{"id":3663,"date":"2019-02-14T16:18:59","date_gmt":"2019-02-14T15:18:59","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=3663"},"modified":"2019-02-14T16:46:32","modified_gmt":"2019-02-14T15:46:32","slug":"ktokolwiek-slyszal-ktokolwiek-wie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=3663","title":{"rendered":"Ktokolwiek s\u0142ysza\u0142, ktokolwiek wie"},"content":{"rendered":"<p>Wr\u00f3ci\u0142am do domu z radia, wkr\u00f3tce po nagraniu audycji o <em>Letnich nocach <\/em>Berlioza. D\u0142ugo si\u0119 zastanawia\u0142am, czym j\u0105 zilustrowa\u0107. W ko\u0144cu m\u00f3j wyb\u00f3r pad\u0142 na nier\u00f3wne, cho\u0107 pod wieloma wzgl\u0119dami interesuj\u0105ce uj\u0119cie Jos\u00e9 van Dama z Jean-Phillipe Collardem przy fortepianie, oraz urzekaj\u0105c\u0105 interpretacj\u0119 Victorii de los \u00c1ngeles w wersji orkiestrowej, z Bosto\u0144czykami pod Charlesem Munchem. Berlioza kocham mi\u0142o\u015bci\u0105 pierwotn\u0105, co zreszt\u0105 zawdzi\u0119czam tej samej orkiestrze pod t\u0105 sam\u0105 batut\u0105. Ich nagranie <em>Symfonii fantastycznej <\/em>z 1954 roku zaje\u017adzi\u0142am w dzieci\u0144stwie niemal na \u015bmier\u0107, a ka\u017cdy powr\u00f3t do cyklu pie\u015bniowego <i>Les nuits d&#8217;\u00e9t\u00e9, <\/i>w kt\u00f3rym kompozytor pod r\u0119k\u0119 z poet\u0105 Th\u00e9ophilem Gautierem prowadz\u0105 nas od uniesie\u0144 zakochania, poprzez utrat\u0119 i rozpacz, a\u017c po dwuznaczn\u0105, s\u0142odko-gorzk\u0105 opowie\u015b\u0107 o wyprawie na nieznan\u0105 wysp\u0119, gdzie mi\u0142o\u015b\u0107 trwa wiecznie, ko\u0144czy si\u0119 u mnie d\u0142ugotrwa\u0142ym napadem &#8222;earworma&#8221;, na kt\u00f3ry nie pomo\u017ce ani rytmiczne \u017cucie gumy, ani rozwi\u0105zywanie krzy\u017c\u00f3wek. Chodz\u0119 i ca\u0142ymi dniami pod\u015bpiewuj\u0119 &#8222;Quand viendra la saison nouvelle&#8221; &#8211; ku uciesze lub oburzeniu przechodni\u00f3w. Albo siadam do komputera, w\u0142\u0105czam YouTube i obsesyjnie por\u00f3wnuj\u0119 dziesi\u0105tki wykona\u0144.<\/p>\n<p>Po godzinie dogrzeba\u0142am si\u0119 do dziwnego linku. W\u0142\u0105czy\u0142am, obiecuj\u0105c sobie, \u017ce dzi\u015b to ju\u017c ostatni. Zamar\u0142am z wra\u017cenia. Odrobin\u0119 \u017cywsze tempo ni\u017c zwykle, akompaniament jakby bardziej natarczywy, a po chwili rozbrzmiewa niezwyk\u0142ej urody tenor, &#8222;francuski&#8221; w barwie, znakomity technicznie i &#8211; co najistotniejsze &#8211; niewiarygodnie muzykalny. Jego francuszczyzna, sk\u0105din\u0105d bezb\u0142\u0119dna, nosi rys obcego akcentu, kt\u00f3ry niejasno z czym\u015b mi si\u0119 kojarzy. Ka\u017cda fraza oszlifowana jak klejnot, ka\u017cda my\u015bl muzyczna pi\u0119knie domkni\u0119ta, ca\u0142o\u015b\u0107 interpretacji \u017carliwa jak u najprawdziwszego sztubaka, kt\u00f3ry p\u0119dzi na z\u0142amanie karku za pierwszym gwa\u0142townym porywem serca i ju\u017c si\u0119 nie mo\u017ce doczeka\u0107, a\u017c z odtaja\u0142ej ziemi wychyn\u0105 pierwsze konwalie.<\/p>\n<p>Cudownie, my\u015bl\u0119 sobie. O tym ch\u0142opaku b\u0119dzie kolejny odcinek Atlasu Zapomnianych G\u0142os\u00f3w. I tu zaczynaj\u0105 si\u0119 k\u0142opoty. Odrobin\u0119 zbita z tropu fiaskiem pierwszych poszukiwa\u0144, wzywam na pomoc Wyroczni\u0119, czyli Piotra Kami\u0144skiego. Kiedy odpowiada, \u017ce zna Roberta Petersa tylko jako Robert\u0119 Peters, bior\u0119 jego s\u0142owa \u015bmiertelnie powa\u017cnie. Jestem tak podekscytowana, \u017ce \u017cart mi umyka &#8211; zaczynam protestowa\u0107, \u017ce Roberta by\u0142a Amerykank\u0105, a to chyba jest Kanadyjczyk, poza tym nigdy nie s\u0142ysza\u0142am, \u017ceby sopranistka przesz\u0142a operacyjn\u0105 korekt\u0119 p\u0142ci&#8230; Po chwili dociera, \u017ce Kami\u0144ski sobie ze mnie dworuje. Ale &#8211; z drugiej strony &#8211; podziela m\u00f3j zachwyt. Rozpoczyna kwerend\u0119 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Znajduje dwie ostatnie pie\u015bni z cyklu. S\u0142ucham<em> <span id=\"Au_cimeti\u00e8re:_Clair_de_lune\" class=\"mw-headline\">Au cimeti\u00e8re <\/span><\/em><span id=\"Au_cimeti\u00e8re:_Clair_de_lune\" class=\"mw-headline\">i rycz\u0119 jak b\u00f3br. Podobno kto\u015b ma &#8222;En fermant les yeux&#8221; z II aktu <em>Manon <\/em>Masseneta w jego wykonaniu, ale musimy poczeka\u0107. <\/span><span id=\"Au_cimeti\u00e8re:_Clair_de_lune\" class=\"mw-headline\"><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p>Spieramy si\u0119, czy to Anglosas wybornie w\u0142adaj\u0105cy francuskim, czy mo\u017ce Kanadyjczyk z Quebecu. Upieram si\u0119 przy tym drugim, bo akcent Petersa przypomina mi mi\u0119kk\u0105, odrobin\u0119 seplenion\u0105 francuszczyzn\u0119 kolegi z pierwszego kursu mistrzowskiego u Marcela P\u00e9r\u00e8sa. Mog\u0119 si\u0119 jednak myli\u0107. Anna Kijak, t\u0142umaczka kilku moich tekst\u00f3w, dogrzebuje si\u0119 do fotokopii <span class=\"st\">&#8222;La semaine \u00e0 Radio-Canada&#8221; z 8 marca 1958 roku, gdzie zaanonsowano, \u017ce Peters wyst\u0105pi w programie telewizyjnym u boku ameryka\u0144skiej sopranistki Nadine Conner. Dowiadujemy si\u0119 tylko, \u017ce tenor mieszka w Montrealu. Szukam dalej i znajduj\u0119 go w obsadzie <em>Judy Machabeusza <\/em>z udzia\u0142em\u00a0<span dir=\"ltr\"><span class=\"_3l3x\">Bloch Israel Symphony Orchestra pod batut\u0105 Alexandra Brotta, oraz\u00a0<i>Weihnachts-Oratorium<\/i>\u00a0z\u00a0<span class=\"_3l3x _1n4g\">Montreal Elgar Choir and Orchestra pod dyrekcj\u0105 Gifforda Mitchella &#8211; oba koncerty na prowincji kanadyjskiej. Trzy utwory opublikowane na YouTube pochodz\u0105 z p\u0142yty wydanej w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych w wytw\u00f3rni Madrigal. Ze zdj\u0119cia ok\u0142adki wynika, \u017ce znalaz\u0142o si\u0119 na niej tak\u017ce kilka pie\u015bni Rachmaninowa. W sieci niedost\u0119pna, linki do zbior\u00f3w bibliotecznych prowadz\u0105 na manowce. \u015apiewakowi towarzyszy nieco mniej tajemniczy pianista\u00a0Andr\u00e9-S\u00e9bastien Savoie, brat znakomitego barytona Roberta Savoie, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 kilka razy na scenach europejskich, mi\u0119dzy innymi w Sadler&#8217;s Wells i Operze Szkockiej. Poza tym nic.\u00a0<\/span><\/span><\/span> <\/span><\/p>\n<p>Jak to mo\u017cliwe, \u017ce tenor tej klasy przepad\u0142 ca\u0142kiem bez wie\u015bci? Jak to mo\u017cliwe, \u017ce przez tyle lat s\u0142uchali\u015bmy znacznie mniej udanych interpretacji <em>Letnich nocy, <\/em>podczas gdy w dalekim i zapomnianym zak\u0105tku YouTube kry\u0142a si\u0119 per\u0142a, kt\u00f3ra przez dekad\u0119 doczeka\u0142a si\u0119 zaledwie pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu kilku &#8222;polubie\u0144&#8221;? Prosz\u0119 Pa\u0144stwa, dzi\u015b walentynki. Zakocha\u0142am si\u0119 i prosz\u0119 Czytelnik\u00f3w o pomoc. Pom\u00f3\u017ccie mi odnale\u017a\u0107 tego \u015bpiewaka. Pom\u00f3\u017ccie odtworzy\u0107 jego losy. Niewa\u017cne, czy straci\u0142 g\u0142os, czy przedwcze\u015bnie umar\u0142, czy postanowi\u0142 rzuci\u0107 wszystko w diab\u0142y i zosta\u0107 kierowc\u0105 autobusu. Chc\u0119 wyruszy\u0107 na t\u0119 nieznan\u0105 wysp\u0119. <em>La brise va souffler. <\/em><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Tenor Robert Peters sings Berlioz - Villanelle\" width=\"700\" height=\"525\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/zl1pPs7AZ_g?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wr\u00f3ci\u0142am do domu z radia, wkr\u00f3tce po nagraniu audycji o Letnich nocach Berlioza. D\u0142ugo si\u0119 zastanawia\u0142am, czym j\u0105 zilustrowa\u0107. W ko\u0144cu m\u00f3j wyb\u00f3r pad\u0142 na nier\u00f3wne, cho\u0107 pod wieloma wzgl\u0119dami interesuj\u0105ce uj\u0119cie Jos\u00e9 van Dama z Jean-Phillipe Collardem przy fortepianie, oraz urzekaj\u0105c\u0105 interpretacj\u0119 Victorii de los \u00c1ngeles w wersji orkiestrowej, z Bosto\u0144czykami pod Charlesem Munchem. &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=3663\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-3663","6":"format-standard","7":"category-atlas-zapomnianych-glosow"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3663"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3665,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3663\/revisions\/3665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}