{"id":4403,"date":"2019-11-25T16:11:05","date_gmt":"2019-11-25T15:11:05","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4403"},"modified":"2019-11-25T16:27:12","modified_gmt":"2019-11-25T15:27:12","slug":"o-instrumetach-w-perksuji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4403","title":{"rendered":"O instrumetach w perksuji"},"content":{"rendered":"

W „Ruchu Muzycznym” id\u0105 zmiany. Albo wraca stare, bo od stycznia miesi\u0119cznik zn\u00f3w b\u0119dzie dwutygodnikiem. Trzymam kciuki za ca\u0142\u0105 Redakcj\u0119 i dziel\u0119 si\u0119 swoj\u0105 recenzj\u0105 z numeru zerowego, kt\u00f3ry mia\u0142 oficjaln\u0105 premier\u0119 w pi\u0105tek i zostanie do\u0142\u0105czony bezp\u0142atnie do numeru grudniowego. Dziel\u0119 si\u0119 ku rozwadze, bo id\u0105 Miko\u0142ajki, a potem \u015awi\u0119ta, i mo\u017ce kto\u015b b\u0119dzie chcia\u0142 sprawi\u0107 komu\u015b prezent w postaci omawianej ksi\u0105\u017cki. Podziel\u0119 si\u0119 te\u017c anegdot\u0105: nazajutrz po wys\u0142aniu tekstu pojecha\u0142am do Hanoweru na Salome<\/em> i zastanawia\u0142am si\u0119 przez ca\u0142y spektakl, czy heckelfon w kanale orkiestrowym ma sto dwadzie\u015bcia dwa centymetry, czy mo\u017ce jednak sto dwadzie\u015bcia dwa i p\u00f3\u0142. Mi\u0142ej lektury!<\/p>\n

***<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki Philipa Wilkinsona ukazuj\u0105 si\u0119 w Polsce od ponad \u0107wierci wieku: po\u015bwi\u0119cone najrozmaitszym zagadnieniom \u2013 od mitologii i historii religii, poprzez dzieje wojskowo\u015bci a\u017c po teori\u0119 architektury \u2013 przyst\u0119pnie i wci\u0105gaj\u0105co napisane, zawsze bogato ilustrowane. I bardzo mnie to cieszy, bo Wilkinson, absolwent Corpus Christi College Uniwersytetu w Oksfordzie, kontynuuje najlepsz\u0105 brytyjsk\u0105 tradycj\u0119 popularyzacji nauki. \u015awietnie w\u0142ada pi\u00f3rem, czerpie informacje z wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142 i przed oddaniem nowej pozycji do druku konsultuje j\u0105 z tabunem znaj\u0105cych si\u0119 na rzeczy profesjonalist\u00f3w. Przygotowane w ten spos\u00f3b \u201eksi\u0105\u017cki z obrazkami\u201d zalicza si\u0119 w krajach anglosaskich do kategorii tak zwanych companion books<\/em>, pi\u0119knie wydanych i solidnie opracowanych ksi\u0105\u017cek-towarzyszy, po kt\u00f3re z r\u00f3wnym zapa\u0142em si\u0119gaj\u0105 najm\u0142odsi, jak ich rodzice i dziadkowie.<\/p>\n

W 2014 roku Wilkinson opublikowa\u0142 rzecz pod zabawnym i przewrotnym tytu\u0142em The History of Music in Fifty Instruments<\/em>, czyli \u201ehistori\u0119 muzyki w pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu instrumentach\u201d. Zwi\u0119z\u0142e i celnie zilustrowane eseje uporz\u0105dkowa\u0142 chronologicznie, na podstawie przybli\u017conych dat wzbogacania europejskiego instrumentarium o kolejne wynalazki oraz przybysz\u00f3w z innych kultur muzycznych \u015bwiata. W swoim almanachu uwzgl\u0119dni\u0142 zreszt\u0105 nie tylko instrumenty \u2013 odr\u0119bne szkice po\u015bwi\u0119ci\u0142 te\u017c mi\u0119dzy innymi batucie dyrygenckiej i urz\u0105dzeniom do zapisu d\u017awi\u0119ku. Wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z tego bardzo ciekawa historia zachodniego \u017cycia muzycznego \u2013 od \u015bredniowiecza po czasy wsp\u00f3\u0142czesne.<\/p>\n

Niestety, polski wydawca albo \u2013 co bardziej prawdopodobne \u2013 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z nim specjali\u015bci od marketingu uznali tytu\u0142 za zbyt wymy\u015blny, a co za tym idzie, niedostatecznie chwytliwy, i zmienili go na tyle\u017c ba\u0142amutne, co ko\u015blawe 50 instrument\u00f3w z historii muzyki<\/em>. A \u015bci\u015blej \u201einstrumet\u00f3w\u201d, bo w takim brzmieniu wyraz pojawi\u0142 si\u0119 na ok\u0142adce wydania polskiego. Wewn\u0105trz mo\u017cna te\u017c poczyta\u0107 mi\u0119dzy innymi o \u201eperksuji\u201d. Zawiod\u0142a jednak nie tylko korekta. Przek\u0142ad \u2013 sk\u0105din\u0105d do\u015b\u0107 sprawny pod wzgl\u0119dem j\u0119zykowym \u2013 nie doczeka\u0142 si\u0119 ani porz\u0105dnej redakcji merytorycznej, ani tym bardziej konsultacji przez specjalist\u0119 z dziedziny instrumentoznawstwa.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Coraz powszechniejsza w naszych oficynach polityka po\u015bpiechu i oszcz\u0119dno\u015bci da\u0142a w tym przypadku do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ce owoce. Wida\u0107, \u017ce t\u0142umacz i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z nim redaktor bardzo si\u0119 starali i po\u015bwi\u0119cili troch\u0119 czasu na wyja\u015bnienie nurtuj\u0105cych ich pyta\u0144, buszuj\u0105c w zasobach Wikipedii i innych stron internetowych. A jednak, w przeciwie\u0144stwie do Wilkinsona, nie zawsze wiedzieli, gdzie szuka\u0107 i jak oddzieli\u0107 ziarno od plew.<\/p>\n

B\u0142\u0119dy i nie\u015bcis\u0142o\u015bci wynikaj\u0105 zreszt\u0105 z rozmaitych przyczyn, na przyk\u0142ad tyle\u017c pieczo\u0142owitego, co bezsensownego przeliczania miar angielskich na jednostki systemu metrycznego. St\u0105d zapewne wzi\u0119\u0142o si\u0119 intryguj\u0105ce stwierdzenie, ze heckelfon ma 122 cm d\u0142ugo\u015bci. Po pierwsze, z regu\u0142y jest troch\u0119 d\u0142u\u017cszy, po drugie, podan\u0105 przez autora miar\u0119 w stopach nale\u017cy traktowa\u0107 jako przybli\u017con\u0105. T\u0142umacz nagminnie myli nut\u0119 z d\u017awi\u0119kiem, tonacj\u0119 ze strojem, pasa\u017c z przebiegiem muzycznym. Okre\u015blenie \u201ezaw\u00f3r\u201d stosuje zamiennie z terminem \u201ewentyl\u201d, i to ruchem konika szachowego. Wprowadza dodatkowe zamieszanie w i tak nie do ko\u0144ca uporz\u0105dkowanej terminologii instrumentoznawczej: gong tam-tam to po prostu gong, a okre\u015blenie tam-tam jest wci\u0105\u017c zarezerwowane w polszczy\u017anie dla afryka\u0144skiego b\u0119bna szczelinowego. B\u0119ben basowy to okre\u015blenie stosowane wy\u0142\u0105cznie w muzyce rozrywkowej, instrument u\u017cywany w orkiestrze symfonicznej nazywa si\u0119 b\u0119ben wielki. \u201eB\u0119ben tenorowy\u201d to w rzeczywisto\u015bci werbel g\u0142\u0119boki. Konia z rz\u0119dem temu, kto mi wyt\u0142umaczy, o co chodzi w sformu\u0142owaniu: \u201eWaltornia ma cylindryczny otw\u00f3r, ale dodatek wentyli sprawia, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wiercenia jest cylindryczna\u201d.<\/p>\n

Ch\u0119tnie spyta\u0142abym te\u017c wydawc\u0119, czy naprawd\u0119 s\u0105dzi, \u017ce zamieszczone na ostatniej stronie ok\u0142adki zdanie \u201eOd najdawniejszych czas\u00f3w ludzie gromadzili si\u0119 z r\u00f3\u017cnorodnymi instrumentami i grali muzyk\u0119, ale dopiero kilkaset lat temu uleg\u0142o to formalizacji i powsta\u0142o co\u015b, co uwa\u017camy za orkiestr\u0119\u201d zach\u0119ci kogokolwiek do kupna tej pozycji, napisanej przede wszystkim z my\u015bl\u0105 o m\u0142odym czytelniku. Na szcz\u0119\u015bcie m\u0142odzie\u017c uczy si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w i bez wi\u0119kszych trudno\u015bci mo\u017ce si\u0119 zaopatrzy\u0107 w orygina\u0142. Gor\u0105co polecam. Chyba \u017ce woli co\u015b, co w wyniku formalizacji procesu wydawniczego mo\u017ce tylko uchodzi\u0107 za ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n

[s. 224] OFICYNA WYDAWNICZA ALMA-PRESS, 2019<\/p>\n

Philip Wilkinson, 50 instrument\u00f3w z historii muzyki<\/em>, t\u0142um. Jerzy S. Malinowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W „Ruchu Muzycznym” id\u0105 zmiany. Albo wraca stare, bo od stycznia miesi\u0119cznik zn\u00f3w b\u0119dzie dwutygodnikiem. Trzymam kciuki za ca\u0142\u0105 Redakcj\u0119 i dziel\u0119 si\u0119 swoj\u0105 recenzj\u0105 z numeru zerowego, kt\u00f3ry mia\u0142 oficjaln\u0105 premier\u0119 w pi\u0105tek i zostanie do\u0142\u0105czony bezp\u0142atnie do numeru grudniowego. Dziel\u0119 si\u0119 ku rozwadze, bo id\u0105 Miko\u0142ajki, a potem \u015awi\u0119ta, i mo\u017ce kto\u015b b\u0119dzie … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4403","6":"format-standard","7":"category-miscellanea","8":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4403"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4406,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4403\/revisions\/4406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}