{"id":4737,"date":"2020-04-19T12:19:05","date_gmt":"2020-04-19T10:19:05","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4737"},"modified":"2020-04-19T12:19:05","modified_gmt":"2020-04-19T10:19:05","slug":"pocieszenie-w-samotnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4737","title":{"rendered":"Pocieszenie w samotno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p>Z dnia na dzie\u0144 coraz dobitniej si\u0119 przekonuj\u0119, jak trudno kogo\u015b pocieszy\u0107. Wyjdzie cz\u0142owiek z fa\u0142szywego za\u0142o\u017cenia, \u017ce to niewiedza rodzi l\u0119k, podrzuci gar\u015b\u0107 po\u017cytecznych informacji &#8211; i wzbudzi jeszcze wi\u0119ksz\u0105 panik\u0119. Uprzedzi, \u017ce trzeba \u0107wiczy\u0107 pokor\u0119 i cierpliwo\u015b\u0107, bo zanosi si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105 przerw\u0119 od koncert\u00f3w i spektakli &#8211; oskar\u017c\u0105 go o defetyzm. Spr\u00f3buje przekona\u0107, \u017ce najgorsze ju\u017c za nami &#8211; padnie ofiar\u0105 wyznawc\u00f3w spiskowych teorii dziej\u00f3w. A gdyby tak Pa\u0144stwa rozbawi\u0107? Mo\u017ce to przynajmniej si\u0119 uda. Co jaki\u015b czas b\u0119d\u0119 si\u0119ga\u0107 do archiwum Mus Triton i podrzuca\u0107 mysie komentarze do archiwali\u00f3w. Tym razem sprzed lat siedemdziesi\u0119ciu. Oby nie tak wygl\u0105da\u0142o nasze \u017cycie muzyczne po pandemii.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>By\u0142 taki prorok, kt\u00f3ry wiedzia\u0142, \u017ce nikt nie jest prorokiem we w\u0142asnym kraju. Doszed\u0142 do tego smutnego wniosku prawie dwa tysi\u0105ce lat temu i od tamtej pory nic si\u0119 nie zmieni\u0142o. No, prawie nic. Ju\u017c nie trzeba by\u0107 prorokiem, by wiedzie\u0107, \u017ce nikt nie jest prorokiem we w\u0142asnym kraju. A ju\u017c zw\u0142aszcza na prowincji. \u015awiadcz\u0105 o tym zapiski <em>Z pami\u0119tnika m\u0142odego dyrygenta<\/em>, zamieszczone w numerze 2\/1960 &#8222;Ruchu Muzycznego&#8221;. Oto notka opatrzona dat\u0105 2 wrze\u015bnia:<\/p>\n<p><em>Dzisiaj \u2013 jak to si\u0119 m\u00f3wi \u2013 obj\u0105\u0142em swoje pierwsze w \u017cyciu kierownicze stanowisko. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce jeszcze przed trzema miesi\u0105cami by\u0142em studentem, a dzisiaj jestem ju\u017c odpowiedzialny za dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 Wojew\u00f3dzkiej Orkiestry Symfonicznej. Jak na pocz\u0105tek \u2013 du\u017cy krok w tym, co nazywa si\u0119 karier\u0105. \u201eMoja\u201d orkiestra liczy ponad czterdzie\u015bci os\u00f3b. Jutro mam pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119. Dyrektor przyj\u0105\u0142 mnie uprzejmie, ale ze \u017ale ukrywan\u0105 niech\u0119ci\u0105. Nic dziwnego, przed rokiem z jego inicjatywy powsta\u0142a orkiestra i my\u015bla\u0142 zapewne, \u017ce b\u0119dzie jej udzielnym w\u0142adc\u0105. Ale Ministerstwo stwierdzi\u0142o, \u017ce brak mu kwalifikacji dyrygenckich i musi nie tylko zrezygnowa\u0107 z ambicji artystycznych, lecz tak\u017ce dzieli\u0107 si\u0119 w\u0142adz\u0105. Obawiam si\u0119, \u017ce b\u0119dzie zatruwa\u0142 mi \u017cycie.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4740\" src=\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350-245x300.jpg\" alt=\"\" width=\"245\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350-245x300.jpg 245w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350-836x1024.jpg 836w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350-768x941.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350-1254x1536.jpg 1254w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/894363f6d5b3603511fccbc31ab2c350.jpg 1306w\" sizes=\"auto, (max-width: 245px) 100vw, 245px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Hans Thoma: <em>Samotno\u015b\u0107 <\/em>(1906). Ze zbior\u00f3w <span class=\"st\">Landesbank Baden-W\u00fcrttemberg, Karlsruhe. <\/span><\/p>\n<p>Ju\u017c nazajutrz mia\u0142o si\u0119 okaza\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105c m\u0142odym dyrygentem na rubie\u017cy, dostanie w ko\u015b\u0107 przede wszystkim od swoich pracownik\u00f3w:<\/p>\n<p><em>\u2026drugi fagocista nic nie m\u00f3wi\u0105c wyszed\u0142 w trakcie pr\u00f3by. Na moje zapytanie inspektor o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce ten fagocista pracuje na p\u00f3\u0142 etacie i obowi\u0105zuje go tylko p\u00f3\u0142 pr\u00f3by! Fantastycznie! Za to na pe\u0142nym etacie pracuje w Wojew\u00f3dzkiej Radzie Narodowej. A co najwa\u017cniejsze \u2013 jest szwagrem wiceprzewodnicz\u0105cego tej\u017ce Rady i dlatego nie mo\u017cna go ruszy\u0107 z \u017cadnej posady.<\/em><\/p>\n<p>Ciekawe, czyim szwagrem by\u0142 oboista Filharmonii \u0141\u00f3dzkiej i jak wygl\u0105da\u0142a struktura zatrudnienia w tamtejszej orkiestrze, skoro inny nasz dyrygent \u2013 starszy i nieco bardziej do\u015bwiadczony Henryk Czy\u017c \u2013 zwierza\u0142 si\u0119 w te s\u0142owa Januszowi Cegielle po powrocie z Anglii, gdzie mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie prowadzi\u0107 s\u0142ynn\u0105 Hall\u00e9-Orchestra:<\/p>\n<p><em>Znakomity poziom artystyczny i fantastyczne wprost kwalifikacje techniczne! O dyscyplinie, panuj\u0105cej w zespole powiedzie\u0107 mog\u0119 tylko tyle, \u017ce gdy w pewnym momencie oboista pomyli\u0142 si\u0119 na pr\u00f3bie, z a r u m i e n i \u0142\u00a0 si\u0119 ze wstydu. Hej, \u0142za si\u0119 w oku kr\u0119ci!&#8230;<\/em><\/p>\n<p>M\u0142ody dyrygent zala\u0142 si\u0119 gorzkimi \u0142zami ju\u017c po trzech tygodniach pracy z Wojew\u00f3dzk\u0105 Orkiestr\u0105 Symfoniczn\u0105:<\/p>\n<p><em>Dzi\u015b zg\u0142osi\u0142 si\u0119 pierwszy waltornista i za\u017c\u0105da\u0142 podwy\u017cki od 1 pa\u017adziernika. Zagrozi\u0142, \u017ce je\u015bli jej nie dostanie, to odejdzie natychmiast. Ledwo go u\u0142agodzi\u0142em obietnicami. Obserwuj\u0119, \u017ce od pewnego czasu stosunki w orkiestrze znacznie si\u0119 popsu\u0142y. Raz po raz wybuchaj\u0105 sprzeczki mi\u0119dzy muzykami i to w czasie pr\u00f3b. Podejrzewam, \u017ce jest to robota dyrektora, kt\u00f3ry w ten spos\u00f3b utrudnia mi prac\u0119. Mnie osobi\u015bcie trudno utrzyma\u0107 porz\u0105dek na pr\u00f3bach, poniewa\u017c dot\u0105d nie pracowa\u0142em z \u017cadn\u0105 orkiestr\u0105 i prawie ka\u017cdy muzyk jest ode mnie o wiele starszy. Tzw. autorytet artystyczny niestety nie wystarcza dla zachowania dyscypliny.<\/em><\/p>\n<p>Nie desperowa\u0107, m\u0142odzie\u0144cze, tylko si\u0119 starze\u0107 z godno\u015bci\u0105. Skoro Ministerstwo oddelegowa\u0142o na wysuni\u0119t\u0105 plac\u00f3wk\u0119, pewnie mia\u0142o w tym jaki\u015b cel. Nie ma co liczy\u0107 na uznanie w kraju, trzeba si\u0119 jednak solidnie napracowa\u0107, zanim pojawi si\u0119 szansa prorokowania na obczy\u017anie. Czy\u017cowi ju\u017c si\u0119 uda\u0142o, cho\u0107 pocz\u0105tki by\u0142y trudne:<\/p>\n<p><em>Gdy w kt\u00f3rym\u015b miejscu <\/em>IV Symfonii <em>Brahmsa zaznaczy\u0142em \u201epoco crescendo\u201d nieco zbyt \u201eserdecznym, polskim\u201d ruchem \u2013 odpowiedzia\u0142o mi takie crescendo, \u017ce zimny pot mnie obla\u0142 z wra\u017cenia. Z tak\u0105 orkiestr\u0105 dyrygent nie musi by\u0107 agitatorem, kt\u00f3ry wszelkimi dost\u0119pnymi mu \u015brodkami pr\u00f3buje nak\u0142oni\u0107 zesp\u00f3\u0142 do pewnych poczyna\u0144 interpretacyjnych \u2013 o wszystkim decyduje si\u0119 tu samemu w spos\u00f3b ostateczny i to z rygorem natychmiastowego wykonania. Bardzo to przyjemne poczu\u0107 si\u0119 przy pulpicie dyrygenckim nie pedagogiem, ale koncertuj\u0105cym artyst\u0105\u2026<\/em><\/p>\n<p>Od razu wida\u0107, \u017ce Czy\u017cowi si\u0119 za t\u0105 rubie\u017c\u0105 we \u0142bie przewr\u00f3ci\u0142o. \u017beby zosta\u0107 artyst\u0105 \u2013 nawet koncertuj\u0105cym \u2013 trzeba najpierw umrze\u0107. Przed \u015bmierci\u0105 warto si\u0119 jednak podszkoli\u0107 w dziedzinie socjotechniki, co m\u0142ody dyrygent zrozumia\u0142 ju\u017c na pocz\u0105tku listopada:<\/p>\n<p><em>Po g\u0142\u0119bokim namy\u015ble do najbli\u017cszego koncertu wstawi\u0142em \u201ePreludia\u201d Liszta. Wiem, \u017ce orkiestra temu nie podo\u0142a, ale za to recenzenci i publiczno\u015b\u0107 na pewno b\u0119d\u0105 zadowoleni. (\u2026) By\u0142o tak, jak przewidywa\u0142em. (\u2026) Kierownik Wydzia\u0142u Kultury przyszed\u0142 mi po koncercie gratulowa\u0107 w imieniu w\u0142adz. O\u015bwiadczy\u0142, \u017ce teraz jest ju\u017c spokojny o dalszy los orkiestry. Wykonanie \u201ePreludi\u00f3w\u201d by\u0142o \u2013 moim zdaniem \u2013 okropne.<\/em><\/p>\n<p>Tak czy siak, nie sam\u0105 sztuk\u0105 cz\u0142owiek \u017cyje. Po godzinach trzeba si\u0119 gdzie\u015b podzia\u0107. Jak to wygl\u0105da na rubie\u017cy?<\/p>\n<p><em>By\u0142em dzisiaj w kwaterunku. O mieszkaniach dla mnie i muzyk\u00f3w na razie g\u0142ucho.<\/em><\/p>\n<p>\u2026a jak na obczy\u017anie?<\/p>\n<p><em>Jestem zachwycony krajem, lud\u017ami i go\u015bcinno\u015bci\u0105. Moi gospodarze byli tak ujmuj\u0105cy, \u017ce zwr\u00f3cili si\u0119 do kilku studiuj\u0105cych w Anglii naukowc\u00f3w polskich z pro\u015bb\u0105, aby ka\u017cdy z nich po\u015bwi\u0119ci\u0142 mi troch\u0119 czasu\u2026<\/em><\/p>\n<p>Wygl\u0105da na to, \u017ce prorok\u00f3w nie chc\u0105 przyjmowa\u0107 pod swoim dachem i we w\u0142asnym, i w obcym kraju. Tyle \u017ce we w\u0142asnym prorocy si\u0119 tym martwi\u0105, w obcym za\u015b nie posiadaj\u0105 si\u0119 ze szcz\u0119\u015bcia, co z pewnym zdumieniem konstatuje<br \/>\nMUS TRITON<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z dnia na dzie\u0144 coraz dobitniej si\u0119 przekonuj\u0119, jak trudno kogo\u015b pocieszy\u0107. Wyjdzie cz\u0142owiek z fa\u0142szywego za\u0142o\u017cenia, \u017ce to niewiedza rodzi l\u0119k, podrzuci gar\u015b\u0107 po\u017cytecznych informacji &#8211; i wzbudzi jeszcze wi\u0119ksz\u0105 panik\u0119. Uprzedzi, \u017ce trzeba \u0107wiczy\u0107 pokor\u0119 i cierpliwo\u015b\u0107, bo zanosi si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105 przerw\u0119 od koncert\u00f3w i spektakli &#8211; oskar\u017c\u0105 go o defetyzm. Spr\u00f3buje &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=4737\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4737","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4737"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4741,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4737\/revisions\/4741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}