{"id":4611,"date":"2020-02-25T15:22:20","date_gmt":"2020-02-25T14:22:20","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4611"},"modified":"2020-02-25T18:34:17","modified_gmt":"2020-02-25T17:34:17","slug":"drzewo-dinozaurow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4611","title":{"rendered":"Drzewo dinozaur\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Kiedy pisa\u0142am ten felieton, opublikowany w trzecim numerze „Ruchu Muzycznego”, \u015bwiat ju\u017c przy\u015bpiesza\u0142. Ale jeszcze nie a\u017c tak. Do wszystkich plag naszych powszednich do\u0142\u0105czy\u0142a kolejna, kt\u00f3rej skutki trudno w tej chwili przewidzie\u0107. Gorzej, \u017ce COVID-19 zacz\u0105\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na \u017cycie kulturalne Europy. Mi\u0119dzy innymi ograniczy\u0142 liczb\u0119 muzyk\u00f3w uczestnicz\u0105cych w prawykonaniu najnowszego utworu mojego przyjaciela Rafa\u0142a Augustyna. Wirus dotar\u0142 te\u017c na Sycyli\u0119, wi\u0119c oratorium Descensus Christi ad inferos <\/em>b\u0119dzie musia\u0142o si\u0119 oby\u0107 bez cz\u0142onk\u00f3w Arciconfraternita del SS. Sacramento alla Madrice w Mussomeli. Niemniej koncert si\u0119 odb\u0119dzie, i to dwukrotnie. Szczeg\u00f3\u0142y tutaj: http:\/\/grotowski-institute.art.pl\/wydarzenia\/descensus-christi-ad-inferos<\/a>. Przybywajcie, Kochani, a tymczasem poczytajcie o wielkim wymieraniu – w przyrodzie i muzyce.
\n<\/span><\/p>\n

***<\/p>\n

W\u0119dr\u00f3wki po teatrach operowych sta\u0142yby si\u0119 najzwyczajniej nudne, gdyby nie \u0142\u0105czy\u0107 ich z innymi rozkoszami poznawania \u015bwiata. Mo\u017cna zwiedza\u0107 zabytki, podziwia\u0107 kolekcje muzealne lub przesiadywa\u0107 w lokalach serwuj\u0105cych dania miejscowej kuchni. Z regu\u0142y nie starcza ju\u017c czasu na wyprawy w teren, dlatego przed ka\u017cd\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 w nieznane sprawdzam, czy w okolicy jest jakie\u015b arboretum albo ogr\u00f3d botaniczny. S\u0105 te\u017c miejsca, do kt\u00f3rych wracam i zamierzam wraca\u0107, mi\u0119dzy innymi Kew Gardens na po\u0142udniowo-zachodnich obrze\u017cach Londynu i Batsford Arboretum w dystrykcie Cotswold. W obydwu mo\u017cna obejrze\u0107 drzewo, kt\u00f3re niedawno wzbudzi\u0142o sensacj\u0119 w mediach.<\/p>\n

Ostatnie \u015blady kopalne tej ro\u015bliny pochodz\u0105 sprzed dw\u00f3ch milion\u00f3w lat, a skamienia\u0142o\u015bci jej krewniak\u00f3w daj\u0105 podstawy do przypuszcze\u0144, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 na Ziemi w epoce dinozaur\u00f3w. Nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ce trafi na ni\u0105 w naturze \u2013 nawet David Noble, m\u0142ody pracownik australijskich s\u0142u\u017cb parkowych, kt\u00f3ry w 1994 roku zorganizowa\u0142 wypraw\u0119 odkrywcz\u0105 w g\u0142\u0105b jednego z kanion\u00f3w Wollemi National Park. Po kilku miesi\u0105cach eksploracji znalaz\u0142 stanowisko drzew, kt\u00f3rych na zdrowy rozum powinno tam nie by\u0107. Eksperci opisali gatunek, nazwali go Wollemia nobilis<\/em>, czyli wolemi\u0105 szlachetn\u0105, po czym zadbali, by go ochroni\u0107 przed ponownym znikni\u0119ciem z powierzchni globu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Siedlisko wollemii w G\u00f3rach B\u0142\u0119kitnych. Fot. New South Wales Department of Planning, Industry and Environment<\/span><\/p>\n

Lokalizacj\u0119 skupisk wolemii wci\u0105\u017c utrzymuje si\u0119 w tajemnicy. W 1997 roku minister \u015brodowiska Nowej Po\u0142udniowej Walii sprezentowa\u0142a pierwsze dwa okazy dyrektorowi Kew Gardens. Osiem lat p\u00f3\u017aniej dosz\u0142y nast\u0119pne. Zahartowane drzewa posadzono w tamtejszym arboretum. Przyj\u0119\u0142y si\u0119 i wyda\u0142y szyszki. Zanim do tego dosz\u0142o, zakwit\u0142y te\u017c wolemie w Batsford, wyhodowane w Australii i sprowadzone w postaci sadzonek. Kiedy na p\u0119dach pojawi\u0142y si\u0119 m\u0119skie strobile, czyli k\u0142osy zarodniono\u015bne, g\u0142\u00f3wny ogrodnik os\u0142upia\u0142. \u201eNie mia\u0142em poj\u0119cia, co to jest: wygl\u0105da\u0142o jak rozp\u0142aszczone maliny\u201d. Dzi\u015b wolemie uprawia si\u0119 w wielu krajach: w Australii jako ro\u015blin\u0119 ozdobn\u0105 i nietypowe drzewko \u015bwi\u0105teczne, gdzie indziej z my\u015bl\u0105 o ogrodach zamo\u017cnych kolekcjoner\u00f3w.<\/p>\n

Kiedy do medi\u00f3w wyciek\u0142a informacja o tajnej operacji w Wollemi National Park, zwolennicy pogl\u0105du, \u017ce obecne po\u017cary na kontynencie australijskim nie s\u0105 niczym niezwyk\u0142ym, zacz\u0119li si\u0119 zastanawia\u0107, o co ten rwetes. Dzi\u0119ki wsp\u00f3lnym wysi\u0142kom stra\u017cak\u00f3w i przyrodnik\u00f3w uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 ukryte przed wzrokiem ciekawskich, naturalne siedliska wolemii, cho\u0107 blisko dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent las\u00f3w na obszarze parku posz\u0142o z dymem. I co z tego? Przecie\u017c strawione przez ogie\u0144 eukaliptusy ju\u017c zaczynaj\u0105 si\u0119 odradza\u0107. Ale wolemia to nie eukaliptus. No i zn\u00f3w: co z tego? Po co wyrzuca\u0107 pieni\u0105dze w b\u0142oto i robi\u0107 z tego sensacj\u0119, skoro na \u015bwiecie s\u0105 ju\u017c setki plantacji tych drzew?<\/p>\n

Sceptycy nie s\u0142yszeli zapewne o bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, kt\u00f3ra zapewnia trwa\u0142o\u015b\u0107 ekosystem\u00f3w, zapobiega masowemu wymieraniu wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionych gatunk\u00f3w, umo\u017cliwia zachowanie puli genowej w poszczeg\u00f3lnych populacjach. Wszelka r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 jest dobrem, tak\u017ce w \u015bwiecie sztuki. Wymieranie dawnych szk\u00f3\u0142 wykonawczych zachwia\u0142o r\u00f3wnie\u017c ekosystemem muzycznym. W przemy\u015ble fonograficznym, w teatrach i na estradach doszed\u0142 do g\u0142osu tak zwany efekt w\u0105skiego gard\u0142a: graj\u0105cy wsz\u0119dzie tak samo soli\u015bci, sformatowani wed\u0142ug jednego wzorca \u015bpiewacy i oderwani od tradycji dyrygenci p\u0142odz\u0105 interpretacje coraz w\u0105tlejsze i obarczone mn\u00f3stwem wad wrodzonych.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce dlatego tak mn\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142a wypowied\u017a pewnego australijskiego profesora, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 wyt\u0142umaczy\u0107, na czym polega wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 wolemii i dlaczego za wszelk\u0105 cen\u0119 trzeba chroni\u0107 jej naturalny habitat. \u201eTo co\u015b w rodzaju przyrodniczego teatru operowego. Pozwalaj\u0105c na utrat\u0119 tych siedlisk, przyczyniliby\u015bmy si\u0119 do og\u00f3lno\u015bwiatowej katastrofy\u201d. Nie wyobra\u017cam sobie w Polsce ekologa, kt\u00f3ry por\u00f3wna\u0142by rozlewiska Biebrzy do filharmonii, a Puszcz\u0119 Bia\u0142owiesk\u0105 do konserwatorium. Kt\u00f3ry uciek\u0142by si\u0119 do podobnej metafory, by podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u015bwiat b\u0119dzie ubo\u017cszy nie tylko bez wilka, s\u00f3weczki i foki szarej, ale te\u017c bez opery, symfonii i innych gin\u0105cych form muzycznych. Pora za\u0142o\u017cy\u0107 kolejn\u0105 Czerwon\u0105 ksi\u0119g\u0119<\/em> i powstrzyma\u0107 zag\u0142ad\u0119 tych \u017cywych skamienia\u0142o\u015bci. Inaczej zgin\u0105 w po\u017codze, po kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 co\u015b odro\u015bnie, ale nie wiadomo, z jakim skutkiem dla zubo\u017conej planety. Nie ka\u017cdy Feniks wstaje z popio\u0142\u00f3w zdrowszy i pi\u0119kniejszy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy pisa\u0142am ten felieton, opublikowany w trzecim numerze „Ruchu Muzycznego”, \u015bwiat ju\u017c przy\u015bpiesza\u0142. Ale jeszcze nie a\u017c tak. Do wszystkich plag naszych powszednich do\u0142\u0105czy\u0142a kolejna, kt\u00f3rej skutki trudno w tej chwili przewidzie\u0107. Gorzej, \u017ce COVID-19 zacz\u0105\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na \u017cycie kulturalne Europy. Mi\u0119dzy innymi ograniczy\u0142 liczb\u0119 muzyk\u00f3w uczestnicz\u0105cych w prawykonaniu najnowszego utworu mojego przyjaciela Rafa\u0142a Augustyna. … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4611","6":"format-standard","7":"category-miscellanea","8":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4611","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4611"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4611\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4619,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4611\/revisions\/4619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4611"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4611"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}