{"id":2817,"date":"2018-02-21T17:18:00","date_gmt":"2018-02-21T16:18:00","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2817"},"modified":"2018-02-21T17:39:10","modified_gmt":"2018-02-21T16:39:10","slug":"klasycyzm-pod-reke-z-secesja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2817","title":{"rendered":"Klasycyzm pod r\u0119k\u0119 z secesj\u0105"},"content":{"rendered":"

Z regu\u0142y pisz\u0119 o gmachach mniej znanych europejskich oper w ramach recenzji z tamtejszych spektakli. Tym razem by\u0142o inaczej: tekst o Katii Kabanowej <\/em>w Nancy po\u0142\u0105czy\u0142am z om\u00f3wieniem drezde\u0144skiego Umar\u0142ego miasta <\/em>i nie starczy\u0142o ju\u017c miejsca na nic wi\u0119cej. Nadrabiam zaleg\u0142o\u015bci, tak\u017ce z poczucia patriotycznego obowi\u0105zku, bo fundatorem teatru w Nancy – w 1758 roku, pod nazw\u0105 Th\u00e9\u00e2tre de la Com\u00e9die – by\u0142 Stanis\u0142aw Leszczy\u0144ski, \u00f3wczesny ksi\u0105\u017c\u0119 Lotaryngii i Baru, poprzednio za\u015b kr\u00f3l Polski, kt\u00f3rego kr\u00f3tkie rz\u0105dy hrabia Stanis\u0142aw Plater podsumowa\u0142 w swej Ma\u0142ej Encyklopedyi<\/em> jako „mniemane panowanie (…), ci\u0105g\u0142\u0105 tylko wojn\u0119, w kt\u00f3r\u00e9j \u015bcigaj\u0105cy si\u0119 wzajemnie Szwedzi z Polakami Stanis\u0142awowskimi, i Polacy Augustowscy z Sasami i Rossyanami, wszystkie cz\u0119\u015bci Polski kolejno pustoszyli, bez \u017cadnego stanowczego rozwi\u0105zania i z \u017cadn\u00e9j strony korzy\u015bci\u0105”. W Lotaryngii posz\u0142o mu znacznie lepiej. Kult „kr\u00f3la-dobrodzieja” panuje w Nancy do dzi\u015b. I trudno si\u0119 dziwi\u0107: ten \u015bwiat\u0142y wolnomularz, mecenas sztuk, filozof, pisarz polityczny i t\u0142umacz zostawi\u0142 po sobie nie tylko teatr, ale i ca\u0142e za\u0142o\u017cenie Place Stanislas (uchodz\u0105cego do dzi\u015b za jeden z najpi\u0119kniejszych plac\u00f3w w Europie), nie wspominaj\u0105c ju\u017c o inicjatywie wzniesienia wspania\u0142ego barokowego ko\u015bcio\u0142a Notre-Dame de Bon Secours. <\/span><\/p>\n

Th\u00e9\u00e2tre de la Com\u00e9die, ulokowany niegdy\u015b na ty\u0142ach Mus\u00e9e des beaux-arts w zachodniej pierzei Placu Stanis\u0142awa, sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie w nocy z 4 na 5 pa\u017adziernika 1906 roku, po pr\u00f3bie opery Mignon <\/em>Ambroise’a Thomasa. Decyzj\u0119 o odbudowie podj\u0119to natychmiast po po\u017carze. Konkurs na projekt wygra\u0142 miejscowy architekt Joseph Hornecker, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 pastisz budowli XVIII-wiecznej z elementami secesji, wpisuj\u0105cy si\u0119 doskonale w historyczny klimat miejsca. Gmach stan\u0105\u0142 ostatecznie we wschodniej pierzei, za zachowan\u0105 fasad\u0105 dawnego pa\u0142acu biskupiego. Uroczyste otwarcie odby\u0142o si\u0119 w pa\u017adzierniku 1919 roku, po zako\u0144czeniu Wielkiej Wojny – dzia\u0142alno\u015b\u0107 teatru zainaugurowano francusk\u0105 odpowiedzi\u0105 na Pier\u015bcie\u0144 Nibelunga<\/em>, czteroaktow\u0105 oper\u0105 Sigurd <\/em>Ernesta Reyera. W roku 1994 budynek zosta\u0142 poddany gruntownej renowacji, w styczniu 2006, decyzj\u0105 ministra kultury, zyska\u0142 status regionalnej opery narodowej i do dzi\u015b dzia\u0142a pod nazw\u0105 Op\u00e9ra national de Lorraine.<\/p>\n

Hornecker by\u0142 cz\u0142onkiem za\u0142o\u017conego w 1901 roku stowarzyszenia \u00c9cole de Nancy, forpoczty francuskiego stylu Art Nouveau, reprezentowanej przede wszystkim przez projektanta \u00c9mile’a Gall\u00e9. Je\u015bli kto\u015b z Pa\u0144stwa zb\u0142\u0105dzi kiedy\u015b do Lotaryngii i postanowi odwiedzi\u0107 oper\u0119 w dawnej stolicy regionu, niech zajrzy koniecznie do muzeum secesji w willi Eug\u00e8ne’a Corbina przy Rue du Sergent Blandan. Wra\u017cenia z nowego gmachu teatru zamkn\u0105 mu si\u0119 w\u00f3wczas w pi\u0119kn\u0105 i sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

(Przypominam, \u017ce po klikni\u0119ciu lewym przyciskiem myszy zdj\u0119cia otwieraj\u0105 si\u0119 w pe\u0142nej rozdzielczno\u015bci.)<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Gmach Op\u00e9ra national de Lorraine w nocy i w deszczu. Fot. Dorota Kozi\u0144ska.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fontanna Neptuna projektu Barth\u00e9l\u00e9my’ego Guibala, usytuowana w p\u00f3\u0142nocno-wschodnim naro\u017cniku placu. Fot. Dorota Kozi\u0144ska.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Lotary\u0144ski oset – detal sto\u0142u Le Rhin <\/em>(\u00c9mile Gall\u00e9 we wsp\u00f3\u0142pracy z Victorem Prouv\u00e9 i Louisem Hestaux, 1889). Fot. Dorota Kozi\u0144ska<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Pok\u00f3j jadalny w stylu Art Nouveau. Aran\u017cacja z Mus\u00e9e de l’\u00c9cole de Nancy. Fot. Dorota Kozi\u0144ska.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u017bniwa – intarsja w drewnie. Detal mebla autorstwa \u00c9mile’a Gall\u00e9. Fot. Dorota Kozi\u0144ska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z regu\u0142y pisz\u0119 o gmachach mniej znanych europejskich oper w ramach recenzji z tamtejszych spektakli. Tym razem by\u0142o inaczej: tekst o Katii Kabanowej w Nancy po\u0142\u0105czy\u0142am z om\u00f3wieniem drezde\u0144skiego Umar\u0142ego miasta i nie starczy\u0142o ju\u017c miejsca na nic wi\u0119cej. Nadrabiam zaleg\u0142o\u015bci, tak\u017ce z poczucia patriotycznego obowi\u0105zku, bo fundatorem teatru w Nancy – w 1758 roku, … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-2817","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2817"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2826,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2817\/revisions\/2826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}