{"id":4341,"date":"2019-10-27T20:39:56","date_gmt":"2019-10-27T19:39:56","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4341"},"modified":"2019-10-27T20:39:56","modified_gmt":"2019-10-27T19:39:56","slug":"zmierzch-bogow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4341","title":{"rendered":"Zmierzch bog\u00f3w"},"content":{"rendered":"

I ju\u017c ostatni z tekst\u00f3w, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w najnowszym numerze „Ruchu Muzycznego”. Kolejny felieton z cyklu „Uchem pisane” – w sprawie budz\u0105cej wci\u0105\u017c \u017cywe emocje, cho\u0107 moim zdaniem skierowane w z\u0142\u0105 stron\u0119. Smutna refleksja nad kultem gwiazd i celebryt\u00f3w, kt\u00f3ry wyrz\u0105dza niepowetowan\u0105 szkod\u0119 temu, co powinno najbardziej le\u017ce\u0107 nam na sercu – muzyce.<\/p>\n

***<\/p>\n

Dlaczego ludzie k\u0142ami\u0105? Jak pisa\u0142 Mycielski: \u201eU nas si\u0119 nigdy prawdy nie pisze, bo albo znajomi, albo \u00abnar\u00f3d\u00bb, albo pan B\u00f3g czy inny Stalin si\u0119 obrazi\u201d. Ludzie k\u0142ami\u0105 ze strachu przed cierpieniem. Odwaga prowadzi do wykluczenia z grupy, a ostracyzm pobudza w m\u00f3zgu te same o\u015brodki, kt\u00f3re uaktywniaj\u0105 si\u0119 podczas tortur. Wykluczenie boli, lepiej wi\u0119c p\u00f3j\u015b\u0107 za stadem, co cz\u0119sto oznacza konieczno\u015b\u0107 k\u0142amstwa.<\/p>\n

Boli te\u017c jednak sumienie, dlatego cz\u0119\u015b\u0107 stada \u2013 zamiast k\u0142ama\u0107 w \u017cywe oczy \u2013 wybiera drog\u0119 unikania prawdy, uto\u017csamian\u0105 z dojrza\u0142o\u015bci\u0105 emocjonaln\u0105. Jedni nie zabieraj\u0105 g\u0142osu. Drudzy uciekaj\u0105 si\u0119 do bia\u0142ych k\u0142amstw, czyli zamiast napisa\u0107, \u017ce dyrygent poprowadzi\u0142 Brucknera z wdzi\u0119kiem nogi od sto\u0142u, przekonuj\u0105, \u017ce mieli do czynienia z interpretacj\u0105 niecodzienn\u0105 i potraktowali j\u0105 jako pouczaj\u0105c\u0105 nowo\u015b\u0107. Jeszcze inni migaj\u0105 si\u0119 od rozstrzygni\u0119\u0107 \u2013 w my\u015bl opacznie rozumianej zasady audiatur et altera pars<\/em>, kt\u00f3rej celem jest wydanie wyroku po wys\u0142uchaniu argument\u00f3w obu stron, nie za\u015b zr\u00f3wnanie kata z ofiar\u0105. Wszystkie te strategie s\u0142u\u017c\u0105 jednemu celowi: zosta\u0107 w grupie, najlepiej w tej, kt\u00f3ra wygra, co przysporzy nam dodatkowych korzy\u015bci.<\/p>\n

Rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczna zmienia si\u0119 w zastraszaj\u0105cym tempie, trzeba wi\u0119c rozwin\u0105\u0107 arsena\u0142 taktyk mijania si\u0119 z prawd\u0105. Ostatnio karier\u0119 robi nag\u0142a zmiana tematu, pokrewna sofizmatowi \u201ea u was Murzyn\u00f3w bij\u0105!\u201d. Zamiast zdyskredytowa\u0107 cz\u0142owieka b\u0105d\u017a ide\u0119 \u2013 albo na odwr\u00f3t, stan\u0105\u0107 w ich obronie \u2013 kieruje si\u0119 spraw\u0119 na inne tory, najlepiej w my\u015bl regu\u0142 poprawno\u015bci politycznej, \u017ceby zwi\u0119kszy\u0107 szanse konsolidacji stada. Podczas niedawnej kampanii wyborczej kto\u015b wymy\u015bli\u0142 has\u0142o, kto inny je podchwyci\u0142 i nam\u00f3wi\u0142 celebryt\u00f3w, \u017ceby je upowszechni\u0107 w spotach reklamowych. Wysz\u0142o gorzej ni\u017c \u017ale. Kilku publicyst\u00f3w obwini\u0142o uczestnik\u00f3w przedsi\u0119wzi\u0119cia o stygmatyzowanie wykluczonej grupy spo\u0142ecznej i brak wra\u017cliwo\u015bci na cierpienie. Zaatakowani zrewan\u017cowali si\u0119 oskar\u017ceniem o sprowadzenie kwestii do absurdu i brak poczucia humoru. Niezb\u0119dna okaza\u0142a si\u0119 interwencja rzecznika praw obywatelskich. Nikt nikogo nie przekona\u0142. Wykluczeni nie poczuli si\u0119 ani troch\u0119 mniej wykluczeni. A przecie\u017c wystarczy\u0142o powiedzie\u0107 prawd\u0119: \u017ce has\u0142o by\u0142o infantylne, inicjatywa nieprzemy\u015blana, a puszczeni samopas celebryci dali popis nieporadno\u015bci w s\u0142usznej sk\u0105din\u0105d sprawie.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. Associated Press<\/p>\n

Podobne refleksje nasz\u0142y mnie przy okazji afery wok\u00f3\u0142 Pl\u00e1cida Dominga, przeciwko kt\u00f3remu kilkadziesi\u0105t kobiet wysun\u0119\u0142o oskar\u017cenia o molestowanie seksualne. Zarzuty nie s\u0105 anonimowe: po prostu na czas gromadzenia materia\u0142u utajniono to\u017csamo\u015b\u0107 domniemanych poszkodowanych. Przera\u017ca ich liczba, wzbudza w\u0105tpliwo\u015bci fakt, \u017ce do lwiej cz\u0119\u015bci incydent\u00f3w mia\u0142o doj\u015b\u0107 prawie trzydzie\u015bci lat temu. Jeszcze wi\u0119kszy niepok\u00f3j wzbudza pochopno\u015b\u0107 w ferowaniu wyrok\u00f3w, zar\u00f3wno na korzy\u015b\u0107, jak i niekorzy\u015b\u0107 artysty. Dochodzenia w sprawach o molestowanie ci\u0105gn\u0105 si\u0119 nieraz latami, a regu\u0142a audiatur et altera pars <\/em>tym bardziej znajduje zastosowanie, kiedy nie uwzgl\u0119dnia jej przepis proceduralny. Argument, \u017ce sprawy si\u0119 przedawni\u0142y, jako\u015b do mnie nie trafia: ruch #MeToo dopu\u015bci\u0142 do g\u0142osu tysi\u0105ce zepchni\u0119tych na margines ofiar przemocy seksualnej. Z drugiej jednak strony, ruszy\u0142 jak lawina, wyprzedzaj\u0105c rozwi\u0105zania systemowe, lekcewa\u017c\u0105c odczucia poszkodowanych, a przede wszystkim szermuj\u0105c oskar\u017ceniami z pogwa\u0142ceniem zasady domniemania niewinno\u015bci. W my\u015bl niedopuszczalnej w pa\u0144stwie prawa przes\u0142anki, jakoby cel u\u015bwi\u0119ca\u0142 \u015brodki.<\/p>\n

Zdezorientowany Domingo zastosowa\u0142 jeszcze inn\u0105 strategi\u0119 obronn\u0105, kt\u00f3r\u0105 nazw\u0119 roboczo wypieraniem prawdy. W skr\u00f3cie: przyzna\u0142, \u017ce bywa namolny, ale nie widzi w tym niczego zdro\u017cnego. W \u015brodowisku zawrza\u0142o. Kilka instytucji muzycznych zerwa\u0142o kontrakty, w sukurs arty\u015bcie przysz\u0142y inne, z kt\u00f3rymi \u017caden przytomny muzyk umowy by dzi\u015b nie podpisa\u0142. Przeciwnicy nie kryli satysfakcji, tworz\u0105c w mediach obraz \u015blini\u0105cego si\u0119 z podniecenia gwa\u0142ciciela. Wielbicielki wpad\u0142y w histeri\u0119, deklaruj\u0105c \u015bpiewakowi mi\u0142o\u015b\u0107 do grobowej deski i ch\u0119\u0107 padni\u0119cia ofiar\u0105 jego ko\u0144skich zalot\u00f3w. Kiedy napi\u0119cie si\u0119gn\u0119\u0142o zenitu, a mnie zacz\u0119\u0142y ko\u0142ata\u0107 si\u0119 po g\u0142owie s\u0142owa niepoprawnej politycznie piosenki o pla\u017cy dla niechcianych dziewcz\u0105t, nast\u0105pi\u0142o trz\u0119sienie ziemi. Zapad\u0142a decyzja o zako\u0144czeniu wsp\u00f3\u0142pracy \u015bpiewaka z Metropolitan Opera.<\/p>\n

Na placu boju zosta\u0142o kilka innych teatr\u00f3w, ale w wymiarze symbolicznym oznacza to koniec kariery Dominga. Ludzie opery \u2013 bezradni w starciu z jego narcyzmem \u2013 postanowili zmusi\u0107 go do odej\u015bcia sposobem, kt\u00f3ry zminimalizuje ryzyko wykluczenia ze stada. Nie odwa\u017cyli si\u0119 powiedzie\u0107 prawdy. A prawda jest taka, \u017ce Domingo powinien by\u0142 ju\u017c dawno usun\u0105\u0107 si\u0119 w cie\u0144. Jego decyzja o zmianie fachu wokalnego by\u0142a umotywowana nieodwracaln\u0105 deterioracj\u0105 g\u0142osu, nie za\u015b predyspozycj\u0105 do r\u00f3l barytonowych. Jako dyrygent wykazywa\u0142 si\u0119 \u017cenuj\u0105c\u0105 nieporadno\u015bci\u0105. Nadu\u017cywa\u0142 pozycji w operowym establishmencie. Gwiazda Dominga przygas\u0142a ju\u017c kilkana\u015bcie lat temu. Przemilczenie tej prawdy mo\u017ce przed\u0142u\u017cy\u0107 agoni\u0119 zmursza\u0142ego modelu zarz\u0105dzania oper\u0105, w kt\u00f3rym kult celebryt\u00f3w ceni si\u0119 ponad wiedz\u0119, talent i muzykalno\u015b\u0107. Przesta\u0144cie k\u0142ama\u0107. B\u00f3g w\u0142a\u015bnie upad\u0142, a znajomi i tak si\u0119 kiedy\u015b za co\u015b obra\u017c\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

I ju\u017c ostatni z tekst\u00f3w, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w najnowszym numerze „Ruchu Muzycznego”. Kolejny felieton z cyklu „Uchem pisane” – w sprawie budz\u0105cej wci\u0105\u017c \u017cywe emocje, cho\u0107 moim zdaniem skierowane w z\u0142\u0105 stron\u0119. Smutna refleksja nad kultem gwiazd i celebryt\u00f3w, kt\u00f3ry wyrz\u0105dza niepowetowan\u0105 szkod\u0119 temu, co powinno najbardziej le\u017ce\u0107 nam na sercu – muzyce. *** … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4341","6":"format-standard","7":"category-miscellanea","8":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4341"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4343,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4341\/revisions\/4343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}