{"id":3187,"date":"2018-08-05T21:13:19","date_gmt":"2018-08-05T19:13:19","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=3187"},"modified":"2018-08-06T01:13:43","modified_gmt":"2018-08-05T23:13:43","slug":"to-sa-czary-pewno-czary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=3187","title":{"rendered":"To s\u0105 czary, pewno czary!"},"content":{"rendered":"

Nie zamierza\u0142am pisa\u0107 o tym koncercie. Mia\u0142am poczucie, \u017ce jako\u015b nie uchodzi – redagowa\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 tegorocznego Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie, wyg\u0142osi\u0142am s\u0142owo wprowadzaj\u0105ce do wieczoru pie\u015bni Chopinowskich w auli Collegium Novum UJ, po recitalu przegada\u0142am d\u0142ugie godziny z wykonawcami. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142am zdanie. Tego koncertu nie mog\u0119 pomin\u0105\u0107 milczeniem. Nie w czasach, kiedy dorobek pie\u015bniowy Chopina uznano za niezbyt warto\u015bciowy i zepchni\u0119to na margines jego tw\u00f3rczo\u015bci. Nie dzi\u015b, kiedy nazwisko El\u017cbiety Szmytki, jednej z najciekawszych i najbardziej wszechstronnych sopranistek ostatnich dziesi\u0119cioleci, przestaje wywo\u0142ywa\u0107 jakiekolwiek skojarzenia w\u015br\u00f3d wielbicieli operowego blichtru i tandety.<\/p>\n

Pisa\u0142am w programie koncertu, \u017ce Chopin podobno \u201elubi\u0142, aby mu dawano poezj\u0119 i najnowsze piosenki przywiezione z Polski, a je\u017celi mu si\u0119 s\u0142owa kt\u00f3rej z nich spodoba\u0142y, dorabia\u0142 do nich w\u0142asn\u0105 melodi\u0119 \u2013 tak przynajmniej twierdzi\u0142 Liszt, autor jego pierwszej monografii. A przecie\u017c wielu krytyk\u00f3w i komentator\u00f3w lekcewa\u017cy te utwory, odmawia im prawa do nazwy \u201epie\u015bni\u201d, kt\u00f3ra nasuwa zobowi\u0105zuj\u0105ce skojarzenia ze s\u0142ynnymi cyklami Schuberta i Schumanna. Czy s\u0142usznie? Mo\u017ce to rzeczywi\u015bcie tylko „piosnki i piosenki”, bezpretensjonalne i cz\u0119sto a\u017c dziecinnie proste? Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w por\u00f3wnaniu z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 pie\u015bniow\u0105 Elsnera i Kurpi\u0144skiego w kompozycjach Chopina kryje si\u0119 znacznie wi\u0119cej melodycznej urody i poetyckiego wdzi\u0119ku. Chopin czerpa\u0142 inspiracj\u0119 z przy\u015bpiewek gminu, ale niczego w nich nie upi\u0119ksza\u0142, nie harmonizowa\u0142 na si\u0142\u0119, by schlebi\u0107 gustom salon\u00f3w. Z opracowa\u0144 Kolberga szydzi\u0142, widz\u0105c w nich „pi\u0119kno\u015bci z przyprawianymi nosami, r\u00f3\u017cowane, z przyprawianymi nogami na szczud\u0142ach”. Pi\u0119kno\u015bci Chopina bywaj\u0105 kuse i rumiane, ale za to prawdziwe \u2013 jak wiejskie dziewcz\u0119ta, z kt\u00f3rymi m\u0142ody Fryderyk lubi\u0142 ta\u0144czy\u0107 oberki po karczmach”.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

El\u017cbieta Szmytka. Fot. Adam Walanus.<\/p>\n

Redaguj\u0105c biogram Szmytki, po raz kolejny pr\u00f3bowa\u0142am si\u0119 doliczy\u0107, ilu wsp\u00f3\u0142czesnych polskich wokalist\u00f3w zbiera\u0142o entuzjastyczne recenzje z wyst\u0119p\u00f3w pod batut\u0105 dyrygent\u00f3w formatu Abbado, Soltiego, Bouleza, Harnoncourta, Gardinera, Minkowskiego i Pappano. Ilu \u015bwi\u0119ci\u0142o triumfy nie tylko w Wiener Staatsoper, La Monnaie, Teatro Col\u00f3n, Teatrze Maryjskim, Operze Paryskiej i w Glyndebourne, ale i na czo\u0142owych estradach \u015bwiata, z towarzyszeniem Bosto\u0144czyk\u00f3w, Filadelfijczyk\u00f3w, Chicago Symphony Orchestra i London Philharmonic. Kto ma w dorobku fonograficznym takie per\u0142y, jak partia Despiny w C<\/em>os\u00ec fan tutte <\/i><\/em>pod dyrekcj\u0105 Marrinera dla wytw\u00f3rni Philips (do sp\u00f3\u0142ki z Karit\u0105 Mattil\u0105, Anne Sophie von Otter, Francisco Araiz\u0105, Thomasem Allenem i Jos\u00e9 van Damem) albo Roksan\u0119 w legendarnym nagraniu Kr\u00f3la Rogera <\/em>z Simonem Rattle’em (EMI), gdzie w tytu\u0142owego w\u0142adc\u0119 Sycylii wcieli\u0142 si\u0119 Thomas Hampson, a Edrisiego \u015bpiewa\u0142 fenomenalny Philip Langridge. Ilu z r\u00f3wn\u0105 bieg\u0142o\u015bci\u0105 odnajduje si\u0119 w rolach pierwszoplanowych w operze, w repertuarze pie\u015bniowym i oratoryjnym. No i wysz\u0142o mi, \u017ce niewielu. <\/span><\/p>\n

Szmytka rozpoczyna\u0142a karier\u0119 w czasach, kiedy nie by\u0142o jeszcze medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i po premierze czeka\u0142o si\u0119 na recenzje, a nie „\u0107wierkni\u0119cia” na Twitterze i sypi\u0105ce si\u0119 jak z r\u0119kawa selfie zza kulis b\u0105d\u017a w otoczeniu fan\u00f3w. Wci\u0105\u017c trzyma si\u0119 z dala od tego targowiska pr\u00f3\u017cno\u015bci. Jest skromna i jakkolwiek to zabrzmi w odniesieniu do \u015bpiewaczki tej klasy – nie\u015bmia\u0142a. W Krakowie wysz\u0142a na spotkanie publiczno\u015bci ze spuszczon\u0105 g\u0142ow\u0105 i niepewnym u\u015bmiechem na twarzy. Stan\u0119\u0142a przy fortepianie i z czu\u0142\u0105 pomoc\u0105 Grzegorza Biegasa zacz\u0119\u0142a budowa\u0107 male\u0144ki pie\u015bniowy spektakl. Jej g\u0142os rozkwita\u0142 powoli, lecz konsekwentnie. W \u017byczeniu <\/em>zabrzmia\u0142 ju\u017c pe\u0142ni\u0105 dziewcz\u0119cego blasku. W Dwojakim ko\u0144cu <\/em>– zaskoczy\u0142 g\u0142\u0119bi\u0105 wyrazu. W niezwyk\u0142ej Melodii<\/em> – posia\u0142 w\u015br\u00f3d s\u0142uchaczy groz\u0119. W \u015apiewie z mogi\u0142y <\/em>– wycisn\u0105\u0142 \u0142zy z oczu. Dzi\u0119ki nieskazitelnej technice i \u015bwiadomo\u015bci przychodz\u0105cych z wiekiem ogranicze\u0144, \u015bpiew Szmytki nieodmiennie zniewala precyzj\u0105 intonacji i swobod\u0105 prowadzenia frazy. Mimo wielu lat pobytu za granic\u0105 Szmytka maluje barwy polszczyzny sprawniej i z wi\u0119kszym zrozumieniem ni\u017c \u015bwie\u017co upieczeni absolwenci krajowych wydzia\u0142\u00f3w wokalnych. Umie podeprze\u0107 swoj\u0105 interpretacj\u0119 znakomitym aktorstwem. Nie od\u015bpiewuje tych pi\u0119knych, nies\u0142usznie pogardzanych Chopinowskich miniatur. Ona je opowiada.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Grzegorz Biegas i El\u017cbieta Szmytka 19 lipca, w Auli Collegium Novum. Fot. Adam Walanus.<\/p>\n

Les chemins de l’amour <\/em>zaserwowa\u0142a na wety z tak\u0105 lekko\u015bci\u0105 i wdzi\u0119kiem, \u017ce przed oczyma stan\u0119\u0142a mi Yvonne Printemps, kt\u00f3rej Poulenc zadedykowa\u0142 ten uroczy walc z tekstem Anouilha. Wi\u0119cej bis\u00f3w nie by\u0142o. By\u0142o za to – ju\u017c po koncercie – wzruszaj\u0105ce spotkanie trzech pokole\u0144. Na recital dawnej uczennicy przyjecha\u0142a Helena \u0141azarska, profesor Universit\u00e4t f\u00fcr Musik und Darstellende Kunst w Wiedniu, otoczona grupk\u0105 swoich najm\u0142odszych wychowank\u00f3w. Mia\u0142am nieodparte wra\u017cenie, \u017ce obcuj\u0119 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni za ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pewnej tradycji \u015bpiewu – stawiaj\u0105cej na pierwszym miejscu higien\u0119 g\u0142osu, jego indywidualne cechy i niepowtarzaln\u0105 osobowo\u015b\u0107 artysty. Po raz pierwszy w \u017cyciu po\u017ca\u0142owa\u0142am, \u017ce nie korzystam z Twittera. \u017beby cho\u0107 raz, tak dla przeciwwagi, \u0107wierkn\u0105\u0107 o czym\u015b naprawd\u0119 istotnym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie zamierza\u0142am pisa\u0107 o tym koncercie. Mia\u0142am poczucie, \u017ce jako\u015b nie uchodzi – redagowa\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 tegorocznego Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie, wyg\u0142osi\u0142am s\u0142owo wprowadzaj\u0105ce do wieczoru pie\u015bni Chopinowskich w auli Collegium Novum UJ, po recitalu przegada\u0142am d\u0142ugie godziny z wykonawcami. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142am zdanie. Tego koncertu nie mog\u0119 pomin\u0105\u0107 milczeniem. Nie w czasach, kiedy … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-3187","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3187"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3197,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3187\/revisions\/3197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}