owy koncert z \u0141askawo\u015bci\u0105 Tytusa <\/em>w wykonaniu Orkiestry i Ch\u00f3ru MusicAeterna pod kierunkiem Teodora Currentzisa, kt\u00f3ry w Berlinie wyst\u0105pi\u0142 z ca\u0142kiem innym, ale cz\u0119\u015bciowo te\u017c Mozartowskim programem.<\/p>\n

Trzeci cz\u0142on cyklu Monteverdia\u0144skiego, Koronacja Poppei<\/em>, okaza\u0142 si\u0119 pod wieloma wzgl\u0119dami najmocniejszym dowodem na ewolucj\u0119 stylistyki wykonawczej Gardinera. Ta niezwyk\u0142a opera, wystawiana po raz pierwszy podczas karnawa\u0142u weneckiego na prze\u0142omie lat 1642\/43, musia\u0142a wywo\u0142a\u0107 szok w\u015br\u00f3d \u00f3wczesnych odbiorc\u00f3w. Mistrzowskie libretto Giovanniego Francesca Busenello nie jest oparte na w\u0105tkach mitycznych, lecz nawi\u0105zuje do historii Rzymu pod panowaniem cesarza Nerona – cz\u0142owieka wybitnie uzdolnionego, a zarazem bezwzgl\u0119dnego, znienawidzonego przez arystokracj\u0119 i patrycjuszy, uwielbianego przez plebs. Ol\u015bniewaj\u0105ca muzyka Monteverdiego a\u017c kipi od napi\u0119\u0107 i kontrast\u00f3w, wzmagaj\u0105cych poczucie, \u017ce librecista i kompozytor manipuluj\u0105 s\u0142uchaczem: ca\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie przewrotnej apoteozy \u017c\u0105dzy i chorej ambicji, triumfuj\u0105cych nad rozumem i moralno\u015bci\u0105. I tak te\u017c zwykle by\u0142a interpretowana, r\u00f3wnie\u017c we wcze\u015bniejszych uj\u0119ciach Monteverdi Choir and Orchestra.<\/p>\n

Tym razem Gardiner poprzesuwa\u0142 akcenty. W tej L’Incoronazione <\/em>uzmys\u0142owi\u0142 s\u0142uchaczom pot\u0119g\u0119 mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra d\u0105\u017cy do celu cho\u0107by po trupach, w trakcie zmaga si\u0119 jednak z l\u0119kiem i wyrzutami sumienia. W sporze Nerona z Senek\u0105 pobrzmiewa bolesna walka wewn\u0119trzna, wyczerpuj\u0105ca si\u0142y cesarza. Sceny z udzia\u0142em obydwu piastunek s\u0105 nie tylko groteskowe, ale i wzruszaj\u0105co ludzkie. Niebia\u0144skie d\u017awi\u0119ki fina\u0142owego duetu Poppei i Nerona zaburza wspomnienie wstrz\u0105saj\u0105cego lamentu Oktawii. Poszarpany, silnie schromatyzowany protest przyjaci\u00f3\u0142 filozofa („Non morir, non morir, Seneca, no!”) ujawnia bezradno\u015b\u0107 stoik\u00f3w wobec tajemnicy \u015bmierci. Z Poppei <\/em>wychodzili\u015bmy zdezorientowani, niepewni w\u0142asnych wybor\u00f3w, przyt\u0142oczeni ogromem zawartych w tym arcydziele tre\u015bci.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce i dlatego, \u017ce para g\u0142\u00f3wnych protagonist\u00f3w (\u015bpiewaj\u0105cy pi\u0119knym, okr\u0105g\u0142ym sopranem, lecz troch\u0119 niepewny intonacyjnie Kangmin Justin Kim w partii Nerona oraz Hana Bla\u017e\u00edkov\u00e1, od pocz\u0105tku wyst\u0119p\u00f3w w Berlinie walcz\u0105ca z zapaleniem oskrzeli) zesz\u0142a na plan dalszy wobec postaci drugoplanowych. Najmocniejszym punktem obsady okazali si\u0119 Gianluca Buratto w roli Seneki i Lucile Richardot, kt\u00f3ra jako Arnalta popisa\u0142a si\u0119 nie tylko nieomal tenorowym w barwie kontraltem, ale i wy\u015bmienit\u0105 gr\u0105 aktorsk\u0105. Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce Gardiner prowadzi\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 z rozmachem godnym tragedii Szekspira: w jeszcze bardziej ni\u017c poprzednio osadzonych tempach, z jeszcze dobitniej podkre\u015blonymi kontrastami w narracji muzycznej. Koronacja Poppei<\/em> godnie ukoronowa\u0142a imponuj\u0105ce przedsi\u0119wzi\u0119cie angielskiego mistrza, nie pozostawiaj\u0105c z\u0142udze\u0144, \u017ce kolejne wieczory festiwalu zbledn\u0105 na tle trzech oper Monteverdiego. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Daniele Gatti na czele orkiestry Concertgebouw. Fot. Kai Bienert.<\/p>\n

Nikt si\u0119 jednak nie spodziewa\u0142, \u017ce s\u0142uchacze b\u0119d\u0105 umiera\u0107 z nud\u00f3w i wymyka\u0107 si\u0119 chy\u0142kiem z i tak pustawej sali na koncercie orkiestry Concertgebouw pod batut\u0105 jej nowego szefa Daniele Gattiego. Win\u0105 za rozmazanie faktur w uwerturze do Euryanthe<\/em> Webera obci\u0105\u017cyli\u015bmy niedo\u015bwiadczonych muzyk\u00f3w z Nationales Bundesjugendorchester Deutschland, kt\u00f3rzy zasiedli do pulpit\u00f3w rami\u0119 w rami\u0119 z instrumentalistami jednego z najlepszych zespo\u0142\u00f3w orkiestrowych na \u015bwiecie. Rozwlek\u0142o\u015b\u0107 sprawnie sk\u0105din\u0105d napisanego IN-SCHRIFT<\/em> Wolfganga Rihma przypisali\u015bmy nieumiarkowaniu kompozytora, kt\u00f3ry cz\u0119sto nie umie zapanowa\u0107 nad form\u0105. W IX Symfonii<\/em> Brucknera pr\u00f3\u017cno ju\u017c by\u0142o szuka\u0107 usprawiedliwie\u0144: z bezkszta\u0142tnej magmy d\u017awi\u0119kowej nie wy\u0142oni\u0142a si\u0119 bodaj jedna sp\u00f3jna fraza, cho\u0107by najs\u0142abiej zaakcentowana my\u015bl muzyczna. Orkiestra wyra\u017anie si\u0119 m\u0119czy\u0142a, zmuszona do realizacji ca\u0142kowicie niezrozumia\u0142ej koncepcji dyrygenta. \u017bal by\u0142o patrze\u0107 i s\u0142ucha\u0107: zespo\u0142em tej klasy powinien kierowa\u0107 artysta z prawdziwego zdarzenia. A przynajmniej sprawny rzemie\u015blnik.<\/p>\n

Ale na tym nie koniec nieszcz\u0119\u015b\u0107. Nazajutrz wym\u0119czy\u0142am si\u0119 jak pot\u0119pieniec na koncercie zespo\u0142\u00f3w Currentzisa, kt\u00f3re da\u0142y \u017ca\u0142osny pokaz z\u0142ego smaku i braku wyczucia jakiegokolwiek stylu. Program pierwszej cz\u0119\u015bci zmieniano tyle razy, \u017ce w ko\u0144cu pogubi\u0142a si\u0119 nawet cz\u0119\u015b\u0107 krytyk\u00f3w. W sumie niewielka strata: dziwacznie sklecone misterium ch\u00f3ralne przywodzi\u0142o na my\u015bl duchowo\u015b\u0107 spod znaku k\u00f3\u0142ek rasputinowskich. Zabrak\u0142o tylko uciech cielesnych. Currentzis potraktowa\u0142 utwory Hildegardy von Bingen, Schnittkego, Purcella i paru innych na jedno kopyto – na domiar z\u0142ego w\u0142asne, przez co wszystkie kompozycje straci\u0142y charakter, zmieniaj\u0105c si\u0119 w wulgarnie wywrzaskiwan\u0105 monodi\u0119 b\u0105d\u017a wielog\u0142os, rozkawa\u0142kowane nieuzasadnionymi pauzami, popsute tandetnym gestem scenicznym, oszpecone raptownymi, sprzecznymi z logik\u0105 muzyczn\u0105 kontrastami. W drugiej cz\u0119\u015bci by\u0142o jeszcze gorzej: Requiem <\/em>Mozarta, nagrane sze\u015b\u0107 lat temu na p\u0142yt\u0119 wytw\u00f3rni Alpha, Currentzis zinterpretowa\u0142 na granicy szar\u017cy, chwilami jednak intryguj\u0105co. Na berli\u0144skim koncercie odnios\u0142am wra\u017cenie, \u017ce bo\u017cyszcze cz\u0119\u015bci krytyk\u00f3w i s\u0142uchaczy odklei\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem od rzeczywisto\u015bci. Efekciarskie tempa, faktury nie tyle ju\u017c rozmazane, ile skot\u0142owane, karygodne b\u0142\u0119dy intonacyjne, krzyk w ch\u00f3rze, \u0142omot w orkiestrze – a na podium machaj\u0105cy r\u0119koma jak wiatrak demon w czerni, kt\u00f3ry najbardziej przeszkadza\u0142 solistom, sk\u0105din\u0105d przeci\u0119tnym. Od reszty kwartetu odstawa\u0142a tylko Julia Lezhneva, ale na hochsztaplerk\u0119 Currentzisa zareagowa\u0142a podobnie jak Concertgebouw na nudziarstwo Gattiego. Straci\u0142a zainteresowanie swoj\u0105 parti\u0105 i od\u015bpiewa\u0142a j\u0105 ledwie poprawnie.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Teodor Currenzis z ch\u00f3rem MusicAeterna. Fot. Kai Bienert.<\/p>\n

Po dw\u00f3ch takich katastrofach z ulg\u0105 przyj\u0119\u0142am wyst\u0119p Deutsches Symphonie-Orchester Berlin pod batut\u0105 Christopha Eschenbacha. Porz\u0105dnie, aczkolwiek „nieporywnie” zagrana uwertura do Don Giovanniego<\/em> w orkiestracji Busoniego; recytatyw i aria „Ch\u2019io mi scordi di te? \u2013 Non temer, amato bene” na sopran, fortepian i orkiestr\u0119 KV 505 – z przyzwoit\u0105 Hann\u0105-Elisabeth M\u00fcller, za to z fenomenalnym pianist\u0105 Tzimonem Barto; II Koncert fortepianowy <\/em>Rihma, kt\u00f3ry tym razem nie znudzi\u0142; na deser Symfonia w\u0142oska <\/em>Mendelssohna. Mog\u0142o by\u0107 lepiej, ale przynajmniej by\u0142o mi\u0142o. Gdybym musia\u0142a wyjecha\u0107 z Berlina tu\u017c po koncercie Currentzisa, koniec zaiste by\u0142by \u017ca\u0142osny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Berli\u0144ski Musikfest potrwa jeszcze niemal tydzie\u0144, a ja sp\u0119dzam ju\u017c czwarty – i ostatni – dzie\u0144 na Wratislavii Cantans. Obydwa festiwale po\u017cegna\u0142y si\u0119 z zespo\u0142ami Gardinera, Wroc\u0142aw czeka na fina\u0142owy koncert z \u0141askawo\u015bci\u0105 Tytusa w wykonaniu Orkiestry i Ch\u00f3ru MusicAeterna pod kierunkiem Teodora Currentzisa, kt\u00f3ry w Berlinie wyst\u0105pi\u0142 z ca\u0142kiem innym, ale cz\u0119\u015bciowo te\u017c Mozartowskim … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-2367","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2367"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2376,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2367\/revisions\/2376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}