{"id":2486,"date":"2017-10-28T00:49:49","date_gmt":"2017-10-27T22:49:49","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2486"},"modified":"2017-10-29T15:29:02","modified_gmt":"2017-10-29T14:29:02","slug":"angelologia-i-dal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2486","title":{"rendered":"Angelologia i dal"},"content":{"rendered":"

Narrator noweli Ryszarda Wagnera Pielgrzymka do Beethovena<\/em> wspomina wyst\u0119p Wilhelmine Schr\u00f6der-Devrient z zachwytem na pograniczu egzaltacji. Jej interpretacja partii Leonory w Fideliu <\/em>otwiera przed nim niebiosa. Wyzwala go z ok\u00f3w nocy i wyprowadza na \u015bwiat\u0142o dnia – niczym Beethovenowskiego Florestana. Nic dziwnego: urodziwa \u015bpiewaczka okaza\u0142a si\u0119 pierwszym niemieckim sopranem dramatycznym z prawdziwego zdarzenia, artystk\u0105, kt\u00f3ra tchn\u0119\u0142a ducha w to dziwnie p\u0119kni\u0119te arcydzie\u0142o Beethovena, da\u0142a zal\u0105\u017cek wspania\u0142ej tradycji g\u0142os\u00f3w wagnerowskich i straussowskich. Czy m\u0142odziutki Wagner rzeczywi\u015bcie ujrza\u0142 j\u0105 na scenie w tej roli? Mocno w\u0105tpliwe. Na pewno jednak mia\u0142 z ni\u0105 do czynienia p\u00f3\u017aniej, jako dyrygent i kompozytor, a dwana\u015bcie lat po \u015bmierci sopranistki zadedykowa\u0142 jej sw\u00f3j szkic O aktorach i \u015bpiewakach<\/em>. Schr\u00f6der-Devrient wykreowa\u0142a te\u017c kilka postaci w jego w\u0142asnych utworach. W 1843 roku pami\u0119tna Leonora za\u015bpiewa\u0142a Sent\u0119 na drezde\u0144skiej premierze Lataj\u0105cego Holendra<\/em>.<\/p>\n

Szukanie pokrewie\u0144stw mi\u0119dzy Fideliem<\/em> a najwcze\u015bniejsz\u0105 z oper Wagnera, kt\u00f3re wesz\u0142y w sk\u0142ad kanonu jego tw\u00f3rczo\u015bci, jest zaj\u0119ciem tyle\u017c fascynuj\u0105cym, co niebezpiecznym. Fidelio <\/em>by\u0142 pojedyncz\u0105 wycieczk\u0105 Beethovena w \u015bwiat formy operowej, dzie\u0142em wielokrotnie poprawianym przez niezadowolonego kompozytora i cho\u0107by z tej racji uznawanym przez wielu za eksperyment nieudany. Z kolei Holender <\/em>uchodzi za forpoczt\u0119 wszystkich cudowno\u015bci, jakie pojawi\u0105 si\u0119 w dojrza\u0142ych dramatach Wagnera. Troch\u0119 w tym prawdy, troch\u0119 ba\u0142amuctwa. Mnie bardziej interesuj\u0105 zbie\u017cno\u015bci, na czele z „instrumentalnym” potraktowaniem g\u0142osu ludzkiego, kt\u00f3ry w obydwu operach musi si\u0119 zmaga\u0107 z oporem materii, przebija\u0107 przez g\u0119st\u0105 faktur\u0119 orkiestrow\u0105, omija\u0107 pu\u0142apki niewygodnej tessytury. Jest w tym zabiegu podobny zamys\u0142: Fidelio <\/em>i Holender<\/em> znamionuj\u0105 kolejne etapy odchodzenia od opery numerowej w stron\u0119 ci\u0105g\u0142ej i sp\u00f3jnej narracji muzycznej. Co jednak ciekawsze – zw\u0142aszcza z punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesnych inscenizator\u00f3w – to s\u0105 dwie opery o anio\u0142ach. Zdeterminowanych anio\u0142ach wybawicielach pod postaci\u0105 kobiet, kt\u00f3re k\u0142ad\u0105 kres udr\u0119ce m\u0119\u017cczyzn. W tw\u00f3rczo\u015bci Wagnera motyw ten przeszed\u0142 p\u00f3\u017aniej d\u0142ug\u0105 ewolucj\u0119. W spu\u015bci\u017anie Beethovena pojawi\u0142 si\u0119 raz. Okaza\u0142 si\u0119 jednak na tyle sugestywny, by Wagnerowskiej Sencie nada\u0107 wyra\u017any rys Leonory, d\u0105\u017c\u0105cej do celu wbrew opresji \u015bwiata zewn\u0119trznego, na przek\u00f3r zw\u0105tpieniu ukochanego wybra\u0144ca.<\/p>\n

Wroc\u0142awskiego Fidelia <\/em>postanowi\u0142am od\u0142o\u017cy\u0107 sobie na p\u00f3\u017aniej. W dniu premiery rozsiad\u0142am si\u0119 na widowni zupe\u0142nie innego teatru: secesyjnego Theater L\u00fcbeck, wzniesionego w 1908 roku wed\u0142ug projektu drezde\u0144czyka Martina D\u00fclfera – na miejscu dawnego, XVIII-wiecznego gmachu, w kt\u00f3rym Tomasz Mann prze\u017cy\u0142 sw\u00f3j pierwszy operowy zachwyt na przedstawieniu Lohengrina<\/em>. M\u00f3j wyb\u00f3r pad\u0142 na Lataj\u0105cego Holendra<\/em>, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142 na lubeck\u0105 scen\u0119 w czerwcu, w nowej inscenizacji Aniary Amos. Wypraw\u0119 zaplanowa\u0142am z du\u017cym wyprzedzeniem. Trudno by\u0142o oprze\u0107 si\u0119 pokusie obejrzenia „morskiej” opery Wagnera nad brzegiem Ba\u0142tyku, w g\u0142\u00f3wnym porcie Ligi Hanzeatyckiej – na dodatek pod batut\u0105 Anthony’ego Negusa, kt\u00f3ry poprowadzi\u0142 dwa tamtejsze spektakle w pa\u017adzierniku, przed planowanym na przysz\u0142y sezon wystawieniem Holendra <\/em>w swojej macierzystej Longborough Festival Opera – si\u0142ami tego samego zespo\u0142u inscenizator\u00f3w, kt\u00f3ry przygotowa\u0142 tegoroczne spektakle Czarodziejskiego fletu<\/em>.<\/p>\n

O dotychczasowej karierze i dorobku teatralnym Amos, zamieszka\u0142ej w Niemczech Chilijki, mia\u0142am poj\u0119cie do\u015b\u0107 m\u0119tne: poza tym, \u017ce zaczyna\u0142a jako tancerka, studiowa\u0142a re\u017cyseri\u0119 operow\u0105 u Achima Freyera i Petera Konwitschny’ego, potem za\u015b zrealizowa\u0142a par\u0119na\u015bcie przedstawie\u0144 w Austrii, Danii, Berlinie i pomniejszych teatrach niemieckich. Przyj\u0119tych przez krytyk\u0119 do\u015b\u0107 ch\u0142odno. I trudno si\u0119 dziwi\u0107: ambicje Amos, kt\u00f3ra ca\u0142y ci\u0119\u017car inscenizacji lubeckiego Holendra <\/em>wzi\u0119\u0142a na swoje barki, nie prze\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na sukces artystyczny. W chaotycznie rozplanowanej i sztampowo o\u015bwietlonej przestrzeni rozegra\u0142o si\u0119 istne pandemonium Regieoper. W miejsce opowie\u015bci o odkupieniu grzech\u00f3w \u017ceglarza-tu\u0142acza przez Gottes Engel <\/em>w osobie Senty – Amos zaproponowa\u0142a histori\u0119 bezwolnej (do czasu) kobiety, kt\u00f3ra pada ofiar\u0105 zmasowanej przemocy. Nad Sent\u0105 (re\u017cyserka przydzieli\u0142a jej trzy alter ego – dziewczynk\u0119, podlotka i \u017cywy galion na dziobie widmowego statku) zn\u0119caj\u0105 si\u0119 wszyscy: Daland-pedofil, manipulowany przez niego Holender, zaborczy Eryk, wredne prz\u0105dki i zbere\u017ani marynarze. Groteskowo odziane postaci z upodobaniem wt\u0142aczaj\u0105 wszystkie Senty do dw\u00f3ch ustawionych na scenie wanien – reprezentuj\u0105cych nie tylko \u017cywio\u0142 wody, ale te\u017c symbolik\u0119 zaczerpni\u0119t\u0105 z domoros\u0142ej psychoanalizy (bia\u0142a wanna – niewinno\u015b\u0107; czerwona wanna – po\u017c\u0105danie; kilka os\u00f3b w wannie – akt seksualny). Na wszelki wypadek Amos wyposa\u017cy\u0142a m\u0119\u017cczyzn w atrybuty falliczne, pocz\u0105wszy od strzelby, poprzez czerwone wios\u0142o, dyndaj\u0105ce \u017ceglarzom u pasa lunety, a\u017c po gigantycznego homara, wczepionego w krocze zjawy ze statku Holendra. Na domiar z\u0142ego podmiotem sprawczym ca\u0142ej narracji uczyni\u0142a Sternika, ucharakteryzowanego ni to na \u015amier\u0107, ni to na Klausa Nomiego – androgyniczn\u0105 ikon\u0119 popkultury lat osiemdziesi\u0105tych. W finale Senta wyrywa bro\u0144 Erykowi, pozbywa si\u0119 prze\u015bladowc\u00f3w, bierze za r\u0119ce swoje sobowt\u00f3rki i odchodzi w sin\u0105 dal. Angelologi\u0119 diabli wzi\u0119li.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Lataj\u0105cy Holender<\/em> w Lubece. Daniel Jenz (Sternik), Oliver Zwarg (Holender) i Taras Konoshchenko (Daland). Fot. Olaf Malzahn.<\/p>\n

Nic, tylko zamkn\u0105\u0107 oczy i s\u0142ucha\u0107. A by\u0142o czego. Najmocniejszym punktem obsady okaza\u0142a si\u0119 Maida Hundeling w partii Senty – pi\u0119kny, ciemny sopran o pot\u0119\u017cnym wolumenie, ze wspaniale otwart\u0105 g\u00f3r\u0105 i szerokim legato. Troch\u0119 blado na jej tle wypad\u0142 Oliver Zwarg (Holender), \u015bpiewak bardzo muzykalny i \u015bwietny technicznie, nie do\u015b\u0107 jednak wyrazisty w roli mrocznego, skazanego na wieczn\u0105 tu\u0142aczk\u0119 \u017ceglarza. Dawno za to nie s\u0142ysza\u0142am tak dobrego Dalanda (Taras Konoshchenko), obdarzonego basem niezwyk\u0142ej urody, a przy tym gi\u0119tkim i prowadzonym na tyle p\u0142ynnie, by wydoby\u0107 z tej partii wszelkie spodziewane i mniej spodziewane „weberyzmy”. Brawa dla Wioletty Hebrowskiej, kt\u00f3ra doskona\u0142ym rzemios\u0142em wokalnym zdo\u0142a\u0142a przywr\u00f3ci\u0107 cho\u0107 odrobin\u0119 wiarygodno\u015bci postaci Mary. Porz\u0105dnie sprawi\u0142 si\u0119 Daniel Jenz, tenor by\u0107 mo\u017ce zbyt lekki do partii Sternika, co z pocz\u0105tku okupi\u0142 kilkoma niedoci\u0105gni\u0119ciami intonacyjnymi, niemniej kulturalny w brzmieniu i \u0142adnie zaokr\u0105glony w g\u00f3rnym rejestrze. Z solist\u00f3w zawi\u00f3d\u0142 jedynie Zurab Zurabishvili – rozwrzeszczany Eryk o p\u0142askiej barwie i si\u0142owej emisji. Nie zachwyci\u0142 te\u017c ch\u00f3r – o ile panie jako tako da\u0142y sobie rad\u0119 w „Summ und brumm”<\/span>, o tyle panowie zawiedli na ca\u0142ej linii w „Steuermann, lass die Wacht”, \u015bpiewaj\u0105c brzydkim d\u017awi\u0119kiem, bez przekonania i cz\u0119sto w tyle za orkiestr\u0105. Szkoda, bo Negus – po zaledwie kilku dniach pr\u00f3b z miejscowymi filharmonikami – spi\u0105\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 w niezwykle przekonuj\u0105c\u0105 narracj\u0119, porywaj\u0105c\u0105 energi\u0105 i pulsem od pierwszych takt\u00f3w uwertury. Ostre staccata smyczk\u00f3w, hulaj\u0105cy w olinowaniu „wiatr” flet\u00f3w, grzmi\u0105ce kot\u0142y, zderzone po chwili z przejmuj\u0105cym liryzmem motywu wybawienia – zn\u00f3w potwierdzi\u0142y klas\u0119 tego niezwyk\u0142ego dyrygenta, kt\u00f3ry ka\u017cd\u0105 partytur\u0119 czyta jak powie\u015b\u0107, nie za\u015b jak zbi\u00f3r misternie skomponowanych, lecz pustych w wyrazie zda\u0144 muzycznych. Dodajmy, \u017ce Holender <\/em>odczytany przez Negusa mia\u0142 w sobie zaskakuj\u0105co wiele meyerbeerowskiej grozy, podkre\u015blonej umiej\u0119tnym r\u00f3\u017cnicowaniem faktur i barw orkiestrowych.<\/p>\n

Wraca\u0142am do Polski z dusz\u0105 na ramieniu – rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy opiniami znajomych muzyk\u00f3w i meloman\u00f3w a pierwszymi doniesieniami prasowymi po premierze Fidelia<\/em> solidnie zbi\u0142 mnie z tropu. Najwi\u0119ksze ci\u0119gi zebrali tw\u00f3rcy inscenizacji: projektantka kostium\u00f3w Belinda Radulovi\u0107 i odpowiedzialny na ca\u0142o\u015b\u0107 koncepcji Rocc, dyrektor artystyczny S\u0142owe\u0144skiej Opery Narodowej, kt\u00f3ra przygotowa\u0142a spektakl w koprodukcji z Oper\u0105 Wroc\u0142awsk\u0105. Co do jednego musz\u0119 zgodzi\u0107 si\u0119 z krytykami: usuwaj\u0105c dialogi m\u00f3wione, realizatorzy pope\u0142nili gwa\u0142t na substancji dzie\u0142a. Tym trudniejszy do wybaczenia, \u017ce zaburzaj\u0105cy i tak powik\u0142an\u0105 narracj\u0119, kt\u00f3ra dla wielu nieobeznanych z utworem s\u0142uchaczy sta\u0142a si\u0119 ca\u0142kiem niezrozumia\u0142a. Niewiele pomog\u0142o zast\u0105pienie ich fragmentami Beethovenowskich list\u00f3w do „Unsterbliche Geliebte”, wprowadzaj\u0105cymi dalszy zam\u0119t i uzasadnionymi jedynie w kontek\u015bcie og\u00f3lnego przes\u0142ania inscenizacji. Owo przes\u0142anie – ku mojemu zdumieniu – okaza\u0142o si\u0119 jednak zaskakuj\u0105co odkrywcze, ukazane dobitnie i by\u0107 mo\u017ce trafiaj\u0105ce w sedno intencji kompozytora. Ot\u00f3\u017c Rocc postanowi\u0142 uczyni\u0107 z Fidelia <\/em>metaforyczn\u0105 przypowie\u015b\u0107 o aniele wybawicielu. Zrealizowan\u0105 w przepi\u0119knej, minimalistycznej scenografii, doskonale podkre\u015blonej \u015bwiat\u0142em scenicznym – na kt\u00f3rej tle rozgrywa\u0142a si\u0119 opowie\u015b\u0107 nasuwaj\u0105ca skojarzenia ze \u015bwiatem dawnych misteri\u00f3w i mirakli, pe\u0142na odwo\u0142a\u0144 do chrze\u015bcija\u0144skiej symboliki malarskiej. Leonora wyst\u0105pi\u0142a pod dwiema postaciami – jako kobieta-anio\u0142 i jej tajemniczy wys\u0142annik, kt\u00f3ry zst\u0119puje do lochu, \u017ceby uwolni\u0107 stamt\u0105d Florestana. Z\u0142ocisty pos\u0142aniec (w osobie aktorki Karoliny Micu\u0142y) przywodzi na my\u015bl renesansowe przedstawienia anio\u0142a, kt\u00f3ry przyszed\u0142 w sukurs pojmanemu przez Heroda \u015bwi\u0119temu Piotrowi. Don Pizarro – podobnie jak biblijny Herod – jest z\u0142em wcielonym, cz\u0142owiekiem zepsutym do szcz\u0119tu, bezdusznym okrutnikiem, kt\u00f3remu obce jest wszelkie poj\u0119cie moralno\u015bci. Historia opowiedziana przez Rocca brzmi jak dopowiedzenie epizodu z Dziej\u00f3w Apostolskich, kt\u00f3ry w istocie jest ostatni\u0105 relacj\u0105 z \u017cycia towarzysza Chrystusa. \u015awi\u0119ty Piotr nie wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107, tylko wkroczy\u0142 w inny wymiar, nauczaj\u0105c od tamtej pory pod postaci\u0105 anio\u0142a. Florestan umar\u0142, a z nim Leonora i wszyscy pozostali bohaterowie Fidelia. <\/em>Fina\u0142 jest plebejskim wyobra\u017ceniem raju, w kt\u00f3rym upodleni wi\u0119\u017aniowie, pozbawieni przez Pizarra p\u0142ci, to\u017csamo\u015bci – i ostatecznie \u017cycia – pl\u0105saj\u0105 w barwnych szatach, obdarowani bia\u0142ymi liliami, symbolizuj\u0105cymi niewinno\u015b\u0107 i zmartwychwstanie. Ca\u0142y ten cud dokona\u0142 si\u0119 za spraw\u0105 „Ein Engel Leonore” i wybawionego przez ni\u0105 Florestana – odzianych w z\u0142oto, splendor rajskiej \u015bwiat\u0142o\u015bci, kolor nieprzyjmuj\u0105cy cienia, oderwany od wszystkiego, co ziemskie. „M\u00f3j Aniele, moje Wszystko, moje ja” – jak w li\u015bcie Beethovena do Nie\u015bmiertelnej Ukochanej.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fidelio <\/em>we Wroc\u0142awiu. Peter Wedd (Florestan) i dwie Leonory: Karolina Micu\u0142a i Sandra Trattnigg. Fot. Marek Grotowski.<\/p>\n

Zadziwiaj\u0105ce, \u017ce wielbiciele teatru re\u017cyserskiego – kt\u00f3rych w Polsce niema\u0142o – akurat w przypadku Fidelia<\/em> domagali si\u0119 zaro\u015bni\u0119tego Florestana w \u0142achmanach, przykutego \u0142a\u0144cuchem do \u015bciany lochu. Zdumiewa mnie te\u017c, \u017ce oczekiwania niekt\u00f3rych krytyk\u00f3w rozmin\u0119\u0142y si\u0119 z muzyczn\u0105 interpretacj\u0105 jedynej opery Beethovena. Do\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 do pochwa\u0142 dla Marii Rozynek-Banaszak (Marcelina) i Aleksandra Zuchowicza (Jaquino), pozwol\u0119 sobie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u015bwietny wyst\u0119p Jacka Jasku\u0142y w partii Don Pizarra i dwa znakomite epizody Wi\u0119\u017ani\u00f3w (Piotr Bunzler i Miros\u0142aw Gotfryd). \u015apiesz\u0119 donie\u015b\u0107, \u017ce Jakub Michalski, niedawny absolwent Wydzia\u0142u Wokalnego Akademii Muzycznej we Wroc\u0142awiu, wypad\u0142 znacznie lepiej w roli Don Fernanda ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego odpowiednik\u00f3w znanych z niedawnych wykona\u0144 tej opery. Przyznaj\u0119 bez bicia, \u017ce nie podzielam zachwyt\u00f3w pod adresem Sa\u0161y \u010cano (Rocco), dysponuj\u0105cego basem o do\u015b\u0107 „studziennej” emisji, na domiar z\u0142ego niepewnym rytmicznie. Sandra Trattnigg (Leonora) ujmuje g\u0142osem o prze\u015blicznej barwie, kt\u00f3ry powoli ewoluuje w stron\u0119 prawdziwego sopranu dramatycznego – dlatego wybacz\u0119 jej drobne wahni\u0119cia intonacyjne i nie do ko\u0144ca otwarte g\u00f3ry. Nie us\u0142ysza\u0142am niczego nagannego w \u015bpiewie Petera Wedda, kt\u00f3ry rok temu w Pary\u017cu zaprezentowa\u0142 nieco inn\u0105 wizj\u0119 Florestana – bardziej m\u0142odzie\u0144cz\u0105 i ekstatyczn\u0105. Tym razem by\u0142 to wi\u0119zie\u0144 z\u0142amany, wychodz\u0105cy w \u015bwiat\u0142o d\u0142u\u017cej i mozolniej – ale w pe\u0142nej harmonii z wizj\u0105 re\u017cysera i dyrygenta Marcina Na\u0142\u0119cz-Niesio\u0142owskiego, kt\u00f3ry poprowadzi\u0142 swojego Fidelia <\/em>w rozwa\u017cnych, pulsuj\u0105cych energi\u0105 tempach, chwilami znacznie wolniejszych, ni\u017c te, z kt\u00f3rymi oswoi\u0142 nas cho\u0107by Fricsay, chwilami r\u00f3wnie \u017cywio\u0142owych, jak znane z najlepszych wykona\u0144 Beethovenowskiego arcydzie\u0142a. Dotyczy to zw\u0142aszcza fina\u0142u, w kt\u00f3rym ch\u00f3r Opery Wroc\u0142awskiej popisa\u0142 si\u0119 nie tylko pe\u0142nym brzmieniem i wyr\u00f3wnan\u0105 emisj\u0105, lecz tak\u017ce wy\u015bmienit\u0105 dykcj\u0105 i zrozumieniem tekstu.<\/p>\n

W przerwie po I akcie da\u0142am si\u0119 przekona\u0107 znajomym i zesz\u0142am z balkonu na parter. Dzi\u0119ki temu mia\u0142am szans\u0119 nie tylko ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 we wszelkie szczeg\u00f3\u0142y g\u0142\u0119boko przemy\u015blanej, zniuansowanej dynamicznie i wyrazowo interpretacji arii Florestana, ale te\u017c w pe\u0142ni doceni\u0107 kunszt aktorski Wedda, kt\u00f3ry w porywaj\u0105cy spos\u00f3b zrealizowa\u0142 jeden z najciekawszych pomys\u0142\u00f3w re\u017cyserskich Rocca. Ot\u00f3\u017c jego Florestan \u015bpiewa „Gott! Welch’ Dunkel hier!” w pe\u0142nym \u015bwietle, kt\u00f3rego nie widzi – ociemnia\u0142y po d\u0142ugim pobycie w lochu. Moment, w kt\u00f3rym \u015blepy wi\u0119zie\u0144 odzyskuje wzrok, kiedy Leonora ca\u0142uje jego oczy, to obraz wart tysi\u0105ca s\u0142\u00f3w. Mnie ju\u017c tych s\u0142\u00f3w zabrak\u0142o – mo\u017ce ze zdumienia, \u017ce wysi\u0142ek zespo\u0142\u00f3w Opery Wroc\u0142awskiej przemkn\u0105\u0142 tak smutno niezauwa\u017cony – jakby wszyscy og\u0142uchli i o\u015blepli. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narrator noweli Ryszarda Wagnera Pielgrzymka do Beethovena wspomina wyst\u0119p Wilhelmine Schr\u00f6der-Devrient z zachwytem na pograniczu egzaltacji. Jej interpretacja partii Leonory w Fideliu otwiera przed nim niebiosa. Wyzwala go z ok\u00f3w nocy i wyprowadza na \u015bwiat\u0142o dnia – niczym Beethovenowskiego Florestana. Nic dziwnego: urodziwa \u015bpiewaczka okaza\u0142a si\u0119 pierwszym niemieckim sopranem dramatycznym z prawdziwego zdarzenia, artystk\u0105, kt\u00f3ra … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2486","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2486"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2506,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2486\/revisions\/2506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}