{"id":2972,"date":"2018-05-05T10:30:29","date_gmt":"2018-05-05T08:30:29","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2972"},"modified":"2021-10-01T12:51:02","modified_gmt":"2021-10-01T10:51:02","slug":"sila-pamieci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2972","title":{"rendered":"Si\u0142a pami\u0119ci"},"content":{"rendered":"

Wr\u00f3ci\u0142am w\u0142a\u015bnie z Coventry. O koncertowym wykonaniu Salome <\/em>w Warwick Arts Centre napisz\u0119 wkr\u00f3tce. O wizycie w nowej katedrze, gdzie w 1962 roku odby\u0142o si\u0119 prawykonanie War Requiem <\/em>Brittena, nie napisz\u0119 wcale. Wra\u017ce\u0144 z tego miejsca nie da si\u0119 uj\u0105\u0107 w s\u0142owa. S\u0105 prze\u017cycia, kt\u00f3re lepiej zachowa\u0107 dla siebie. Pisa\u0142am o tym kiedy\u015b do „Muzyki w Mie\u015bcie”. Ci, kt\u00f3rzy byli ze mn\u0105 na koncercie 11 wrze\u015bnia 2007 roku w \u015bwidnickim Ko\u015bciele Pokoju, z pewno\u015bci\u0105 wiedz\u0105, co mia\u0142am w\u00f3wczas na my\u015bli. Ka\u017cdy ma jakie\u015b wspomnienia, kt\u00f3rymi trudno si\u0119 podzieli\u0107. Link jeszcze dzia\u0142a. Nie wiadomo, jak d\u0142ugo. Potem zostanie ju\u017c tylko pami\u0119\u0107.<\/p>\n

***<\/p>\n

Internet nas zmieni\u0142. Coraz trudniej nam si\u0119 skupi\u0107 na d\u0142u\u017cszym fragmencie tekstu \u2013 gor\u0105czkowo przebiegamy wzrokiem po ekranie, rejestrujemy tylko wyr\u00f3\u017cnione fragmenty artyku\u0142u, nie umiemy oprze\u0107 si\u0119 pokusie otwarcia kolejnych odsy\u0142aczy. Dopada nas demon prokrastynacji: zamiast pracowa\u0107, sp\u0119dzamy d\u0142ugie godziny przy komputerze, zaczynaj\u0105c od sprawdzenia zapomnianego numeru opusu Mazurka a-moll<\/em>, ko\u0144cz\u0105c na studiowaniu opisu wymar\u0142ego koz\u0142a, kt\u00f3ry zasiedla\u0142 Majork\u0119 przed skolonizowaniem wyspy przez cz\u0142owieka.<\/p>\n

Odk\u0105d znamy najprostszy spos\u00f3b na \u015bci\u0105ganie film\u00f3w z serwisu YouTube, przestali\u015bmy chodzi\u0107 do kina. Od kiedy w sieci pojawi\u0142y si\u0119 wirtualne wystawy rze\u017aby i malarstwa, stracili\u015bmy zainteresowanie ekspozycjami w muzeach. Oszcz\u0119dzone pieni\u0105dze przeznaczamy na zakup coraz szybszego sprz\u0119tu do surfowania w internecie. Oszcz\u0119dzony czas sp\u0119dzamy przy komputerach \u2013 ze s\u0142uchawkami na uszach lub przy w\u0142\u0105czonych g\u0142o\u015bnikach, bo przy okazji stracili\u015bmy zapa\u0142 do koncert\u00f3w i wolimy dzieli\u0107 si\u0119 muzyk\u0105 na \u0142\u0105czach.<\/p>\n

A mimo to \u2013 w epoce elektronicznych czytnik\u00f3w \u2013 w oszklonej biblioteczce przechowujemy jak skarb zaczytany egzemplarz Trzech muszkieter\u00f3w <\/em>Dumasa. Nie dlatego, \u017ce to najlepsza ksi\u0105\u017cka w dziejach literatury, tylko po to, by sobie przypomnie\u0107 rozkoszne chwile z dzieci\u0144stwa, kiedy zasypiali\u015bmy w g\u0142ow\u0105 pe\u0142n\u0105 marze\u0144 o Atosie i D\u2019Artagnanie. Odrywamy si\u0119 czasem od sieci, \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 na spacer do Parku Skaryszewskiego i dotkn\u0105\u0107 rze\u017aby K\u0105pi\u0105cej si\u0119<\/em>: przede wszystkim z sentymentu do Agnieszki Osieckiej, kt\u00f3ra mia\u0142a zwyczaj umawia\u0107 si\u0119 w tym miejscu z przyjaci\u00f3\u0142mi. Po g\u0142owie ko\u0142acz\u0105 nam si\u0119 strz\u0119py melodii, pami\u0119\u0107 zapach\u00f3w, wspomnienia barw, mroku, \u015bwiate\u0142, ludzi, kt\u00f3rzy odeszli \u2013 zebrane na przestrzeni ca\u0142ego \u017cycia, kiedy jeszcze nie by\u0142o Internetu i na koncerty chodzili\u015bmy w miar\u0119 regularnie.<\/p>\n

Takich muzycznych prze\u017cy\u0107, kt\u00f3re wzbudzi\u0142y we mnie nie tylko zachwyt, lecz przede wszystkim refleksj\u0119 \u2013 nad stylem interpretacji, kontekstem tw\u00f3rczo\u015bci i problemami jej odbioru \u2013 zachowa\u0142am w pami\u0119ci niewiele. Pr\u00f3ba skonfrontowania tych wspomnie\u0144 z obrazem b\u0105d\u017a zapisem d\u017awi\u0119kowym zawsze przynosi rozczarowanie. Aparatura fonograficzna zafa\u0142szowuje prawd\u0119 brzmienia, \u017cywy artysta mami nasz umys\u0142 w\u0142asn\u0105 charyzm\u0105 i gestem fizycznym, nadaj\u0105c frazom walor, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 przepadnie w nagraniu. Je\u015bli wyjdziesz z koncertu wzruszony do \u0142ez, przej\u0119ty g\u0142\u0119bi\u0105 wykonania, zdumiony jego rozmachem i nowatorstwem \u2013 nie pr\u00f3buj siada\u0107 do radia w oczekiwaniu retransmisji, nie pytaj, czy kto\u015b zarejestrowa\u0142 muzyk\u00f3w ukrytym w torbie mikrofonem. Czeka ci\u0119 taki sam zaw\u00f3d, jak niedo\u015bwiadczonego fotografa, kt\u00f3ry zechce uwieczni\u0107 na zdj\u0119ciu fatamorgan\u0119. Mo\u017cna by rzec, \u017ce i w tym przypadku zachodzi zjawisko ca\u0142kowitego odbicia. Sygna\u0142 nie wydostaje si\u0119 na zewn\u0105trz. Zapada nam w pami\u0119\u0107, obrasta mn\u00f3stwem znacze\u0144, zmienia na zawsze obraz do\u015bwiadczanej przez nas rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. kosciolpokoju.pl<\/p>\n

Co\u015b takiego wydarzy\u0142o si\u0119 w \u015awidnicy, ca\u0142kiem niespodziewanie, 11 wrze\u015bnia 2007 roku, na czterdziestym drugim festiwalu \u201eWratislavia Cantans\u201d. Jechali\u015bmy na koncert w Ko\u015bciele Pokoju pe\u0142ni najlepszych wra\u017ce\u0144 po wieczorze kantat na dzie\u0144 Micha\u0142a Archanio\u0142a i Wszystkich Anio\u0142\u00f3w, autorstwa Jana Sebastiana oraz jego kuzyna, a zarazem stryja jego pierwszej \u017cony, Johanna Christopha z arnsztadzkiej linii Bach\u00f3w. Tym razem The Monteverdi Choir i The English Baroque Soloists mieli wyst\u0105pi\u0107 w zmniejszonym, w\u0142a\u015bciwie solowym sk\u0142adzie, a w programie znalaz\u0142y si\u0119 przede wszystkim motety i arie ch\u00f3ralne Jana Krzysztofa, potraktowali\u015bmy wi\u0119c to wydarzenie jako okazj\u0119 do mi\u0142ej wycieczki krajoznawczej w doborowym towarzystwie znawc\u00f3w i meloman\u00f3w. Uznali\u015bmy, \u017ce najlepsze mamy ju\u017c za sob\u0105, a kontemplacja lo\u017cy Hochberg\u00f3w oraz malowide\u0142 Sussenbacha i Kolitschka we wn\u0119trzu \u015bwi\u0105tyni os\u0142odzi nam nud\u0119 obcowania z kolejn\u0105 ciekawostk\u0105 muzyczn\u0105.<\/p>\n

Jak\u017ce si\u0119 mylili\u015bmy. Z pe\u0142nej zwrot\u00f3w i kontrast\u00f3w, a przy tym zaskakuj\u0105co prostej tw\u00f3rczo\u015bci \u201estarego\u201d Bacha wyziera\u0142o widmo g\u0142odu, wszechobecnych chor\u00f3b i zwierz\u0119cego strachu przed \u015bmierci\u0105. Rozbrzmiewa\u0142a w niej rozpacz po zag\u0142adzie milion\u00f3w ofiar wojny trzydziestoletniej, pierwszego nowo\u017cytnego konfliktu, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 swym zasi\u0119giem niemal ca\u0142\u0105 Europ\u0119. D\u017awi\u0119ki odbija\u0142y si\u0119 bezradnie od szachulc\u00f3w wype\u0142nionych sieczk\u0105 i glin\u0105, przypominaj\u0105c o surowych ograniczeniach, jakimi obwarowano budow\u0119 trzech lutera\u0144skich \u015bwi\u0105ty\u0144 na \u015al\u0105sku, i ostatecznej kl\u0119sce zasady cuius regio, eius religio<\/em>. Z jasnych i czystych g\u0142os\u00f3w przebija\u0142a naiwna, mro\u017c\u0105ca krew w \u017cy\u0142ach ufno\u015b\u0107 w dobrodziejstwa \u017cycia wiecznego. Siedzia\u0142am w twardej drewnianej \u0142awce z roz\u0142o\u017conym na kolanach programem i w pewnej chwili do mnie dotar\u0142o, \u017ce nie tylko ja nuc\u0119 te proste melodie razem z ch\u00f3rem, nie tylko ja prze\u017cywam tragedi\u0119 XVII-wiecznej Europy. Niepostrze\u017cenie, wbrew sobie, zmienili\u015bmy si\u0119 w wyn\u0119dznia\u0142\u0105, przeoran\u0105 wojn\u0105 protestanck\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\n

I co\u015b w nas p\u0119k\u0142o, kiedy Claire Wilkinson zaintonowa\u0142a lament Ach, dass ich Wassers gnug h\u00e4tte<\/em>. Ach, gdybym mia\u0142a w g\u0142owie do\u015b\u0107 wody, \u017ceby op\u0142aka\u0107 moje grzechy\u2026 Dlaczego wody? Dlaczego po prostu nie \u0142ez? Ta metafora istotnie lepiej \u201esiedzi\u201d w niemczy\u017anie, ni\u017c t\u0142umaczy si\u0119 na polski, brzmi jednak z\u0142owrogo, jakby wojna i choroby wyssa\u0142y z ludzi wszystko, tak\u017ce \u017cyciodajn\u0105 wilgo\u0107, bez kt\u00f3rej i p\u0142aka\u0107 si\u0119 nie da.<\/p>\n

Nie p\u0142akali\u015bmy. Min\u0119\u0142a wieczno\u015b\u0107, zanim rozleg\u0142y si\u0119 pierwsze brawa. Wyszli\u015bmy z ko\u015bcio\u0142a w g\u0142uchym milczeniu. Kilka lat p\u00f3\u017aniej kupi\u0142am p\u0142yt\u0119 z tym programem. Nie dos\u0142ucha\u0142am do ko\u0144ca. Nie chc\u0119 jej s\u0142ucha\u0107. Wol\u0119 pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wr\u00f3ci\u0142am w\u0142a\u015bnie z Coventry. O koncertowym wykonaniu Salome w Warwick Arts Centre napisz\u0119 wkr\u00f3tce. O wizycie w nowej katedrze, gdzie w 1962 roku odby\u0142o si\u0119 prawykonanie War Requiem Brittena, nie napisz\u0119 wcale. Wra\u017ce\u0144 z tego miejsca nie da si\u0119 uj\u0105\u0107 w s\u0142owa. S\u0105 prze\u017cycia, kt\u00f3re lepiej zachowa\u0107 dla siebie. Pisa\u0142am o tym kiedy\u015b do „Muzyki … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2972","6":"format-standard","7":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2972"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6130,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2972\/revisions\/6130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}