{"id":3904,"date":"2019-06-07T23:59:54","date_gmt":"2019-06-07T21:59:54","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=3904"},"modified":"2019-06-17T11:22:58","modified_gmt":"2019-06-17T09:22:58","slug":"przypowiesc-o-wskrzeszeniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=3904","title":{"rendered":"Przypowie\u015b\u0107 o wskrzeszeniu"},"content":{"rendered":"

Zabiegi reanimacyjne ko\u0144cz\u0105 si\u0119 nieraz solidnym poturbowaniem pacjenta. P\u0119ka mostek, trzaskaj\u0105 \u017cebra, krew leje si\u0119 do op\u0142ucnej – strach wylicza\u0107, a jednak nikt nie w\u0105tpi, \u017ce lepsza nieudolna resuscytacja ni\u017c \u017cadna. Gdyby nie pasja muzyczna pewnego docenta Uniwersytetu w Getyndze, by\u0107 mo\u017ce opery H\u00e4ndla nigdy nie wysz\u0142yby z mrok\u00f3w zapomnienia. Oskar Hagen, historyk sztuki i muzyk-amator, zainteresowa\u0142 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 mistrza z Halle podczas d\u0142ugiej choroby. Naturaln\u0105 kolej\u0105 rzeczy podzieli\u0142 si\u0119 swoj\u0105 fascynacj\u0105 z \u017con\u0105, \u015bpiewaczk\u0105 Thyr\u0105 Leisner, oraz zaprzyja\u017anionym wiolonczelist\u0105. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od modnych w \u00f3wczesnym \u015brodowisku uniwersyteckim koncert\u00f3w domowych. Zach\u0119cony ich powodzeniem Hagen postanowi\u0142 zorganizowa\u0107 co\u015b wi\u0119kszego. Opracowa\u0142 partytur\u0119 Rodelindy<\/em> i doprowadzi\u0142 do pierwszego wsp\u00f3\u0142czesnego wykonania opery – 26 czerwca 1920 roku, w obsadzie z\u0142o\u017conej ze student\u00f3w i wyk\u0142adowc\u00f3w uczelni, kt\u00f3rym towarzyszyli muzycy Akademische Orchestervereinigung pod batut\u0105 pomys\u0142odawcy. Takie by\u0142y pierwociny H\u00e4ndel-Festspiele G\u00f6ttingen, kolebki odrodzenia h\u00e4ndlowskiego, kt\u00f3re dotar\u0142o na Wyspy Brytyjskie dopiero w latach 50. ubieg\u0142ego wieku.
\n<\/span><\/p>\n

Do wskrzeszenia by jednak nie dosz\u0142o, gdyby Hagen nie dostosowa\u0142 spu\u015bcizny operowej H\u00e4ndla<\/span> do wra\u017cliwo\u015bci s\u0142uchaczy chowanych od pokole\u0144 na dzie\u0142ach Wagnera. Poci\u0105\u0142 partytury swego idola na kawa\u0142ki, przearan\u017cowa\u0142 je na wielk\u0105 orkiestr\u0119, „ozdobi\u0142” recytatywy wstawkami instrumentalnymi, usun\u0105\u0142 repetycje z arii da capo<\/em>, partie przeznaczone dla kastrat\u00f3w przetransponowa\u0142 oktaw\u0119 w d\u00f3\u0142 i powierzy\u0142 niskim g\u0142osom m\u0119skim. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej w teatrach niemieckich wznowiono dziewi\u0119tna\u015bcie oper H\u00e4ndla, z czego a\u017c dziewi\u0119\u0107 w Getyndze (m.in. Radamisto, Ottone <\/em>i Giulio Cesare<\/em>). W latach 1943-53 – z dwuletni\u0105 przerw\u0105 wywo\u0142an\u0105 konfliktem z w\u0142adzami nazistowskimi – kierownictwo muzyczne H\u00e4ndel-Festspiele G\u00f6ttingen sprawowa\u0142 dyrygent Fritz Lehmann, \u017carliwy or\u0119downik muzyki dawnej i za\u0142o\u017cyciel Berliner Mottetenchor. Od 1981 Festiwalem rz\u0105dz\u0105 brytyjscy aposto\u0142owie wykonawstwa historycznego: kolejno John Eliot Gardiner, Nicholas McGegan, a od 2011 – Laurence Cummings wesp\u00f3\u0142 z dyrektorem generalnym Tobiasem Wolffem.
\n<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Erica Eloff, tytu\u0142owy Rodrigo w spektaklu w Deutsches Theater. Fot. Alciro Theodoro da Silva<\/p>\n

W tym sezonie nadarzy\u0142a mi si\u0119 okazja d\u0142u\u017cszego wypadu do Getyngi, postanowi\u0142am zatem wykorzysta\u0107 j\u0105 do cna i odwiedzi\u0107 H\u00e4ndel-Festspiele<\/span>. Niestety, nie dotar\u0142am na znakomity pono\u0107 koncert z oratorium Saul <\/em>w wykonaniu solist\u00f3w, Ch\u00f3ru NDR i FestspielOrchester pod kierunkiem Cummingsa. Stawi\u0142am si\u0119 jednak na posterunku trzy dni p\u00f3\u017aniej, na przes\u0142uchaniach towarzysz\u0105cego Festiwalowi konkursu, w kt\u00f3rym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 zaledwie pi\u0119\u0107 zespo\u0142\u00f3w z Niemiec, Holandii i Szwajcarii. Za to wszystkie znakomite, wi\u0119c tym trudniej z\u017cyma\u0107 si\u0119 na werdykt jury, w kt\u00f3rym zasiedli m. in. skrzypaczka barokowa Anne R\u00f6hrig, flecista Maurice Steger i kontratenor Kai Wessel. Moje sympatie le\u017ca\u0142y po stronie holenderskiego ansamblu Dialogo Antico, kt\u00f3rego atutem by\u0142 nie tylko \u015bwietnie u\u0142o\u017cony program (utwory wokalno-instrumentalne H\u00e4ndla, Stradelli, Alessandra Scarlattiego, Bononciniego i Arvo P\u00e4rta), ale te\u017c dojrza\u0142e i skupione interpretacje kontratenora Toshiharu Nakajimy. Ostatecznie zwyci\u0119\u017cy\u0142 Ensemble Caladrius z Niemiec, z charyzmatyczn\u0105 flecistk\u0105 Sophi\u0105 Schambeck, kt\u00f3ra popisa\u0142a si\u0119 niew\u0105tpliw\u0105 wirtuozeri\u0105 w znacznie przyst\u0119pniejszym repertuarze. Szkoda jednak, \u017ce wszystkie trzy nagrody – g\u0142\u00f3wn\u0105, wydawnictwa B\u00e4renreiter za najlepsze wykonanie urtekstu, oraz nagrod\u0119 publiczno\u015bci – zgarn\u0105\u0142 jeden zesp\u00f3\u0142. Pozosta\u0142ym finalistom nale\u017ca\u0142y si\u0119 cho\u0107by nagrody pocieszenia.
\n<\/span><\/p>\n

Pozosta\u0142e wydarzenia Festiwalu zogniskowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 dorocznej premiery operowej w Deutsches Theater, neorenesansowym gmachu z 1890 roku, kt\u00f3ry w po\u0142owie ubieg\u0142ego stulecia przekszta\u0142cono ostatecznie w teatr dramatyczny. Od tamtej pory budynek rozbrzmiewa muzyk\u0105 tylko raz w roku, w\u0142a\u015bnie przy okazji H\u00e4ndel-Festspiele<\/span>. W tym sezonie przypad\u0142a kolej na Rodriga<\/em>, pierwsz\u0105 w\u0142osk\u0105 oper\u0119 H\u00e4ndla<\/span>, lu\u017ano nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do historii Roderyka, ostatniego kr\u00f3la Wizygot\u00f3w, pokonanego przez Arab\u00f3w w bitwie pod Jerez de la Frontera. Lu\u017ano, bo prawdziwym tematem dzie\u0142a, kt\u00f3re pierwotnie nosi\u0142o tytu\u0142 Vincer se stesso \u00e8 la maggior vittoria<\/i>, <\/em>jest przemiana wewn\u0119trzna bohatera, kt\u00f3ry po kolejnej zdradzie ma\u0142\u017ce\u0144skiej dojrzewa i \u0142\u0105czy si\u0119 na powr\u00f3t z ukochan\u0105, cho\u0107 bezp\u0142odn\u0105 \u017con\u0105 Esilen\u0105. Po drodze jest wszystko, co powinno si\u0119 znale\u017a\u0107 w porz\u0105dnej operze barokowej – \u017c\u0105dza zemsty, nieoczekiwana wymiana partner\u00f3w i kilka trup\u00f3w. Ogromnym wsparciem dla inteligentnej i chwilami bardzo dowcipnej re\u017cyserii Waltera Sutcliffe’a – kt\u00f3ry uczyni\u0142 z Rodriga wsp\u00f3\u0142czesnego wata\u017ck\u0119, u\u017ceraj\u0105cego si\u0119 z typami spod ciemnej gwiazdy gdzie\u015b na rubie\u017cach cywilizacji zachodniej – okaza\u0142a si\u0119 scenografia Doroty Karolczak, doskonale rozwi\u0105zana przestrzennie i sugestywnie oddaj\u0105ca labirynt zakamark\u00f3w podupadaj\u0105cego pa\u0142acu. Ciekawostka: dekoracje powsta\u0142y w pracowniach Teatru Wielkiego w Poznaniu, kt\u00f3ry powinien czym pr\u0119dzej nawi\u0105za\u0107 bezpo\u015bredni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Karolczak – z korzy\u015bci\u0105 dla w\u0142asnych inscenizacji. Osobne brawa dla zespo\u0142u MaskenWerkstatt Schweiz, kt\u00f3ry tak sugestywnie ucharakteryzowa\u0142 odtw\u00f3rczyni\u0119 partii tytu\u0142owej Eric\u0119 Eloff, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 widowni by\u0142a \u015bwi\u0119cie przekonana, i\u017c ma do czynienia z kontratenorem.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Koncert galowy z udzia\u0142em Christophe’a Dumaux. Fot. Alciro Theodoro da Silva<\/p>\n

\u015awietna postaciowo Eloff nie do ko\u0144ca jednak sprosta\u0142a wymogom swej roli – znakomita we fragmentach lirycznych, zawiod\u0142a w ariach wymagaj\u0105cych i\u015bcie m\u0119skiej brawury i typowego dla sztuki kastrat\u00f3w wokalnego blasku. Z kolei Anna Dennis (Florinda), obdarzona pot\u0119\u017cnym, ciemnym w barwie sopranem, chwilami nadrabia\u0142a braki warsztatowe rozleg\u0142o\u015bci\u0105 wolumenu. Kompletnym nieporozumieniem by\u0142o obsadzenie partii Evanca kontratenorem. Russell Harcourt zmaga\u0142 si\u0119 z ni\u0105 dzielnie, lecz bez powodzenia – i nic dziwnego, bo to typowa rola en travesti<\/em>, przeznaczona dla ruchliwego i swobodnego w g\u00f3rze kobiecego sopranu. Z pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w obsady na szczeg\u00f3lne wyr\u00f3\u017cnienie zas\u0142u\u017cyli Fflur Wyn, fenomenalna technicznie i zniewalaj\u0105ca z\u0142ocist\u0105 barw\u0105 g\u0142osu Esilena, oraz znakomity aktorsko, \u015bpiewaj\u0105cy pewnym i klarownym tenorem Jorge Navarro Colorado (Giuliano). Niekwestionowanym bohaterem wieczoru – oraz kilku innych wydarze\u0144 festiwalowych – okaza\u0142a si\u0119 jednak FestspielOrchester pod dyrekcj\u0105 Laurence’a Cummings<\/span>a. Kolejny dow\u00f3d, ile mog\u0105 zdzia\u0142a\u0107 umiej\u0119tno\u015bci, rzetelna wiedza i zapa\u0142 w po\u0142\u0105czeniu z pe\u0142nym zaufaniem do kapelmistrza. W sk\u0142ad gety\u0144skiej Orkiestry Festiwalowej wchodz\u0105 cz\u0142onkowie Les Arts Florissants, Concerto K\u00f6ln, Complesso Barocco i innych zespo\u0142\u00f3w z pierwszej ligi. Cummings nabywa\u0142 do\u015bwiadcze\u0144 mi\u0119dzy innymi jako szef London Handel Orchestra i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel London Handel Players. Z ich muzykowania przebija czysta rado\u015b\u0107 gry i autentyczna, dojrza\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 do spu\u015bcizny patrona Festiwalu. <\/span><\/p>\n

Wszystkie te cechy zaja\u015bnia\u0142y jeszcze pe\u0142niejszym blaskiem na koncercie galowym w ko\u015bciele \u015bw. Jakuba – z udzia\u0142em francuskiego kontratenora Christophe’a Dumaux, kt\u00f3rego kariera toczy si\u0119 zgo\u0142a niespodziewanym trybem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyst\u0119puj\u0105cych na scenach operowych falsecist\u00f3w to gwiazdy kilku sezon\u00f3w, \u015bpiewacy obdarzeni g\u0142osami urodziwymi, lecz niezbyt bogatymi w alikwoty, szybko blakn\u0105cymi na tle pe\u0142niejszych, dobrze prowadzonych g\u0142os\u00f3w kobiecych. Tymczasem Dumaux dojrzewa jak wino. Umiej\u0119tnie przechodzi z rejestru w rejestr, w dole brzmi\u0105c jak rasowy haute<\/em>–contre<\/em><\/span>, <\/em>w g\u00f3rze l\u015bni\u0105c blaskiem sopranu dramatycznego. Znakomicie operuje technik\u0105 m<\/em>essa di voce<\/em><\/span>, zdobi arie stylowo i ze smakiem, fenomenalnie buduje napi\u0119cie w ariach da capo<\/em>. Jego „Ah, stigie larve” zostanie mi w pami\u0119ci jako niedo\u015bcigniony wzorzec H\u00e4ndl<\/span>owskiej sceny szale\u0144stwa, jego „Pompe vane di morte” przekona\u0142o mnie ostatecznie o wielko\u015bci Rodelindy<\/em>. Dumaux po\u017cegna\u0142 si\u0119 z publiczno\u015bci\u0105 jednym tylko bisem: „Cor ingrato” z Rinalda<\/em>. Od dawna nie wychodzi\u0142am z koncertu w tak g\u0142\u0119bokim poczuciu niedosytu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Franziska Fleischanderl i jej salterio. <\/em>Fot. Alciro Theodoro da Silva<\/p>\n

Pozosta\u0142e wydarzenia Festiwalu nie mia\u0142y takiego ci\u0119\u017caru gatunkowego, co nie oznacza, \u017ce zawiod\u0142y czyjekolwiek oczekiwania. Recital flecistki Dorothee Oberlinger z Cummingsem przy klawesynie powinien s\u0142u\u017cy\u0107 przyk\u0142adem, jak u\u0142o\u017cy\u0107 wirtuozowski program muzyki barokowej z my\u015bl\u0105 o mniej wyrobionym odbiorcy. Wyst\u0119p zespo\u0142u Seconda Prat!ca, kt\u00f3ry postanowi\u0142 przedstawi\u0107 muzyczny portret Almiry, bohaterki pierwszej opery H\u00e4ndl<\/span>a – porwa\u0142 s\u0142uchaczy zmys\u0142owym pi\u0119knem iberyjskiej muzyki wokalnej. Soli\u015bci oraz Coro e Orchestra Ghisleri pod batut\u0105 Giulia Prandiego nadrabiali niedostatki warsztatu takim zapa\u0142em, \u017ce ich wykonanie H\u00e4ndl<\/span>owskiego Dixit Dominus <\/em>bez namys\u0142u nagrodzili\u015bmy gromkimi brawami. Nie zawahali\u015bmy si\u0119 wsta\u0107 przed \u015bwitem, \u017ceby zd\u0105\u017cy\u0107 na koncert o pi\u0105tej rano i us\u0142ysze\u0107, jak Franziska Fleischanderl wita s\u0142o\u0144ce delikatnym d\u017awi\u0119kiem salterio <\/em>oraz opowie\u015bciami o swym niezwyk\u0142ym instrumencie.<\/p>\n

W przysz\u0142ym roku H\u00e4ndel-Festspiele G\u00f6ttingen<\/span> obchodzi jubileusz stulecia. Historia zatoczy ko\u0142o – organizatorzy planuj\u0105 now\u0105 inscenizacj\u0119 Rodelindy<\/em>, od kt\u00f3rej si\u0119 wszystko zacz\u0119\u0142o. Ciekawe, czy kiedy\u015b wpadn\u0105 na pomys\u0142, \u017ceby zrekonstruowa\u0107 spektakl w kszta\u0142cie obmy\u015blonym przez Oskara Hagena. Kt\u00f3ry po\u0142ama\u0142 H\u00e4ndl<\/span>owi \u017cebra, nabi\u0142 mu mn\u00f3stwo siniak\u00f3w, ale wskrzesi\u0142 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 na dobre. Z po\u017cytkiem dla ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zabiegi reanimacyjne ko\u0144cz\u0105 si\u0119 nieraz solidnym poturbowaniem pacjenta. P\u0119ka mostek, trzaskaj\u0105 \u017cebra, krew leje si\u0119 do op\u0142ucnej – strach wylicza\u0107, a jednak nikt nie w\u0105tpi, \u017ce lepsza nieudolna resuscytacja ni\u017c \u017cadna. Gdyby nie pasja muzyczna pewnego docenta Uniwersytetu w Getyndze, by\u0107 mo\u017ce opery H\u00e4ndla nigdy nie wysz\u0142yby z mrok\u00f3w zapomnienia. Oskar Hagen, historyk sztuki i … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-3904","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3904"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3924,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3904\/revisions\/3924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}