{"id":5054,"date":"2020-08-28T13:26:49","date_gmt":"2020-08-28T11:26:49","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=5054"},"modified":"2020-08-28T13:41:41","modified_gmt":"2020-08-28T11:41:41","slug":"nowe-szaty-hrabiny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=5054","title":{"rendered":"Nowe szaty Hrabiny"},"content":{"rendered":"

Je\u015bli wierzy\u0107 s\u0142owom Bonifacego Dziadulewicza, kt\u00f3ry w roku premiery Hrabiny <\/em>mia\u0142 zaledwie szesna\u015bcie lat, \u201e\u017cadna z oper, \u017caden utw\u00f3r w wystawieniu go na widok publiczny, nie przyczyni\u0142 Moniuszce tyle zgryzot i zmartwie\u0144 [\u2026]. Moniuszko martwi\u0105c si\u0119, a nie lubi\u0105c przed kimkolwiek wynurza\u0107 sw\u00f3j \u017cal i bole\u015b\u0107, t\u0142umi\u0105c wszystko w sobie, rozchorowa\u0142 si\u0119 na \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119 tak silnie, \u017ce omal \u017cycia nie postrada\u0142\u201d. Trudno mu si\u0119 dziwi\u0107: jakby nie do\u015b\u0107 by\u0142o k\u0142opot\u00f3w z cenzur\u0105 oraz problem\u00f3w, jakich nastr\u0119czy\u0142a sama inscenizacja, musia\u0142 si\u0119 jeszcze pogodzi\u0107 z odmow\u0105 ze strony Juliana Dobrskiego, kt\u00f3rego zamierza\u0142 obsadzi\u0107 w partii Kazimierza.<\/p>\n

Cho\u0107 kompozytor \u201eze wszystkich librett polskich Hrabin\u0119 <\/em>najwy\u017cej ceni\u0142\u201d, skrojona na francusk\u0105 miar\u0119 op\u00e9ra comique <\/em>nie do ko\u0144ca trafi\u0142a w sw\u00f3j czas. Korow\u00f3d demonstracji patriotycznych zacz\u0105\u0142 si\u0119 od warszawskiej mszy za dusze trzech wieszcz\u00f3w, w marcu 1859 roku. Osiem miesi\u0119cy po premierze Hrabiny <\/em>spiskowiec Franciszek Godlewski dokona\u0142 sabota\u017cu gali z udzia\u0142em europejskich koronowanych g\u0142\u00f3w w Teatrze Wielkim \u2013 w ramach zorganizowanej przez niego akcji oblano siedzenia na widowni cuchn\u0105c\u0105 substancj\u0105. Piek\u0142o rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 w kwietniu 1861 roku, kiedy Rosjanie ostrzelali bezbronny t\u0142um manifestant\u00f3w na Placu Zamkowym. Powstanie wybuch\u0142o 22 stycznia 1863 i w p\u00f3\u0142tora roku obj\u0119\u0142o Kr\u00f3lestwo Polskie oraz tak zwany Kraj Zabrany, czyli wschodnie wojew\u00f3dztwa Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w.<\/p>\n

Hrabina <\/em>nigdy nie posz\u0142a w \u015bwiat, cho\u0107 przez lata powraca\u0142a regularnie na sceny w Polsce. Opr\u00f3cz kilku produkcji w Warszawie \u2013 ostatniej, w re\u017cyserii Marii Fo\u0142tyn, w 1982 roku \u2013 zawita\u0142a te\u017c na tak zwane sceny prowincjonalne. Nigdy jednak nie podbi\u0142a serc publiczno\u015bci. Niemi\u0142osiernie skracana, odzierana z dialog\u00f3w m\u00f3wionych, w gruncie rzeczy popad\u0142a w niepami\u0119\u0107. Dlatego tym niecierpliwiej czekali\u015bmy na kolejny wyst\u0119p muzyk\u00f3w pod wodz\u0105 Fabia Biondiego, kt\u00f3rego nagrania Halki <\/em>i Flisa <\/em>zacz\u0119\u0142y ju\u017c skutecznie zjednywa\u0107 zagranicznych odbiorc\u00f3w do tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Moniuszki.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wykonawcy Hrabiny <\/em>na przekszta\u0142conej w estrad\u0119 scenie TW-ON. Fot. Wojciech Grz\u0119dzi\u0144ski<\/p>\n

Okoliczno\u015bci przyprawi\u0142y organizator\u00f3w festiwalu Chopin i jego Europa o podobn\u0105 \u017cal i bole\u015b\u0107, jak przed laty Moniuszk\u0119. Do ostatniej chwili nie by\u0142o wiadomo, czy festiwal w og\u00f3le si\u0119 odb\u0119dzie. Wszelkie wydarzenia zorganizowano w obowi\u0105zuj\u0105cym re\u017cimie sanitarnym \u2013 i tak l\u017cejszym ni\u017c w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw Europy. Moim zdaniem, zbyt lekkim: c\u00f3\u017c bowiem z tego, \u017ce widownia zape\u0142niona w po\u0142owie, skoro s\u0142uchacze mog\u0105 w przerwie albo przed koncertami skorzysta\u0107 z bufetu. By\u0107 mo\u017ce za wcze\u015bnie wyrokowa\u0107 o skuteczno\u015bci podj\u0119tych \u015brodk\u00f3w. Nadarza si\u0119 jednak sposobno\u015b\u0107, by oceni\u0107 starania muzyk\u00f3w \u2013 w przypadku Hrabiny <\/em>postawionych przed niejednym trudnym do rozstrzygni\u0119cia dylematem. Dobrski odm\u00f3wi\u0142 kiedy\u015b Moniuszce z przyczyn osobistych. W tym roku z roli Kazimierza wycofa\u0142 si\u0119 Matheus Pompeu \u2013 uwi\u0119ziony w Brazylii, jednym z kraj\u00f3w najci\u0119\u017cej dotkni\u0119tych przez pandemi\u0119 i rz\u0105dzonych przez autentycznego szale\u0144ca, by nie rzec zbrodniarza. Warszawska Hrabina <\/em>w wersji realizowanej na instrumentach historycznych musia\u0142a si\u0119 zatem oby\u0107 bez \u015bpiewaka, kt\u00f3rego \u017carliwy tenor nadawa\u0142 ton dotychczasowym Moniuszkowskim interpretacjom Biondiego \u2013 i pozwala\u0142 wybaczy\u0107 w\u0142oskiemu muzykowi pewn\u0105 dezynwoltur\u0119 w podej\u015bciu do tw\u00f3rczo\u015bci ojca polskiej opery narodowej.<\/p>\n

Pandemiczna Hrabina <\/em>z konieczno\u015bci przebieg\u0142a bez dialog\u00f3w m\u00f3wionych i w wersji znacz\u0105co uszczuplonej tak\u017ce w warstwie muzycznej. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych s\u0142uchaczy nie szuka logiki w libretcie Wolskiego i spodziewa si\u0119 tylko fajerwerk\u00f3w wokalnych. Je\u015bli tak, spotka\u0142o ich raczej rozczarowanie: znana z ubieg\u0142orocznego Korsarza <\/em>Karen Gardeazabal \u2013 tym razem w roli tytu\u0142owej \u2013 uwiod\u0142a przede wszystkim urod\u0105 fizyczn\u0105. Jej dobrze prowadzony, ale w gruncie rzeczy tuzinkowy sopran spinto razi\u0142 ostr\u0105, metaliczn\u0105 barw\u0105, jej interpretacja – lekcewa\u017ceniem tekstu, podawanego na granicy zrozumia\u0142o\u015bci i w ca\u0142kowitym oderwaniu od niesionego przeze\u0144 przes\u0142ania. Rafa\u0142 Bartmi\u0144ski w partii Kazimierza imponowa\u0142 jedynie wolumenem \u2013 w jego \u015bpiewie jak zwykle zabrak\u0142o wyrazistszych przej\u015b\u0107 mi\u0119dzy lirycznymi fragmentami w piano a \u201ebohaterskimi\u201d odcinkami w dynamice fortissimo. Natalia Rubi\u015b (Bronka) roz\u015bpiewywa\u0142a si\u0119 d\u0142ugo, by\u0107 mo\u017ce skr\u0119powana niedyspozycj\u0105 wokaln\u0105 \u2013 swoj\u0105 niepospolit\u0105 muzykalno\u015b\u0107 i wyczucie Moniuszkowskiej frazy zaprezentowa\u0142a w pe\u0142ni dopiero w \u015bpiewce przy klawikordzie w II akcie. Nicola Proksch (Panna Ewa) wesz\u0142a na estrad\u0119 jak Pi\u0142at w Credo<\/em> \u2013 z koloratur\u0105 chwilami imponuj\u0105c\u0105, realizowan\u0105 jednak ca\u0142kiem w poprzek tekstu muzycznego. Po jasnej stronie mocy pozostali Krystian Adam, przezabawny Dzidzi, kt\u00f3rego interpretacja dobitnie uzmys\u0142owi\u0142a s\u0142uchaczom prawd\u0119 zawart\u0105 w s\u0142owach J\u00f3zefa Sikorskiego, \u017ce \u201epan Wolski wyborny jest w drobiazgach\u201d; Mariusz Godlewski, zanadto mo\u017ce wycofany, ale zniewalaj\u0105cy kultur\u0105 g\u0142osu Podczaszyc; oraz Czech Jan Martin\u00edk w basowej partii Chor\u0105\u017cego \u2013 jedyny cz\u0142onek obsady, kt\u00f3rego dykcja w polskim tek\u015bcie nie pozostawia\u0142a absolutnie nic do \u017cyczenia.<\/p>\n

Z orkiestr\u0105 bywa\u0142o rozmaicie. Nie b\u0119d\u0119 wdawa\u0107 si\u0119 w spory na temat zasadno\u015bci \u201egrania\u201d Moniuszki orkiestr\u0105 barokow\u0105 \u2013 skupi\u0119 si\u0119 raczej na wyczuciu specyficznego idiomu tej opery. Europa Galante pod batut\u0105 Biondiego realizowa\u0142a partytur\u0119 chwilami zbyt ci\u0119\u017cko i solennie, jakby jeszcze nie mia\u0142a jej \u201epod palcami\u201d. Najwi\u0119cej swobody okaza\u0142a w dw\u00f3ch wdzi\u0119cznie uj\u0119tych divertissements <\/em>baletowych z II aktu. Tego wieczoru trafi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c autentyczna pere\u0142ka: czule i mi\u0119ciute\u0144ko zagrany polonez z pocz\u0105tku aktu III, \u017ceby zn\u00f3w odda\u0107 g\u0142os Sikorskiemu \u2013 \u201esymbol niew\u0105tpliwy, przepowiednia niedwuznaczna\u201d. Z ogromn\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 powita\u0142am te\u017c rogi naturalne w scenie my\u015bliwskiej \u2013 Ch\u00f3r Opery i Filharmonii Podlaskiej, nie tylko w tym fragmencie, spisa\u0142 si\u0119 zwyczajowo bez zarzutu, mimo trudno\u015bci zwi\u0105zanych z \u201epandemicznym\u201d rozstawieniem \u015bpiewak\u00f3w i tym dotkliwszym schowaniem ich w g\u0142\u0119bi sceny TW-ON, przez co d\u017awi\u0119k nie zawsze dostatecznie przebija\u0142 si\u0119 przez orkiestr\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fabio Biondi i Ewa Leszczy\u0144ska po wykonaniu Salve Regina <\/em>Mendelssohna. Fot. Wojciech Grz\u0119dzi\u0144ski<\/p>\n

Opisane przeze mnie mankamenty zapewne uda\u0142o si\u0119 odrobin\u0119 zniwelowa\u0107 w transmisji, jest te\u017c nadzieja, \u017ce Biondi \u201epodszlifuje\u201d to i owo w ramach kolejnych sesji nagraniowych. Jego zesp\u00f3\u0142 \u2013 oraz on sam \u2013 z pewno\u015bci\u0105 czuli si\u0119 mniej skr\u0119powani dwa dni p\u00f3\u017aniej, w sali koncertowej Filharmonii, w programie z\u0142o\u017conym z juwenili\u00f3w Mendelssohna: mi\u0119dzy innymi trzech z dwunastu sinfonii smyczkowych komponowanych pod okiem Carla Friedricha Zeltera, kilku drobiazg\u00f3w kameralnych (ze znakomit\u0105 Paol\u0105 Poncet przy fortepianie historycznym w Largo i Allegro d-moll<\/em>) oraz Koncertu skrzypcowego d-moll<\/em> MWV O3. Prawdziw\u0105 ozdob\u0105 wieczoru by\u0142a jednak antyfona Salve Regina <\/em>z 1824 roku na sopran i smyczki, przede wszystkim za spraw\u0105 wykonawczyni partii solowej. Ewa Leszczy\u0144ska g\u0142os ma niedu\u017cy, za to podparty nieomylnym wyczuciem stylu, znakomit\u0105 technik\u0105 i zniewalaj\u0105c\u0105 muzykalno\u015bci\u0105. By\u0142o to \u015bpiewanie bezpretensjonalne i w najlepszym tego s\u0142owa znaczeniu \u201enie z tej epoki\u201d. Tego mi w\u0142a\u015bnie zabrak\u0142o u kilkorga solist\u00f3w Hrabiny<\/em>, kt\u00f3rzy nie zdo\u0142ali tchn\u0105\u0107 w Moniuszkowsk\u0105 oper\u0119 ani \u017cycia, ani humoru, ani zwyczajnej ludzkiej prawdy. A przecie\u017c wykonawstwo historyczne nie tylko instrumentami stoi: wymaga r\u00f3wnie wnikliwych studi\u00f3w w dziedzinie minionej estetyki \u015bpiewu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli wierzy\u0107 s\u0142owom Bonifacego Dziadulewicza, kt\u00f3ry w roku premiery Hrabiny mia\u0142 zaledwie szesna\u015bcie lat, \u201e\u017cadna z oper, \u017caden utw\u00f3r w wystawieniu go na widok publiczny, nie przyczyni\u0142 Moniuszce tyle zgryzot i zmartwie\u0144 [\u2026]. Moniuszko martwi\u0105c si\u0119, a nie lubi\u0105c przed kimkolwiek wynurza\u0107 sw\u00f3j \u017cal i bole\u015b\u0107, t\u0142umi\u0105c wszystko w sobie, rozchorowa\u0142 si\u0119 na \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119 tak … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-5054","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5054"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5059,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5054\/revisions\/5059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}