Szkoda, bo w Polsce wci\u0105\u017c pokutuje opinia \u2013 niestety, poparta r\u00f3wnie\u017c g\u0142osami fachowc\u00f3w \u2013 \u017ce Beethoven nie lubi\u0142 i nie potrafi\u0142 pisa\u0107 muzyki wokalnej, \u017ce jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pie\u015bniowa blaknie na tle kompozycji czysto instrumentalnych, \u017ce bywa konwencjonalna, by nie rzec banalna. Ostatni z wymienionych zarzut\u00f3w brzmi wr\u0119cz absurdalnie: niezwyk\u0142a Adelaide<\/em>, naszkicowana w 1794 roku i wielokrotnie przerabiana przez kolejne dwa lata, jest jednym z nielicznych w tamtej epoce przyk\u0142ad\u00f3w pie\u015bni przekomponowanej. An die ferne Geliebte <\/em>to pierwszy w pe\u0142ni dojrza\u0142y cykl pie\u015bniowy w muzyce niemieckiej, r\u00f3wie\u015bnik znacznie mniej natchnionych Die Temperamente beim Verluste der Geliebten <\/em>Webera i prekursor najwi\u0119kszych arcydzie\u0142 Schuberta i Schumanna. Faktem pozostaje, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci swoich utwor\u00f3w wokalnych \u2013 nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c Fidelia \u2013 <\/em>Beethoven podsuwa\u0142 \u015bpiewakom twardy orzech do zgryzienia: g\u0142os ludzki traktowa\u0142 instrumentalnie, nie stosowa\u0142 \u017cadnej taryfy ulgowej, od wykonawc\u00f3w wymaga\u0142 nie tylko rzemios\u0142a, ale te\u017c inteligencji i wra\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n Matthias Goerne. Fot. Marie Staggat<\/p>\n Na estradzie Filharmonii Narodowej Matthias Goerne i towarzysz\u0105cy mu przy fortepianie Jan Lisiecki przedstawili program z p\u0142yty Deutsche Grammophon, wydanej w marcu i wkr\u00f3tce potem wyr\u00f3\u017cnionej nagrod\u0105 Diapason d\u2019Or. Nic dziwnego: interpretacje Goernego s\u0105 niezwykle teatralne, by nie rzec \u201ehistrioniczne\u201d \u2013 sugestywne na granicy egzaltacji, buduj\u0105ce dramaturgi\u0119 w obr\u0119bie ka\u017cdej pojedynczej frazy. Jego g\u0142os, mi\u0119kki i urodziwy, brzmi zawsze uwodzicielsko, mimo pewnych wahni\u0119\u0107 intonacyjnych imponuje zr\u00f3\u017cnicowaniem barwy i \u015bwietn\u0105 technik\u0105 messa di voce<\/em>. To bardzo nowoczesne \u015bpiewanie, przemawiaj\u0105ce do odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy nawykli do \u201edu\u017cych\u201d g\u0142os\u00f3w, operowania wyrazistymi kontrastami dynamicznymi i podpierania tekstu muzycznego dobitnym aktorstwem. Osobi\u015bcie ho\u0142duj\u0119 nieco innej estetyce, dlatego czasem mnie razi\u0142o przyciemnianie g\u0142osu w forte <\/em>i uciekanie w falset w g\u00f3rnych odcinkach skali. Sporo do \u017cyczenia pozostawia\u0142a te\u017c dykcja \u015bpiewaka. Zdaj\u0119 sobie jednak spraw\u0119, \u017ce szukam dziury w ca\u0142ym, zapatrzona, a mo\u017ce raczej zas\u0142uchana w interpretacje dawnych mistrz\u00f3w. Goerne plasuje si\u0119 w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce dzisiejszych wykonawc\u00f3w niemieckiej Lied i coraz rozwa\u017cniej dobiera akompaniator\u00f3w. Lisiecki ma zadatki na \u015bwietnego partnera muzycznego w tym repertuarze \u2013 wci\u0105\u017c jednak pod warunkiem wsp\u00f3\u0142pracy z wybitnym wykonawc\u0105 pie\u015bni, i to w szczytowej formie wokalnej. Jego gra, zgodnie z intencj\u0105 Goernego, nosi znamiona r\u00f3wnorz\u0119dnej interpretacji. Nie ma w niej miejsca na czu\u0142\u0105 pomoc w przypadku cho\u0107by nieznacznej niedyspozycji \u015bpiewaka.<\/p>\n Christoph Pr\u00e9gardien i Julius Drake. Fot. Wojciech Grz\u0119dzi\u0144ski<\/p>\n Ca\u0142kowitym przeciwie\u0144stwem Lisieckiego jest pod tym wzgl\u0119dem Julius Drake, akompaniator wybitny, ale na dawn\u0105 mod\u0142\u0119 schowany za wizj\u0105 solisty \u201epie\u015bniarza\u201d. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z nim Christoph Pr\u00e9gardien jest blisko dziesi\u0119\u0107 lat starszy od Goernego. Jego tenor straci\u0142 ju\u017c wolumen i blask w g\u00f3rnym rejestrze, zyska\u0142 za to pi\u0119kny, barytonowy odcie\u0144 w dole \u2013 co jednak najistotniejsze, artysta operuje nim w pe\u0142ni \u015bwiadomie i sta\u0107 go na odwag\u0119, by w trudnych przebiegach linii melodycznej si\u0119gn\u0105\u0107 do zasob\u00f3w fenomenalnej techniki, zamiast i\u015b\u0107 na efektown\u0105 \u0142atwizn\u0119. Jego interpretacj\u0119 An die ferne Geliebte<\/em> \u2013 skrajnie odmienn\u0105 od \u201em\u0142odzie\u0144czego\u201d, chwilami ekstatycznego uj\u0119cia Goernego \u2013 cechowa\u0142a melancholijna m\u0105dro\u015b\u0107 dojrza\u0142ego m\u0119\u017cczyzny, wybiegaj\u0105cego my\u015bl\u0105 w inny, cho\u0107 wci\u0105\u017c odleg\u0142y wymiar egzystencji. Bardzo mi w tym recitalu zabrak\u0142o innych pie\u015bni Beethovena \u2013 \u015bmiem przypuszcza\u0107, \u017ce Adelaide <\/em>w interpretacji Pr\u00e9gardiena wstrz\u0105sn\u0119\u0142aby mn\u0105 tak samo, jak za ka\u017cdym razem wstrz\u0105sa w wykonaniu Heinricha Schlusnusa sprzed blisko stu lat. Pr\u00e9gardien ufa tekstowi muzycznemu bezgranicznie. Niczym go nie ubarwia ani nie wzmacnia \u2013 chyba \u017ce w\u0142asnym do\u015bwiadczeniem \u017cyciowym i niepospolit\u0105 muzykalno\u015bci\u0105. Dowi\u00f3d\u0142 tego w ka\u017cdym calu w drugiej cz\u0119\u015bci Schwanengesang<\/em>, czyli w sze\u015bciu pie\u015bniach do s\u0142\u00f3w Heinego. Na przek\u00f3r obowi\u0105zuj\u0105cej tradycji wykonawczej u\u0142o\u017cy\u0142 je w kolejno\u015bci, w jakiej nast\u0119puj\u0105 po sobie w zbiorze wierszy poety. Dzi\u0119ki temu wydany po\u015bmiertnie cykl Schuberta nabra\u0142 wreszcie narracyjnej sp\u00f3jno\u015bci: od t\u0119sknego wezwania do c\u00f3rki rybaka, poprzez upiorn\u0105 wizj\u0119 okrytego mg\u0142\u0105 miasta i czaj\u0105cej si\u0119 w mrokach pustego domu zjawy sobowt\u00f3ra, a\u017c po fina\u0142owy lament Atlasa, kt\u00f3ry chyli si\u0119 pod brzemieniem niechcianych cierpie\u0144. Wydoby\u0107 ca\u0142\u0105 tre\u015b\u0107 z ostatnich pie\u015bni Schuberta i nie ulec pokusie zast\u0105pienia jej w\u0142asn\u0105 narracj\u0105 potrafi\u0105 tylko prawdziwi mistrzowie. Christoph Pr\u00e9gardien i Julius Drake z pewno\u015bci\u0105 mieszcz\u0105 si\u0119 w tej kategorii.<\/p>\n Przed nami d\u0142ugie miesi\u0105ce, a mo\u017ce i lata wstawania z popio\u0142\u00f3w. Warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce na to, co dotychczas \u201eruszy\u0142o\u201d, w znacznej mierze sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119cia planowane od dawna, po czym napr\u0119dce dostosowywane do warunk\u00f3w obecnego kryzysu. Teraz trzeba zbudowa\u0107 \u015bwiat od nowa. Z jednej strony, wybiega\u0107 my\u015bl\u0105 daleko w przysz\u0142o\u015b\u0107, z drugiej \u2013 liczy\u0107 si\u0119 z katastrof\u0105 na ka\u017cdym etapie realizacji. Ludzie nigdy nie przestan\u0105 kocha\u0107 muzyki. Model jej odbioru mo\u017ce jednak ulec nieodwracalnej przemianie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Odk\u0105d sale koncertowe i pierwsze teatry zacz\u0119\u0142y od\u017cywa\u0107 w\u015br\u00f3d pandemii, staram si\u0119 skupia\u0107 uwag\u0119 nie tylko na interpretacji i technice wykonawczej, lecz tak\u017ce na nowym modelu interakcji mi\u0119dzy muzykiem a odbiorc\u0105. W ka\u017cdym mie\u015bcie i kraju wygl\u0105da to nieco inaczej, przez co obserwacje robi\u0105 si\u0119 tym ciekawsze. Wielu meloman\u00f3w \u015bwiadomie rezygnuje z uczestnictwa w \u017cyciu … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-5087","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5087"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5095,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5087\/revisions\/5095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Matthias-Goerne-Beethoven-Songs-Foto-3.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n