{"id":3993,"date":"2019-07-02T01:25:21","date_gmt":"2019-07-01T23:25:21","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=3993"},"modified":"2019-07-02T01:48:37","modified_gmt":"2019-07-01T23:48:37","slug":"z-walkiria-u-szkockich-gorali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=3993","title":{"rendered":"Z Walkiri\u0105 u szkockich g\u00f3rali"},"content":{"rendered":"

W czerwcu 1869 roku Cosima urodzi\u0142a Siegfrieda, trzecie ju\u017c dziecko z nie\u015blubnego zwi\u0105zku z Wagnerem, i wystosowa\u0142a b\u0142agalny list do swego m\u0119\u017ca, po raz kolejny prosz\u0105c go o rozw\u00f3d. Hans von B\u00fclow wreszcie uleg\u0142: „Zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 skarb swego serca i umys\u0142u istocie wy\u017cszej. Nie mam zamiaru ci\u0119 za to pot\u0119pia\u0107”. Nast\u0105pi\u0142 bodaj najszcz\u0119\u015bliwszy czas w \u017cyciu wieloletnich kochank\u00f3w. Proces rozwodowy zako\u0144czy\u0142 si\u0119 w lipcu 1870, miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej Cosima i Ryszard wzi\u0119li \u015blub. Wkr\u00f3tce potem kompozytor postanowi\u0142 zrobi\u0107 swojej \u017conie niespodziank\u0119: zasiad\u0142 do pisania utworu, kt\u00f3ry rankiem 25 grudnia, nazajutrz po urodzinach Cosimy, obudzi\u0142 j\u0105 ze snu w willi Tribschen pod Lucern\u0105. Zgromadzeni na schodach muzycy Tonhalle-Orchester Z\u00fcrich – w liczbie trzynastu – zagrali poemat symfoniczny pod d\u0142uga\u015bnym tytu\u0142em Tribschener<\/em> Idyll mit Fidi-Vogelgesang und Orange-Sonnenaufgang, als Symphonischer Geburtstagsgruss. Seiner Cosima dargebracht von Ihrem Richard<\/i>, <\/em>znany dzi\u015b jako Idylla Zygfryda<\/em>. Wagner z pocz\u0105tku nie mia\u0142 zamiaru go publikowa\u0107: pod presj\u0105 okoliczno\u015bci finansowych wyda\u0142 go jednak u Schotta, zwi\u0119kszaj\u0105c sk\u0142ad do 35 instrument\u00f3w.<\/p>\n

Idylla Zygfryda <\/em>wesz\u0142a do repertuaru koncertowego jako jedyny autorski utw\u00f3r Wagnera na orkiestr\u0119 kameraln\u0105. P\u00f3\u017aniejsze aran\u017cacje – opracowywane mi\u0119dzy innymi przez dyrygenta Feliksa Mottla i kompozytora Hansa Wernera Henzego – ogranicza\u0142y si\u0119 zwykle do kr\u00f3tszych fragment\u00f3w instrumentalnych jego oper b\u0105d\u017a orkiestrowych uj\u0119\u0107 Wesendonck Lieder<\/i>, przeznaczonych pierwotnie na g\u0142os z fortepianem. Kiedy dosz\u0142y mnie s\u0142uchy o inicjatywie szkockiego zespo\u0142u Mahler Players, kt\u00f3ry po ciep\u0142ym przyj\u0119ciu cyklu Mahler in Miniature <\/em>(mi\u0119dzy innymi z kameraln\u0105 wersj\u0105\u00a0Das Lied von der Erde<\/em>) postanowi\u0142 zabra\u0107 si\u0119 za Wagnera, najpierw pukn\u0119\u0142am si\u0119 w g\u0142ow\u0119, potem wys\u0142ucha\u0142am w sieci kilku ich wcze\u015bniejszych nagra\u0144 i wtedy ju\u017c bez namys\u0142u wybra\u0142am si\u0119 w szalon\u0105 podr\u00f3\u017c do Inverness: na koncert, w kt\u00f3rym dyrygent i za\u0142o\u017cyciel ansamblu Tomas Leakey zestawi\u0142 Verkl\u00e4rte Nacht <\/i>Sch\u00f6nberga z I aktem Wagnerowskiej Walkirii<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Mahler Players w tegorocznym, „wagnerowskim” sk\u0142adzie. Fot. z archiwum zespo\u0142u.<\/p>\n

Wczesny utw\u00f3r Sch\u00f6nberga, skomponowany pierwotnie na sekstet smyczkowy, dzi\u015b rozbrzmiewa najcz\u0119\u015bciej w autorskiej, zrewidowanej wersji z 1943 roku na orkiestr\u0119 smyczkow\u0105. W wykonaniu przez Mahler Players nie by\u0142oby zatem nic szczeg\u00f3lnego, gdyby Leakey nie powi\u0105za\u0142 Sch\u00f6nbergowskiej inspiracji wierszem Richarda Dehmela – opisuj\u0105cym w\u0119dr\u00f3wk\u0119 dwojga kochank\u00f3w przez ciemny las, podczas kt\u00f3rej kobieta zdradza swojemu oblubie\u0144cowi, \u017ce jest w ci\u0105\u017cy z kim\u015b innym – z r\u00f3wnie mroczn\u0105 narracj\u0105 Walkirii<\/em>, gdzie przybywaj\u0105cy z le\u015bnych ost\u0119p\u00f3w Zygmunt wst\u0119puje w kazirodczy zwi\u0105zek z bli\u017aniacz\u0105 siostr\u0105 Zyglind\u0105 i p\u0142odzi z ni\u0105 Zygfryda, nieska\u017conego z\u0142em herosa, kt\u00f3ry odmieni los bog\u00f3w. Dyrygent zafundowa\u0142 s\u0142uchaczom kilka s\u0142\u00f3w wprowadzenia przed koncertem i w drugiej cz\u0119\u015bci g\u0142adko przeszed\u0142 od zmys\u0142owej i czu\u0142ej interpretacji Verkl\u00e4rte Nacht <\/i>do burzliwego pocz\u0105tku Wagnerowskiego dramatu – w mistrzowskiej aran\u017cacji Matthew Kinga i Petera Longwortha, kt\u00f3rzy jakim\u015b tajemnym sposobem nie umniejszyli si\u0142y wyrazu tej pot\u0119\u017cnej partytury, mimo zredukowania pierwotnego sk\u0142adu o niemal trzy czwarte. Co jeszcze bardziej godne uwagi, soli\u015bci (Peter Wedd w partii Zygmunta, Claire Rutter jako Zyglinda i kojarzony ze zgo\u0142a innym repertuarem aktor-performer Iestyn Edwards w roli Hundinga), nie sprawiali wra\u017cenia skr\u0119powanych kameralnym uj\u0119ciem Walkirii – <\/em>\u015bpiewali pe\u0142nymi g\u0142osami, w pe\u0142ni zaanga\u017cowani w swoje postaci, ani przez chwil\u0119 nie daj\u0105c s\u0142uchaczom powod\u00f3w do przypuszcze\u0144, \u017ce bior\u0105 udzia\u0142 w jakim\u015b dziwnym i nie do ko\u0144ca uzasadnionym przedsi\u0119wzi\u0119ciu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Po koncercie w Inverness. W pierwszym rz\u0119dzie od lewej Peter Wedd, Iestyn Edwards i Claire Rutter. Fot. z archiwum zespo\u0142u.<\/p>\n

W istocie byli do niego wi\u0119cej ni\u017c przekonani. Tomas Leakey i jego instrumentali\u015bci od pocz\u0105tku istnienia zespo\u0142u – za\u0142o\u017conego w 2013 roku – kontynuuj\u0105 wspania\u0142\u0105 tradycj\u0119 muzycznej pracy u podstaw. Mieszka\u0144c\u00f3w szkockich Highlands, jednego z najs\u0142abiej zaludnionych region\u00f3w Europy, wprowadzaj\u0105 w \u015bwiat klasyki bez \u017cadnej taryfy ulgowej, z miejsca si\u0119gaj\u0105c po arcydzie\u0142a z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki, anga\u017cuj\u0105c solist\u00f3w odnosz\u0105cych sukcesy w najlepszych teatrach operowych, samemu przygotowuj\u0105c si\u0119 do dzie\u0142a \u017cmudnie, wnikliwie i z rewelacyjnym skutkiem artystycznym. I dostaj\u0105 w zamian sowit\u0105 nagrod\u0119: neogotycka katedra w Inverness by\u0142a wype\u0142niona po brzegi, wyst\u0119p przyj\u0119to okrzykami zachwytu i d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 owacj\u0105 na stoj\u0105co. Z r\u00f3wnie gor\u0105c\u0105 reakcj\u0105 arty\u015bci spotkali si\u0119 poprzedniego dnia w ko\u015bciele St. Giles w Elgin i nazajutrz w Macphail Centre w Ullapool – licz\u0105cym nieco ponad tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w porcie rybackim, kt\u00f3ry w\u015br\u00f3d innych wydarze\u0144 kulturalnych go\u015bci te\u017c coroczny trzydniowy festiwal ksi\u0105\u017cki. W minionych sezonach Mahler Players zapuszczali si\u0119 w jeszcze mniej dost\u0119pne zak\u0105tki p\u00f3\u0142nocnej Szkocji – z muzyk\u0105 swojego patrona, z kameraln\u0105 wersj\u0105 Symfonii z Nowego \u015awiata <\/em>Dworzaka, z fragmentami orkiestrowymi Parsifala<\/em>. W przysz\u0142ych latach planuj\u0105 mi\u0119dzy innymi koncerty z III aktem Zygfryda<\/em>, II aktem Tristana i Izoldy<\/em> oraz zam\u00f3wion\u0105 u Matthew Kinga symfoni\u0105 na tematy z p\u00f3\u017anych szkic\u00f3w Wagnera. Bez wi\u0119kszego trudu znajduj\u0105 partner\u00f3w i sponsor\u00f3w swoich projekt\u00f3w, po sze\u015bciu latach dzia\u0142alno\u015bci nie w\u0105tpi\u0105, \u017ce ich inicjatywy spotkaj\u0105 si\u0119 z entuzjazmem niesytej dozna\u0144 publiczno\u015bci.<\/p>\n

T\u0119 kr\u00f3tk\u0105 relacj\u0119 dedykuj\u0119 organizatorom naszego \u017cycia muzycznego, kt\u00f3rzy uparcie trzymaj\u0105 si\u0119 tezy, \u017ce jedynym sposobem na popularyzacj\u0119 tej dziedziny sztuki jest organizowanie gal operetkowych, turniej\u00f3w tenor\u00f3w oraz superprodukcji z telebimami i stadionowym nag\u0142o\u015bnieniem. Koneserom za\u015b proponuj\u0105 w lecie festiwale z udzia\u0142em artyst\u00f3w zagranicznych, kt\u00f3rzy za sowit\u0105 op\u0142at\u0105 zgodz\u0105 si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 z presti\u017cowej trasy okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105 przez Polsk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W czerwcu 1869 roku Cosima urodzi\u0142a Siegfrieda, trzecie ju\u017c dziecko z nie\u015blubnego zwi\u0105zku z Wagnerem, i wystosowa\u0142a b\u0142agalny list do swego m\u0119\u017ca, po raz kolejny prosz\u0105c go o rozw\u00f3d. Hans von B\u00fclow wreszcie uleg\u0142: „Zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 skarb swego serca i umys\u0142u istocie wy\u017cszej. Nie mam zamiaru ci\u0119 za to pot\u0119pia\u0107”. Nast\u0105pi\u0142 bodaj najszcz\u0119\u015bliwszy czas … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-3993","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3993"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4008,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3993\/revisions\/4008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}