{"id":2442,"date":"2017-10-08T22:03:35","date_gmt":"2017-10-08T20:03:35","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2442"},"modified":"2017-10-10T18:17:26","modified_gmt":"2017-10-10T16:17:26","slug":"coraz-blizej-sycylii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2442","title":{"rendered":"Coraz bli\u017cej Sycylii"},"content":{"rendered":"

Kr\u00f3l Roger<\/em> – Szymanowskiego opera osobna, kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3bowano por\u00f3wnywa\u0107 ze wszelkimi przejawami muzycznego modernizmu, z mizernym, jak dot\u0105d, skutkiem – ruszy\u0142a w sw\u0105 najs\u0142ynniejsz\u0105 podr\u00f3\u017c w maju 2015 roku, po pierwszej inscenizacji na scenie Royal Opera House w Londynie. Spektakl pod batut\u0105 Antonia Pappano i w re\u017cyserii Kaspera Holtena, zrealizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Adama Mickiewicza, wzbudzi\u0142 prawdziw\u0105 sensacj\u0119, nie tylko w\u015br\u00f3d publiczno\u015bci. P\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej dotar\u0142 na antypody, do teatr\u00f3w w Sydney i Melbourne, w ca\u0142kiem innej obsadzie (poza Saimirem Pirgu w roli Pasterza), poprowadzony przez Andre\u0119 Molino, innego w\u0142oskiego kapelmistrza, zwi\u0105zanego od lat z zespo\u0142ami Opera Australia. „Dramat sycylijski” zyska\u0142 nowe \u017cycie: kilka miesi\u0119cy temu partytura tego arcydzie\u0142a trafi\u0142a zn\u00f3w na pulpit Pappano. Trzy p\u00f3\u0142sceniczne wykonania Rogera <\/em>otworzy\u0142y nowy sezon Accademia Nazionale di Santa Cecilia w Rzymie – w najwi\u0119kszej, licz\u0105cej 2800 miejsc sali koncertowej kompleksu Parco della Musica, pod wzgl\u0119dem popularno\u015bci ust\u0119puj\u0105cego jedynie nowojorskiemu Lincoln Center.<\/p>\n

Autorem og\u00f3lnego za\u0142o\u017cenia Parku jest Renzo Piano, laureat presti\u017cowej Nagrody Pritzkera, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 kompleks na p\u00f3\u0142noc od historycznego centrum miasta, w pobli\u017cu dawnej wioski olimpijskiej. W\u0142oski architekt zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci Europejczyk\u00f3w przede wszystkim jako tw\u00f3rca (wsp\u00f3lnie z Richardem Rogersem) p\u00f3\u017anomodernistycznego Centre Georges Pompidou, s\u0142ynnej „rafinerii” sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w Pary\u017cu. W ostatnich latach ws\u0142awi\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy innymi projektem londy\u0144skiego wie\u017cowca Shard London Bridge, najwy\u017cszej budowli na Wyspach Brytyjskich, wcze\u015bniej za\u015b – kontrowersyjnego planu zabudowy cz\u0119\u015bci placu Poczdamskiego w Berlinie. Parco della Musica wzbudza r\u00f3wnie mieszane uczucia. Trzy oddzielne, cho\u0107 po\u0142\u0105czone wsp\u00f3lnymi kuluarami sale koncertowe, wznoszone w latach 1995-2002 w modnym stylu „high-tech”, z zewn\u0105trz przypominaj\u0105 bardziej kryte hale sportowe ni\u017c miejsca wydarze\u0144 kulturalnych – by\u0107 mo\u017ce przez bliskie s\u0105siedztwo Stadio Olimpico. Z\u0142o\u015bliwym kojarz\u0105 si\u0119 ze zwini\u0119tymi w kulk\u0119 pancernikami, gigantycznymi \u017c\u00f3\u0142wiami, chrz\u0105szczami, a nawet kluskami ze stali. Wszyscy jednak przyznaj\u0105, \u017ce kompleks znacznie lepiej prezentuje si\u0119 w naturze ni\u017c na zdj\u0119ciach. Jest bardzo funkcjonalny, zaprojektowany z prawdziwym rozmachem, idealnie wpisuje si\u0119 w okoliczn\u0105 przestrze\u0144. G\u0142\u00f3wna Sala Santa Cecilia – o powierzchni 30 tysi\u0119cy metr\u00f3w kwadratowych – jest do dzi\u015b najokazalszym wn\u0119trzem koncertowym w Europie. Za projekt akustyki odpowiada J\u00fcrgen Reinhold z monachijskiego biura M\u00fcller-BBM GmbH, kt\u00f3rego ambicj\u0105 by\u0142o stworzenie sali wielofunkcyjnej, dopasowanej zar\u00f3wno do odbioru symfoniki, jak muzyki kameralnej, oratoryjnej i wsp\u00f3\u0142czesnej. Niezupe\u0142nie si\u0119 uda\u0142o: sala ma bardzo du\u017cy pog\u0142os (powy\u017cej 2,2 sekundy), kt\u00f3ry przyczynia si\u0119 do sporych zniekszta\u0142ce\u0144 i op\u00f3\u017anie\u0144 fali d\u017awi\u0119kowej. Przyznam, \u017ce po wys\u0142uchaniu koncertowego wykonania Kr\u00f3la Rogera<\/em> jestem w kropce. Nie mam poj\u0119cia, w jakim stopniu za nieczytelno\u015b\u0107 tekstu libretta i rozmazanie plan\u00f3w fakturalnych odpowiadaj\u0105 muzycy, w jakim za\u015b – kapry\u015bna akustyka wn\u0119trza.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Antonio Pappano. Fot. Accademia Nazionale di Santa Cecilia.<\/p>\n

Antonio Pappano zakocha\u0142 si\u0119 w operze Szymanowskiego na zab\u00f3j. Co do tego nie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci: da si\u0119 to odczu\u0107 w ka\u017cdej wypowiedzi, wida\u0107 to w ka\u017cdym ge\u015bcie dyrygenta. Inna sprawa, \u017ce ju\u017c podczas londy\u0144skich spektakli rozwia\u0142 moje z\u0142udzenia, \u017ce w Kr\u00f3lu Rogerze <\/em>ujrzy przepi\u0119kn\u0105, lecz \u015blep\u0105 ga\u0142\u0105\u017a muzycznej ewolucji. Dos\u0142ucha\u0142 si\u0119 w nim zwi\u0105zk\u00f3w z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Pucciniego, kolorystyki d\u017awi\u0119kowej rozwini\u0119tej w duchu weryzmu, dos\u0142ownych odniesie\u0144 do tradycji sycylijskiej. Co jednak dwa lata temu zafrapowa\u0142o w Londynie, tym razem sprawia\u0142o wra\u017cenie niepotrzebnie narzuconej maski stylistycznej. Zabrak\u0142o ostrych kontrast\u00f3w mi\u0119dzy surowo\u015bci\u0105 chora\u0142u, impresjonizmem roboty orkiestrowej i niepokoj\u0105cym ekspresjonizmem solowych partii wokalnych. Zabrak\u0142o dionizyjskiej „dziko\u015bci”: bachanalia wy\u0142adnia\u0142y, orientalizuj\u0105ce melizmaty sprowadzono do roli czystych, pozbawionych zmys\u0142owego \u017caru ozdobnik\u00f3w.<\/p>\n

Najwi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci wzbudzi\u0142 Edgaras Montvidas jako Pasterz. Ten znakomity sk\u0105din\u0105d tenor dysponuje g\u0142osem wybitnie lirycznym, kt\u00f3ry w uj\u0119ciu Pappano brzmia\u0142 chwilami jak \u015bpiew anio\u0142a z niebios: z falsetowymi g\u00f3rami, jasn\u0105 \u015brednic\u0105 i odrobin\u0119 wycofanym do\u0142em. Podobn\u0105 posta\u0107 wykreowa\u0142 w Londynie Pirgu, a Pasterz to przecie\u017c zmys\u0142owy, uwodzicielski Dionizos, kt\u00f3ry usta ma „czerwone jak p\u0119kni\u0119te jab\u0142ko granatu”, to przecie\u017c Wiktor Ruben z Iwaszkiewiczowskich Panien z Wilka. <\/em>Troch\u0119 w tym winy samego kompozytora, kt\u00f3ry napisa\u0142 t\u0119 parti\u0119 na g\u0142os w\u0142a\u015bciwie nieistniej\u0105cy: d\u017awi\u0119czny tenor lirico-spinto z zadatkami na fach bohaterski. \u0141ukasz Goli\u0144ski nadspodziewanie dobrze poradzi\u0142 sobie z parti\u0105 tytu\u0142ow\u0105, cho\u0107 z pocz\u0105tku da\u0142a o sobie zna\u0107 trema – nieunikniona w przypadku m\u0142odego \u015bpiewaka przejmuj\u0105cego sched\u0119 po fenomenalnym Mariuszu Kwietniu. Je\u015bli mog\u0119 wtr\u0105ci\u0107 swoje trzy grosze, warto jeszcze popracowa\u0107 nad dykcj\u0105 – zmor\u0105 polskich wokalist\u00f3w – i oprze\u0107 si\u0119 pokusie \u015bpiewu na zbyt niskiej krtani, kt\u00f3ry sztucznie przyciemnia i tak przecie\u017c pi\u0119kn\u0105 barw\u0119 tego barytonu. Odrobin\u0119 rozczarowa\u0142a Lauren Fagan w partii Roksany, od\u015bpiewanej poprawnie, sopranem kr\u0105g\u0142ym i pewnym intonacyjnie, ale niestety bez wyrazu. Znakomicie wypad\u0142 za to Kurt Azesberger (Edrisi), do\u015bwiadczony tenor austriacki, kt\u00f3rego nie mog\u0142am si\u0119 nachwali\u0107 po majowym wykonaniu Drabiny Jakubowej <\/em>Sch\u00f6nberga na festiwalu NOSPR w Katowicach. R\u00f3wnie dobre wra\u017cenia pozostawi\u0142a Helena Rasker w partii Diakonisy – rzadko zdarza si\u0119 s\u0142ysze\u0107 \u015bpiewaczk\u0119 tej klasy w roli, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, trzecioplanowej.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Scena z II aktu. Fot. Accademia Nazionale di Santa Cecilia.<\/p>\n

Du\u017co ostatnio pisa\u0142am o p\u00f3\u0142scenicznych wykonaniach oper, upatruj\u0105c w nich przysz\u0142o\u015b\u0107 tej kosztownej formy. Niestety, inscenizacja Masbedo, mediola\u0144skiego tandemu artyst\u00f3w wideo (Nicol\u00f2 Massazza i Iacopo Bedogni), zawiod\u0142a moje oczekiwania. Wy\u015bwietlana w g\u0142\u0119bi estrady projekcja (po cz\u0119\u015bci realizowana w czasie rzeczywistym) okaza\u0142a si\u0119 na tyle spektakularna i niezwi\u0105zana z partytur\u0105, by skutecznie odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 s\u0142uchaczy od narracji muzycznej. O gest sceniczny Masbedo ju\u017c nie zadbali, ograniczaj\u0105c si\u0119 do rozmieszczenia \u015bpiewak\u00f3w w rozmaitych punktach sceny oraz widowni. Szkoda: po do\u015bwiadczeniach z paryskim Fideliem<\/em> i cyklem oper Monteverdiego w wykonaniu zespo\u0142\u00f3w Gardinera spodziewa\u0142am si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c alegorii rozpaczy pod postaci\u0105 Rogera skulonego w pozycji embrionalnej u st\u00f3p dyrygenta. <\/span><\/p>\n

By\u0142o to ju\u017c czwarte wykonanie \u201eRe Ruggero\u201d we W\u0142oszech \u2013 po inscenizacji z 1949 roku w Teatro Massimo w Palermo, pod batut\u0105 Mieczys\u0142awa Mierzejewskiego, w scenografii s\u0142ynnego w\u0142oskiego neorealisty Renata Guttuso, kolejnej tamtejszej produkcji w 2005, w re\u017cyserii Yannisa Kokkosa, pod kierunkiem Jana Lathama-Koeniga, oraz wcze\u015bniejszej, z 1992 roku, w Il Teatro Politeama w Palermo, autorstwa Krzysztofa Zanussiego, kt\u00f3r\u0105 dyrygowa\u0142 Karl Martin. Je\u015bli wszystko p\u00f3jdzie po my\u015bli Pappano, Kr\u00f3l Roger <\/em>za cztery lata zawita w progi mediola\u0144skiej La Scali. Oby do tego czasu znalaz\u0142 si\u0119 Pasterz z prawdziwego zdarzenia. Bo to o nim przecie\u017c ta dziwna opera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kr\u00f3l Roger – Szymanowskiego opera osobna, kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3bowano por\u00f3wnywa\u0107 ze wszelkimi przejawami muzycznego modernizmu, z mizernym, jak dot\u0105d, skutkiem – ruszy\u0142a w sw\u0105 najs\u0142ynniejsz\u0105 podr\u00f3\u017c w maju 2015 roku, po pierwszej inscenizacji na scenie Royal Opera House w Londynie. Spektakl pod batut\u0105 Antonia Pappano i w re\u017cyserii Kaspera Holtena, zrealizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Adama … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2442","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2442"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2454,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2442\/revisions\/2454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}