{"id":3227,"date":"2018-08-27T22:35:48","date_gmt":"2018-08-27T20:35:48","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=3227"},"modified":"2018-08-29T20:41:05","modified_gmt":"2018-08-29T18:41:05","slug":"o-dziewczynce-ktora-myslala-ze-nie-mozna-byc-kompozytorka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=3227","title":{"rendered":"O dziewczynce, kt\u00f3ra my\u015bla\u0142a, \u017ce nie mo\u017cna by\u0107 kompozytork\u0105"},"content":{"rendered":"

Po raz pierwszy od lat wyruszy\u0142am z Polski na d\u0142u\u017cej i nie w celach operowych – i ju\u017c nazajutrz po moim wyje\u017adzie dosta\u0142am wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Agata Zubel zosta\u0142a wyr\u00f3\u017cniona Europejsk\u0105 Nagrod\u0105 Kompozytorsk\u0105 (Europ\u00e4ischen Komponistenpreis) za Fireworks<\/em> na wielk\u0105 orkiestr\u0119 symfoniczn\u0105, skomponowane na stulecie niepodleg\u0142o\u015bci. Utw\u00f3r zosta\u0142 zam\u00f3wiony przez Instytut Adama Mickiewicza w ramach programu POLSKA 100. Prawykonanie przez European Union Youth Orchestra pod batut\u0105 Gianandrei Nosedy odby\u0142o si\u0119 13 sierpnia na festiwalu Chopin i jego Europa, kilka dni p\u00f3\u017aniej Fireworks <\/em>pow\u0119drowa\u0142y do Berlina i na londy\u0144skie Promsy. Laureatce gratuluj\u0119 z ca\u0142ego serca, Czytelnikom przypominam m\u00f3j esej sprzed sze\u015bciu lat, opublikowany w ksi\u0105\u017cce programowej festiwalu Sacrum Profanum, przed koncertem monograficznym Zubel z udzia\u0142em kompozytorki i zespo\u0142u Klangforum Wien. Sporo si\u0119 od tego czasu wydarzy\u0142o, ale pod pewnymi wzgl\u0119dami tekst wci\u0105\u017c aktualny.<\/p>\n

***<\/p>\n

W Warszawie nowo narodzone dziewczynki ubiera si\u0119 na r\u00f3\u017cowo, ch\u0142opc\u00f3w za\u015b na niebiesko. W Krakowie dziewczynkom przygotowuje si\u0119 niebiesk\u0105 wyprawk\u0119, bo to kolor Matki Boskiej. Agata Zubel jest z Wroc\u0142awia, nie znam tamtejszych zwyczaj\u00f3w. Dziewczynki od ma\u0142ego skupiaj\u0105 si\u0119 na otaczaj\u0105cych je twarzach i uwa\u017cniej s\u0142uchaj\u0105, co si\u0119 do nich m\u00f3wi. To by pasowa\u0142o do Zubel. Ch\u0142opcy lubi\u0105 manipulowa\u0107 przy wszystkim, co wpadnie im w r\u0119ce, z regu\u0142y s\u0105 bardziej ruchliwi, wykazuj\u0105 wi\u0119ksze zainteresowanie otoczeniem i lubi\u0105 eksperymentowa\u0107. To te\u017c do niej pasuje. Dziewcz\u0119ta w zabawie lubi\u0105 towarzystwo innych dzieci, ch\u0142opcy wol\u0105 bawi\u0107 si\u0119 przedmiotami. Zubel przesiadywa\u0142a na podw\u00f3rku, grzebi\u0105c patykiem w ziemi, wi\u0119c mama pos\u0142a\u0142a j\u0105 do szko\u0142y na skrzypce, cho\u0107 w domu nie piel\u0119gnowano tradycji muzycznych. W szkole by\u0142y inne dzieci i du\u017co przedmiot\u00f3w ciekawszych ni\u017c skrzypce \u2013 na przyk\u0142ad perkusja, kt\u00f3rej Agata po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 bez reszty jeszcze w podstaw\u00f3wce, po dw\u00f3ch latach nauki u wiolinist\u00f3w. A przecie\u017c to taki ch\u0142opczy\u0144ski instrument.<\/p>\n

Ch\u0142opcy w szkole cz\u0119\u015bciej dostaj\u0105 bur\u0119 za z\u0142e zachowanie, dziewcz\u0119tom wytyka si\u0119 braki merytoryczne. Nie wiem, czy Zubel by\u0142a \u0142obuzem, ale kiedy jej przysz\u0142y m\u0105\u017c \u2013 w\u00f3wczas dziesi\u0119cioletni \u2013 stwierdzi\u0142, \u017ce mog\u0142aby zosta\u0107 kompozytork\u0105, odpar\u0142a pono\u0107, \u017ce tak si\u0119 nie da, bo w tym zawodzie nie ma kobiet. No, mo\u017ce poza Gra\u017cyn\u0105 Bacewicz (patronk\u0105 ich szko\u0142y) i Gra\u017cyn\u0105 Pstroko\u0144sk\u0105-Nawratil (wyk\u0142adowczyni\u0105 PWSM we Wroc\u0142awiu). Kiedy jednak w szkole urz\u0105dzono konkurs kompozytorski, wygra\u0142a go utworem Wir\u00f3wka<\/em> na zesp\u00f3\u0142 perkusyjny. A kiedy j\u0105 spytali, sk\u0105d taki tytu\u0142, opowiedzia\u0142a zmy\u015blon\u0105 historyjk\u0119 o migrenie i wielkim praniu. Cho\u0107 to przecie\u017c ch\u0142opcy k\u0142ami\u0105 dwa razy cz\u0119\u015bciej ni\u017c dziewczynki.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. \u0141ukasz Rajchert<\/p>\n

Agata Zubel jest niew\u0105tpliwie kobiet\u0105 i niew\u0105tpliwie jest kompozytork\u0105. Pr\u00f3by umiejscawiania jej dorobku w dyskursie feministycznym s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wyrazem stopniowego odwrotu od archetypu m\u0119sko\u015bci, od zbiorowego wyobra\u017cenia m\u0119\u017cczyzn na temat kobiet i ich tw\u00f3rczo\u015bci. Zainteresowanie tematyk\u0105 kobiec\u0105 w muzykologii \u2013 zapocz\u0105tkowane przez Teodora W. Adorno i Michela Foucaulta \u2013 nie trafi\u0142o w Polsce na podatny grunt, je\u015bli nie liczy\u0107 wysi\u0142k\u00f3w Danuty Gwizdalanki, kt\u00f3ra zaj\u0119\u0142a si\u0119 w\u0105tkiem genderowym ju\u017c w po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, podczas pracy na Uniwersytecie Michigan w Ann Arbor. G\u0142\u00f3wnym przedmiotem docieka\u0144 muzykologii feministycznej \u2013 od zarania tej dyscypliny \u2013 s\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 m\u0119sk\u0105 a kobiec\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy przekonuje, \u017ce w istocie nie ma \u017cadnych r\u00f3\u017cnic. Reszta dowodzi, \u017ce narracja w kobiecej tw\u00f3rczo\u015bci jest bardziej komunikatywna, mniej ksobna, cz\u0119\u015bciej oparta na do\u015bwiadczeniu zbiorowym ni\u017c indywidualnym. \u017be kompozytorki z wi\u0119ksz\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 traktuj\u0105 warstw\u0119 emocjonaln\u0105 utwor\u00f3w, buduj\u0105 napi\u0119cia subtelniejszymi \u015brodkami, miewaj\u0105 za to k\u0142opoty z ogarni\u0119ciem du\u017cych form i wielowarstwowych, przestrzennych struktur brzmieniowych. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Zubel zadaje k\u0142am obydwu tezom. Jest dobitna i mocna jak najprawdziwsza m\u0119ska muzyka. Jest delikatna i prze\u017aroczysta jak najprawdziwsza muzyka kobieca. W dyskursie spo\u0142ecznym funkcjonuje r\u00f3wnie skutecznie, jak najodwa\u017cniejszy manifest feministyczny.<\/p>\n

Fenomen Zubel jest tym trudniejszy do wyja\u015bnienia, \u017ce nie daje si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w ramy jednej tylko dziedziny \u017cycia artystycznego. Agata Zubel urodzi\u0142a si\u0119 w 1978 roku we Wroc\u0142awiu, tutaj sko\u0144czy\u0142a podstawow\u0105 oraz \u015bredni\u0105 szko\u0142\u0119 muzyczn\u0105 i trafi\u0142a na studia kompozytorskie jako solidnie wykszta\u0142cona perkusistka. O wyborze kierunku zadecydowa\u0142a wspomniana ju\u017c Wir\u00f3wka<\/em> \u2013 doceniona przez Jana Wichrowskiego, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 m\u0142odziutk\u0105 adeptk\u0119 do swojej klasy kompozycji. O specyficznej ewolucji wyobra\u017ani muzycznej Zubel zadecydowa\u0142y lata do\u015bwiadcze\u0144 z perkusj\u0105 \u2013 instrumentem uwra\u017cliwiaj\u0105cym na rytm i barw\u0119, chroni\u0105cym przed modernistyczn\u0105 pokus\u0105 kszta\u0142towania faktury z w\u0105tk\u00f3w melodycznych wplecionych w osnow\u0119 harmonii. Kiedy przysz\u0142a fascynacja g\u0142osem jako narz\u0119dziem wyrazu, Zubel postanowi\u0142a bra\u0107 lekcje \u015bpiewu u Danuty Paziuk-Zipser \u2013 wiedzia\u0142a jednak, \u017ce przede wszystkim chce eksperymentowa\u0107, r\u00f3\u017cnicowa\u0107, sk\u0142ada\u0107 klocki od nowa, szuka\u0107 w g\u0142osie niespodziewanej dramaturgii.<\/p>\n

Po pierwszych \u201epowa\u017cnych\u201d utworach, w kt\u00f3rych wykorzysta\u0142a znane od podszewki medium instrumentalne (m.in. Wariacje <\/em>na kwintet werblowy z 1995 roku i dwa lata p\u00f3\u017aniejsze Lumi\u00e8re<\/em> na perkusj\u0119, wyr\u00f3\u017cnione I nagrod\u0105 oraz Nagrod\u0105 PWM na Og\u00f3lnopolskim Konkursie Kompozytorskim im. Andrzeja Panufnika), przyszed\u0142 czas na kompozycje z udzia\u0142em g\u0142osu ludzkiego. Piosenka o ko\u0144cu \u015bwiata <\/em>na g\u0142os, recytatora i zesp\u00f3\u0142 instrumentalny do s\u0142\u00f3w Czes\u0142awa Mi\u0142osza zdoby\u0142a dwie nagrody \u2013 pierwsz\u0105 oraz specjaln\u0105 Polskiego Radia \u2013 na Og\u00f3lnopolskim Konkursie Kompozytorskim im. Adama Didura w 2000 roku. Kiedy do Wroc\u0142awia przyjecha\u0142a ameryka\u0144ska mezzosopranistka Christina Ascher \u2013 znakomita wykonawczyni muzyki mikrotonowej, partytur graficznych i live electronics, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca r\u00f3wnie\u017c z tancerzami i artystami dramatycznymi \u2013 m\u0142oda kompozytorka napisa\u0142a dla niej prze\u0142omowe w swojej karierze Parlando<\/em> na g\u0142os i komputer. W tym utworze mo\u017cna ju\u017c wychwyci\u0107 najistotniejsze elementy p\u00f3\u017aniejszego stylu wokalnego Zubel: sonorystyczne operowanie g\u0142osem, budowanie dramaturgii z napi\u0119\u0107 i kontrast\u00f3w opartych na barwie, dowolno\u015b\u0107 rytmiczn\u0105 w odcinkach beztaktowych, p\u0142ynne zmiany sposobu wydobycia d\u017awi\u0119ku. Zubel, kt\u00f3ra zawsze uwa\u017ca\u0142a, \u017ce kompozytor powinien zajmowa\u0107 si\u0119 tak\u017ce wykonawstwem i na odwr\u00f3t, nied\u0142ugo potem zacz\u0119\u0142a sama interpretowa\u0107 Parlando<\/em> z Cezarym Duchnowskim.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. PAP\/EPA<\/p>\n

Takie by\u0142y pocz\u0105tki Elettrovoce \u2013 duetu dwojga wroc\u0142awskich kompozytor\u00f3w, w kt\u00f3rym ona szuka nowych sposob\u00f3w ekspresji wokalnej, on za\u015b szuka nowych kontekst\u00f3w dla brzmie\u0144 tradycyjnych, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 w tym celu najnowsz\u0105 technologi\u0105 komputerow\u0105. Czasem w tej konfiguracji pojawia si\u0119 tak\u017ce fortepian, zawsze jednak wykorzystany niekonwencjonalnie \u2013 jako swoisty budulec d\u017awi\u0119kowy intymnej czasoprzestrzeni, w kt\u00f3rej g\u0142os gra, komputer \u015bpiewa, a wsp\u00f3\u0142praca obojga tw\u00f3rc\u00f3w przybiera wszelkie cechy kompozytorskiej symbiozy. Elettrovoce nie poprzestaje na utworach w\u0142asnych: w ich repertuarze pojawiaj\u0105 si\u0119 kompozycje Kaiji Saariaho, S\u0142awomira Kupczaka i Micha\u0142a Talmy-Sutta, Gwiazda <\/em>Zygmunta Krauzego w wersji na g\u0142os i d\u017awi\u0119k wygenerowany z komputera, piosenki Derwida \u2013 czyli Witolda Lutos\u0142awskiego \u2013 na g\u0142os, wiolonczel\u0119, fortepian i komputer. Zgry\u017aliwi zaczynaj\u0105 utyskiwa\u0107, \u017ce w muzyce Zubel coraz wi\u0119cej Duchnowskiego, a u Duchnowskiego coraz wi\u0119cej Zubel. Zachwyceni zapraszaj\u0105 na koncerty w ca\u0142ej Europie i wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 nagrodami, mi\u0119dzy innymi na holenderskim konkursie wykonawstwa muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej \u201eGaudeamus\u201d (2005).<\/p>\n

Agata Zubel ko\u0144czy studia na wroc\u0142awskiej Akademii z wyr\u00f3\u017cnieniem Primus Inter Pares, kontynuuje edukacj\u0119 w Conservatorium Hogeschool Enschede w Holandii, w 2004 roku uzyskuje doktorat w dziedzinie sztuki muzycznej na macierzystej uczelni. W tym samym roku anga\u017cuje si\u0119 w przedsi\u0119wzi\u0119cie, kt\u00f3re z pocz\u0105tku przerasta jej wyobra\u017ani\u0119, po czym okazuje si\u0119 strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119: uczestniczy w eksperymentalnym projekcie improwizacji na koncercie Mi\u0119dzynarodowych Kurs\u00f3w Kompozytorskich w Darmstadt. W roku 2005 otrzymuje presti\u017cowy Paszport Polityki. Rozpoczyna si\u0119 triumfalny poch\u00f3d jej utwor\u00f3w przez polskie i zagraniczne festiwale: \u201eWarszawsk\u0105 Jesie\u0144\u201d, wroc\u0142awsk\u0105 \u201eMusica Polonica Nova\u201d, Pozna\u0144sk\u0105 Wiosn\u0119 Muzyczn\u0105, \u201eMusikh\u00f8st Odense\u201d w Danii, \u201eAlternativa\u201d w Moskwie, \u00a0Beethovenfest w Bonn (II Symfonia <\/em>na 77 wykonawc\u00f3w, napisana na zam\u00f3wienie Deutsche Welle). Zubel coraz bardziej si\u0119 dystansuje od my\u015blenia harmonicznego \u2013 podkre\u015bla prymat ekspresji, osi\u0105ganej w\u0142asnymi \u015brodkami: swoist\u0105 polifoni\u0105 barw, organizowaniem chaosu w grupy kolorystyczne, kontrolowanym aleatoryzmem w duchu spu\u015bcizny Lutos\u0142awskiego. Nie lubi opowiada\u0107 o swojej muzyce, nie chce jej opatrywa\u0107 komentarzami odautorskimi. Zmusza s\u0142uchaczy do my\u015blenia. Przyznaje si\u0119 czasem do inspiracji. Od Paw\u0142a Szyma\u0144skiego zaczerpn\u0119\u0142a specyficzne operowanie czasem muzycznym, odrzucaj\u0105c jednak ulubion\u0105 przez niego gr\u0119 konwencjami. Mistrzowskie \u017conglowanie rytmem zawdzi\u0119cza nie tylko do\u015bwiadczeniom z perkusj\u0105, ale i fascynacji tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Strawi\u0144skiego. Eksperymenty z barw\u0105 sk\u0142aniaj\u0105 j\u0105 ju\u017c to w stron\u0119 Ligetiego, ju\u017c to francuskich spektralist\u00f3w. Wci\u0105\u017c szuka i podkre\u015bla, \u017ce odr\u0119bno\u015b\u0107 jej utwor\u00f3w zasadza si\u0119 w\u0142a\u015bnie na poszukiwaniach.<\/p>\n

Przez pewien czas mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce krytyka wy\u017cej stawia jej sztuk\u0119 wokaln\u0105 ni\u017c dokonania kompozytorskie. Kiedy zdoby\u0142a Paszport Polityki, w uzasadnieniu werdyktu podkre\u015blano, \u017ce to \u201enagroda za niezwyk\u0142e kreacje wokalne, za osobowo\u015b\u0107 sceniczn\u0105 i za to, \u017ce potrafi harmonijnie godzi\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 z odtw\u00f3rczo\u015bci\u0105\u201d. Melomani kojarzyli j\u0105 przede wszystkim z wykonaniami muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej. Walor wybitnej odtw\u00f3rczyni potwierdzi\u0142a tak\u017ce w nast\u0119pnych latach. W 2006 na festiwalu \u201eMusica Polonica Nova\u201d zachwyci\u0142a uj\u0119ciem Chantefleurs\u00a0et Chantefables<\/em> Lutos\u0142awskiego \u2013 dowcipnym, b\u0142yskotliwym, odmiennym zar\u00f3wno od \u201ekanonicznej\u201d interpretacji Solveig Kringlebotn, jak i pe\u0142nej uroku wersji Olgi Pasiecznik. Trzy lata p\u00f3\u017aniej podbi\u0142a s\u0142uchaczy \u201eWarszawskiej Jesieni\u201d wirtuozowsk\u0105 kreacj\u0105 DW9<\/em> Bernharda Langa. Z powodzeniem wciela\u0142a si\u0119 w role protagonistek nowych oper (La Malaspina w Luci mie traditrici<\/em> Sciarrina, Fedra w operze Dobromi\u0142y Jaskot, Madeline w Zag\u0142adzie domu Usher\u00f3w <\/em>Glassa, kreacja w operze Ogr\u00f3d Marty <\/em>Cezarego Duchnowskiego, w 2009 wyr\u00f3\u017cniona przez SPAM nagrod\u0105 Orfeusza). Jej g\u0142os, gi\u0119tki i ruchliwy, istotnie zdumiewa wszechstronno\u015bci\u0105 wyrazu, umiej\u0119tno\u015bci\u0105 podkre\u015blania zawartych w muzyce nastroj\u00f3w i misternego wplatania w ich faktur\u0119 efekt\u00f3w barwowych. W r\u00f3wnie urozmaicony spos\u00f3b Zubel wykorzystuje go w utworach w\u0142asnych \u2013 pocz\u0105wszy od intymnych dialog\u00f3w z komputerem i tradycyjnymi instrumentami (Unisono I <\/em>na g\u0142os, perkusj\u0119 i komputer i Unisono<\/em> II<\/em> na g\u0142os, akordeon i komputer z 2003 roku, Opowiadania <\/em>na g\u0142os i fortepian preparowany z 2004), poprzez roz\u015bwietlone, wysmakowane sonorystycznie kompozycje na wi\u0119ksze sk\u0142ady wokalno-instrumentalne (nad Pie\u015bniami<\/em> do tekst\u00f3w biblijnych, na g\u0142os, wiolonczel\u0119, ch\u00f3r i orkiestr\u0119, napisane i wykonane na zam\u00f3wienie festiwalu \u201eWratislavia Cantans\u201d w 2007 roku), a\u017c po rozbudowane eksperymenty z elektronik\u0105, w kt\u00f3rych g\u0142os jest wyrazem czystej, pierwotnej energii, ewokowanej za pomoc\u0105 zr\u00f3\u017cnicowanych \u015brodk\u00f3w: \u015bpiewu, szeptu, szmeru, \u015bmiechu i krzyku (opera\/balet Between<\/em> na g\u0142os, elektronik\u0119 i tancerzy, wystawiona w 2010 na deskach TW-ON w Warszawie).<\/p>\n

Los lubi p\u0142ata\u0107 figle, tak\u017ce krytykom muzycznym. Cho\u0107 jurorzy Paszportu Polityki wyrazili si\u0119 o tw\u00f3rczo\u015bci Zubel w do\u015b\u0107 protekcjonalnym tonie i dopiero na trzecim miejscu uzasadnienia werdyktu, w\u0142a\u015bnie to wyr\u00f3\u017cnienie pozwoli\u0142o wyp\u0142yn\u0105\u0107 m\u0142odej kompozytorce na szerokie i czasem niespokojne wody. Po wspomnianej ju\u017c II Symfonii<\/em> posypa\u0142y si\u0119 zam\u00f3wienia na inne utwory, m.in. Kwartet smyczkowy nr 1<\/em> dla\u00a0Festiwalu Ultraschall w Berlinie (2007), Cascando<\/em>\u00a0<\/em>dla Festiwalu Muzyki Europy \u015arodkowej w Seattle (2007),\u00a0III Symfoni\u0119<\/em>, napisan\u0105\u00a0w ramach stypendium Fundacji Rockefellera (2008), Aforyzmy na Mi\u0142osza<\/em> dla Festiwalu \u201eSacrum Profanum\u201d (2011), Shades of Ice<\/em> dla zespo\u0142u London Sinfonietta (2011), Labirynt<\/em> na zam\u00f3wienie Instytutu Polskiego w Tel Awiwie (2012) i What is the word<\/em> dla Klangforum Wien oraz Instytutu Adama Mickiewicza (2012). Not I<\/em> na g\u0142os, zesp\u00f3\u0142 kameralny i elektronik\u0119 zabrzmi po raz pierwszy na dzisiejszym koncercie. W roku 2011 Zubel zosta\u0142a kompozytork\u0105-rezydentk\u0105 festiwalu \u201eOther Minds\u201d w San Francisco, przez dwa ostatnie sezony korzysta\u0142a te\u017c z programu rezydencji w Filharmonii Krakowskiej.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. PAP\/EPA<\/p>\n

Opera\/balet Beetwen <\/em>wyznaczy\u0142a ju\u017c drugi etap \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z re\u017cyserk\u0105 Maj\u0105 Kleczewsk\u0105 \u2013 po doskonale przyj\u0119tej oprawie muzycznej do spektaklu Marat\/Sade <\/em>Petera Weissa w warszawskim Teatrze Narodowym. Muzyka do przedstawienia Babel <\/em>wed\u0142ug Efriede Jelinek w Teatrze Polskim w Bydgoszczy pozosta\u0142a w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017cona \u2013 cho\u0107 pojawi\u0142y si\u0119 pojedyncze g\u0142osy, \u017ce pe\u0142na ekspresji, rozci\u0105gni\u0119ta w czasie narracja muzyczna nie pasuje do obscenicznej, a mimo to paradoksalnie przeestetyzowanej koncepcji Kleczewskiej. Prawdziwa burza rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 jednak po premierze Orestei,<\/em> koprodukcji TW-ON i Teatru Narodowego w Warszawie. Jedni rwali w\u0142osy z g\u0142owy, \u017ce zmarnowano potencja\u0142 kompozytorski Zubel, \u017ce zamiast spodziewanej \u201edramatoopery\u201d ujrzeli\u015bmy kiepski teatr z okrojon\u0105 warstw\u0105 muzyczn\u0105. Drudzy utyskiwali, \u017ce muzyka Zubel \u2013 pracuj\u0105cej na abstrakcyjnym materiale d\u017awi\u0119kowym, my\u015bl\u0105cej w kategoriach barw, struktur i efekt\u00f3w sonorystycznych \u2013 nie zawsze si\u0119 sprawdza w teatrze dramatycznym. Jeszcze inni twierdzili, \u017ce je\u015bli w og\u00f3le warto si\u0119 wybra\u0107 na Orestej\u0119<\/em>, to tylko ze wzgl\u0119du na drapie\u017cn\u0105, sugestywn\u0105 muzyk\u0119 wroc\u0142awskiej kompozytorki. Jedno jest pewne: przedostatnia pozycja cyklu \u201eTerytoria\u201d nie zostawi\u0142a nikogo oboj\u0119tnym, a Zubel \u2013 w por\u00f3wnaniu z Kleczewsk\u0105 \u2013 wysz\u0142a z tej burzy zdecydowanie obronn\u0105 r\u0119k\u0105.<\/p>\n

Agata Zubel jest wyczulon\u0105 na dotyk perkusistk\u0105. Jest \u015bpiewaczk\u0105 nieoboj\u0119tn\u0105 na \u017caden wymiar ludzkiego g\u0142osu. Jest kompozytork\u0105 wra\u017cliw\u0105 na budowanie i roz\u0142adowywanie napi\u0119\u0107 \u015brodkami sonorystycznymi, w oderwaniu od tradycyjnie rozumianych ci\u0105\u017ce\u0144 harmonicznych i proporcji temp. Kto\u015b kiedy\u015b stwierdzi\u0142, \u017ce Zubel pisze Between <\/em>w j\u0119zyku, kt\u00f3rego jeszcze nie ma albo kt\u00f3rego nie rozumiemy. Nieprawda. Zubel pisze w j\u0119zyku kobiet. Bo dziewczynki s\u0105 wra\u017cliwsze na dotyk i d\u017awi\u0119ki \u2013 wszystko s\u0142ysz\u0105 dwa razy g\u0142o\u015bniej ni\u017c ch\u0142opcy. W tym w\u0142a\u015bnie przejawia si\u0119 feminizm tej muzyki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po raz pierwszy od lat wyruszy\u0142am z Polski na d\u0142u\u017cej i nie w celach operowych – i ju\u017c nazajutrz po moim wyje\u017adzie dosta\u0142am wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Agata Zubel zosta\u0142a wyr\u00f3\u017cniona Europejsk\u0105 Nagrod\u0105 Kompozytorsk\u0105 (Europ\u00e4ischen Komponistenpreis) za Fireworks na wielk\u0105 orkiestr\u0119 symfoniczn\u0105, skomponowane na stulecie niepodleg\u0142o\u015bci. Utw\u00f3r zosta\u0142 zam\u00f3wiony przez Instytut Adama Mickiewicza w ramach programu POLSKA … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-3227","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3227"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3233,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3227\/revisions\/3233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}