Dodam, \u017ce zrecenzowa\u0142 j\u0105 przychylnie. Bo ta wsp\u00f3\u0142czesna opera buffa z bardzo przewrotnym zako\u0144czeniem – o z\u0142ej Lilith, kt\u00f3ra walczy z d\u017awi\u0119kowym „ha\u0142asem”, uto\u017csamianym przez ni\u0105 z chaosem i \u015bmierci\u0105, i o dobrej anielicy imieniem Sera, pr\u00f3buj\u0105cej zapobiec nastaniu wszechw\u0142adnej ciszy – w pe\u0142ni na to zas\u0142u\u017cy\u0142a. Du\u017cy w tym udzia\u0142 ma zr\u0119czne, zabawne libretto Axela Hellsteniusa, brata kompozytora, znanego mi\u0142o\u015bnikom kina skandynawskiego ze scenariusza do wzruszaj\u0105cej tragikomedii Elling<\/em>, kt\u00f3ra w 2002 roku zdoby\u0142a nagrod\u0119 publiczno\u015bci Warszawskiego Festiwalu Filmowego. W Ofeliach<\/em> Henrik zdecydowa\u0142 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Cecilie L\u00f8veid<\/span> – dramaturg, kt\u00f3ra nie lubi narracji, feministk\u0105, kt\u00f3ra nie lubi kobiet i poetk\u0105, kt\u00f3ra nie lubi muzyki. A w dodatku nie ma za grosz poczucia humoru. Efektem tej wsp\u00f3\u0142pracy jest niemi\u0142osiernie d\u0142uga opowie\u015b\u0107 o niezr\u00f3wnowa\u017conym psychicznie Hamlecie, ciapowatej, na wp\u00f3\u0142 niedorozwini\u0119tej Ofelii i zdeprawowanej do cna Gertrudzie – z w\u0105tkami kazirodczymi, elementami soft-porno i debaty w sprawie \u017cycia pocz\u0119tego.<\/p>\n Hellstenius jest kompozytorem ciekawskim i wsz\u0119dobylskim. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby dobrze si\u0119 czu\u0142 upchni\u0119ty w ciasn\u0105 szufladk\u0119 z napisem „spektralizm”. Daleko mu te\u017c do postmodernizmu, rozumianego jako \u015bmiertelnie powa\u017cna zabawa konwencj\u0105 i epatowanie kiczem pod pretekstem dyskursu z kultur\u0105 wysok\u0105. Hellstenius nie \u015bl\u0119czy nad algorytmem dyskretnej transformaty Fouriera (inni spektrali\u015bci te\u017c tego nie robi\u0105, ale boj\u0105 si\u0119 przyzna\u0107). Nawi\u0105zuje raczej do prekursor\u00f3w muzyki spektralnej – Messiaena, Debussy’ego, mo\u017ce nawet Scelsiego – tworz\u0105c swoisty neoimpresjonizm: skrajnie subiektywny, utkany z barw pojedynczych d\u017awi\u0119k\u00f3w, uwodz\u0105cy jednostajno\u015bci\u0105 rytm\u00f3w. A zarazem – co rzadkie u kompozytor\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych – bardzo wokalny, zdradzaj\u0105cy ogromn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 w dziedzinie emisji i „poruszania afekt\u00f3w” w \u015bpiewie.<\/p>\n Ofelie<\/em> Hellsteniusa w TW-ON. Fot. Katarzyna Walkowska<\/p>\n Mo\u017ce wi\u0119c dziwi\u0107 jego decyzja, by w Ofeliach<\/em> zda\u0107 si\u0119 na w\u0105tpliwy instynkt librecistki i re\u017cysera Jona Tombrego, kt\u00f3rzy zrezygnowali z narracji linearnej, do ostatniej chwili zmieniali porz\u0105dek scen i wprowadzali do scenopisu coraz to nowe pomys\u0142y. A Hellstenius pos\u0142usznie znosi\u0142 ich fanaberie, dopisuj\u0105c – podobno z lubo\u015bci\u0105 – kolejne elementy tej zwariowanej uk\u0142adanki. K\u0142opot w tym, \u017ce libretto – ka\u017c\u0105c odbiorcy raz po raz wchodzi\u0107 z Ofeli\u0105 do tej samej rzeki – rwie si\u0119 w nat\u0142oku w\u0105tk\u00f3w g\u0142\u00f3wnych, pobocznych i zb\u0119dnych. Z braku ci\u0105g\u0142o\u015bci narracji musimy si\u0119 mierzy\u0107 z retrospektyw\u0105, wt\u00f3rnym monta\u017cem epizod\u00f3w i bezlikiem m\u0119tnych monolog\u00f3w wewn\u0119trznych. O co tu chodzi? \u017be Hamlet porzuci\u0142 Ofeli\u0119, bo zrobi\u0142 jej dziecko? \u017be jest frajer, bo uprawia seks oralny z w\u0142asn\u0105 mamusi\u0105? O to, \u017ce Ofelia ma kie\u0142bie we \u0142bie i marzy wy\u0142\u0105cznie o awansie spo\u0142ecznym? Kim s\u0105 Panny Le\u015bne: zazdrosnymi kole\u017cankami Ofelii, demonicznymi czarownicami czy mo\u017ce alegori\u0105 wszechwiedz\u0105cych plotkar, kt\u00f3re po\u015brednio doprowadz\u0105 do tragedii?<\/p>\n Niestety, inscenizatorzy zatrzymali si\u0119 w rozwoju emocjonalnym niewiele dalej ni\u017c protagoni\u015bci. W konsekwencji na scenie kr\u00f3luje gest rodem z ambitnych przedstawie\u0144 licealnych, parafialnych i wczesnostudenckich, jakie zapami\u0119ta\u0142am z najczarniejszych lat stanu wojennego. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce Ofelia ponios\u0142a w finale \u015bmier\u0107 na schodach kana\u0142u orkiestrowego, oblana wod\u0105 z wiader przez Le\u015bne Panny. Ku wielkiej uciesze widowni. \u015apiewacy turlaj\u0105 si\u0119, czo\u0142gaj\u0105 i kopuluj\u0105 na spr\u0119\u017cystych mebelkach, kt\u00f3rych walory dizajnerskie przywodz\u0105 na my\u015bl tanie stoliki z IKEA, kszta\u0142t za\u015b – m\u0119skie i \u017ce\u0144skie organy p\u0142ciowe. Na domiar z\u0142ego – jakby nie starczy\u0142o grafomanii samego libretta – cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w Funduszu Wymiany Kulturalnej posz\u0142a na kuriozalne t\u0142umaczenie Joanny Dutkiewicz. Oto pr\u00f3bki jej radosnej tw\u00f3rczo\u015bci, \u015bwiadcz\u0105ce o doskona\u0142ym opanowaniu j\u0119zyka ojczystego: „jedyne, w czym jestem nabo\u017cna, to picie du\u017co wody i u\u017cywanie kremu z filtrem” albo „Bardzo ma\u0142o do roboty. Tylko czyta\u0107”. Przyk\u0142ady mo\u017cna by mno\u017cy\u0107. Szczeg\u00f3lnie dobitnie przem\u00f3wi\u0142 do mnie jeden ust\u0119p: „Czarne kafle. Czarne \u0142o\u017ce. Mroczne pierdolenie”. Nic doda\u0107, nic uj\u0105\u0107. Gdyby organizatorzy skorzystali z translatora internetowego, wysz\u0142oby taniej, by\u0107 mo\u017ce celniej, a ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 \u015bmieszniej.<\/p>\n Szkoda Hellsteniusa. Chwilami spod tego be\u0142kotu wy\u0142ania\u0142o si\u0119 co\u015b naprawd\u0119 urodziwego: fragment pobrzmiewaj\u0105cy dalekim echem Peleasa i Melizandy<\/em>, jakie\u015b senne powidoki komedii madryga\u0142owej, wyrafinowane dialogi przypisanych bohaterom instrument\u00f3w. Szkoda \u015bpiewak\u00f3w, zw\u0142aszcza fenomenalnej Tory Augestad w roli Gertrudy, cho\u0107 i Le\u015bne Panny (Liine Carlsson, Ebba Rydh i Janna Vettergren) radzi\u0142y sobie niezgorzej. Zawiod\u0142a nieco para g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w – Elizabeth Holmertz i Tadeusz J\u0119dras – trudno jednak z polotem realizowa\u0107 partie wokalne, kiedy re\u017cyser obarcza \u015bpiewak\u00f3w tak idiotycznymi zadaniami aktorskimi. Szkoda Wojciecha Michniewskiego, kt\u00f3ry udowodni\u0142 po raz kolejny, \u017ce w g\u0119stym lesie wsp\u00f3\u0142czesnych partytur m\u00f3g\u0142by si\u0119 porusza\u0107 nawet z zawi\u0105zanymi oczami.<\/p>\n Jak w tym zestawieniu wypad\u0142y Sonety Szekspira<\/em> Mykietyna w wykonaniu koncertowym z projekcjami Adama Dudka i Alpha Kryonia XE<\/em> Gryki? Ano bez w\u0105tpienia korzystnie, cho\u0107 zn\u00f3w mam niejasne wra\u017cenie, \u017ce strona polska posz\u0142a po linii najmniejszego oporu. Utw\u00f3r Mykietyna przedstawiono w wersji jeszcze mniej teatralnej ni\u017c w 2006 roku, a balet jednej z najciekawszych kompozytorek m\u0142odszego pokolenia zaczyna robi\u0107 za zapchajdziur\u0119, dostawian\u0105 do innych realizacji na podstawie coraz to innych skojarze\u0144. Najpierw by\u0142y „\u017ce\u0144skie” Terytoria (na jednym wieczorze z Fedr\u0105<\/em> Dobromi\u0142y Jaskot), teraz jest „brzmienie zorzy polarnej”, jak uj\u0105\u0142 to w ksi\u0105\u017cce programowej Marcin Krajewski, w kwietniu b\u0119dzie Alpha i inne<\/em>, czyli spotkanie m\u0142odej polskiej choreografii ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 muzyk\u0105 polsk\u0105. Zgoda, ka\u017cdy pretekst jest dobry, ale nie wygl\u0105da to na przemy\u015blan\u0105 promocj\u0119 naszej muzyki i teatru. Do Bergen pojad\u0105 gotowce, kt\u00f3re \u0142atwiej sprzeda\u0107 za granic\u0119, ni\u017c rozumnie w\u0142\u0105czy\u0107 w obieg w\u0142asnego \u017cycia muzycznego.<\/p>\n Mo\u017ce zreszt\u0105 przesadzam? Polsko-norweska wymiana kulturalna ma przecie\u017c d\u0142ug\u0105 i burzliw\u0105 histori\u0119, w kt\u00f3rej zawsze zachowywali\u015bmy do\u015b\u0107 biern\u0105 postaw\u0119. Dagny Juel, muza bohemy norweskiej, mog\u0142a si\u0119 przecie\u017c zwi\u0105za\u0107 z Munchem albo Strindbergiem, tymczasem jej wyb\u00f3r pad\u0142 na Przybyszewskiego – ekscentryka, pijaka i skandalist\u0119, literacko za\u015b grafomana, w\u0105tpliwego mistrza przerostu formy nad tre\u015bci\u0105. No i jak tu si\u0119 z\u017cyma\u0107 na pretensjonalne wypociny L\u00f8veid<\/span> do sp\u00f3\u0142ki z Tombrem, skoro Strindberg nazwa\u0142 Przybyszewskiego „genialnym Polakiem”? Ciekawe, co nad dalekim, cichym fiordem powiedz\u0105 o Gryce i Mykietynie. Oby wykazali si\u0119 lepszym gustem ni\u017c Strindberg.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wr\u00f3ci\u0142am w\u0142a\u015bnie ze Szwajcarii, gdzie dobieg\u0142a ko\u0144ca „polska” ods\u0142ona interdyscyplinarnego festiwalu CULTURESCAPES, zorganizowana w setn\u0105 rocznic\u0119 nawi\u0105zania stosunk\u00f3w dyplomatycznych mi\u0119dzy pa\u0144stwami. Przez blisko dziesi\u0119\u0107 tygodni zaprezentowano tutejszej publiczno\u015bci setki najrozmaitszych spotka\u0144 z kultur\u0105 naszego kraju, zdaniem kurator\u00f3w imprezy – Jurriaana Cooimana i Kateryny Botanovej – kojarzonego wci\u0105\u017c „z czo\u0142ow\u0105 rol\u0105 w transformacji demokratycznej i z … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4452","6":"format-standard","7":"category-miscellanea","8":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4452"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4454,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4452\/revisions\/4454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/ofelie_fot_walkowska.jpg\")
<\/a><\/p>\n