{"id":5450,"date":"2021-02-02T13:33:13","date_gmt":"2021-02-02T12:33:13","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=5450"},"modified":"2023-12-23T17:32:22","modified_gmt":"2023-12-23T16:32:22","slug":"przepis-na-wywiad-doskonaly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=5450","title":{"rendered":"Recepta na wywiad doskona\u0142y"},"content":{"rendered":"

Tak sobie czasem my\u015bl\u0119, \u017ce im mniej si\u0119 o czym\u015b wie, tym ra\u017aniej si\u0119 o tym pisze i tym wi\u0119ksz\u0105 p\u00f3\u017aniej zyskuje si\u0119 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w. Wczoraj przebojem internet\u00f3w sta\u0142a si\u0119 relacja grupki polskich podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie szykuj\u0105 pozwy zbiorowe, bo za granic\u0105 si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce nie jest jak w Polsce, nie da si\u0119 dogada\u0107 po naszemu, obowi\u0105zuje jakie\u015b dziwne prawo i w og\u00f3le jest jako\u015b inaczej, ni\u017c przewo\u017anik obiecywa\u0142 rok temu, sprzedaj\u0105c bilety lotnicze w promocji. By\u0107 mo\u017ce z tych samych powod\u00f3w najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 u nas wywiady, w kt\u00f3rych albo zadaje si\u0119 wszystkim te same pytania, albo z uporem maniaka dopytuje si\u0119 re\u017cyser\u00f3w, pisarzy i kompozytor\u00f3w o sprawy niezwi\u0105zane z ich tw\u00f3rczo\u015bci\u0105, za to mieszcz\u0105ce si\u0119 w kr\u0119gu najbli\u017cszych zainteresowa\u0144 rozm\u00f3wc\u00f3w. Nie inaczej bywa\u0142o przed laty, o czym machn\u0119\u0142am mysi felieton w „Ruchu Muzycznym”, sk\u0105din\u0105d sama przygotowuj\u0105c si\u0119 do jednego z ostatnich wywiad\u00f3w w swojej karierze. Publikuj\u0119 z dedykacj\u0105 dla wymienionego w tek\u015bcie nietoperza, poniewa\u017c wszystkie wydarzenia opisywane przez Mus Triton by\u0142y prawdziwe, a wszelkie podobie\u0144stwo do os\u00f3b \u017cyj\u0105cych i zmar\u0142ych – ca\u0142kowicie zamierzone i nieprzypadkowe.<\/p>\n

***<\/p>\n

Czasem trudno zapanowa\u0107 nad nor\u0105, zw\u0142aszcza kiedy trapi nas poczucie niepewno\u015bci, czy sobie z czym\u015b poradzimy. Od kilku dni szykujemy si\u0119 do wywiadu z najwi\u0119kszym \u017cyj\u0105cym gryzoniem na \u015bwiecie, panem J\u00f3zefem Szcz\u0119snym Kapibar\u0105, i z tych emocji wszystko nam z \u0142apek leci. Pr\u00f3bowali\u015bmy posprz\u0105ta\u0107, to si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce szczur spod pi\u0105tki przegryz\u0142 nam kabel od odkurzacza. Kiedy chwycili\u015bmy za miot\u0142\u0119, kocur z przeciwka przewr\u00f3ci\u0142 misk\u0119 i zala\u0142 nam nor\u0119. C\u00f3\u017c by\u0142o robi\u0107: zakasali\u015bmy futerka i zamiast p\u0142aka\u0107 nad rozlanym mlekiem, zacz\u0119li\u015bmy je \u015bciera\u0107 z pod\u0142ogi. I wtedy w\u0142a\u015bnie zadzwoni\u0142 nietoperz, kt\u00f3rego zaakredytowali\u015bmy na Festiwalu Muzyki Ultrad\u017awi\u0119kowej. Oznajmi\u0142, \u017ce zamiast biletu prasowego dosta\u0142 tylko wlot\u00f3wk\u0119 i nie ma \u017cadnej gwarancji, \u017ce znajdzie miejsce wisz\u0105ce. To nas dobi\u0142o. Powlekli\u015bmy si\u0119 szuka\u0107 inspiracji w numerze 13\/1963, do kt\u00f3rego Tadeusz Kaczy\u0144ski przeprowadzi\u0142 wywiad z najwi\u0119kszym rewolucjonist\u0105 w dziejach muzyki XX wieku, panem Johnem Cage\u2019em. Zaczyna si\u0119 niewinnie:<\/p>\n

\u2013 Korzystaj\u0105c z pana obecno\u015bci na festiwalu pragn\u0105\u0142bym us\u0142ysze\u0107 pa\u0144sk\u0105 opini\u0119 o zaprezentowanych w Zagrzebiu utworach polskich. Czy by\u0142 pan obecny na kt\u00f3rym\u015b z koncert\u00f3w Krakowskiej Orkiestry Kameralnej pod dyr. Andrzeja Markowskiego?
\n<\/em>\u2013 By\u0142em na obu.
\n\u2013 I na prawykonaniu <\/em>Poemat\u00f3w wed\u0142ug Henri Michaux Witolda Lutos\u0142awskiego?
\n<\/em>\u2013 Tak.
\n\u2013 Zapewne r\u00f3wnie\u017c na prowadzonym przez Witolda Lutos\u0142awskiego pokazie wsp\u00f3\u0142czesnej muzyki polskiej?
\n<\/em>\u2013 Oczywi\u015bcie \u2013 uczestniczy\u0142em bowiem w drugiej cz\u0119\u015bci tego pokazu po\u015bwi\u0119conej muzyce ameryka\u0144skiej.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

John Cage. Fot. Guido Harari<\/p>\n

Obudzi\u0142o si\u0119 w nas prze\u015bwiadczenie, \u017ce najwi\u0119kszy rewolucjonista musia\u0142 si\u0119 zaczytywa\u0107 w tw\u00f3rczo\u015bci \u201egeniusza ponad wszelk\u0105 ludzk\u0105 miar\u0119\u201d, czyli Fran\u00e7oisa Rabelais\u2019go. \u015aci\u015blej \u2013 w pi\u0105tej ksi\u0119dze Gargantui i Pantagruela<\/em>, gdzie Panurg rozmawia z pewnym mnichem, kt\u00f3ry odpowiada mu monosylabami. By\u0107 mo\u017ce wywiad Kaczy\u0144skiego z ameryka\u0144skim geniuszem wygl\u0105da\u0142by podobnie, gdyby nasz korespondent \u2013 rozgadawszy si\u0119 na ca\u0142ego \u2013 nie nadepn\u0105\u0142 Cage\u2019owi na odcisk:<\/p>\n

\u2013 Sp\u00f3\u017ani\u0142em si\u0119 na festiwal i nie by\u0142em niestety na tym pokazie, ale opowiadano mi, \u017ce sw\u00f3j odczyt potraktowa\u0142 pan w spos\u00f3b do\u015b\u0107 oryginalny. Podobno r\u00f3wnolegle z prelekcj\u0105 pu\u015bci\u0142 pan trzy ta\u015bmy z trzema nie maj\u0105cymi ze sob\u0105 nic wsp\u00f3lnego utworami, co tworzy\u0142o razem nieopisany chaos i sprawi\u0142o zaw\u00f3d tym wszystkim, kt\u00f3rzy spodziewali si\u0119, \u017ce pana odczyt, zgodnie z zapowiedzi\u0105 w programie, da im obraz wsp\u00f3\u0142czesnej muzyki ameryka\u0144skiej.
\n<\/em>\u2013 Nakre\u015blenie obrazu, cho\u0107by najbardziej szkicowego, muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej jakiegokolwiek kraju w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu minut jest oczywist\u0105 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105. Mo\u017cna natomiast w ci\u0105gu tak kr\u00f3tkiego czasu przedstawi\u0107 pewne cechy tej muzyki i niekt\u00f3re towarzysz\u0105ce jej zjawiska. Wybra\u0142em cechy i zjawiska moim zdaniem charakterystyczne dla dzisiejszej muzyki w Stanach Zjednoczonych: r\u00f3wnoczesne wyst\u0119powanie bardzo r\u00f3\u017cnych pr\u0105d\u00f3w, mieszanie si\u0119 i wzajemne przenikanie poszczeg\u00f3lnych kierunk\u00f3w oraz towarzysz\u0105ce tym procesom niezrozumienie i s\u0142abe zainteresowanie publiczno\u015bci. Ten \u2013 jak si\u0119 pan wyrazi\u0142 \u2013 \u201echaos\u201d jak i reakcja s\u0142uchaczy by\u0142y dwoma zamierzonymi elementami pokazu.<\/p>\n

Kaczy\u0144skiemu ju\u017c si\u0119 wyrwa\u0142o \u201emo\u0107\u2026\u201d, jak temu Cze\u015bnikowi z Zemsty<\/em>, ale zatka\u0142 sobie usta r\u0119k\u0105 i spyta\u0142 z niedowierzaniem:<\/p>\n

\u2013 Czy zawsze reakcje publiczno\u015bci traktuje pan jako integralny element koncertu? <\/em><\/p>\n

I dalej posz\u0142o ju\u017c samo:<\/p>\n

\u2013 Przyjmuj\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 tak\u0105, jaka ona jest, nie rezygnuj\u0105c jednak\u017ce z mo\u017cliwo\u015bci wywierania na ni\u0105 jakiego\u015b, cho\u0107by minimalnego wp\u0142ywu. Reakcja s\u0142uchaczy, niezale\u017cnie od tego czy nam si\u0119 to podoba czy nie, jest nieod\u0142\u0105cznym elementem koncertu, a wi\u0119c i ka\u017cdego wykonywanego utworu. Mo\u017cna j\u0105 z g\u00f3ry przewidzie\u0107 i jak ka\u017cdy inny element utworu odpowiednio zrealizowa\u0107. W kilku dawniejszych moich kompozycjach percepcja i reakcja s\u0142uchaczy by\u0142a w znacznym stopniu zdeterminowana. Obecnie pozostawiam moim s\u0142uchaczom ca\u0142kowit\u0105 swobod\u0119. Niestety, nie wszyscy chc\u0105 czy potrafi\u0105 z tej swobody korzysta\u0107. Istnieje niesko\u0144czona ilo\u015b\u0107 sposob\u00f3w przyjmowania muzyki, jednak\u017ce od szeregu lat spotykam si\u0119 zaledwie z kilkoma, najcz\u0119\u015bciej \u2013 ze \u201es\u0142uchaniem oczami\u201d.
\n\u2013 Co to znaczy?
\n<\/em>\u2013 Mam na my\u015bli reagowanie s\u0142uchaczy nie na zjawiska akustyczne, ale wizualne. Nie zaprzeczam, przeciwnie, jestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce ka\u017cdy koncert (jak r\u00f3wnie\u017c audycja radiowa) jest r\u00f3wnocze\u015bnie widowiskiem (audycja radiowa \u2013 widowiskiem wyimaginowanym), ale nie jest to widowisko nieme \u2013 a tak przyjmuje koncerty nowej muzyki pewna cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142uchaczy.
\n\u2013 Mo\u017ce raczej \u2013 widz\u00f3w\u2026
\n<\/em>\u2013 Tak nale\u017ca\u0142oby ich nazwa\u0107\u2026<\/p>\n

I w tym momencie Cage si\u0119 zorientowa\u0142, \u017ce co\u015b mu umkn\u0119\u0142o:<\/p>\n

\u2026Ale do\u015b\u0107 o publiczno\u015bci, m\u00f3wmy o muzyce. Postawi\u0142 pan, zdaje si\u0119, na pocz\u0105tku jakie\u015b pytanie, na kt\u00f3re dot\u0105d nie odpowiedzia\u0142em.
\n\u2013 W\u0142a\u015bciwie jeszcze go nie postawi\u0142em. By\u0142 pan obecny na wszystkich imprezach polskich tutejszego Biennale \u2013 chodzi mi o wra\u017cenie. Co pana najbardziej zainteresowa\u0142o?
\n<\/em>\u2013 Odpowiem uczciwie i banalnie: zainteresowa\u0142 mnie nowy utw\u00f3r Witolda Lutos\u0142awskiego. Nawet wi\u0119cej ni\u017c zainteresowa\u0142 \u2013 zachwyci\u0142: by\u0142a to moim zdaniem jedna z najciekawszych pozycji festiwalu. Lutos\u0142awski jest nie tylko znakomitym kompozytorem ale i znakomitym odtw\u00f3rc\u0105 swojej muzyki. Obserwowa\u0142em go jak dyrygowa\u0142 \u2013 niewielu jest tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 tak doskonale realizowa\u0107 swoje utwory\u2026<\/p>\n

Ogarn\u0105\u0142 nas b\u0142ogi spok\u00f3j. Damy sobie rad\u0119. Najpierw zasypiemy Kapibar\u0119 gradem informacji, potem go rozz\u0142o\u015bcimy, a kiedy odrobin\u0119 och\u0142onie, spytamy, co go najbardziej zainteresowa\u0142o. Wtedy odpowie, \u017ce muzyka Witolda Lutos\u0142awskiego, a my przestaniemy si\u0119 przejmowa\u0107 szczurem spod pi\u0105tki, kocurem z przeciwka i k\u0142opotami z wlot\u00f3wk\u0105 dla nietoperza. Zrobimy przepi\u0119kny wywiad, co ju\u017c w tej chwili mo\u017ce Pa\u0144stwu obieca\u0107<\/p>\n

MUS TRITON<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tak sobie czasem my\u015bl\u0119, \u017ce im mniej si\u0119 o czym\u015b wie, tym ra\u017aniej si\u0119 o tym pisze i tym wi\u0119ksz\u0105 p\u00f3\u017aniej zyskuje si\u0119 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w. Wczoraj przebojem internet\u00f3w sta\u0142a si\u0119 relacja grupki polskich podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie szykuj\u0105 pozwy zbiorowe, bo za granic\u0105 si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce nie jest jak w Polsce, nie da si\u0119 dogada\u0107 … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-5450","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5450"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5453,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5450\/revisions\/5453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}