{"id":5555,"date":"2021-02-19T12:51:09","date_gmt":"2021-02-19T11:51:09","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=5555"},"modified":"2021-02-19T13:29:00","modified_gmt":"2021-02-19T12:29:00","slug":"otto-ii-wielki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=5555","title":{"rendered":"Otto II Wielki"},"content":{"rendered":"

Ani si\u0119 obejrzeli\u015bmy, a tu do sprzeda\u017cy trafi\u0142 lutowy numer miesi\u0119cznika „Teatr”. Sporo w nim ciekawych rzeczy, mi\u0119dzy innymi blok tekst\u00f3w o s\u0142uchowiskach, rozmowa Katarzyny Wojtysiak-Wawrzyniak z prof. Ann\u0105 Kuligowsk\u0105-Korzeniewsk\u0105<\/span>, laureatk\u0105 Nagrody Specjalnej „Teatru”, oraz kolejny odcinek cyklu po\u015bwi\u0119conego „dramatom bezinteresownym”. A ode mnie – felieton o re\u017cyserze, na kt\u00f3rego inscenizacjach wychowa\u0142o si\u0119 ju\u017c kilka pokole\u0144 operoman\u00f3w. Pisany przesz\u0142o miesi\u0105c temu, ale z rozmaitych powod\u00f3w wci\u0105\u017c jak znalaz\u0142.<\/p>\n

***<\/p>\n

Ka\u017cdy nar\u00f3d ma problemy na miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci. Niestety, coraz cz\u0119\u015bciej odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do wielkich polityk\u00f3w przesta\u0142am ogarnia\u0107 wzrokiem wyj\u0105tkowe mo\u017cliwo\u015bci naszego narodu i nie chc\u0119 ju\u017c \u015bcie\u017cek przed tymi mo\u017cliwo\u015bciami prostowa\u0107. Pr\u00f3buj\u0119 robi\u0107 swoje i \u015bledzi\u0107, co w operowej bran\u017cy piszczy poza granicami naszego kraju. Ot\u00f3\u017c piszczy rozpaczliwie. We W\u0142oszech, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, ojczy\u017anie opery, premier Giuseppe Conte przed\u0142u\u017cy\u0142 stan wyj\u0105tkowy do ko\u0144ca kwietnia i og\u0142osi\u0142 podzia\u0142 kraju na cztery strefy epidemiczne; \u017cycie teatralne mog\u0142oby ruszy\u0107 tylko w strefie bia\u0142ej \u2013 przy utrzymaniu obowi\u0105zku noszenia maseczek i zachowania dystansu. S\u0119k w tym, \u017ce \u017caden z region\u00f3w nie spe\u0142nia wymog\u00f3w tej strefy i nic nie wskazuje, \u017ceby w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci sytuacja mia\u0142a ulec zmianie. Szwajcarzy zapowiedzieli, \u017ce nie otworz\u0105 teatr\u00f3w operowych przynajmniej do ko\u0144ca lutego, a Opernhaus Z\u00fcrich przeni\u00f3s\u0142 premier\u0119 Ameryki <\/em>Romana Haubenstocka-Ramatiego (na kt\u00f3r\u0105 szykowa\u0142am si\u0119 mniej wi\u0119cej od roku) na sezon\u2026 2023\/24. Drezde\u0144ska Semperoper odwo\u0142a\u0142a ca\u0142y bie\u017c\u0105cy sezon ju\u017c w po\u0142owie stycznia. Berlin zamkni\u0119ty do Wielkanocy. Rz\u0105d austriacki zapowiada, \u017ce b\u0119dzie testowa\u0142 wszystkich teatroman\u00f3w przed wpuszczeniem na widowni\u0119. Wielka Brytania zobowi\u0105za\u0142a przybysz\u00f3w do okazania negatywnego wyniku testu w kierunku COVID-19 i bezwzgl\u0119dnej dziesi\u0119ciodniowej kwarantanny.<\/p>\n

Spe\u0142nia si\u0119 zatem najczarniejszy scenariusz \u2013 nawet je\u015bli cokolwiek w najbli\u017cszych miesi\u0105cach \u201eruszy\u201d, to poszczeg\u00f3lne kraje zamkn\u0105 si\u0119 we w\u0142asnych ba\u0144kach. Za granic\u0119 pojad\u0105 tylko desperaci, gotowi pokry\u0107 koszty hotelowej samoizolacji i liczy\u0107 si\u0119 z ryzykiem, \u017ce wyst\u0119p podziwianego \u015bpiewaka b\u0105d\u017a spektakl w inscenizacji ulubionego re\u017cysera i tak w ostatniej chwili spadnie z afisza. Nie wykluczam, \u017ce w pewnym momencie sama spr\u00f3buj\u0119 si\u0119 wyrwa\u0107 na mnieman\u0105 wolno\u015b\u0107. Tymczasem trzymam si\u0119 regu\u0142 zdrowego rozs\u0105dku i staram si\u0119 mimo wszystko nie traci\u0107 nadziei. Na przyk\u0142ad na to, \u017ce nie tylko ja do\u017cyj\u0119 ko\u0144ca pandemii, ale i jeden z moich najukocha\u0144szych re\u017cyser\u00f3w operowych, kt\u00f3ry w czerwcu \u2013 jak dobrze p\u00f3jdzie \u2013 b\u0119dzie obchodzi\u0142 swoje dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te urodziny.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Siegfried Jerusalem i Lucia Popp w Sprzedanej narzeczonej<\/em> w re\u017cyserii Schenka. Staatsoper w Wiedniu, rok 1982. Fot. DG<\/p>\n

Otto Schenk pozna\u0142 wszystkie sekrety scenicznej maszynerii. Doskonale rozumie, na czym polega wsp\u00f3\u0142praca artyst\u00f3w z suflerami, inspicjentami i pozosta\u0142ymi cz\u0142onkami wielkiej operowej rodziny. Ma ogromn\u0105 wyobra\u017ani\u0119 i jeszcze wi\u0119ksze poczucie humoru. Mi\u0142o\u015bnicy opery do dzi\u015b wymieniaj\u0105 si\u0119 nie tylko rejestracjami z jego przedstawie\u0144 dzie\u0142 Verdiego, Straussa i Wagnera, ale te\u017c nagraniami skeczy, w kt\u00f3rych bezlito\u015bnie ob\u015bmiewa teatraln\u0105 \u201ckuchni\u0119\u201d i codziennie zmagania z techniczn\u0105 materi\u0105 spektaklu. Ilekro\u0107 ogl\u0105dam scenk\u0119 z gromad\u0105 nierozgarni\u0119tych statyst\u00f3w w I akcie Lohengrina,<\/em> tylekro\u0107 p\u0142acz\u0119 ze \u015bmiechu. Zw\u0142aszcza \u017ce sama wychowa\u0142am si\u0119 w teatrze i wspominam z dzieci\u0144stwa dziesi\u0105tki podobnych wpadek i dowcip\u00f3w scenicznych. Pami\u0119tam spektakl Tannh\u00e4usera<\/em>, w kt\u00f3rym orszak dworzan wchodz\u0105cych parami na turniej \u015bpiewaczy wykorzysta\u0142 pok\u0142on przed landgrafem Turyngii do sk\u0142adania \u017cycze\u0144 obchodz\u0105cemu w\u0142a\u015bnie imieniny wykonawcy tej partii. D\u0142ugo by wylicza\u0107, ile razy kto\u015b pomyli\u0142 tekst, wpad\u0142 nie do tej kulisy, zapomnia\u0142 szkie\u0142 kontaktowych i wyszed\u0142 z pokoju oknem zamiast drzwiami. Miar\u0105 profesjonalizmu \u00f3wczesnych artyst\u00f3w by\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u201cogrania\u201d wpadki na tyle przekonuj\u0105co, by nikt si\u0119 nie zorientowa\u0142, \u017ce co\u015b jest nie tak.<\/p>\n

Miar\u0105 geniuszu Schenka jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 wykorzystania slapstickowego potencja\u0142u opery we w\u0142asnych inscenizacjach. Mi\u0119dzy innymi w produkcji Sprzedanej narzeczonej <\/em>Smetany z 1982 roku, z wiede\u0144skiej Staatsoper, z udzia\u0142em cudownej Lucii Popp w roli Marzenki i partneruj\u0105cego jej w roli Jenika Siegfrieda Jerusalema, kt\u00f3rego wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych meloman\u00f3w kojarzy ze \u015bmiertelnie powa\u017cnymi kreacjami tragicznych heros\u00f3w Wagnerowskich. Niestety, Smetana wci\u0105\u017c jest w Polsce na cenzurowanym i ci\u0105gnie si\u0119 za nim opinia kogo\u015b w rodzaju czeskiego Moniuszki, kt\u00f3ry mia\u0142 po prostu wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia do promotor\u00f3w. Tymczasem zar\u00f3wno \u015bmiertelnie powa\u017cny Wagner, jak i zab\u00f3jczo \u015bmieszny Smetana byli zapalonymi reformatorami, tyle \u017ce w odmiennych dziedzinach. Wagner d\u0105\u017cy\u0142 do urzeczywistnienia idei Gesamtkunstwerk<\/em> pod postaci\u0105 nowoczesnego dramatu muzycznego, Smetana kre\u015bli\u0142 wizj\u0119 nowoczesnej opery komicznej. Specyficzna \u201eczesko\u015b\u0107\u201d dojrza\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci Smetany w niczym nie umniejsza jej progresywnego charakteru. J\u0119zyk muzyczny autora Sprzedanej narzeczonej<\/em> wyrasta z podobnych inspiracji, jak styl Wagnera: tyle samo w nim nowatorstwa, ile wyrafinowanych aluzji do klasyk\u00f3w w\u0142oskiego belcanta. Pozorna prostota pierwszej czeskiej opery narodowej tkwi wy\u0142\u0105cznie w jej warstwie melodycznej \u2013 w kt\u00f3rej kompozytor prawie nigdy nie ucieka\u0142 si\u0119 do dos\u0142ownych cytat\u00f3w z folkloru. Mistrzowska robota orkiestrowa, niekonwencjonalne rozwi\u0105zania harmoniczne i \u015bci\u015ble spleciony z prozodi\u0105 j\u0119zyka wewn\u0119trzny puls dzie\u0142a przyczyni\u0142y si\u0119 do stworzenia ca\u0142kiem nowego idiomu operowego. Niestety, Smetana przez d\u0142ugie lata dzieli\u0142 los innych pionier\u00f3w, kt\u00f3rych pomys\u0142y bezmy\u015blnie zestawiano ze stylem p\u00f3\u017aniejszych kontynuator\u00f3w. Przez wsp\u00f3\u0142czesnych oskar\u017cany o \u201ewagneryzm\u201d, lekcewa\u017cony przez wielu nast\u0119pc\u00f3w, do dzi\u015b pada ofiar\u0105 pob\u0142a\u017cliwych uwag polskich muzykolog\u00f3w, kt\u00f3rzy z kolei doszukuj\u0105 si\u0119 \u201esmetanizm\u00f3w\u201d w utworach jego mniej natchnionych na\u015bladowc\u00f3w.<\/p>\n

Nawet w operze borykamy si\u0119 z problemami na miar\u0119 naszych mo\u017cliwo\u015bci i na razie nic tego nie zmieni. \u017beby ob\u015bmia\u0107 si\u0119 do b\u00f3lu brzucha z szalonej krotochwili Smetany, trzeba wyjecha\u0107 za granic\u0119 albo zasi\u0105\u015b\u0107 w fotelu z kt\u00f3r\u0105\u015b z legendarnych inscenizacji zarejestrowanych na p\u0142ytach DVD. Pierwsze odpada. Pozostaje obcowanie cho\u0107by ze sztuk\u0105 Schenka na p\u0142ytach Deutsche Grammophon. B\u0119dzie wiele rado\u015bci. Ale i p\u0142aczu za teatrem, kt\u00f3ry pewnie ju\u017c nigdy nie wr\u00f3ci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ani si\u0119 obejrzeli\u015bmy, a tu do sprzeda\u017cy trafi\u0142 lutowy numer miesi\u0119cznika „Teatr”. Sporo w nim ciekawych rzeczy, mi\u0119dzy innymi blok tekst\u00f3w o s\u0142uchowiskach, rozmowa Katarzyny Wojtysiak-Wawrzyniak z prof. Ann\u0105 Kuligowsk\u0105-Korzeniewsk\u0105, laureatk\u0105 Nagrody Specjalnej „Teatru”, oraz kolejny odcinek cyklu po\u015bwi\u0119conego „dramatom bezinteresownym”. A ode mnie – felieton o re\u017cyserze, na kt\u00f3rego inscenizacjach wychowa\u0142o si\u0119 ju\u017c kilka … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-5555","6":"format-standard","7":"category-miscellanea","8":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5555"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5558,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5555\/revisions\/5558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}