{"id":4770,"date":"2020-05-03T22:34:19","date_gmt":"2020-05-03T20:34:19","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=4770"},"modified":"2020-05-03T22:40:33","modified_gmt":"2020-05-03T20:40:33","slug":"z-niedoszla-wizyta-w-teatrze-poelziga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=4770","title":{"rendered":"Z niedosz\u0142\u0105 wizyt\u0105 w teatrze Poelziga"},"content":{"rendered":"

To w\u0142a\u015bciwie mia\u0142 by\u0107 powr\u00f3t, cho\u0107 wzbogacony dodatkowymi atrakcjami historyczno-krajoznawczymi. O pierwszej wyprawie do Theater Krefeld und M\u00f6nchengladbach<\/span>, na Lohengrina <\/em>w inscenizacji Roberta Lehmeiera, pisa\u0142am trzy lata temu. Tym razem postanowi\u0142am, \u017ce na koncert z Das klagende Lied<\/em><\/span> Mahlera – zn\u00f3w pod batut\u0105 Esto\u0144czyka Mihkela K\u00fctsona, kt\u00f3ry od 2012 roku jest szefem artystycznym orkiestry Niederrheinische Sinfoniker, bior\u0105cej udzia\u0142 we wszystkich tamtejszych przedsi\u0119wzi\u0119ciach operowych – wybior\u0119 si\u0119 do siostrzanego teatru w M\u00f6nchengladbach. A przy okazji zwiedz\u0119 to zamo\u017cne miasto o bogatej i powik\u0142anej historii, podobnie jak pobliskie Krefeld zwi\u0105zane do dzi\u015b z przemys\u0142em tekstylnym. <\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bciwa historia M\u00f6nchengladbach<\/span> rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w roku 947, kiedy Gero, arcybiskup Kolonii, postanowi\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 w tym miejscu opactwo benedykty\u0144skie, nazwane Gladbach od przep\u0142ywaj\u0105cego obok strumienia. Z biegiem lat klasztor wraz z s\u0105siednimi wioskami przeistoczy\u0142 si\u0119 w pr\u0119\u017cn\u0105 osad\u0119, kt\u00f3ra w 1366 roku zyska\u0142a prawa miejskie. W ferworze rewolucyjnym 1794 roku Gladbach dosta\u0142o si\u0119 pod panowanie Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy zsekularyzowali opactwo i urz\u0105dzili w nim fabryk\u0119 w\u0142\u00f3kiennicz\u0105. W 1815 roku miasto zosta\u0142o przej\u0119te przez Kr\u00f3lestwo Prus. W latach 80. XIX wieku zmieni\u0142o nazw\u0119 na M\u00fcnchen-Gladbach – dla odr\u00f3\u017cnienia od po\u0142o\u017conego w odleg\u0142o\u015bci niespe\u0142na siedemdziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w Bergisch Gladbach w rejencji kolo\u0144skiej. W 1929 wch\u0142on\u0119\u0142o kilka s\u0105siednich miejscowo\u015bci, mi\u0119dzy innymi Rheydt, Odenkirchen i Giesenkirchen. Kiedy do w\u0142adzy doszli nazi\u015bci, zapad\u0142a decyzja o ponownym od\u0142\u0105czeniu Rheydt – na polecenie Josepha Goebbelsa, ministra propagandy III Rzeszy, kt\u00f3ry w odruchu lokalnego patriotyzmu postanowi\u0142 nada\u0107 rodzinnemu miasteczku niezale\u017cny status administracyjny. M\u00fcnchen-Gladbach zyska\u0142o obecn\u0105 nazw\u0119 dopiero w 1960 roku. Dziesi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej przemianowano je na pisane z dywizem M\u00f6nchen-Gladbach: tym razem po to, by unikn\u0105\u0107 myl\u0105cych skojarze\u0144 z bawarskim Monachium. Rheydt, wraz z Wickrath, wesz\u0142y w sk\u0142ad miasta w roku 1975. <\/span><\/p>\n

M\u00f6nchengladbach<\/span>, powa\u017cnie zniszczone w ko\u0144cu II wojny \u015bwiatowej, po cz\u0119\u015bci wsta\u0142o z ruin, po cz\u0119\u015bci zyska\u0142o ca\u0142kiem nowe oblicze. Jest tu co zwiedza\u0107. Gmach Museum Abteiberg, mieszcz\u0105cy arcyciekaw\u0105 kolekcj\u0119 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, uchodzi za per\u0142\u0119 architektonicznego postmodernizmu; wzniesiony na prze\u0142omie lat 70. i 80. wed\u0142ug projektu Austriaka Hansa Holleina, zainspirowa\u0142 pono\u0107 Franka Gehry’ego w pracach nad Muzeum Guggenheima w Bilbao. Wielbiciele sztuki renesansowej kieruj\u0105 pierwsze kroki w stron\u0119 pa\u0142acu rodziny Bylandt\u00f3w w dzielnicy Rheydt – dzie\u0142a Maximiliana Pasqualiniego, kt\u00f3rego ojciec Alessandro upowszechni\u0142 dojrza\u0142y styl bolo\u0144ski po drugiej stronie Alp. Mi\u0142o\u015bnicy przyrody odpoczywaj\u0105 od zgie\u0142ku miasta w trzydziestohektarowym Bunter Garten, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy oci\u0119\u017ca\u0142y secesyjny budynek Kaiser-Friedrich-Halle z cmentarzem na p\u00f3\u0142nocnych obrze\u017cach miasta. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Museum Abteiberg. Fot. Uwe Riedel<\/p>\n

Teatr zawita\u0142 do M\u00f6nchengladbach w latach 60. XIX wieku – wraz z go\u015bcinnym spektaklem pi\u0119cioaktowej komedii Eug\u00e8ne’a Scribe Le verre d\u2019eau ou Les effets et les causes, <\/i>wystawionej przez trup\u0119 z Krefeld. W 1903 roku powsta\u0142o stowarzyszenie teatralne – z inicjatywy radnego Friedricha Peltzera, kt\u00f3ry zainaugurowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 teatru miejskiego we wspomnianej ju\u017c Kaiser-Friedrich-Halle, 29 listopada, przedstawieniem Beethovenowskiego Fidelia. <\/em>W partii Leonory wyst\u0105pi\u0142a Bertha Pester-Prosky, primadonna Opery w Kolonii, \u017cona harfisty i re\u017cysera Reinholda Pestera, kt\u00f3ry w 1906 roku obj\u0105\u0142 dyrekcj\u0119 po\u0142\u0105czonych zespo\u0142\u00f3w z M\u00f6nchengladbach i Krefeld. Za jego rz\u0105d\u00f3w nadre\u0144ska Opera sta\u0142a si\u0119 miejscem pielgrzymek entuzjast\u00f3w muzyki Wagnera i Ryszarda Straussa: w 1911 roku w partii barona Ochsa w Rosenkavalierze<\/em> wyst\u0105pi\u0142 znakomity kolo\u0144ski bas-baryton Leo Sch\u00fctzendorf, p\u00f3\u017aniejszy Wozzeck na berli\u0144skiej prapremierze arcydzie\u0142a Albana Berga. Po I wojnie \u015bwiatowej M\u00f6nchengladbach zdecydowa\u0142o si\u0119 prowadzi\u0107 w\u0142asny teatr, od czasu, kiedy Rheydt wesz\u0142o w obr\u0119b miasta, dzia\u0142aj\u0105cy w dw\u00f3ch lokalizacjach: Kaiser-Friedrich-Halle i nowym gmachu Stadthalle Rheydt<\/span> przy Odenkirchener Strasse.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Theater M\u00f6nchengladbach. Fot. RP Online
\n<\/span><\/p>\n

Modernistyczny budynek z 1930 roku powsta\u0142 wed\u0142ug projektu trzech architekt\u00f3w: Waltera Fischera<\/span>, Maksa Littmanna i Hansa Poelziga. W dziejach niemieckiej architektury zapisa\u0142 si\u0119 zw\u0142aszcza ten ostatni: wyk\u0142adowca i dyrektor Staatliche Akademie f\u00fcr Kunst und Kunstgewerbe w Breslau, miejski radca budowlany w Dre\u017anie, p\u00f3\u017aniej za\u015b jeden z g\u0142\u00f3wnych dzia\u0142aczy Werkbundu. Na pocz\u0105tku XX wieku zaprojektowa\u0142 szereg inwestycji we Wroc\u0142awiu, mi\u0119dzy innymi secesyjny prospekt organowy dla Oratorium Marianum, dom handlowy przy Junkernstrasse, gdzie mie\u015bci si\u0119 obecnie jeden z oddzia\u0142\u00f3w Santander Bank, oraz przylegaj\u0105cy do Hali Stulecia wystawowy Pawilon Czterech Kopu\u0142. Surowy, ob\u0142o\u017cony ceg\u0142\u0105 klinkierow\u0105 gmach Stadthalle Rheydt<\/span><\/span> przetrwa\u0142 wojn\u0119 bez wi\u0119kszego szwanku. Przebudowany na pocz\u0105tku lat 80., zainaugurowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 premier\u0105 Lulu <\/em>Berga. Szcz\u0119\u015bcie trwa\u0142o kr\u00f3tko: kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej teatr zosta\u0142 postawiony w stan bankructwa. \u015awiate\u0142ko w tunelu pojawi\u0142o si\u0119 w 2011 roku: po kolejnej renowacji budynku i utworzeniu sp\u00f3\u0142ki Theater Krefeld und M\u00f6nchengladbach gGmbH. A potem przysz\u0142a pandemia.
\n<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Mihkel K\u00fctson. Fot. theater-kr-mg.de
\n<\/span><\/p>\n

Mimo \u017ce wiecz\u00f3r z Das klagende Lied<\/em><\/span> mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 ponad dwa tygodnie po niedosz\u0142ej premierze Walkirii <\/em>w Trondheim, w moim przypadku otworzy\u0142 czarn\u0105 seri\u0119 odwo\u0142anych wyjazd\u00f3w. Decyzj\u0119 podj\u0119\u0142am ju\u017c 6 marca, kiedy Nadrenia-P\u00f3\u0142nocna Westfalia sta\u0142a si\u0119 jednym z najaktywniejszych ognisk rozprzestrzeniania wirusa. Muzycy ani my\u015bleli rezygnowa\u0107 z wyst\u0119pu. Codziennie informowali o post\u0119pach pr\u00f3b i nie reagowali na coraz bardziej nerwowe komentarze meloman\u00f3w na swoim fanpage’u. O losie tego i wszystkich nast\u0119pnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 teatru w sezonie przes\u0105dzi\u0142a odg\u00f3rna dyrektywa w\u0142adz landu. Ciekawe, czy Niederrheinische Sinfoniker<\/span> pod wodz\u0105 K\u00fctsona<\/span> wr\u00f3c\u0105 jeszcze kiedykolwiek do tego pomys\u0142u. Das klagende Lied,\u00a0<\/em>kt\u00f3rej autorskie libretto Mahler opar\u0142 mi\u0119dzy innymi na ba\u015bni \u015apiewaj\u0105ca ko\u015b\u0107<\/em> (Der singende Knochen<\/i>) braci Grimm, niecz\u0119sto trafia na estrady koncertowe. Zdaniem malkontent\u00f3w, zbyt wiele w tej m\u0142odzie\u0144czej muzyce nawi\u0105za\u0144 do mistrz\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci: Wagnera, Schuberta, a nawet Beethovena. Mnie jednak \u017cal upiornej pie\u015bni fletu, wystruganego z ko\u015bci zamordowanego rycerza. Fletu, kt\u00f3ry po wielekro\u0107 wykrzyczy oskar\u017cenie pod adresem starszego brata, zawistnego o czerwony kwiatek – przepustk\u0119 do r\u0119ki kr\u00f3lewny. W tym trudnym czasie szczeg\u00f3lnie zabraknie nam bajek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To w\u0142a\u015bciwie mia\u0142 by\u0107 powr\u00f3t, cho\u0107 wzbogacony dodatkowymi atrakcjami historyczno-krajoznawczymi. O pierwszej wyprawie do Theater Krefeld und M\u00f6nchengladbach, na Lohengrina w inscenizacji Roberta Lehmeiera, pisa\u0142am trzy lata temu. Tym razem postanowi\u0142am, \u017ce na koncert z Das klagende Lied Mahlera – zn\u00f3w pod batut\u0105 Esto\u0144czyka Mihkela K\u00fctsona, kt\u00f3ry od 2012 roku jest szefem artystycznym orkiestry Niederrheinische … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-4770","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4770"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4781,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4770\/revisions\/4781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}