{"id":2440,"date":"2017-10-04T14:04:33","date_gmt":"2017-10-04T12:04:33","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2440"},"modified":"2021-09-24T15:19:45","modified_gmt":"2021-09-24T13:19:45","slug":"gdy-rozum-nie-spi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2440","title":{"rendered":"Gdy rozum nie \u015bpi"},"content":{"rendered":"<p>Mam kilkoro Czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w moich tekstach potrafi\u0105 dostrzec nastroje, mimo \u017ce z uporem maniaka chowam si\u0119 pod mask\u0105 profesjonalisty. Wiedz\u0105, \u017ce wszystko, co napisa\u0142am od pocz\u0105tku istnienia tej strony, jest nieoczywist\u0105, ale bardzo skrupulatn\u0105 kronik\u0105 moich wzrusze\u0144, zachwyt\u00f3w i rozczarowa\u0144. Bardzo takich Czytelnik\u00f3w ceni\u0119: dzi\u0119ki nim si\u0119gam do kolejnych, oby niewyczerpanych pok\u0142ad\u00f3w energii, nadziei i odporno\u015bci na ataki ze strony ludzi, kt\u00f3rzy w krytykach widz\u0105 wyprane z uczu\u0107 indywidua, zabieraj\u0105ce miejsca w teatrze prawdziwym operomanom i psuj\u0105ce im przyjemno\u015b\u0107 z bezrefleksyjnego odbioru muzyki. A przecie\u017c ja i moi koledzy po fachu nie dlatego rozbieramy poszczeg\u00f3lne takty na cz\u0119\u015bci pierwsze, \u017ceby komu\u015b z\u0142o\u015bliwie dokopa\u0107, tylko dlatego, \u017ce wykonanie poruszy\u0142o nas do g\u0142\u0119bi, na dobre albo na z\u0142e. O strachu, wstydzie, dumie i innych emocjach recenzenta &#8211; w felietonie we wrze\u015bniowym numerze &#8222;Muzyki w Mie\u015bcie&#8221;.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ludzie kochaj\u0105 muzyk\u0119. Ta rzekomo najbardziej abstrakcyjna ze sztuk najdobitniej przemawia do naszych emocji. \u0141askocze nas po neuronach, dudni nam we wn\u0119trzno\u015bciach, godzi prosto w serce. Przepe\u0142nia meloman\u00f3w takim mn\u00f3stwem dozna\u0144, \u017ce cz\u0119sto ju\u017c w kilka minut po wyj\u015bciu z koncertu wylewaj\u0105 swe \u017cale i zachwyty na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych. Klikaj\u0105 serduszka na stronach teatr\u00f3w i filharmonii, udost\u0119pniaj\u0105 zdj\u0119cia ulubionych artyst\u00f3w \u2013 innymi s\u0142owy, robi\u0105 wszystko, by jak najd\u0142u\u017cej pozosta\u0107 w stanie b\u0142ogos\u0142awionej euforii albo nieco mniej b\u0142ogos\u0142awionej furii, je\u015bli wykonanie z jakich\u015b przyczyn nie przypad\u0142o im do gustu.<\/p>\n<p>Jak ja im czasami zazdroszcz\u0119. Jestem krytykiem i czuj\u0119 si\u0119 nieraz jak zawistna stara panna, kt\u00f3ra zamiast cieszy\u0107 si\u0119 cudzym szcz\u0119\u015bciem, szuka dziury w ca\u0142ym. Cz\u0142owiek zakochany po uszy nie dostrzega \u017cadnych wad w swoim wybra\u0144cu. Krytyk dostrzec je musi. Meloman zwiedziony blichtrem jednego wykonania bezlito\u015bnie zlekcewa\u017cy inne, znacznie lepsze, cho\u0107 z udzia\u0142em mniej atrakcyjnych muzyk\u00f3w. Krytyk te brzydkie kacz\u0105tka wskazuje palcem i str\u0119czy niech\u0119tnym mi\u0142o\u015bnikom, kt\u00f3rzy z regu\u0142y ani my\u015bl\u0105 porzuca\u0107 swoje pi\u0119kno\u015bci.<\/p>\n<p>Melomani si\u0119 burz\u0105 i pomstuj\u0105 na przem\u0105drza\u0142ych recenzent\u00f3w. Ani si\u0119 taki zachwyci, ani naprawd\u0119 przejmie, tylko wyjmie swoje szkie\u0142ko i zacznie za\u0142zawionym okiem rozbiera\u0107 interpretacj\u0119 na cz\u0119\u015bci pierwsze. B\u0119dzie racjonalizowa\u0142 do upad\u0142ego, a tu przecie\u017c w gr\u0119 wchodz\u0105 \u017cywe emocje. Co kogo obchodzi, jak si\u0119 powinna rozwi\u0105za\u0107 ta dominanta septymowa z sekst\u0105? Panie krytyk, tu si\u0119 cierpi albo zwija z rozkoszy, a nie analizuje. My chcemy \u201eHabanery\u201d, a nie sm\u0119tnych wywod\u00f3w, o czym naprawd\u0119 jest <em>Carmen<\/em> i dlaczego lepiej nie stylizowa\u0107 g\u0142\u00f3wnej bohaterki na wampa w czerwieni i blond peruce.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CqNSvs6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-6108\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CqNSvs6-197x300.jpg\" alt=\"\" width=\"197\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CqNSvs6-197x300.jpg 197w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CqNSvs6-672x1024.jpg 672w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CqNSvs6-768x1169.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CqNSvs6.jpg 880w\" sizes=\"auto, (max-width: 197px) 100vw, 197px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ryszard Strauss dyryguje. Ok. 1900<\/p>\n<p>A przecie\u017c taki krytyk te\u017c kocha. Te\u017c t\u0119skni za dobrym wykonaniem i prze\u017cywa katusze, kiedy ceniony artysta zawiedzie. Recenzent przypomina nie tyle zgorzknia\u0142\u0105 star\u0105 pann\u0119, ile do\u015bwiadczon\u0105 kobiet\u0119 po przej\u015bciach, kt\u00f3ra zastanowi si\u0119 po trzykro\u0107, zanim uwik\u0142a si\u0119 w kolejny romans z niesprawdzon\u0105 koncepcj\u0105 dzie\u0142a. S\u0142ucha rozumnie, \u017ceby nie ulec fa\u0142szywym emocjom. S\u0142ucha bardzo uwa\u017cnie, czasem do tego stopnia, \u017ce wychodzi z filharmonii s\u0142aniaj\u0105c si\u0119 na nogach z wyczerpania. Po powrocie do domu wertuje m\u0105dre ksi\u0105\u017cki, zerka w partytur\u0119, wraca do starych nagra\u0144 \u2013 \u017ceby zyska\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce nikogo nie skrzywdzi albo nie pochwali na wyrost.<\/p>\n<p>Rozum ju\u017c dopilnuje, \u017ceby krytyk mia\u0142 powody do strachu. Na przyk\u0142ad w\u00f3wczas, kiedy zachwyci si\u0119 nikomu nieznanym utworem albo artyst\u0105. A je\u015bli mimo wszystko wyjdzie na durnia? Bywa, \u017ce recenzent sam przestaje sobie wierzy\u0107, kiedy przechodzi trudny okres w \u017cyciu \u2013 s\u0142uchanie kwartet\u00f3w Haydna zdaje mu si\u0119 wtedy co najmniej niestosowne, a pr\u00f3ba oceny wykonania kwartet\u00f3w Szostakowicza wp\u0119dza go w trzydniowy d\u00f3\u0142. Ca\u0142kiem niedawno zb\u0142a\u017ani\u0142am si\u0119 na zupe\u0142nie innym polu i z przera\u017ceniem dostrzeg\u0142am, \u017ce przywi\u0105zuj\u0119 zbyt du\u017c\u0105 wag\u0119 do sposobu, w jaki re\u017cyserzy rozgrywaj\u0105 operowe sceny wstydu i upodlenia.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy melomani, a niestety tak\u017ce i muzycy, maj\u0105 nas za band\u0119 z\u0142o\u015bliwych i wypranych z emocji arogant\u00f3w, kt\u00f3rzy nie przepuszcz\u0105 \u017cadnej okazji, by komu\u015b dokopa\u0107. A je\u015bli powiem, \u017ce wi\u0119cej znam krytyk\u00f3w, kt\u00f3rzy szlochaj\u0105 ukradkiem w chusteczk\u0119 na koncercie, ni\u017c autentycznie przej\u0119tych wykonaniem wielbicieli Panny X? Je\u015bli wyznam, \u017ce nadmiar zawartych w muzyce uczu\u0107, kt\u00f3re musimy racjonalnie przeanalizowa\u0107, rzutuje cz\u0119sto na nasze \u017cycie prywatne? Mi\u0142o\u015bnik pozachwyca si\u0119 albo poz\u017cyma kilka godzin, po czym wr\u00f3ci do innych zaj\u0119\u0107. My z tym zachwytem i z t\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105 poramy si\u0119 nieraz d\u0142ugie tygodnie. Nie uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105c tym bynajmniej naszych bliskich.<\/p>\n<p>Ale mimo wszystko warto. Opublikowa\u0142am niedawno szalenie emocjonaln\u0105 recenzj\u0119 z pewnego przedstawienia, w kt\u00f3rej por\u00f3wna\u0142am rzemios\u0142o dyrygenta z najwspanialszymi dokonaniami Ryszarda Straussa, a w opisie s\u0142ynnego fragmentu orkiestrowego uciek\u0142am si\u0119 do metafory na granicy szar\u017cy. Opublikowa\u0142am i po\u017ca\u0142owa\u0142am, zw\u0142aszcza tej metafory. Sumienie gryz\u0142o mnie a\u017c do spotkania z tym\u017ce dyrygentem. Maestro popatrzy\u0142 mi w oczy i powiedzia\u0142: \u201ewiesz, \u017ce akurat przed tym spektaklem poprosi\u0142em wiolonczele, \u017ceby rozko\u0142ysa\u0142y ten motyw? A potem przeczyta\u0142em u ciebie o po\u0142amanym walcu. Nikt na to nie zwr\u00f3ci\u0142 uwagi. Nikt opr\u00f3cz ciebie. Nie masz poj\u0119cia, jak jestem ci za to wdzi\u0119czny, bo trafi\u0142a\u015b w sedno\u201d.<\/p>\n<p>W \u017cyciu nie poczu\u0142am si\u0119 tak doceniona. Rozum usn\u0105\u0142 twardym, zas\u0142u\u017conym snem. Obudzi\u0142 si\u0119 Upi\u00f3r. Got\u00f3w do pisania kolejnych przem\u0105drza\u0142ych tekst\u00f3w, w kt\u00f3rych emocje a\u017c kipi\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mam kilkoro Czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w moich tekstach potrafi\u0105 dostrzec nastroje, mimo \u017ce z uporem maniaka chowam si\u0119 pod mask\u0105 profesjonalisty. Wiedz\u0105, \u017ce wszystko, co napisa\u0142am od pocz\u0105tku istnienia tej strony, jest nieoczywist\u0105, ale bardzo skrupulatn\u0105 kronik\u0105 moich wzrusze\u0144, zachwyt\u00f3w i rozczarowa\u0144. Bardzo takich Czytelnik\u00f3w ceni\u0119: dzi\u0119ki nim si\u0119gam do kolejnych, oby niewyczerpanych pok\u0142ad\u00f3w energii, nadziei &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=2440\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2440","6":"format-standard","7":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2440"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6109,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2440\/revisions\/6109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}