{"id":369,"date":"2015-03-09T22:10:22","date_gmt":"2015-03-09T21:10:22","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=369"},"modified":"2015-03-09T23:45:05","modified_gmt":"2015-03-09T22:45:05","slug":"brzydkie-kaczatko-nieszczesliwy-labedz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=369","title":{"rendered":"Brzydkie kacz\u0105tko, nieszcz\u0119\u015bliwy \u0142ab\u0119d\u017a"},"content":{"rendered":"

M\u0105\u017c \u015bpiewaczki, u kt\u00f3rej bra\u0142a lekcje, za\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 z jej ojcem, \u017ce pulchna nastolatka zrobi kiedy\u015b wielk\u0105 karier\u0119. „Je\u015bli nie mam racji, mo\u017ce pan do ko\u0144ca \u017cycia nazywa\u0107 mnie durniem”. Ostatecznie wygra\u0142 zak\u0142ad, cho\u0107 przez pewien czas musia\u0142 si\u0119 mocno obawia\u0107 o swoj\u0105 reputacj\u0119. Dyrektor N\u00e1rodn\u00edho Divadla w Pradze doradzi\u0142 jej ze szczerego serca, \u017ceby \u015bpiewa\u0142a cz\u0119\u015bciej w k\u0105pieli. „Wtedy przynajmniej by\u0142oby na co popatrze\u0107”, oznajmi\u0142 rado\u015bnie. Przyci\u0119\u017cka uroda dziewczyny nie przypad\u0142a jednak do gustu Niemcom. Kolejne dwie pr\u00f3by uzyskania anga\u017cu – w drezde\u0144skiej Semperoper i berli\u0144skim Theater des Westens – zako\u0144czy\u0142y si\u0119 fiaskiem, tym razem z powodu niedostatecznych warunk\u00f3w scenicznych. W 1898 roku wreszcie si\u0119 uda\u0142o. Bywalcy Krolloper w Berlinie entuzjastycznie przyj\u0119li debiut m\u0142odej sopranistki w nie\u0142atwej partii Santuzzy.<\/p>\n

Emilie Pavl\u00edna Kittlov\u00e1<\/span> urodzi\u0142a si\u0119 w roku 1878 w Pradze, w rodzinie szanowanego czeskiego filantropa Emanuela Kittla i jego muzykalnej \u017cony Jind\u0159i\u0161ki, kt\u00f3ra studiowa\u0142a \u015bpiew w Mediolanie i jeszcze przed \u015blubem zd\u0105\u017cy\u0142a wyst\u0105pi\u0107 na scenie paryskiej Op\u00e9ra-Comique. Ema od ma\u0142ego uczy\u0142a si\u0119 gry na skrzypcach, i to u samego Ferdinanda Lachnera. Mia\u0142a opini\u0119 cudownego dziecka: pierwszy raz zagra\u0142a przed publiczno\u015bci\u0105 w wieku zaledwie o\u015bmiu lat. Kiedy wesz\u0142a w okres dojrzewania, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce potrafi te\u017c \u0142adnie \u015bpiewa\u0107. Trafi\u0142a na lekcje do mezzosopranistki Marie von Dreger-Loewe, solistki wiede\u0144skiej Staatsoper, znanej pod pseudonimem Destinn. Ta z miejsca doceni\u0142a jej ogromny potencja\u0142 wokalny, poparty znakomit\u0105 pami\u0119ci\u0105 muzyczn\u0105 i wybitnymi zdolno\u015bciami aktorskimi. Kiedy Ema dobiega\u0142a dwudziestki, Dreger-Loewe uzna\u0142a, \u017ce czas najwy\u017cszy wypu\u015bci\u0107 podopieczn\u0105 na szerokie wody. U\u017cyczy\u0142a jej swego pseudonimu, nieco podrasowa\u0142a imi\u0119, ze stoickim spokojem znios\u0142a jej pierwsze niepowodzenia, \u017ceby p\u00f3\u017aniej z dum\u0105 \u015bledzi\u0107 nieprzerwane pasmo sukces\u00f3w ulubionej uczennicy. Emilie Kittlov\u00e1 przeistoczy\u0142a si\u0119 w Emmy Destinn i ruszy\u0142a w \u015bwiat. <\/span><\/span><\/p>\n

Ju\u017c w 1901 roku \u015bwi\u0119ci\u0142a triumfy jako Senta w pierwszej inscenizacji Holendra<\/em> w Bayreuth, dok\u0105d \u015bci\u0105gn\u0119\u0142a j\u0105 osobi\u015bcie Cosima Wagner. Z powodzeniem \u015bpiewa\u0142a w Berlinie, p\u00f3\u017aniej tak\u017ce na scenie Hofoper, gdzie wyst\u0105pi\u0142a przesz\u0142o siedemset razy w ponad czterdziestu rolach, mi\u0119dzy innymi w tytu\u0142owej partii Salome<\/em> pod batut\u0105 kompozytora (1906). Sukcesy w Niemczech otworzy\u0142y jej wrota kariery w Covent Garden, z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105za\u0142a si\u0119 w 1904 roku na dwana\u015bcie sezon\u00f3w: do legendy przesz\u0142a jej kreacja Cio-Cio-San na londy\u0144skiej premierze Madame Butterfly<\/em>, u boku Carusa w partii Pinkertona (18 lipca 1905 roku). Na deskach MET zadebiutowa\u0142a w 1908 roku jako Aida, pod batut\u0105 Toscaniniego. Dwa lata p\u00f3\u017aniej stworzy\u0142a posta\u0107 Minnie na nowojorskiej prapremierze Dziewczyny ze Z\u0142otego Zachodu. <\/em>W 1909 roku uda\u0142o jej si\u0119 przekona\u0107 dyrekcj\u0119 do wystawienia Sprzedanej narzeczonej <\/em>Smetany w wersji niemieckiej, w kt\u00f3rej wyst\u0105pi\u0142a w partii Ma\u0159enk<\/span>i. Dyrygowa\u0142 sam Gustaw Mahler.<\/p>\n

\"521679\"<\/a><\/p>\n

A potem nadesz\u0142a wojna. W porywie patriotycznych uniesie\u0144 Emmy Destinn przerwa\u0142a kontrakt z MET, wr\u00f3ci\u0142a na Stary Kontynent i nawi\u0105za\u0142a kontakty z czeskim ruchem narodowym. Odmowa wyst\u0119p\u00f3w dla \u017co\u0142nierzy armii austro-w\u0119gierskiej sko\u0144czy\u0142a si\u0119 dla artystki dwuletnim aresztem domowym w jej letniej rezydencji w miejscowo\u015bci Str\u00e1\u017e nad Ne\u017e\u00e1rkou w po\u0142udniowych Czechach. Destinn pr\u00f3bowa\u0142a pisa\u0107 wiersze, powie\u015bci i libretta, komponowa\u0142a pie\u015bni, malowa\u0142a pejza\u017ce na p\u0142\u00f3tnie i porcelanie, dawa\u0142a koncerty pod go\u0142ym niebem, na kt\u00f3re zje\u017cd\u017cali si\u0119 melomani z ca\u0142ego kraju – czas dzia\u0142a\u0142 jednak na jej niekorzy\u015b\u0107. Pierwsze powojenne wyst\u0119py Destinn w Metropolitan, w 1919 roku, sko\u0144czy\u0142y si\u0119 wielkim rozczarowaniem po obu stronach kana\u0142u orkiestrowego. G\u0142os „boskiej Emmy” straci\u0142 moc i blask, publiczno\u015b\u0107 zapomnia\u0142a o swojej dawnej ulubienicy, na nowojorsk\u0105 scen\u0119 wkroczy\u0142o nowe pokolenie sopran\u00f3w spinto.<\/p>\n

Niestrudzona Destinn pr\u00f3bowa\u0142a os\u0142odzi\u0107 gorycz pora\u017cki o\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 koncertow\u0105 w Europie i wyst\u0119pami na rodzimych scenach w Pilznie, Bratys\u0142awie, Ostrawie, Brnie i Pradze. Podczas rozlicznych tourn\u00e9es popularyzowa\u0142a arie i sceny z Libuszy, Rusa\u0142ki, Jenufy <\/em>i innych oper czeskich kompozytor\u00f3w. \u015apiewa\u0142a na koncertach dobroczynnych. Z noszonej na r\u0119kach divy zmienia\u0142a si\u0119 powoli w ikon\u0119 czeskiego patriotyzmu i kobiet\u0119 g\u0142\u0119boko nieszcz\u0119\u015bliw\u0105 w \u017cyciu osobistym. Jeszcze niedawno by\u0142a prawdziw\u0105 femme fatale<\/em>: o jej przygodach mi\u0142osnych plotkowano w ca\u0142ym \u015bwiecie operowym. Toscanini kocha\u0142 j\u0105, a zarazem jej nienawidzi\u0142, Caruso pono\u0107 chcia\u0142 si\u0119 z ni\u0105 o\u017ceni\u0107, romansowa\u0142 z ni\u0105 Artur Rubinstein, algiersko-francuski baryton Dinh Gilly<\/span> porzuci\u0142 \u017con\u0119, by pocieszy\u0107 Emmy w wojennym areszcie domowym – ba, nauczy\u0142 si\u0119 nawet jej ojczystego j\u0119zyka z my\u015bl\u0105 o wsp\u00f3lnych wyst\u0119pach w czeskim repertuarze. Po nieudanym powrocie do MET wszystko si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Destinn niefortunnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Josefa Halsbacha, znacznie od niej m\u0142odszego pilota czechos\u0142owackich si\u0142 zbrojnych. Podupad\u0142a na zdrowiu. W 1926 roku definitywnie znik\u0142a ze sceny i estrady. Cztery lata p\u00f3\u017aniej zmar\u0142a na wylew krwi do m\u00f3zgu, nie doczekawszy pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych drugich urodzin. <\/span><\/span><\/p>\n

W 1984 roku zosta\u0142a gwiazd\u0105 na niebie – jej imieniem nazwano planetoid\u0119 6583 Destinn z grupy g\u0142\u00f3wnego pasa asteroid mi\u0119dzy orbitami Marsa i Jowisza. Dwana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142a si\u0119 na banknotach o nominale 2000 koron czeskich. Jej wci\u0105\u017c m\u0142ody g\u0142os ja\u015bnieje pe\u0142nym blaskiem na zremasterowanych nagraniach z okresu ameryka\u0144skiej \u015bwietno\u015bci: przepi\u0119kny, ciep\u0142y i g\u0142\u0119boki sopran liryczno-dramatyczny, d\u017awi\u0119czny i no\u015bny dzi\u0119ki wy\u015bmienitej technice oddechowej, zachwycaj\u0105cy nieskaziteln\u0105 artykulacj\u0105, szerokim legato i bogactwem odcieni dynamicznych.<\/p>\n

Dzika Salome. Niebia\u0144ska Aida. Dziewczyna z czeskiej Pragi, kt\u00f3rej nie uda\u0142o si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 na Z\u0142oty Zach\u00f3d.<\/p>\n