{"id":2573,"date":"2017-12-04T13:42:00","date_gmt":"2017-12-04T12:42:00","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2573"},"modified":"2017-12-04T13:44:07","modified_gmt":"2017-12-04T12:44:07","slug":"mowcie-komu-czego-braknie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2573","title":{"rendered":"M\u00f3wcie, komu czego braknie"},"content":{"rendered":"

To ju\u017c definitywnie ostatni felieton do miesi\u0119cznika „Muzyka w Mie\u015bcie” – ukaza\u0142 si\u0119 w listopadowym numerze. Czas odemkn\u0105\u0107 drzwi kaplicy. Wydawca nie przed\u0142u\u017cy\u0142 umowy z Upiorem, kt\u00f3ry teraz sobie odpocznie, a potem poszuka innych \u0142am\u00f3w, gdzie wskazywanie uciech i bol\u0105czek \u015bwiata muzycznego spotka si\u0119 z wi\u0119kszym zrozumieniem. Poza tym wszyscy zdrowi: za kilka dni recenzja z berli\u0144skiego Proroka<\/em>, a potem w drog\u0119, zn\u00f3w do Niemiec, ale tym razem troszk\u0119 dalej na po\u0142udniowy zach\u00f3d. Nied\u0142ugo zrobi si\u0119 ja\u015bniej: kto musi zosta\u0107 w domu, niech wieczorami powywo\u0142uje operowe duchy.<\/p>\n

***<\/p>\n

Podobno wiara w duchy \u015bwiadczy o prawid\u0142owym funkcjonowaniu ludzkiego m\u00f3zgu. W obr\u0119bie p\u0142ata ciemieniowego le\u017cy tak zwana pierwszorz\u0119dowa kora czuciowa, odpowiedzialna za czucie powierzchowne, drugorz\u0119dowa kora czuciowa, kt\u00f3ra integruje bod\u017ace z obydwu stron cia\u0142a i dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniom z kor\u0105 motoryczn\u0105 wp\u0142ywa na sterowanie ruchem, oraz kora asocjacyjna, umo\u017cliwiaj\u0105ca analiz\u0119 wspomnianych bod\u017ac\u00f3w. Gdyby kt\u00f3ry\u015b z tych o\u015brodk\u00f3w przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107, nie potrafiliby\u015bmy trafi\u0107 w otwarte drzwi. Za pami\u0119\u0107 wyuczonych dzia\u0142a\u0144 ruchowych oraz trze\u017aw\u0105 ocen\u0119 sytuacji odpowiada jednak p\u0142at czo\u0142owy. A ten czasem potrafi si\u0119 wyciszy\u0107 albo ca\u0142kiem wy\u0142\u0105czy\u0107: na przyk\u0142ad podczas snu, ale te\u017c w trakcie modlitwy, medytacji albo bardzo intensywnego skupienia my\u015bli na jednym przedmiocie. Skutek? Zaczynamy widzie\u0107, s\u0142ysze\u0107 i czu\u0107 co\u015b, czego w istocie nie ma. Albo to sobie zracjonalizujemy i przejdziemy nad tym do porz\u0105dku dziennego, albo uwierzymy w istnienie zjawisk nadprzyrodzonych.<\/p>\n

Obcowanie ze sztuk\u0105 uwalnia wyobra\u017ani\u0119, kszta\u0142tuje zdolno\u015bci tw\u00f3rcze i wp\u0142ywa korzystnie na og\u00f3lny rozw\u00f3j osobowo\u015bci. Obcowanie z teatrem \u2013 tak\u017ce operowym \u2013 pozwala przekroczy\u0107 wszelkie granice wyobra\u017ani. \u201eDziwnych rzeczy mo\u017cna si\u0119 napatrze\u0107, na przyk\u0142ad, na przyk\u0142ad, niestety, w teatrze\u201d \u2013 \u015bpiewa\u0142a Bo\u017cys\u0142awa Kapica w niezapomnianym s\u0142uchowisku Lato Mumink\u00f3w <\/em>z 1978 roku, w kt\u00f3rym rol\u0119 narratora wzi\u0105\u0142 na siebie sam Gustaw Holoubek. W operze napatrzyli\u015bmy si\u0119 widm co niemiara. W Damie pikowej <\/em>Czajkowskiego op\u0119tany obsesj\u0105 wygranej w faraona Herman wydziera rzekomy sekret trzech kart od ducha Hrabiny, kt\u00f3ra umar\u0142a ze strachu, kiedy zdesperowany oficer zacz\u0105\u0142 wygra\u017ca\u0107 jej pistoletem. Akcja Obrotu \u015bruby <\/em>Brittena rozgrywa si\u0119 w domu nawiedzonym przez duchy guwernantki i jej tragicznie zmar\u0142ego kochanka, sekretarza ich pracodawcy. Zjawy prze\u015bladuj\u0105 now\u0105 guwernantk\u0119, kt\u00f3ra bezskutecznie pr\u00f3buje ochroni\u0107 przed nimi powierzone jej dzieci gospodarza. Senta z Lataj\u0105cego Holendra <\/em>Wagnera zakochuje si\u0119 w widmowym \u017ceglarzu, na kt\u00f3rym ci\u0105\u017cy przekle\u0144stwo kary za zuchwa\u0142o\u015b\u0107 \u2013 od cierpie\u0144 wielosetletniej tu\u0142aczki wyzwoli go dopiero mi\u0142o\u015b\u0107 niewinnej dziewczyny. Don Giovanni l\u0105duje w piekle, odm\u00f3wiwszy ukorzenia si\u0119 przed zjaw\u0105 zamordowanego z jego r\u0119ki Komandora.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Duchy czaj\u0105 si\u0119 jednak nie tylko w muzyce i librettach operowych arcydzie\u0142. Lubi\u0105 te\u017c dokucza\u0107 \u015bpiewakom, aktorom i pracownikom sceny. W Springer Opera House w Columbus w stanie Georgia, jednym z najbardziej nawiedzonych teatr\u00f3w ameryka\u0144skich, grasuje pono\u0107 widmo dziewczynki stratowanej na \u015bmier\u0107 w 1874 roku \u2013 przez konia, kt\u00f3ry sp\u0142oszy\u0142 si\u0119 i pr\u00f3bowa\u0142 uciec z pobliskiego targowiska. Dziewczynka, przez miejscowych nazywana pieszczotliwie Louisa May, pojawia si\u0119 znienacka w damskich garderobach, przebiera w kostiumy do spektakli, zaczepia zza plec\u00f3w tancerki, po czym znika z chichotem. Niekt\u00f3rzy utrzymuj\u0105, \u017ce to nie \u017cadna dziewczynka, tylko ca\u0142kiem doros\u0142y i zab\u00f3jczo przystojny aktor szekspirowski Edwin Booth, kt\u00f3rego karier\u0119 przerwa\u0142 skandal w rodzinie: w 1865 roku jego brat John Wilkes, sk\u0105din\u0105d r\u00f3wnie\u017c znakomity aktor, zastrzeli\u0142 prezydenta Abrahama Lincolna. Edwin na kilkana\u015bcie miesi\u0119cy znik\u0142 ze sceny, po czym powr\u00f3ci\u0142 w glorii chwa\u0142y jako tytu\u0142owy Hamlet w tragedii Szekspira. Jego wyst\u0119py na deskach Springer Opera House przyj\u0119to z takim entuzjazmem, \u017ce Booth postanowi\u0142 zosta\u0107 w teatrze na zawsze. Czasem mu si\u0119 nudzi, wi\u0119c dla \u017cartu bawi si\u0119 drzwiami nieu\u017cywanych g\u00f3rnych balkon\u00f3w, podkrada wino z teatralnego bufetu i podszczypuje co \u0142adniejsze panie na widowni.<\/p>\n

Mo\u017ce to zjawy, a mo\u017ce wytw\u00f3r naszej rozbuchanej wyobra\u017ani. Je\u015bli duch\u00f3w nie ma, musimy czym pr\u0119dzej je sobie wymy\u015bli\u0107, cho\u0107by po to, \u017ceby uciec przed l\u0119kiem, \u017ce \u015bmier\u0107 unicestwia nas ca\u0142kowicie. Dlatego kiedy\u015b rozniecali\u015bmy ogie\u0144 na rozstajach dr\u00f3g i odprawiali\u015bmy obrz\u0119d dziad\u00f3w, \u017ceby wspom\u00f3c czy\u015b\u0107cowe duszeczki. Dlatego teraz odwiedzamy cmentarze i zapalamy znicze na grobach bliskich. Jesieni\u0105, kiedy przyroda zamiera, wyciszaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce p\u0142aty czo\u0142owe w naszych m\u00f3zgach. Wywo\u0142ujemy duchy, \u017ceby poczu\u0107 si\u0119 mniej samotnie.<\/p>\n

A co z duchami, kt\u00f3rych anonimowe g\u0142osy rozbrzmiewaj\u0105 z ponadstuletnich p\u0142yt ebonitowych? Co z solistami, ch\u00f3rzystami i tancerzami dawnych film\u00f3w muzycznych, kt\u00f3rych nazwisk nie uwzgl\u0119dniono na tak zwanej li\u015bcie p\u0142ac? Kim by\u0142a \u015bpiewaczka, kt\u00f3ra tak sugestywnie wcieli\u0142a si\u0119 w posta\u0107 Azuceny w komedii Noc w operze<\/em> z bra\u0107mi Marx? Kto dyrygowa\u0142 Tristanem <\/em>w melodramacie Billy\u2019ego Wildera Mi\u0142o\u015b\u0107 po po\u0142udniu<\/em>, z brawurowymi kreacjami Audrey Hepburn, Gary\u2019ego Coopera i Maurice\u2019a Chevaliera?<\/p>\n

Kilka takich zagadek uda\u0142o mi si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105za\u0107. Inne czy\u015b\u0107cowe dusze wci\u0105\u017c czekaj\u0105 na swoich wybawicieli. Szukajcie, sprawdzajcie, pytajcie innych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w. Niech przestan\u0105 si\u0119 tu\u0142a\u0107 mi\u0119dzy niebem pami\u0119ci a ziemi\u0105 zapomnienia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To ju\u017c definitywnie ostatni felieton do miesi\u0119cznika „Muzyka w Mie\u015bcie” – ukaza\u0142 si\u0119 w listopadowym numerze. Czas odemkn\u0105\u0107 drzwi kaplicy. Wydawca nie przed\u0142u\u017cy\u0142 umowy z Upiorem, kt\u00f3ry teraz sobie odpocznie, a potem poszuka innych \u0142am\u00f3w, gdzie wskazywanie uciech i bol\u0105czek \u015bwiata muzycznego spotka si\u0119 z wi\u0119kszym zrozumieniem. Poza tym wszyscy zdrowi: za kilka dni recenzja … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2573","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2575,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2573\/revisions\/2575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}