{"id":2976,"date":"2018-05-10T00:48:52","date_gmt":"2018-05-09T22:48:52","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=2976"},"modified":"2018-05-10T01:57:24","modified_gmt":"2018-05-09T23:57:24","slug":"cora-wystepku-i-straszny-prorok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=2976","title":{"rendered":"C\u00f3ra wyst\u0119pku i straszny prorok"},"content":{"rendered":"

Wygl\u0105da na to, \u017ce Opera North potrafi wykorzysta\u0107 ka\u017cd\u0105 niesprzyjaj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119 na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107. Poniewa\u017c kana\u0142 w Grand Theatre nie jest w stanie pomie\u015bci\u0107 du\u017cego zespo\u0142u orkiestrowego, w ostatniej cz\u0119\u015bci sezonu muzycy skupiaj\u0105 si\u0119 na jednym tylko utworze – w\u0142a\u015bnie z tych najbardziej wymagaj\u0105cych pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci aparatu wykonawczego – i ruszaj\u0105 z nim w tourn\u00e9e po Anglii, pocz\u0105wszy od imponuj\u0105cej auli ratusza w Leeds. \u017beby zadowoli\u0107 z\u0142aknionych teatru widz\u00f3w, przedstawiaj\u0105 dzie\u0142o w wersji p\u00f3\u0142scenicznej, bez kosztownych rekwizyt\u00f3w i kostium\u00f3w, dyskretnie re\u017cyseruj\u0105c \u015bpiewak\u00f3w zebranych na pierwszym planie przed orkiestr\u0105. Wymaga to znacznie wi\u0119kszej precyzji i wyobra\u017ani ni\u017c tradycyjna inscenizacja operowa, ale daje znakomite efekty, o czym \u015bwiadcz\u0105 sukcesy Pier\u015bcienia Nibelunga<\/em> sprzed dw\u00f3ch lat oraz ubieg\u0142orocznej Turandot. <\/em>Zdarza si\u0119 czasem, \u017ce Opera North postawi na z\u0142ego konia i mimo to wygra: mam na my\u015bli jej ostatniego dyrektora muzycznego, kt\u00f3ry w kwietniu 2017 zerwa\u0142 kontrakt w do\u015b\u0107 niejasnych okoliczno\u015bciach i tym samym odda\u0142 Turandot<\/em> oraz wie\u0144cz\u0105c\u0105 ten sezon Salome <\/em>w r\u0119ce innego dyrygenta. Ale o tym za chwil\u0119. <\/span><\/p>\n

Kiedy pisz\u0119 te s\u0142owa, skandalizuj\u0105cy dramat Ryszarda Straussa wci\u0105\u017c jeszcze jest w trasie z zespo\u0142em Opera North. Salome<\/em> uda\u0142o mi si\u0119 dopa\u015b\u0107 w Warwick Arts Centre na terenie kampusu University of Warwick. Uczelnia, usytuowana na przedmie\u015bciach Coventry, nale\u017cy do grupy siedmiu „plateglass universities”, wzniesionych na pocz\u0105tku lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych z inicjatywy Komitetu Grant\u00f3w Uniwersyteckich. Nazwa „szklane uniwersytety” przylgn\u0119\u0142a do nich ze wzgl\u0119du na modernistyczn\u0105 architektur\u0119, ostro kontrastuj\u0105c\u0105 z wygl\u0105dem \u015bredniowiecznych zabudowa\u0144 Oksfordu i Cambridge oraz p\u00f3\u017aniejszych, ceglanych za\u0142o\u017ce\u0144 z okresu rewolucji przemys\u0142owej. University of Warwick zajmuje powierzchni\u0119 blisko trzech kilometr\u00f3w kwadratowych i jest samowystarczalnym miasteczkiem ze \u015bwietnie funkcjonuj\u0105c\u0105 infrastruktur\u0105. Komu si\u0119 znudzi zakuwanie w ca\u0142odobowej bibliotece albo wylegiwanie si\u0119 na trawie w\u015br\u00f3d oswojonych dzikich g\u0119si, mo\u017ce skorzysta\u0107 z bogatej oferty Arts Centre, najwi\u0119kszego brytyjskiego „kombinatu kulturalnego” po londy\u0144skim Barbican. Gmach mie\u015bci te\u017c \u015bwie\u017co odnowion\u0105 sal\u0119 koncertow\u0105 Butterworth Hall – z intryguj\u0105cym, pseudoindustrialnym wystrojem, znakomit\u0105 akustyk\u0105 i funkcjonalnie zaprojektowan\u0105 widowni\u0105 na ponad 1500 miejsc.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Robert Hayward (Jokanaan). Fot. Robert Workman.<\/p>\n

Orkiestra i tak zaj\u0119\u0142a prawie ca\u0142\u0105 estrad\u0119 – cho\u0107 wci\u0105\u017c uszczuplona o kilkana\u015bcie instrument\u00f3w uwzgl\u0119dnionych przez Straussa w tej mamuciej partyturze. W por\u00f3wnaniu z poprzednimi „p\u00f3\u0142inscenizacjami” Opera North koncepcja Salome <\/em>okaza\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej oszcz\u0119dna (re\u017cyseria PJ Harris, \u015bwiat\u0142a Jamie Hudson). Zabrak\u0142o nie tylko g\u0142owy Jokanaana, ale i ta\u0144ca siedmiu zas\u0142on. Zabrak\u0142o te\u017c wyra\u017anych interakcji mi\u0119dzy postaciami. I bardzo dobrze – bo w utworze tych interakcji nie ma. Nikt tu z nikim nie rozmawia ani nie wsp\u00f3\u0142odczuwa. Jedyn\u0105 ludzk\u0105 postaci\u0105 w tej krwawej historii – zaludnionej przez ow\u0142adni\u0119tych zwierz\u0119cym instynktem zwyrodnialc\u00f3w i odra\u017caj\u0105cych fanatyk\u00f3w – wydaje si\u0119 m\u0142ody, nieszcz\u0119\u015bliwie zakochany Narraboth. Re\u017cyser podj\u0105\u0142 trafn\u0105 decyzj\u0119, by zostawi\u0107 te potwory samym sobie i obna\u017cy\u0107 do cna ich emocje. Ka\u017cdy musia\u0142 zbudowa\u0107 swego bohatera od podstaw: \u015bpiewem, gestem i mow\u0105 cia\u0142a. W tej\u00a0Salome<\/em> nie ma brudu, klejnot\u00f3w\u00a0ani krwi – jest za to czysta nienawi\u015b\u0107, \u017c\u0105dza i pragnienie zemsty. I wystarczaj\u0105co du\u017co niedopowiedze\u0144, by sprowokowa\u0107 widza do samodzielnego z\u0142o\u017cenia narracji w ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Koncepcja PJ Harrisa spali\u0142aby na panewce, gdyby nie zaanga\u017cowanie solist\u00f3w, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w dali kreacje w\u0142a\u015bciwie sko\u0144czone. Nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce w Butterworth Hall us\u0142ysz\u0119 Salome \u015bwiatowego formatu. Amerykanka Jennifer Holloway zaczyna\u0142a karier\u0119 jako mezzosopranistka, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 stopniowo w coraz trudniejsze partie przeznaczone na sopran dramatyczny. Dzi\u015b dysponuje g\u0142osem idealnie wyr\u00f3wnanym, ze \u015bwietnie otwart\u0105 g\u00f3r\u0105 i d\u017awi\u0119cznymi do\u0142ami (w\u0142\u0105cznie ze s\u0142ynnym kontraltowym Ges z fina\u0142owego monologu), a przede wszystkim ciemnym i zmys\u0142owym, dzi\u0119ki czemu uda\u0142o jej si\u0119 stworzy\u0107 ksi\u0119\u017cniczk\u0119 blisk\u0105 Straussowskiego idea\u0142u. To nie by\u0142o zepsute dziewcz\u0105tko, tylko nami\u0119tna, dysz\u0105ca chuci\u0105 kobieta – do dzi\u015b d\u017awi\u0119czy mi w uszach fraza „Ich habe deinen Mund gek\u00fcsst, Jochanaan”, z ostatni\u0105 sylab\u0105 imienia proroka zaakcentowan\u0105 tak lubie\u017cnie, \u017ce nawet ja otrz\u0105sn\u0119\u0142am si\u0119 z obrzydzenia. Holloway jest poza tym \u015bwietn\u0105 aktork\u0105 i pi\u0119kn\u0105, siln\u0105 kobiet\u0105 o \u017celaznej kondycji wokalnej. Jokanaan w osobie Roberta Haywarda dos\u0142ownie truchla\u0142 na jej widok, cho\u0107 musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce fenomenaln\u0105 gr\u0105 troch\u0119 nadrabia\u0142 niedostatki swego mocno ju\u017c wys\u0142u\u017conego bas-barytonu. W por\u00f3wnaniu z Salome zblad\u0142 te\u017c przepi\u0119kny mezzosopran Katariny Karn\u00e9us, cho\u0107 i tak jej m\u015bciwa Herodiada wyrasta\u0142a sporo ponad przeci\u0119tn\u0105. Doskona\u0142ym Herodem okaza\u0142 si\u0119 Arnold Bezuyen, znakomity tenor charakterystyczny, obdarzony celnym wyczuciem Straussowskiego idiomu. W\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o w tej obsadzie s\u0142abych punkt\u00f3w: osobne s\u0142owa pochwa\u0142y nale\u017c\u0105 si\u0119 jednak Oliverowi Johnstonowi (Narraboth), kt\u00f3ry sw\u0105 zawiedzion\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 wy\u015bpiewa\u0142 jednym z najczystszych i najbardziej z\u0142ocistych w barwie tenor\u00f3w lirycznych, jakie ostatnio s\u0142ysza\u0142am. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jennifer Holloway (Salome). Fot. Robert Workman.<\/p>\n

Zbiorowym bohaterem wieczoru okaza\u0142a si\u0119 orkiestra pod batut\u0105 Sir Richarda Armstronga – graj\u0105ca pi\u0119knym, rozmigotanym d\u017awi\u0119kiem, we wsp\u00f3lnocie nie zag\u0142uszaj\u0105cej indywidualno\u015bci poszczeg\u00f3lnych muzyk\u00f3w, trafnie uwypuklaj\u0105c kalejdoskopow\u0105 zmienno\u015b\u0107 tej partytury. Wielka w tym zas\u0142uga do\u015bwiadczonego dyrygenta, wybitnego znawcy partytur Verdiego, Straussa, Janaczka i Wagnera, w z\u0142otych latach ROH terminuj\u0105cego mi\u0119dzy innymi u Soltiego, Kubelika i Klemperera. Armstrong poprowadzi\u0142 te\u017c ubieg\u0142oroczn\u0105 Turandot, <\/em>w ostatniej chwili zast\u0105piwszy dyrektora muzycznego Opera North, kt\u00f3ry zwolni\u0142 si\u0119 kilka miesi\u0119cy po obj\u0119ciu stanowiska. A przecie\u017c po premierze Rosenkavaliera<\/em>, kt\u00f3rym otworzy\u0142 sw\u00f3j pierwszy sezon, krytycy wr\u00f3\u017cyli mu \u015bwietn\u0105 karier\u0119 w repertuarze Straussowskim i wyczekiwali go niecierpliwie na podium w Salome<\/em>. Czy\u017cby kl\u0105twa Konkursu imienia Fitelberga, kt\u00f3rego zwyci\u0119zcy nie mog\u0105 si\u0119 p\u00f3\u017aniej wybi\u0107 na rynku muzycznym? Dyrygent, kt\u00f3ry znik\u0142, nazywa si\u0119 bowiem Aleksandar Markovi\u0107 i w 2003 roku zaj\u0105\u0142 w Katowicach I miejsce ex aequo <\/em>z Litwinem Modestasem Pitrenasem. Nie przes\u0105dzajmy sprawy, mo\u017ce jeszcze kiedy\u015b wyp\u0142ynie. Przyk\u0142ad Sir Richarda Armstronga zdaje si\u0119 jednak wskazywa\u0107, \u017ce dyrygent\u00f3w operowych z prawdziwego zdarzenia nie nale\u017cy szuka\u0107 w\u015br\u00f3d laureat\u00f3w konkurs\u00f3w, tylko w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rym opera da\u0142a kiedy\u015b „pi\u0119\u015bci\u0105 mi\u0119dzy oczy”. Cytuj\u0119 s\u0142owa Armstronga, kt\u00f3ry w jednym z wywiad\u00f3w tak w\u0142a\u015bnie podsumowa\u0142 swoje pierwsze zetkni\u0119cie z kr\u00f3low\u0105 form muzycznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wygl\u0105da na to, \u017ce Opera North potrafi wykorzysta\u0107 ka\u017cd\u0105 niesprzyjaj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119 na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107. Poniewa\u017c kana\u0142 w Grand Theatre nie jest w stanie pomie\u015bci\u0107 du\u017cego zespo\u0142u orkiestrowego, w ostatniej cz\u0119\u015bci sezonu muzycy skupiaj\u0105 si\u0119 na jednym tylko utworze – w\u0142a\u015bnie z tych najbardziej wymagaj\u0105cych pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci aparatu wykonawczego – i ruszaj\u0105 z nim w … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-2976","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2976"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2987,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2976\/revisions\/2987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}