{"id":2674,"date":"2018-01-06T20:15:23","date_gmt":"2018-01-06T19:15:23","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2674"},"modified":"2018-01-07T00:26:15","modified_gmt":"2018-01-06T23:26:15","slug":"na-polmetku-wroclawskiego-sezonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2674","title":{"rendered":"Na p\u00f3\u0142metku wroc\u0142awskiego sezonu"},"content":{"rendered":"

P\u00f3\u0142tora roku rz\u0105d\u00f3w nowej dyrekcji w Operze Wroc\u0142awskiej zlecia\u0142o jak z bicza trzas\u0142. Dla porz\u0105dku zerkn\u0119\u0142am we w\u0142asny tekst po majowej premierze Po\u0142awiaczy pere\u0142<\/em> w 2016, w kt\u00f3rym opisa\u0142am te\u017c burz\u0119, jaka rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 po rozstrzygni\u0119ciu konkursu na nowego dyrektora plac\u00f3wki. W skr\u00f3cie: Marcin Na\u0142\u0119cz-Niesio\u0142owski otrzyma\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w komisji, zyskuj\u0105c niewielk\u0105 przewag\u0119 (pi\u0119\u0107 do czterech) nad faworytami marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa i sporej cz\u0119\u015bci lokalnych medi\u00f3w – tandemem Aleksandra Kurzak\/Tomasz Janczak. We Wroc\u0142awiu podni\u00f3s\u0142 si\u0119 straszny raban. Trudno rozstrzygn\u0105\u0107, czym Na\u0142\u0119cz-Niesio\u0142owski narazi\u0142 si\u0119 bardziej: poparciem odchodz\u0105cej ze stanowiska Ewy Michnik, czy przychylno\u015bci\u0105 ze strony MKiDN. Grzegorz Chojnowski z Polskiego Radia Wroc\u0142aw, jeden z niewielu dziennikarzy, kt\u00f3remu mimo wszystko uda\u0142o si\u0119 zachowa\u0107 jakie\u015b proporcje, wsp\u00f3\u0142czu\u0142 marsza\u0142kowi wyboru mi\u0119dzy rozwi\u0105zaniem „pewniejszym i bezpieczniejszym” a daniem szansy „bardzo intryguj\u0105cemu tandemowi”.<\/p>\n

Marsza\u0142ek ostatecznie nie sprzeciwi\u0142 si\u0119 decyzji komisji konkursowej. Intryguj\u0105cy – a moim skromnym zdaniem wr\u0119cz kuriozalny tandem – nigdy si\u0119 nie zawi\u0105za\u0142. Janczak kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wygra\u0142 konkurs na dyrektora Filharmonii Dolno\u015bl\u0105skiej, gdzie w styczniu 2018 roku odb\u0119d\u0105 si\u0119 trzy koncerty symfoniczne (w tym wiecz\u00f3r tradycyjnej muzyki kuba\u0144skiej na Gali Nowin Jeleniog\u00f3rskich), jeden koncert szkolny, jeden poranek (wykonawc\u00f3w nie podano), jeden koncert kameralny i jeden Zdrojowy Czwartek z Filharmoni\u0105, a w nim mi\u0119dzy innymi utw\u00f3r Brela Ne me quite pa <\/em>(pisownia oryginalna). Wiadomo, karnawa\u0142. Filharmonii Jeleniog\u00f3rskiej wsp\u00f3\u0142czuj\u0119, le\u017c\u0105cego nie kopi\u0119, niegdysiejsze komentarze o „dw\u00f3jce aspirant\u00f3w do foteli dyrektorskich”, kt\u00f3rzy s\u0105 „bez w\u0105tpienia lepiej przygotowani ni\u017c Na\u0142\u0119cz” puszcz\u0119 \u0142askawie w niepami\u0119\u0107.<\/p>\n

Marcin Na\u0142\u0119cz-Niesio\u0142owski i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy – w\u015br\u00f3d nich jego zast\u0119pczyni Ewa Filipp, w przesz\u0142o\u015bci kierownik dzia\u0142u promocji w TW-ON, oraz specjalista do spraw castingu Pawe\u0142 Orski, wspominany na tej stronie wielokrotnie jako dyrektor krakowskiego Festiwalu Muzyki Polskiej – otworzyli nowy rozdzia\u0142 w dziejach Opery w warunkach, ogl\u0119dnie m\u00f3wi\u0105c, niesprzyjaj\u0105cych. W pierwszym sezonie krytyka na wszelki wypadek przejecha\u0142a si\u0119 po Trubadurze<\/em> i z oci\u0105ganiem uzna\u0142a sukces Kopciuszka<\/em>. Kiedy og\u0142oszono program drugiego – z imponuj\u0105c\u0105 liczb\u0105 premier, r\u00f3wnie imponuj\u0105c\u0105 liczb\u0105 „codziennych” przedstawie\u0144, koncert\u00f3w i wydarze\u0144 towarzysz\u0105cych oraz zapowiedzi\u0105 wskrzeszenia Festiwalu Oper Wsp\u00f3\u0142czesnych – spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce recenzenci spoza Wroc\u0142awia zaczn\u0105 wali\u0107 na \u015awidnick\u0105 drzwiami i oknami. Pomyli\u0142am si\u0119. Otwieraj\u0105cy sezon Fidelio<\/em> doczeka\u0142 si\u0119 kr\u00f3tkiej i niech\u0119tnej wzmianki na blogu „Polityki” oraz kilku mia\u017cd\u017c\u0105cych ocen miejscowych krytyk\u00f3w. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142a „recenzja” Miros\u0142awa Kocura, wybitnego sk\u0105din\u0105d historyka i antropologa teatru, kt\u00f3ry z rozbrajaj\u0105c\u0105 szczero\u015bci\u0105 przyzna\u0142, \u017ce wyszed\u0142 po pierwszym akcie. To troch\u0119 tak, jakby od\u0142o\u017cy\u0142 Moby Dicka <\/em>Melville’a po lekturze „Etymologii” i „Wyj\u0105tk\u00f3w”, nie doczytawszy do s\u0142ynnego zdania otwieraj\u0105cego „Call me Ishmael”. C\u00f3\u017c by\u0142o robi\u0107: pop\u0119dzi\u0142am na trzecie przedstawienie i odda\u0142am sprawiedliwo\u015b\u0107 tej produkcji, pod wzgl\u0119dem inscenizacyjnym istotnie dyskusyjnej (cho\u0107 chwilami ol\u015bniewaj\u0105cej), pod wzgl\u0119dem muzycznym – utrzymanej na bardzo wysokim poziomie, kt\u00f3rego nie powstydzi\u0142aby si\u0119 \u017cadna ze scen europejskich. Pomy\u015bla\u0142am sobie jednak: „Co ja mog\u0119, Pogorzelsiu, co ja mog\u0119?”.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Kandyd<\/em> na scenie Opery Wroc\u0142awskiej. Galina Benevich (Kunegunda) w arii „Glitter and Be Gay”. Fot. Marek Grotowski.<\/p>\n

Potem och\u0142on\u0119\u0142am i uzna\u0142am, \u017ce mog\u0119 bacznie obserwowa\u0107 dalsze poczynania Opery Wroc\u0142awskiej. I wyci\u0105ga\u0107 wnioski. W przewa\u017caj\u0105cej mierze pozytywne. Krakowiacy i g\u00f3rale<\/em> zabrzmieli w bardzo stylowej interpretacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105cej najnowszy stan bada\u0144 nad partytur\u0105 Stefaniego, w inscenizacji, kt\u00f3ra szcz\u0119\u015bliwie oby\u0142a si\u0119 bez tandetnych kierpc\u00f3w, ciupag i rogatywek. Wroc\u0142aw wyci\u0105gn\u0105\u0142 pomocn\u0105 d\u0142o\u0144 w stron\u0119 pomys\u0142odawc\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w Immanuela Kanta<\/em>, debiutanckiej opery Leszka Mo\u017cd\u017cera, kt\u00f3ra pad\u0142a ofiar\u0105 \u017cenuj\u0105cych rozgrywek w WOK, a w listopadzie – ku wielkiej uciesze publiczno\u015bci – zainaugurowa\u0142a wspomniany ju\u017c Festiwal Oper Wsp\u00f3\u0142czesnych. Ambicjonalne spory mi\u0119dzy Oper\u0105 a s\u0105siednim NFM powoli odchodz\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107, mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu Wroc\u0142awskiej Orkiestry Barokowej pod dyrekcj\u0105 Jaros\u0142awa Thiela do wznowionego we Wroc\u0142awiu spektaklu Orfeusza i Eurydyki <\/em>w re\u017cyserii Mariusza Treli\u0144skiego.<\/p>\n

Owszem, ka\u017cda z tych trzech premier by\u0142a obci\u0105\u017cona szeregiem grzech\u00f3w i potkni\u0119\u0107 – z drugiej jednak strony, wpisanych w spodziewany sukces przedsi\u0119wzi\u0119cia. O tym, \u017ce Barbar\u0119 Wi\u015bniewsk\u0105 powinien by\u0142 w Krakowiakach <\/em>dopilnowa\u0107 dramaturg z prawdziwego zdarzenia, pisa\u0142am ju\u017c wcze\u015bniej. Wa\u017cniejsze jednak, \u017ce Opera Wroc\u0142awska jako pierwsza da\u0142a szans\u0119 wyre\u017cyserowania samodzielnego spektaklu bardzo zdolnej dziewczynie, kt\u00f3ra pod pewnymi wzgl\u0119dami wyznaczy\u0142a prze\u0142om w dziejach inscenizacji tego wodewilu. Immanuel Kant <\/em>okaza\u0142 si\u0119 utworem niezbyt oryginalnym, ale za to wyj\u0105tkowo \u0142atwym w odbiorze – tak\u017ce za spraw\u0105 sztampowej re\u017cyserii Jerzego Lacha, kt\u00f3ra nic wprawdzie do rzeczy nie wnios\u0142a, ale te\u017c nic nie popsu\u0142a. Jest nadzieja, \u017ce konserwatywna publiczno\u015b\u0107 wroc\u0142awska da si\u0119 przekona\u0107 do opery wsp\u00f3\u0142czesnej i z czasem wykupi bilety tak\u017ce na dzie\u0142a ambitniejsze i wystawione z wi\u0119ksz\u0105 finezj\u0105. Stylowa gra WOB – z pieczo\u0142owicie dobranym instrumentarium, dostosowanym do wymog\u00f3w pierwotnej wersji wiede\u0144skiej z 1762 roku – tym dobitniej obna\u017cy\u0142a bezsens interwencji re\u017cysera, kt\u00f3ry upar\u0142 si\u0119 na obsadzenie barytona w roli Orfeusza i wyci\u0105\u0142 z Gluckowskiego arcydzie\u0142a kilka scen, kt\u00f3re nie pasowa\u0142y mu do autorskiej koncepcji. Micha\u0142 Partyka dwoi\u0142 si\u0119 i troi\u0142, a i tak wysz\u0142o na jaw, \u017ce przetransponowana partia altowa jest po prostu zbyt niska na g\u0142os barytonowy, kt\u00f3ry nawet w \u015brednicy „gryz\u0142 si\u0119” z koronkow\u0105 faktur\u0105 orkiestry. Wroc\u0142awianie mieli jednak niew\u0105tpliw\u0105 i zas\u0142u\u017con\u0105 satysfakcj\u0119 z obecno\u015bci „swoich” w kanale, nazwisko Treli\u0144skiego wci\u0105\u017c kojarzy si\u0119 z powiewem wielkiego \u015bwiata, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o scenografii Borisa Kudli\u010dki, <\/em>kt\u00f3ra bez \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144 zas\u0142uguje na najwy\u017cszy podziw. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Barbara Bagi\u0144ska (Staruszka, druga obsada) i Galina Benevich w duecie „We are Women”. Fot. Marek Grotowski.<\/p>\n

Wytykam b\u0142\u0119dy, bo musz\u0119, bo na tym polega m\u00f3j recenzencki fach, kt\u00f3ry traktuj\u0119 \u015bmiertelnie powa\u017cnie. A przy tym jestem prawdziwym dzieckiem teatru, wychowanym na scenie, w salach pr\u00f3b i labiryntach kulis warszawskiego molocha operowego. Dlatego podkre\u015bl\u0119 z ca\u0142\u0105 moc\u0105, \u017ce wszystkie te pierwsze koty za p\u0142oty nie s\u0105 w stanie przy\u0107mi\u0107 najwi\u0119kszego sukcesu odrodzonej Opery Wroc\u0142awskiej. Orkiestra zn\u00f3w chce gra\u0107. Ch\u00f3r \u015bpiewa lepiej ni\u017c kiedykolwiek. Ci sami soli\u015bci z pokor\u0105 przyjmuj\u0105 role pierwszo-, drugo-, a nawet trzecioplanowe. Nie popatruj\u0105 spode \u0142ba na go\u015bci z zagranicy, tylko ochoczo wymieniaj\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczeniami. Tworz\u0105 zgodny zesp\u00f3\u0142 muzyk\u00f3w, pracownik\u00f3w sceny i realizator\u00f3w, kt\u00f3ry w tym trudnym sezonie musi naprawd\u0119 tyra\u0107 w pocie czo\u0142a i w zawrotnym tempie. Urzeczywistniaj\u0105 s\u0142owa Emmy, wdowy po inspicjencie Filifionku z Lata Mumink\u00f3w<\/em>: „Teatr jest najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 na \u015bwiecie, gdy\u017c tam pokazuje si\u0119 ludziom, jakimi mogliby by\u0107, jakimi pragn\u0119liby by\u0107, cho\u0107 nie maj\u0105 na to odwagi, i jakimi s\u0105”. <\/span><\/p>\n

Jak wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 jest dla nich teatr, udowodnili ostatni\u0105 ubieg\u0142oroczn\u0105 premier\u0105. Kandyd <\/em>rozbrzmia\u0142 po raz pierwszy 30 grudnia – oficjalnie inauguruj\u0105c obchody setnej rocznicy urodzin Leonarda Bernsteina w Polsce i wyprzedzaj\u0105c w tym wzgl\u0119dzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji muzycznych na \u015bwiecie. Sytuacja zmienia\u0142a si\u0119 jak w kalejdoskopie: zapowiadana z pocz\u0105tku wersja p\u00f3\u0142sceniczna przeistoczy\u0142a si\u0119 w pe\u0142nokrwisty spektakl operowy, wyre\u017cyserowany ze smakiem i znawstwem rzemios\u0142a przez Hann\u0119 Marasz. Zn\u00f3w debiut sceniczny, cho\u0107 Marasz debiutantk\u0105 nazwa\u0107 nie wypada: zatrudniona w Operze od blisko dziesi\u0119ciu lat jako asystentka, \u015bwiadoma odr\u0119bno\u015bci swojego fachu (sama jest muzykiem i opiekuje si\u0119 miejscowym ch\u00f3rem dzieci\u0119cym), uszanowa\u0142a powierzone jej dzie\u0142o i z zaskakuj\u0105c\u0105 przenikliwo\u015bci\u0105 odczyta\u0142a jego przes\u0142anie. Zamiast uraczy\u0107 nas przed Sylwestrem rozpasan\u0105 fars\u0105 albo doszukiwa\u0107 si\u0119 w dziele Bernsteina sens\u00f3w, kt\u00f3rych tam nie ma, pokaza\u0142a bole\u015bnie aktualn\u0105 tragikomedi\u0119, rozegran\u0105 w przestrzeni pi\u0119knie zaaran\u017cowanej przez Ann\u0119 Seku\u0142\u0119 (tak\u017ce autork\u0119 kostium\u00f3w), podkre\u015blonej dyskretn\u0105 gr\u0105 \u015bwiate\u0142 (Tomasz Filipiak) i uzupe\u0142nionej projekcjami multimedialnymi przez Adriana Jackowskiego. Co jednak najistotniejsze, zrobi\u0142a przedstawienie przyjazne dla \u015bpiewak\u00f3w, wykorzystuj\u0105c do maksimum ich talenty aktorskie – nigdy jednak na przek\u00f3r mo\u017cliwo\u015bciom ludzkiego g\u0142osu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Po premierze. Od lewej: Hanna Marasz, Aleksander Zuchowicz (Kandyd) i Galina Benevich. Fot. Marek Grotowski.<\/p>\n

I chwa\u0142a jej za to, bo mia\u0142a do dyspozycji obsad\u0119 jak z marze\u0144, obarczon\u0105 jednak przez Bernsteina mn\u00f3stwem skomplikowanych zada\u0144. Soli\u015bci byli lekko nag\u0142o\u015bnieni – co akurat w Kandydzie <\/em>nie razi – dzi\u0119ki czemu nikt nie musia\u0142 forsowa\u0107 g\u0142osu, a teksty m\u00f3wione (w zr\u0119cznej adaptacji Bartosza Wierzbi\u0119ty) dociera\u0142y na widowni\u0119 bez najmniejszego k\u0142opotu, podawane bezpretensjonalnie, \u0142adn\u0105 dykcj\u0105 i klarown\u0105 emisj\u0105. O dziwo, sztuczno\u015bci\u0105 deklamacji razi\u0142 z pocz\u0105tku Maciej Tomaszewski (Wolter), wybitny i bardzo do\u015bwiadczony aktor dramatyczny, z\u0142o\u017c\u0119 to jednak na karb nieoswojenia ze scen\u0105 operow\u0105 i mam nadziej\u0119, \u017ce jego interpretacja z czasem „okrzepnie”. Objawieniem spektaklu okaza\u0142a si\u0119 Galina Benevich (Kunegunda), m\u0142odziutka \u015bpiewaczka z Izraela, obdarzona ciemnym, naznaczonym lekkim groszkiem sopranem ze \u015bwietnie otwart\u0105 g\u00f3r\u0105 i bardzo precyzyjn\u0105 koloratur\u0105. Pod wzgl\u0119dem wokalnym niewiele ust\u0119powa\u0142a jej fenomenalna Jadwiga Postro\u017cna (Staruszka) – a w kategorii vis comica<\/em> pobi\u0142a j\u0105 na g\u0142ow\u0119. Ich pyszny duet „We are Women” m\u00f3g\u0142by by\u0107 ozdob\u0105 dowolnego przedstawienia Kandyda<\/em>, tak\u017ce po drugiej stronie Oceanu. Aleksander Zuchowicz stworzy\u0142 g\u0142\u0119boko poruszaj\u0105c\u0105 posta\u0107 bohatera tytu\u0142owego, drobne niedostatki brzmienia wynagradzaj\u0105c niepospolit\u0105 muzykalno\u015bci\u0105 i znakomitym aktorstwem. W\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy z wykonawc\u00f3w zas\u0142u\u017cy\u0142 na osobn\u0105 wzmiank\u0119 – ze wzgl\u0119du na szczup\u0142o\u015b\u0107 miejsca ogranicz\u0119 si\u0119 do pochwa\u0142 pod adresem Jakuba Michalskiego (dopracowana w ka\u017cdym szczeg\u00f3le aria Marcina „Words, Words, Words” i \u015bwietny epizod \u017byda Issachara) oraz Miros\u0142awa Gotfryda w podw\u00f3jnej roli Rakoczego i Drugiego Inkwizytora. Orkiestra pod batut\u0105 Marcina Na\u0142\u0119cz-Niesio\u0142owskiego, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 Kandyda <\/em>w brawurowych, i\u015bcie „broadwayowskich” tempach – gra\u0142a swobodnie, precyzyjnie, z \u017cywym pulsem rytmicznym, wyrazi\u015bcie rysuj\u0105c poszczeg\u00f3lne tematy. Chwilami tylko instrumentalist\u00f3w „ponosi\u0142o” w ods\u0142oni\u0119tym orkiestronie, co owocowa\u0142o pewn\u0105 surowo\u015bci\u0105 brzmienia – detal w sumie niewart wzmianki, do skorygowania w toku kolejnych przedstawie\u0144.<\/p>\n

Zespo\u0142y Opery Wroc\u0142awskiej imponuj\u0105co zamkn\u0119\u0142y rok miniony i z podniesionym czo\u0142em wesz\u0142y w nast\u0119pny. I dobrze, bo w drugiej po\u0142owie sezonu b\u0119d\u0105 mia\u0142y jeszcze wi\u0119cej roboty. Trudno o dobitniejszy dow\u00f3d, \u017ce zamiast stawia\u0107 na intryguj\u0105ce tandemy, trzeba wybiera\u0107 rozwi\u0105zania pewne i bezpieczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

P\u00f3\u0142tora roku rz\u0105d\u00f3w nowej dyrekcji w Operze Wroc\u0142awskiej zlecia\u0142o jak z bicza trzas\u0142. Dla porz\u0105dku zerkn\u0119\u0142am we w\u0142asny tekst po majowej premierze Po\u0142awiaczy pere\u0142 w 2016, w kt\u00f3rym opisa\u0142am te\u017c burz\u0119, jaka rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 po rozstrzygni\u0119ciu konkursu na nowego dyrektora plac\u00f3wki. W skr\u00f3cie: Marcin Na\u0142\u0119cz-Niesio\u0142owski otrzyma\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w komisji, zyskuj\u0105c niewielk\u0105 przewag\u0119 (pi\u0119\u0107 do czterech) … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2674","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2674"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2685,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2674\/revisions\/2685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}