{"id":2902,"date":"2018-04-09T10:24:26","date_gmt":"2018-04-09T08:24:26","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2902"},"modified":"2018-04-09T17:30:38","modified_gmt":"2018-04-09T15:30:38","slug":"dwa-teatry","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2902","title":{"rendered":"Dwa teatry"},"content":{"rendered":"

Ponawiane wci\u0105\u017c pr\u00f3by udowodnienia wy\u017cszo\u015bci dorobku Wagnera nad tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Verdiego (albo odwrotnie) s\u0105 z g\u00f3ry skazane na niepowodzenie. Tymczasem warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u0142\u0105cz\u0105ce kompozytor\u00f3w podobie\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 wi\u0119cej ni\u017c znamienne i \u015bwiadcz\u0105 nie tyle o nich samych, ile o epoce, w jakiej przysz\u0142o im \u017cy\u0107. Urodzeni w tym samym roku, obydwaj dali si\u0119 porwa\u0107 has\u0142om zjednoczenia narodowego i w r\u00f3wnym stopniu doznali rozczarowania pok\u0142osiem Wiosny Lud\u00f3w. Obydwaj po\u0142kn\u0119li w m\u0142odo\u015bci bakcyla francuskiej grand op\u00e9ra<\/em> i pr\u00f3bowali si\u0119 do niej odnosi\u0107 w swoich utworach – w spos\u00f3b cz\u0119stokro\u0107 zaskakuj\u0105cy, a zawsze nieoczywisty. W tym samym 1859 roku stworzyli dzie\u0142a, kt\u00f3re odros\u0142y z pnia ich tw\u00f3rczo\u015bci jak \u015blepe ga\u0142\u0119zie ewolucji – pi\u0119kne wyrodki, kt\u00f3re wi\u0119cej namiesza\u0142y w p\u00f3\u017aniejszej historii muzyki ni\u017c w ich w\u0142asnej drodze artystycznej. Wagner napisa\u0142 w\u00f3wczas Tristana. <\/em>Verdi skomponowa\u0142 Bal maskowy – <\/em>\u017cywy dow\u00f3d na skuteczno\u015b\u0107 przemieszania styl\u00f3w jako wehiku\u0142u akcji dramatycznej i budowania z\u0142o\u017conych portret\u00f3w ludzkich \u015brodkami czysto muzycznymi. Obydwaj niemal dotkn\u0119li sedna, po czym poszli innym tropem, jakby onie\u015bmieleni trafno\u015bci\u0105 swoich posuni\u0119\u0107. <\/span><\/p>\n

Z tym wi\u0119kszym zapa\u0142em skorzysta\u0142am z okazji dotarcia na Pier\u015bcie\u0144 Nibelunga <\/em>w Karlsruhe nieco okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105, przez odwiedzon\u0105 dwa miesi\u0105ce wcze\u015bniej Op\u00e9ra national de Lorraine w Nancy. Nowa inscenizacja Balu<\/em>, przygotowana w koprodukcji z Th\u00e9\u00e2tres de la Ville de Luxembourg, Angers-Nantes Op\u00e9ra i Opera Zuid w Maastricht, zdecydowanie lepiej pasuje do tego miejsca ni\u017c Katia Kabanowa <\/em>w re\u017cyserii Davida Himmelmanna. Teatr w Nancy – schowany za osiemnastowieczn\u0105 fasad\u0105 pa\u0142acu biskupiego, z bogatym, historyzuj\u0105cym wystrojem \u017celbetowych \u015bcian wewn\u0119trznych – sam przecie\u017c jest przebiera\u0144cem, gmachem udaj\u0105cym co\u015b ca\u0142kiem innego. Tw\u00f3rcy przedstawienia, flamandzki re\u017cyser Waut Koeken, mianowany niedawno dyrektorem generalnym opery w Maastricht, oraz scenograf Luis F. Carvalho, Portugalczyk zamieszka\u0142y od prawie trzydziestu lat w Londynie, wykorzystali do cna zawart\u0105 w operze sugesti\u0119 teatru w teatrze. Ich Bal <\/em>rozgrywa si\u0119 z grubsza w epoce powstania dzie\u0142a, cho\u0107 bohaterom „przywr\u00f3cono” pierwotn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 z libretta Scribe’a do opery Gustave III<\/em> Aubera, na kt\u00f3rym wzorowa\u0142 si\u0119 Antonio Somma. Zabieg do\u015b\u0107 karko\u0142omny, zw\u0142aszcza \u017ce realizatorzy postanowili w kilku scenach odnie\u015b\u0107 si\u0119 do perypetii tw\u00f3rc\u00f3w z cenzur\u0105 (na przyk\u0142ad stylizuj\u0105c Gustawa na Napoleona III, niedosz\u0142\u0105 ofiar\u0119 zamachu, kt\u00f3ry poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 kolejne ingerencje str\u00f3\u017c\u00f3w \u00f3wczesnej poprawno\u015bci politycznej w libretto i w ostatecznym rozrachunku zerwanie wsp\u00f3\u0142pracy tw\u00f3rc\u00f3w z neapolita\u0144skim Teatro di San Carlo). Zamiast hrabiego Warwicka w Bostonie z czas\u00f3w Karola II dostali\u015bmy wi\u0119c kr\u00f3la Szwecji w XIX-wiecznym fraku, kt\u00f3ry ginie z r\u0105k Anckarstr\u00f6ma nie w Operze Sztokholmskiej, tylko w\u0142a\u015bnie w San Carlo – fina\u0142owa scena balu rozgrywa si\u0119 bowiem na tle plafonu opery w Neapolu, obramowanego rz\u0119dami l\u00f3\u017c niczym otw\u00f3r sceniczny. Akcja ca\u0142ej opery toczy si\u0119 zreszt\u0105 w ramach swoistego spektaklu wewn\u0119trznego – albo na scenie urz\u0105dzonej na scenie, albo w tej sceny kulisach – tworz\u0105c podw\u00f3jn\u0105 komunikacj\u0119 mi\u0119dzy postaciami fikcyjnymi oraz mi\u0119dzy \u015bpiewakami a widowni\u0105. Zabieg stary jak \u015bwiat i zrealizowany po mistrzowsku, zw\u0142aszcza \u017ce inscenizatorzy zadbali nie tylko o pi\u0119kno kostium\u00f3w i dekoracji, ale te\u017c o wiarygodno\u015b\u0107 gestu aktorskiego. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bal maskowy. <\/em>Emanuele Cordaro (Horn), Giovanni Meoni (Anckarstr\u00f6m) i Fabrizio Beggi (Ribbing). Fot. Op\u00e9ra national de Lorraine. <\/span><\/p>\n

W poza tym do\u015b\u0107 celnie dobranej obsadzie najwi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci wzbudzili odtw\u00f3rcy dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych partii. Do\u015bwiadczony Stefano Secco (Gustavo) \u015bpiewa\u0142 g\u0142osem zm\u0119czonym, wysilonym i nie\u0142adnym w barwie – na domiar z\u0142ego nie ud\u017awign\u0105\u0142 ci\u0119\u017caru swej postaci, kt\u00f3rej brak\u0142o zar\u00f3wno kr\u00f3lewskiego majestatu, jak i „s\u0142onecznego” zapa\u0142u w uczuciach do Amelii. Tej z kolei (Rachele Stanisci) zabrak\u0142o techniki, by sprosta\u0107 nie\u0142atwym wymaganiom roli kr\u00f3lewskiej ukochanej. Obdarzona sk\u0105din\u0105d urodziwym sopranem W\u0142oszka przez ca\u0142y spektakl walczy\u0142a z nadmiernie szerokim wibrato, zamkni\u0119t\u0105 g\u00f3r\u0105 i niewyr\u00f3wnaniem g\u0142osu w rejestrach: niedostatki wokalne umia\u0142a jednak czasem zniwelowa\u0107 niez\u0142\u0105 interpretacj\u0105, szczeg\u00f3lnie wzruszaj\u0105c\u0105 w arii z III aktu „Morr\u00f2, ma prima in grazia”. W Oscara wcieli\u0142a si\u0119 Hila Baggio, imponuj\u0105ca \u015bwie\u017co\u015bci\u0105 g\u0142osu i lekk\u0105 koloratur\u0105, niezbyt jednak przekonuj\u0105ca postaciowo: zamiast odzwierciedli\u0107 „p\u0142och\u0105”, skrywan\u0105 stron\u0119 osobowo\u015bci Gustawa, odegra\u0142a rol\u0119 kr\u00f3lewskiego b\u0142azna. O pozosta\u0142ych solistach mog\u0119 si\u0119 wypowiada\u0107 ju\u017c tylko w superlatywach. Ewa Wolak za\u015bpiewa\u0142a Ulryk\u0119 najprawdziwszym kontraltem – aksamitnym w \u015brednicy, otwartym i pewnym intonacyjnie w g\u00f3rze, niemal tenorowym w brzmieniu w dolnym rejestrze. Co jednak istotniejsze, zbudowa\u0142a t\u0119 tajemnicz\u0105 posta\u0107 ze smakiem i nieomylnym wyczuciem stylu, potwierdzaj\u0105c, \u017ce jest jedn\u0105 z najwszechstronniejszych \u015bpiewaczek w swej nietypowej kategorii wokalnej. Giovanni Meoni (Anckarstr\u00f6m), mimo odrobin\u0119 ju\u017c „przydymionych” g\u00f3rnych d\u017awi\u0119k\u00f3w, wci\u0105\u017c mo\u017ce uchodzi\u0107 za wzorzec \u015bpiewaka Verdiowskiego – jego \u015bwietnie postawiony „baritono nobile” zachwyca nie tylko mi\u0119kko\u015bci\u0105 prowadzonej frazy, ale te\u017c doskona\u0142ym zrozumieniem tekstu i wyczuciem specyficznego idiomu. W rolach niecnych spiskowc\u00f3w wy\u015bmienicie spisali si\u0119 Emanuele Cordaro (Horn) i Fabrizio Beggi (Ribbing) – zw\u0142aszcza ten ostatni, obdarzony d\u017awi\u0119cznym, pi\u0119knie otwartym basem i wspania\u0142\u0105 prezencj\u0105 sceniczn\u0105. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142ni\u0142 znakomicie przygotowany ch\u00f3r i orkiestra, kt\u00f3ra pod batut\u0105 Raniego Calderona, dyrektora muzycznego Opery w Nancy, gra\u0142a naprawd\u0119 jak natchniona: z finezj\u0105, okr\u0105g\u0142ym d\u017awi\u0119kiem, pulsuj\u0105c w rytmie Verdiowskiej frazy i ani na chwil\u0119 nie gubi\u0105c tempa tej niezwykle skomplikowanej narracji.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Z\u0142oto Renu. <\/em>Uliana Alexyuk (Woglinda), Stefanie Schaefer (Wellgunda), Jaco Venter (Alberyk) i Katharine Tier (Floshilda). Fot. Falk von Traubenberg.<\/p>\n

Nazajutrz po spektaklu Balu maskowego <\/em>zanurzy\u0142am si\u0119 bez reszty w \u015bwiecie Pier\u015bcienia Nibelunga <\/em>w Badisches Staatstheater. Przeskok mia\u0142 by\u0107 w miar\u0119 \u0142agodny – po wizycie na Walkirii <\/em>w grudniu 2016 roku mniej wi\u0119cej wiedzia\u0142am, czego oczekiwa\u0107 po ca\u0142o\u015bci cyklu, zrealizowanego, zgodnie z najnowsz\u0105 mod\u0105, przez czterech oddzielnych re\u017cyser\u00f3w – w tym przypadku wschodz\u0105ce gwiazdy scen mi\u0119dzynarodowych. O ile Bal maskowy <\/em>doskonale pasuje do eklektycznego gmachu Opery w Nancy, o tyle ponadczasowy, zawieszony mi\u0119dzy \u015bwiatami Pier\u015bcie\u0144 <\/em>zdaje si\u0119 idealnie wpisywa\u0107 w modernistyczn\u0105 przestrze\u0144 teatru w Karlsruhe. Po ekstatycznych prze\u017cyciach sprzed niemal p\u00f3\u0142tora roku by\u0142am przynajmniej pewna, \u017ce muzycy nie zawiod\u0105. Nie spodziewa\u0142am si\u0119 jednak, \u017ce Walkiria <\/em>– do kt\u00f3rej zg\u0142asza\u0142am przecie\u017c mniej lub bardziej powa\u017cne zastrze\u017cenia – pozostanie najg\u0142\u0119biej przemy\u015blanym i najlepiej dopracowanym cz\u0142onem Pier\u015bcienia<\/em>\u00a0pod wzgl\u0119dem teatralnym. I co gorsza, jedynym, w kt\u00f3rym inscenizatorom uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do sedna Wagnerowskiego mitu. Z\u0142oto Renu <\/em>i Zygfryd <\/em>zmie\u015bci\u0142y si\u0119 w ramach porz\u0105dnego, chwilami dowcipnego, ale w gruncie rzeczy do\u015b\u0107 banalnego teatru re\u017cyserskiego. Zmierzch bog\u00f3w <\/em>dowi\u00f3d\u0142 bezprzyk\u0142adnej arogancji re\u017cysera – tym bardziej przera\u017caj\u0105cej, \u017ce pod wzgl\u0119dem warsztatowym spektakl by\u0142 w\u0142a\u015bciwie bez zarzutu. Re\u017cyser wiedzia\u0142, o czym jest to\u00a0 arcydzie\u0142o, i z okrucie\u0144stwem godnym barbarzy\u0144cy postanowi\u0142 zam\u0119czy\u0107 je na \u015bmier\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Walkiria<\/em>. Peter Wedd (Zygmunt), Avtandil Kaspeli (Hunding) i muzycy Badische Staatskapelle. Fot. Falk von Traubenberg.<\/p>\n

Z\u0142oto Renu<\/em> zapowiada\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale. David Hermann wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ceby we wst\u0119pie \u201estre\u015bci\u0107” ca\u0142y Pier\u015bcie\u0144, <\/em>wplataj\u0105c kluczowe motywy z kolejnych cz\u0119\u015bci w mroczne wizje Wotana. Niestety, wiedziony nieomylnym instynktem niemieckiego re\u017cysera postdramatycznego, obarczy\u0142 swoj\u0105 koncepcj\u0119 szeregiem stereotypowych, ogranych do nudno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 – pocz\u0105wszy od wprowadzenia dodatkowych postaci, sko\u0144czywszy na cz\u0119\u015bciowym „uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnieniu” akcji i ograniczeniu wyj\u015bciowego konfliktu do biznesowej rozgrywki mi\u0119dzy nieuczciwym inwestorem a dw\u00f3jk\u0105 rozczarowanych deweloper\u00f3w budowlanych. Na szcz\u0119\u015bcie przyziemny \u015bwiat Wotana-biznesmena \u015bciera si\u0119 z fantastycznym \u015bwiatem mitu, co chwilami stwarza do\u015b\u0107 przekonuj\u0105ce napi\u0119cie dramatyczne – nie do\u015b\u0107 jednak mocne, by zapewni\u0107 skuteczn\u0105 przeciwwag\u0119 dla napi\u0119cia zawartego w samej partyturze. Odrealniona, obfituj\u0105ca w symbole Walkiria <\/em>w re\u017cyserii Yuvala Sharona wypada w tym zestawieniu wi\u0119cej ni\u017c pozytywnie. Zainteresowanych odsy\u0142am do swej wcze\u015bniejszej recenzji: dodam tylko, \u017ce Sharon w kilku miejscach wprowadzi\u0142 poprawki, na og\u00f3\u0142 uzasadnione, cho\u0107 nie jestem do ko\u0144ca pewna, czy zast\u0105pienie alegorycznej sceny \u015bmierci Zygmunta, w kt\u00f3rej syn pada\u0142 trupem z r\u0119ki ojca, dos\u0142own\u0105 scen\u0105 pojedynku z Hundingiem, by\u0142o akurat zmian\u0105 na lepsze. Zygfryd <\/em>w uj\u0119ciu \u00deorleifura \u00d6rna Arnarssona zn\u00f3w idzie w stron\u0119 banalnej reinterpretacji mitu – czyli konfliktu pokole\u0144 i pora\u017cki tradycji w walce z nowoczesno\u015bci\u0105. Ku\u017ania Mimego jest swoistym \u015bmietnikiem historii, zagraconym mn\u00f3stwem przedmiot\u00f3w wzbudzaj\u0105cych najrozmaitsze skojarzenia z kultur\u0105 niemieck\u0105. Zygfryd pieczo\u0142owicie kryje w tym ba\u0142aganie atrybuty nastoletniego buntu. Na podobnych kontrastach opiera si\u0119 ca\u0142a koncepcja spektaklu, kt\u00f3ra w swojej istocie sprowadza si\u0119 do zderzenia kilku odmiennych wizji teatru. W finale komiksowy Zygfryd budzi Brunhild\u0119 jak \u017cywcem wyj\u0119t\u0105 z tandetnego oleodruku. W sumie nic specjalnego, cho\u0107 musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce pomys\u0142 na scen\u0119 z mieczem, w kt\u00f3rej Zygfryd czeka, a\u017c Notung przekuje si\u0119 sam, ma w sobie sporo prawdy psychologicznej i poniek\u0105d trafia w sedno Wagnerowskiego przekazu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zygfryd. <\/em>Erik Fenton (Zygfryd) i Matthias Wohlbrecht (Mime). Fot. Falk von Traubenberg.<\/p>\n

Troch\u0119 si\u0119 boj\u0119, \u017ce przy opisie Zmierzchu bog\u00f3w, <\/em>kt\u00f3rym uraczy\u0142 nas Tobias Kratzer, puszcz\u0105 mi nerwy, wi\u0119c b\u0119d\u0119 si\u0119 streszcza\u0107. Trzem Nornom, ucharakteryzowanym na re\u017cyser\u00f3w poprzednich cz\u0119\u015bci Ringu<\/em>, pomys\u0142 na doko\u0144czenie cyklu urywa si\u0119 r\u00f3wnie raptownie, jak ni\u0107 przeznaczenia. Co nie oznacza, \u017ce trzej re\u017cyserzy (en travesti<\/em>) znikn\u0105 ze sceny na dobre. B\u0119d\u0105 si\u0119 na niej pojawia\u0107 co rusz – a to jako walkirie, a to jako c\u00f3ry Renu, a to jako ch\u00f3r kobiet – rozpaczliwie pr\u00f3buj\u0105c ratowa\u0107 sytuacj\u0119, kt\u00f3ra wymkn\u0119\u0142a im si\u0119 spod kontroli. Istotnie, wymkn\u0119\u0142a si\u0119. Zygfryd \u015blubuje Brunhildzie dozgonn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i zaczyna si\u0119 masturbowa\u0107, Alberyk przeczuwa, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142 co\u015b wsp\u00f3lnego z Klingsorem z Parsifala <\/em>i dokonuje samokastracji, rumak Grane pojawia si\u0119 na scenie najpierw \u017cywy, p\u00f3\u017aniej martwy (na szcz\u0119\u015bcie w postaci manekina), w ko\u0144cu zostaje zjedzony w ramach weselnego grill party, magiczny nap\u00f3j okazuje si\u0119 w\u00f3dk\u0105, wi\u0119c Zygfryd zakochuje si\u0119 w Gudrunie po pijaku – i tak dalej, a\u017c po fina\u0142ow\u0105 scen\u0119 zag\u0142ady. Kt\u00f3ra sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce Brunhilda robi ze wszystkimi porz\u0105dek: sama zasiada na fotelu re\u017cyserskim i cofa akcj\u0119 do punktu wyj\u015bcia. Czyli do momentu, zanim Zygfryd wykopa\u0142 si\u0119 z po\u015bcieli i ruszy\u0142 w \u015bwiat. Widzia\u0142am w \u017cyciu inscenizacje mniej zgodne z liter\u0105 libretta i partytury. W \u017cyciu nie widzia\u0142am inscenizacji tak ordynarnej, \u017ceby chwilami odbiera\u0142a mi ch\u0119\u0107 s\u0142uchania uwielbianej muzyki. Kratzerowi si\u0119 uda\u0142o.<\/p>\n

Tym bardziej mam mu za z\u0142e, \u017ce pod wzgl\u0119dem muzycznym Ring <\/em>z Karlsruhe plasuje si\u0119 w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce \u015bwiatowej. Badische Staatskapelle pod batut\u0105 Justina Browna gra z nerwem i zapa\u0142em przywodz\u0105cym na my\u015bl interpretacje Clemensa Kraussa ze z\u0142otych lat Bayreuth – jasnym, nasyconym d\u017awi\u0119kiem, po mistrzowsku r\u00f3\u017cnicuj\u0105c dynamik\u0119, misternie tkaj\u0105c faktury, klarownie nawarstwiaj\u0105c wsp\u00f3\u0142brzmienia. Soli\u015bci okrzepli i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zbudowali postacie sko\u0144czone w ka\u017cdym calu. Renatus M\u00e9sz\u00e1r, \u015bpiewak niezwykle inteligentny, muzykalny i tym razem ju\u017c ca\u0142kowicie w\u0142adny nad swym aksamitnym bas-barytonem, odzwierciedli\u0142 wszystkie etapy upadku w\u0142adcy bog\u00f3w: od gniewu, przez rozpacz, a\u017c po znu\u017con\u0105 bierno\u015b\u0107. Heidi Melton jako Brunhilda w\u00a0Walkirii\u00a0<\/em>otar\u0142a si\u0119 o doskona\u0142o\u015b\u0107; jej ciemny i g\u0119sty sopran zdradza\u0142 wprawdzie oznaki zm\u0119czenia w\u00a0Zygfrydzie, <\/em>odzyska\u0142 jednak wigor w Zmierzchu bog\u00f3w<\/em>, cho\u0107 tu i \u00f3wdzie trafia\u0142y si\u0119 jeszcze nie do ko\u0144ca otwarte g\u00f3ry. Ze spektaklu na spektakl zyskiwa\u0142a Katharine Tier – niez\u0142a Fryka w Z\u0142ocie Renu <\/em>i Walkirii<\/em>, pora\u017caj\u0105ca smutkiem swej przepowiedni Erda w Zygfrydzie, <\/em>brawurowa wokalnie i postaciowo Norna, Waltrauta i Floshilda w nieszcz\u0119snym Zmierzchu bog\u00f3w. <\/em>Soczysty i m\u0142odzie\u0144czy, cho\u0107 zdaniem niekt\u00f3rych troch\u0119 zanadto rozwibrowany sopran Catherine Broderick (Zyglinda) stworzy\u0142 idealn\u0105 przeciwwag\u0119 dla \u017carliwego, a przy tym zaskakuj\u0105co dojrza\u0142ego \u015bpiewu Petera Wedda w partii Zygmunta. Jego Heldentenor powoli przestaje by\u0107 jugendlicher<\/em>: wyr\u00f3wnany w rejestrach, niebywale d\u017awi\u0119czny, podparty d\u0142ugim oddechem, a przy tym ciemny i coraz bardziej autorytatywny w brzmieniu, predysponuje go ju\u017c w pe\u0142ni do wykona\u0144 ci\u0119\u017cszych partii Wagnerowskich i otwiera drog\u0119 do kilku innych r\u00f3l z \u017celaznego repertuaru bohaterskiego. Wspania\u0142e postaci drugoplanowe stworzyli Avtandil Kaspeli (zw\u0142aszcza jako Hunding) oraz Jaco Venter (Alberyk).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zmierzch bog\u00f3w. <\/em>Christina Niessen (Gudruna) i Heidi Melton (Brunhilda). Fot. Matthias Baus.<\/p>\n

Nie wspomnia\u0142am do tej pory o Zygfrydzie: w trzeciej cz\u0119\u015bci cyklu ca\u0142kiem nie\u017ale spisa\u0142 si\u0119 Erik Fenton, obdarzony g\u0142osem jak na t\u0119 parti\u0119 niedu\u017cym, ale urodziwym i prowadzonym \u0142adn\u0105, szerok\u0105 fraz\u0105. Nie zachwyci\u0142 mnie Daniel Brenna w Zmierzchu bog\u00f3w, <\/em>\u015bpiewak, kt\u00f3remu w zasadzie nic wytkn\u0105\u0107 nie mo\u017cna – poza jednym: \u017ce jego interpretacja pozostawia s\u0142uchacza doskonale oboj\u0119tnym. To pierwszy zarzut pod adresem obsady tego Ringu<\/em>. Po Zygmuncie z g\u0142osem jak dzwon i rol\u0105 zbudowan\u0105 od fundament\u00f3w a\u017c po dach dostali\u015bmy dw\u00f3ch Zygfryd\u00f3w ust\u0119puj\u0105cych mu zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem wolumenu, jak i umiej\u0119tno\u015bci kszta\u0142towania postaci. Zarzut powa\u017cniejszy dotyczy Logego. Nie mam poj\u0119cia, kto wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ceby powierzy\u0107 t\u0119 parti\u0119 tenorowi wybitnie charakterystycznemu – sk\u0105din\u0105d znakomitemu technicznie i aktorsko Matthiasowi Wohlbrechtowi, kt\u00f3ry brawurowo za\u015bpiewa\u0142 Mimego w Zygfrydzie. <\/em>Przecie\u017c Loge to istota pi\u0119kna, gro\u017ana i przera\u017aliwie m\u0105dra. To poniek\u0105d o\u015b ca\u0142ej narracji, b\u00f3stwo, kt\u00f3remu „prawie wstyd”, \u017ce musi si\u0119 uto\u017csamia\u0107 z innymi bogami, stworzenie, przed kt\u00f3rym respekt czuje sam Wotan. To wielki nieobecny w kolejnych cz\u0119\u015bciach cyklu, kt\u00f3rego uwodzicielski g\u0142os b\u0119dzie odt\u0105d rozbrzmiewa\u0142 tylko w orkiestrze. Furtw\u00e4ngler i B\u00f6hm nie bez kozery obsadzali w tej partii Windgassena, i to u szczytu jego mo\u017cliwo\u015bci wokalnych.<\/p>\n

A jednak zachwyt przewa\u017cy\u0142. I w Nancy, i w Karlsruhe. W dw\u00f3ch teatrach, kt\u00f3re maj\u0105 tak wy\u015bmienite zespo\u0142y, tak wra\u017cliwych dyrygent\u00f3w i tak wiern\u0105, rozkochan\u0105 w muzyce publiczno\u015b\u0107, \u017ce prze\u017cyj\u0105 jeszcze niejednego modnego re\u017cysera i niejedn\u0105 pomniejsz\u0105 wpadk\u0119 obsadow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ponawiane wci\u0105\u017c pr\u00f3by udowodnienia wy\u017cszo\u015bci dorobku Wagnera nad tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Verdiego (albo odwrotnie) s\u0105 z g\u00f3ry skazane na niepowodzenie. Tymczasem warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u0142\u0105cz\u0105ce kompozytor\u00f3w podobie\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 wi\u0119cej ni\u017c znamienne i \u015bwiadcz\u0105 nie tyle o nich samych, ile o epoce, w jakiej przysz\u0142o im \u017cy\u0107. Urodzeni w tym samym roku, obydwaj dali si\u0119 porwa\u0107 … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2902","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2902"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2922,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2902\/revisions\/2922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}