{"id":4366,"date":"2019-11-13T00:40:02","date_gmt":"2019-11-12T23:40:02","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4366"},"modified":"2019-11-17T21:42:04","modified_gmt":"2019-11-17T20:42:04","slug":"zakochana-bestia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4366","title":{"rendered":"Zakochana bestia"},"content":{"rendered":"<p>Odk\u0105d Niemcy zacz\u0119\u0142y przegrywa\u0107 wojn\u0119, bombowce RAF-u i Si\u0142 Powietrznych Armii Stan\u00f3w Zjednoczonych zintensyfikowa\u0142y naloty na p\u00f3\u0142milionowy Hanower w Dolnej Saksonii \u2013 wa\u017cny w\u0119ze\u0142 kolejowy oraz siedzib\u0119 sp\u00f3\u0142ek Continental AG, Hanomag i AFA, produkuj\u0105cych ogumienie do sprz\u0119tu wojskowego, g\u0105sienicowe transportery opancerzone i akumulatory do okr\u0119t\u00f3w podwodnych. W blisko dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu atakach powietrznych alianci spu\u015bcili na miasto tysi\u0105c pot\u0119\u017cnych min przystosowanych do zrzutu ze spadochronem, trzydzie\u015bci cztery tysi\u0105ce bomb lotniczych i prawie milion bomb zapalaj\u0105cych. Ostatni nalot odby\u0142 si\u0119 w marcu 1945 roku. Historyczne centrum praktycznie przesta\u0142o istnie\u0107. Po wojnie z Hanoweru usuni\u0119to osiem milion\u00f3w metr\u00f3w sze\u015bciennych gruzu. Podobnie jak w wielu innych zniszczonych miastach niemieckich, zaniechano pieczo\u0142owitej odbudowy star\u00f3wki, tworz\u0105c w zamian \u201eameryka\u0144sk\u0105\u201d z ducha metropoli\u0119, poprzecinan\u0105 ulicami przelotowymi, przy kt\u00f3rych rekonstruowano pojedyncze gmachy o historycznym znaczeniu, zatopione w morzu nowej, modernistycznej zabudowy.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 klasycystyczny budynek Staatstheater Hannover, wzniesiony w po\u0142owie XIX wieku wed\u0142ug projektu Georga Ludwiga Friedricha Lavesa, jednego z najwybitniejszych architekt\u00f3w dworu hanowerskiego. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 opery zainaugurowano w 1852 roku przedstawieniem <em>Wesela Figara<\/em>. W roku 1918 gmach przeszed\u0142 w r\u0119ce rz\u0105du pruskiego. Sp\u0142on\u0105\u0142 do fundament\u00f3w 26 lipca 1943 roku, podczas zmasowanego nalotu aliant\u00f3w na centrum Hanoweru. Po wojnie zosta\u0142 zrekonstruowany pod nadzorem hamburskiego architekta Wernera Kallmorgena i otwarty w 1950 roku. Kolejnej przebudowy \u2013 przede wszystkim widowni i obszernego foyer \u2013 dokona\u0142 Dieter Oesterlen, w po\u0142owie lat 80. ubieg\u0142ego wieku. Za imponuj\u0105cym frontonem budowli kryje si\u0119 teraz proste i eleganckie, cho\u0107 ca\u0142kiem bezosobowe wn\u0119trze, kt\u00f3re ani nie zaburza odbioru spektakli, ani nic specjalnego nie wnosi do atmosfery przybytku sztuk teatralnych.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4367\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_2-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_2-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_2-1024x683.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Rachel Nicholls (Salome) i Kostas Smoriginas (Jokanaan). Fot. Clemens Heidrich<\/p>\n<p>Mia\u0142am poniek\u0105d szcz\u0119\u015bcie, \u017ce przy okazji pierwszej wizyty w Operze Hanowerskiej zetkn\u0119\u0142am si\u0119 z rzemios\u0142em m\u0142odego re\u017cysera Ingo Kerkhofa, nie za\u015b z kolejnym przyk\u0142adem Regieoper, kt\u00f3ra w niemieckich teatrach potrafi czasem przybra\u0107 i\u015bcie karykaturaln\u0105 posta\u0107. Kerkhof zadebiutowa\u0142 w Hanowerze dwa i p\u00f3\u0142 roku temu, inscenizacj\u0105 tego samego <em>Wesela Figara, <\/em>kt\u00f3re niegdy\u015b otworzy\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 Laves-Oper. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wystawi\u0142 tu Straussowsk\u0105 <em>Salome<\/em>, w scenografii Anne Neuser i kostiumach Inge Medert, z choreografi\u0105 Mathiasa Br\u00fchlmanna i \u015bwiat\u0142ami Elany Siberski. Spektakl, od strony muzycznej przygotowany przez Ivana Repu\u0161icia, \u015bwie\u017co upieczonego dyrektora artystycznego Opery, zebra\u0142 w\u00f3wczas do\u015b\u0107 ch\u0142odne recenzje \u2013 przede wszystkim z uwagi na statyczn\u0105 i nie w pe\u0142ni dopracowan\u0105 koncepcj\u0119 Kerkhofa.<\/p>\n<p>W tym sezonie <em>Salome <\/em>wr\u00f3ci\u0142a na scen\u0119 w od\u015bwie\u017conej obsadzie i pod batut\u0105 innego dyrygenta. Nie wiem, w jakim stopniu Kerkhof wyretuszowa\u0142 swoj\u0105 pierwotn\u0105 wizj\u0119 \u2013 przypuszczam, \u017ce w niewielkim, skoro i tym razem nie ustrzeg\u0142 si\u0119 kilku niekonsekwencji, s\u0142usznie wytkni\u0119tych przez krytyk\u0119 po premierze dzie\u0142a. Trzeba mu jednak przyzna\u0107, \u017ce stworzy\u0142 inscenizacj\u0119 r\u00f3wnie nieszkodliw\u0105, a zarazem zb\u0119dn\u0105, jak bezosobowy projekt wn\u0119trz Opery w uj\u0119ciu Oesterlena \u2013 neutraln\u0105 wobec materii muzycznej dzie\u0142a i niewnosz\u0105c\u0105 nic do historii wystawie\u0144 jednoakt\u00f3wki Straussa. W wywiadach podkre\u015bla\u0142 (jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzisiejszych re\u017cyser\u00f3w), \u017ce akcja opery dzieje si\u0119 wsz\u0119dzie i nigdzie, w czasie nieokre\u015blonym, a osi\u0105 narracji jest bunt tytu\u0142owej bohaterki przeciwko opresji patriarchatu. Nieokre\u015blono\u015b\u0107 czasu odda\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnym kostiumem, nieokre\u015blono\u015b\u0107 miejsca \u2013 minimalizmem dekoracji, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym atutem przedstawienia. Pa\u0142ac Heroda jest ca\u0142kiem pusty, zamkni\u0119ty w g\u0142\u0119bi sceny sznurkow\u0105 zas\u0142on\u0105, kt\u00f3ra dr\u017cy w b\u0142\u0119kitnym \u015bwietle jak nocny pejza\u017c w jaskrawym blasku ksi\u0119\u017cyca. Barier\u0119 odgradzaj\u0105c\u0105 Jokanaana od \u015bwiata zewn\u0119trznego symbolizuje metalowa, z\u0142oci\u015bcie pob\u0142yskuj\u0105ca kurtyna. Przestrze\u0144 jest czysta i teoretycznie daje szerokie pole do re\u017cyserskiego popisu. Niestety, Kerkhofowi uda\u0142o si\u0119 w miar\u0119 precyzyjnie zarysowa\u0107 tylko trzy postaci: rozkapryszon\u0105, okrutn\u0105, lecz prawdziwie zafascynowan\u0105 Jokanaanem Salome; za\u015blepionego sw\u0105 wiar\u0105 proroka, kt\u00f3ry z najwy\u017cszym trudem opiera si\u0119 zakusom ksi\u0119\u017cniczki; oraz groteskowego Heroda, wiedzionego nie tyle rozpasan\u0105 chuci\u0105, ile przemo\u017cn\u0105 \u017c\u0105dz\u0105 kontroli nad otoczeniem. Narraboth pope\u0142nia samob\u00f3jstwo jakby mimochodem, Herodiada wci\u0105\u017c mija si\u0119 na scenie z c\u00f3rk\u0105, pozosta\u0142e postaci k\u0142\u0119bi\u0105 si\u0119 w bez\u0142adnym t\u0142umie, przywodz\u0105cym na my\u015bl skojarzenia z mocno ju\u017c nietrze\u017awymi uczestnikami dogorywaj\u0105cego przyj\u0119cia karnawa\u0142owego. Salome ta\u0144czy taniec siedmiu zas\u0142on (sk\u0105din\u0105d porywaj\u0105co) w towarzystwie poprzebieranych w damskie fata\u0142aszki m\u0119\u017cczyzn. Wniesion\u0105 na tacy g\u0142ow\u0119 Jokanaana rozwija ze szmat niczym makabryczny znak ostrze\u017cenia od mafii. Dopiero w finale rozgrywa si\u0119 mro\u017c\u0105cy krew w \u017cy\u0142ach dramat \u2013 kiedy Salome w ekstazie przemawia do szcz\u0105tk\u00f3w proroka, smaruje si\u0119 jego krwi\u0105 i na koniec sk\u0142ada poca\u0142unek na ustach trupa, obserwowana ze zgroz\u0105 przez wszystkich zebranych. Na koniec jednak, zamiast pa\u015b\u0107 pod ciosami \u017co\u0142nierzy, powoli odchodzi w rozko\u0142ysan\u0105 noc w g\u0142\u0119bi sceny.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4368\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_4-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_4-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_4-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_4-1024x683.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Scena fina\u0142owa. Fot. Clemens Heidrich<\/p>\n<p>Mimo wymienionych dziwactw i nietrafionych pomys\u0142\u00f3w ogl\u0105da si\u0119 to nie\u017ale, s\u0142ucha za\u015b znakomicie, i to za spraw\u0105 nieomal wszystkich wykonawc\u00f3w. Rachel Nicholls, wyst\u0119puj\u0105ca go\u015bcinnie w partii Salome, stworzy\u0142a kreacj\u0119 pami\u0119tn\u0105 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem aktorskim, jak i wokalnym. Jej ch\u0142odny, chwilami wr\u0119cz nieludzki, a jednak zaskakuj\u0105co zmys\u0142owy sopran l\u015bni\u0142 jak n\u00f3\u017c w obr\u0119bie ca\u0142ej skali, od precyzyjnie uderzonego wysokiego H a\u017c po upiornie wyraziste, wy\u015bpiewane <em>pianissimo<\/em> Ges w dolnym rejestrze \u2013 d\u017awi\u0119k rozpaczliwie wyszczekiwany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 wykonawczy\u0144 tej morderczej partii. Odrobin\u0119 dr\u0119twy Kostas Smoriginas (Jokanaan) nadrobi\u0142 braki sceniczne pi\u0119knie zaokr\u0105glonym i bardzo dobrze postawionym barytonem. W posta\u0107 Heroda brawurowo wcieli\u0142 si\u0119 Robert K\u00fcnzli \u2013 tenor o klas\u0119 lepszy od obsadzanych zwykle w tej roli \u015bpiewak\u00f3w charakterystycznych, obdarzony g\u0142osem d\u017awi\u0119cznym, ze specyficzn\u0105 &#8222;blach\u0105\u201d w \u015brednicy, doskonale prowadzonym zar\u00f3wno w odcinkach legato, jak w szybszych przebiegach, wymagaj\u0105cych nieskazitelnej dykcji i przejrzystej artykulacji. Wielkie brawa dla Ruperta Charleswortha, \u017carliwego, m\u0142odzie\u0144czego w brzmieniu wykonawcy partii Narrabotha. Z pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w obsady na szczeg\u00f3lnie \u017cyczliw\u0105 wzmiank\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142a Nina van Essen (Pa\u017a), dysponuj\u0105ca idealnie skupionym, ciep\u0142ym i mi\u0119kkim mezzosopranem.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4369\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_6-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_6-200x300.jpg 200w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_6-768x1152.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Salome_c_Clemens_Heidrich_6-683x1024.jpg 683w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Salome z g\u0142ow\u0105 Jokanaana. Fot. Clemens Heidrich<\/p>\n<p>Przyznaj\u0119, \u017ce nie spodziewa\u0142am si\u0119 takiej feerii barw i tak klarownie rysowanych kontrast\u00f3w w grze miejscowej orkiestry, prowadzonej przez debiutuj\u0105cego w Hanowerze Stephana Ziliasa. M\u0142ody niemiecki dyrygent nieraz ju\u017c dowi\u00f3d\u0142, \u017ce jest rasowym zwierz\u0119ciem operowym. W przypadku <em>Salome <\/em>pracowa\u0142 z zespo\u0142em mniejszym ni\u017c przewidziany w partyturze przez kompozytora, a mimo to zdo\u0142a\u0142 wydoby\u0107 ze\u0144 pe\u0142ni\u0119 brzmienia, utrzyma\u0107 obsesyjny, nieub\u0142agany puls ca\u0142ej narracji i umiej\u0119tnie podkre\u015bli\u0107 najsmakowitsze detale, od lubie\u017cnego pasa\u017cu klarnetu we wst\u0119pie po z\u0142owieszczy pomruk kontrabas\u00f3w w scenie przygotowa\u0144 do egzekucji Jokanaana.<\/p>\n<p>W fina\u0142owym monologu Salome zastanawia si\u0119 przez chwil\u0119, czy gorycz w ustach po uca\u0142owaniu warg Jokanaana bierze si\u0119 ze smaku krwi. W zmys\u0142owej, a zarazem okrutnej interpretacji Ziliasa, pod kt\u00f3rego batut\u0105 wszyscy wznie\u015bli si\u0119 na szczyty swoich mo\u017cliwo\u015bci, od pocz\u0105tku da\u0142o si\u0119 odczu\u0107, jak gorzko smakuje mi\u0142o\u015b\u0107. I jak \u0142atwo przemieni\u0107 j\u0105 w \u015bmier\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odk\u0105d Niemcy zacz\u0119\u0142y przegrywa\u0107 wojn\u0119, bombowce RAF-u i Si\u0142 Powietrznych Armii Stan\u00f3w Zjednoczonych zintensyfikowa\u0142y naloty na p\u00f3\u0142milionowy Hanower w Dolnej Saksonii \u2013 wa\u017cny w\u0119ze\u0142 kolejowy oraz siedzib\u0119 sp\u00f3\u0142ek Continental AG, Hanomag i AFA, produkuj\u0105cych ogumienie do sprz\u0119tu wojskowego, g\u0105sienicowe transportery opancerzone i akumulatory do okr\u0119t\u00f3w podwodnych. W blisko dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu atakach powietrznych alianci spu\u015bcili na miasto &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=4366\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4366","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4366"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4377,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4366\/revisions\/4377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}