{"id":4523,"date":"2020-01-24T15:29:27","date_gmt":"2020-01-24T14:29:27","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4523"},"modified":"2020-01-24T15:34:05","modified_gmt":"2020-01-24T14:34:05","slug":"zenek-nie-daruje-ci-tej-nocy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4523","title":{"rendered":"Zenek, nie daruj\u0119 ci tej nocy"},"content":{"rendered":"<p>Kolejny tekst z pierwszego numeru &#8222;Ruchu Muzycznego&#8221; w nowej ods\u0142onie &#8211; tym razem felieton z cyklu &#8222;Uchem pisane&#8221;. Im bardziej rozgl\u0105dam si\u0119 wok\u00f3\u0142, tym silniejsze mam poczucie, \u017ce sprawa dotyczy nie tylko muzyki, nie tylko kultury nawet. Warto si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, wpierw jednak &#8211; wyj\u015b\u0107 ze swojej wygrzanej ba\u0144ki i przesta\u0107 przekonywa\u0107 ju\u017c przekonanych.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Sk\u0142onno\u015b\u0107 do lekcewa\u017cenia d\u0142ugofalowych skutk\u00f3w ludzkich dzia\u0142a\u0144 najlepiej ilustruje dowcip o ojcu, kt\u00f3ry podarowa\u0142 synowi koszul\u0119. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej z koszuli zosta\u0142y strz\u0119py. Rozgoryczony ojciec wygarn\u0105\u0142 pierworodnemu: \u201eM\u00f3j pradziad j\u0105 nosi\u0142, m\u00f3j dziadek j\u0105 nosi\u0142, m\u00f3j ojciec j\u0105 nosi\u0142, ja j\u0105 nosi\u0142em przez dwadzie\u015bcia lat z ok\u0142adem. Da\u0142em tobie i prosz\u0119: od razu podar\u0142e\u015b\u201d. Wok\u00f3\u0142 nas dziej\u0105 si\u0119 coraz dziwniejsze rzeczy, a my wci\u0105\u017c nie chcemy przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce za te wszystkie nieszcz\u0119\u015bcia odpowiadaj\u0105 nie tylko populi\u015bci, ale te\u017c kilka pokole\u0144 pi\u0119knoduch\u00f3w i zwyczajnych ignorant\u00f3w, kt\u00f3rzy przez lata torowali im drog\u0119 na szczyt.<\/p>\n<p>Przecieramy oczy ze zdumienia. Zachodzimy w g\u0142ow\u0119, jak mo\u017cna niszczy\u0107 resztki pierwotnych ekosystem\u00f3w i uparcie inwestowa\u0107 w wydobycie paliw kopalnych, skoro nie ma ju\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u017cyjemy w jednym z najbardziej zatrutych kraj\u00f3w Europy. Nie mo\u017cemy poj\u0105\u0107, jakim cudem w brytyjskich wyborach parlamentarnych wygra\u0142a partia pod wodz\u0105 cynicznego k\u0142amcy, a postawienie prezydenta zamorskiego imperium w stan oskar\u017cenia mo\u017ce przysporzy\u0107 mu jeszcze wi\u0119cej zwolennik\u00f3w. Rwiemy w\u0142osy z g\u0142owy, \u017ce szef telewizji publicznej por\u00f3wna\u0142 dokonania kr\u00f3la muzyki chodnikowej z dorobkiem Lutos\u0142awskiego, po czym urz\u0105dzi\u0142 mu benefis w Operze Podlaskiej.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ba77b2527be98136ecfd30c968aaeddc780000.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4525\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ba77b2527be98136ecfd30c968aaeddc780000-300x182.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"182\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ba77b2527be98136ecfd30c968aaeddc780000-300x182.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ba77b2527be98136ecfd30c968aaeddc780000-768x465.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ba77b2527be98136ecfd30c968aaeddc780000.jpg 778w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Os\u0142awiony benefis. Niestety, na oko niewiele si\u0119 r\u00f3\u017cni od wielu polskich produkcji operowych. Fot. Mateusz Duchnowski<\/p>\n<p>Nie pomagaj\u0105 ani odwo\u0142ania do rozumu, ani pr\u00f3by roz\u0142adowania napi\u0119cia poczuciem humoru. Zbyt pochopnie uznali\u015bmy za pewnik, \u017ce nasza kultura opiera si\u0119 na fundamencie racjonalizmu, i w konsekwencji zapomnieli\u015bmy, jak broni\u0107 tego \u015bwiatopogl\u0105du drog\u0105 rozs\u0105dnej argumentacji. Do g\u0142osu doszli deniali\u015bci, kt\u00f3rzy po mistrzowsku wykorzystuj\u0105 nasze dawne strategie, tylko w zgo\u0142a przeciwnym celu. Wystarczy o\u017cywi\u0107 teorie spiskowe, zatrudni\u0107 paru fa\u0142szywych ekspert\u00f3w, si\u0119gn\u0105\u0107 wybi\u00f3rczo do \u017ar\u00f3de\u0142, rzuci\u0107 na wiatr kilka niemo\u017cliwych do spe\u0142nienia postulat\u00f3w, podrzuci\u0107 gar\u015b\u0107 pozornie wiarygodnych, a nieprawdziwych informacji \u2013 i gotowe. W duby smalone zacznie wierzy\u0107 nie tylko lud ciemny, ale te\u017c osoby z pozoru trze\u017awo my\u015bl\u0105ce, dobrze wykszta\u0142cone, os\u0142uchane, oczytane i obyte.<\/p>\n<p>I b\u0119d\u0105 przekonywa\u0107, \u017ce fortuna ko\u0142em si\u0119 toczy, \u017ce wystarczy odrobina cierpliwo\u015bci, a wszystko zn\u00f3w trafi na swoje miejsce, \u017ce dyktat rozumu nie mo\u017ce sprosta\u0107 najwy\u017cszemu wymiarowi poznania, wi\u0119c w sumie dobrze, \u017ce do g\u0142osu zn\u00f3w dosz\u0142y emocje. Z w\u0142a\u015bciw\u0105 rodzajowi ludzkiemu niefrasobliwo\u015bci\u0105 zlekcewa\u017c\u0105 ryzyko, \u017ce zanim \u015bwiat wr\u00f3ci na w\u0142a\u015bciwe tory, nas ju\u017c mo\u017ce nie by\u0107. I w odruchu r\u00f3wnie ludzkiego strachu przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 o\u015bwiadcz\u0105, \u017ce nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z obecnym kryzysem.<\/p>\n<p>Mnie te\u017c boli, \u017ce kto\u015b wpycha na Parnas gwiazd\u0119 disco-polo. Mo\u017ce tym bardziej, \u017ce pami\u0119tam, kto przetar\u0142 temu parnasi\u015bcie \u015bcie\u017ck\u0119 i wysypa\u0142 j\u0105 p\u0142atkami r\u00f3\u017c. Nie by\u0142oby o co drze\u0107 szat, gdyby \u0107wier\u0107 wieku temu nie wyrugowano krytyki \u2013 nie tylko muzycznej \u2013 z \u0142am\u00f3w prasy codziennej. Gdyby nie wo\u0142ano wielkim g\u0142osem, \u017ce czasopisma kulturalne musz\u0105 na siebie zarabia\u0107. Gdyby nie oddano wi\u0119kszo\u015bci instytucji kultury pod opiek\u0119 niezainteresowanych kultur\u0105 samorz\u0105d\u00f3w. Gdyby m\u0105drzej dysponowano przeznaczonymi na ten cel \u015brodkami z bud\u017cetu pa\u0144stwa \u2013 i tak \u017ca\u0142o\u015bnie skromnymi w por\u00f3wnaniu z innymi krajami Europy.<\/p>\n<p>Nie dziwi\u0119 si\u0119 g\u0142osom oburzenia, martwi mnie jednak, \u017ce cz\u0119sto p\u0142yn\u0105 z ust ludzi, kt\u00f3rzy nie dostrzegaj\u0105 belki we w\u0142asnym oku. Nie\u0142adnie wyzywa\u0107 kogokolwiek od prowincjuszy, je\u015bli nasze zapatrywania na kultur\u0119 wysok\u0105 kszta\u0142tujemy wy\u0142\u0105cznie na podstawie polskiego \u017cycia muzycznego i sukces\u00f3w polskich artyst\u00f3w za granic\u0105. Nie wypada lekcewa\u017cy\u0107 post\u0119puj\u0105cego kryzysu repertuarowego w wi\u0119kszo\u015bci polskich filharmonii i teatr\u00f3w operowych. Warto si\u0119 zaduma\u0107, dlaczego tylu m\u0142odych muzyk\u00f3w zaczyna karier\u0119 gdzie indziej i czasem do Polski nie wraca. Zastanowi\u0107 si\u0119, czy po latach \u017cywienia si\u0119 papk\u0105 z materia\u0142\u00f3w prasowych potrafimy jeszcze \u015bwiadomie odbiera\u0107 sztuk\u0119.<\/p>\n<p>Gdzie indziej te\u017c \u017ale si\u0119 dzieje. Co nie zmienia faktu, \u017ce nawet na najg\u0142\u0119bszej europejskiej prowincji ka\u017cdy koncert i ka\u017cda premiera doczekaj\u0105 si\u0119 przynajmniej kilku fachowych recenzji. \u017be melomani potrafi\u0105 nagrodzi\u0107 owacj\u0105 na stoj\u0105co uzdolnionego debiutanta i wybucze\u0107 gwiazd\u0119, kt\u00f3ra wypad\u0142a poni\u017cej swoich mo\u017cliwo\u015bci. \u017be zorganizowana w Nowym Jorku wystawa po\u015bwi\u0119cona wy\u0142\u0105cznie dw\u00f3m operom Verdiego \u2013 <em>Otellu <\/em>i <em>Falstaffowi<\/em> \u2013 \u015bci\u0105ga\u0142a t\u0142umy przez p\u00f3\u0142 roku i sprowokowa\u0142a krytyk\u00f3w do rzetelnej i \u017cywio\u0142owej dyskusji: na temat zwi\u0105zk\u00f3w Szekspirowskich arcydzie\u0142 z adaptacjami librecist\u00f3w, ich wp\u0142ywu na ca\u0142\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Verdiego, ich miejsca we wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze i \u015bwiadomo\u015bci odbiorc\u00f3w.<\/p>\n<p>Nowojorczycy mog\u0105 spa\u0107 spokojnie. Na benefis Alison Gold w Metropolitan Opera chwilowo si\u0119 nie zanosi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kolejny tekst z pierwszego numeru &#8222;Ruchu Muzycznego&#8221; w nowej ods\u0142onie &#8211; tym razem felieton z cyklu &#8222;Uchem pisane&#8221;. Im bardziej rozgl\u0105dam si\u0119 wok\u00f3\u0142, tym silniejsze mam poczucie, \u017ce sprawa dotyczy nie tylko muzyki, nie tylko kultury nawet. Warto si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, wpierw jednak &#8211; wyj\u015b\u0107 ze swojej wygrzanej ba\u0144ki i przesta\u0107 przekonywa\u0107 ju\u017c przekonanych. &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=4523\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4523","6":"format-standard","7":"category-bez-kategorii"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4523"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4528,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4523\/revisions\/4528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}