Ten\u017ce Anatol Stern przeprowadzi\u0142 wywiad z Igorem Strawi\u0144skim: w listopadzie 1924 roku, kiedy rosyjski muzyk przyjecha\u0142 do Warszawy, \u017ceby zadyrygowa\u0107 Scherzem fantastycznym<\/em> i Pulcinell\u0105<\/em>, a dwa dni p\u00f3\u017aniej zagra\u0107 sw\u00f3j Koncert fortepianowy<\/em> z Filharmoni\u0105 Warszawsk\u0105 pod batut\u0105 Grzegorza Fitelberga. Stern spyta\u0142 go w\u00f3wczas, jak si\u0119 odnosz\u0105 krytycy do jego tw\u00f3rczo\u015bci. Strawi\u0144ski odpar\u0142: \u201eKrytyka, jak zazwyczaj, z ca\u0142ym kretynizmem, na jaki j\u0105 sta\u0107. Ale kt\u00f3\u017c si\u0119 dzisiaj powa\u017cnie liczy z krytyk\u0105 muzyczn\u0105? W przygniataj\u0105co przewa\u017caj\u0105cej liczbie wypadk\u00f3w jest ona synonimem nieuctwa\u201d.<\/p>\n Niesprawiedliwie si\u0119 krytykom oberwa\u0142o od jednego z najwi\u0119kszych kompozytor\u00f3w XX wieku. Pogarda Strawi\u0144skiego wobec pisz\u0105cych o jego muzyce \u201enieuk\u00f3w\u201d mia\u0142a swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w zako\u0144czonej s\u0142ynnym skandalem premierze \u015awi\u0119ta wiosny<\/em> w paryskim Th\u00e9\u00e2tre des Champs-\u00c9lys\u00e9es. Przy czym wcale niewykluczone, \u017ce Strawi\u0144ski obrazi\u0142 si\u0119 na wyrost, a prawdziwym adresatem wszystkich tych obelg, gwizd\u00f3w i okrzyk\u00f3w dezaprobaty by\u0142 Wac\u0142aw Ni\u017cy\u0144ski, tw\u00f3rca tyle\u017c \u017cywio\u0142owej, ile brutalnej choreografii do spektaklu, a zarazem znienawidzony przez wielu ulubieniec Siergieja Diagilewa. Skomponowany trzy lata wcze\u015bniej Ognisty ptak<\/em> nie wzbudzi\u0142 podobnych kontrowersji: wr\u0119cz przeciwnie, pierwszy balet, jaki wyszed\u0142 spod pi\u00f3ra niespe\u0142na trzydziestoletniego Strawi\u0144skiego, otworzy\u0142 mu wrota do mi\u0119dzynarodowej kariery, wyznaczy\u0142 pocz\u0105tek triumfalnej wsp\u00f3\u0142pracy z zespo\u0142em Balet\u00f3w Rosyjskich i spotka\u0142 si\u0119 z niebywale \u017cyczliwym przyj\u0119ciem krytyki.<\/p>\n Michai\u0142 Fokin (Iwan Carewicz) i Tamara Karsawina (Ognisty Ptak). Pary\u017c, 1910.<\/p>\n Droga do s\u0142awy i chwa\u0142y Ognistego ptaka <\/em>by\u0142a wyj\u0105tkowo powik\u0142ana. Pomys\u0142 na baletowe \u201edzie\u0142o totalne\u201d w wydaniu narodowym wyszed\u0142 w 1908 roku od malarza i scenografa Aleksandra Benois, kt\u00f3ry postanowi\u0142 z\u0142\u0105czy\u0107 dwie narracje z folkloru rosyjskiego \u2013 o magicznym \u017bar-ptaku i nie\u015bmiertelnym czarowniku Ko\u015bcieju \u2013 spoiwem poda\u0144 i ba\u015bni zaczerpni\u0119tych z monumentalnej antologii Aleksandra Afanasjewa. Libretto i choreografi\u0119 opracowa\u0142 Michai\u0142 Fokin, dekoracje zaprojektowa\u0142 Aleksandr Go\u0142owin, kostiumy \u2013 L\u00e9on Bakst, kt\u00f3ry prawie dekad\u0119 wcze\u015bniej wsp\u00f3\u0142zak\u0142ada\u0142 z Benois i Diagilewem s\u0142ynne stowarzyszenie i czasopismo rosyjskich modernist\u00f3w \u201eMir iskusstwa\u201d. K\u0142opoty zacz\u0119\u0142y si\u0119 na etapie poszukiwa\u0144 zainteresowanego ich wizj\u0105 kompozytora. We wrze\u015bniu 1909 szef Balet\u00f3w Rosyjskich zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z propozycj\u0105 do zwi\u0105zanego z Pot\u0119\u017cn\u0105 Gromadk\u0105 Anatolija Ladowa. Widz\u0105c jego wahanie, postanowi\u0142 nawi\u0105za\u0107 kontakt z Niko\u0142ajem Czerepninem, kt\u00f3ry wycofa\u0142 si\u0119 z przedsi\u0119wzi\u0119cia po napisaniu muzyki do zaledwie jednej sceny. Diagilew, odrzuciwszy po kolei kandydatury G\u0142azunowa i Niko\u0142aja Soko\u0142owa, zdecydowa\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 ryzyko i da\u0107 szans\u0119 nieznanemu szerzej Strawi\u0144skiemu, kt\u00f3ry w poprzednim sezonie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Ballets Russes jako orkiestrator. Ognisty ptak <\/em>w wersji fortepianowej by\u0142 got\u00f3w w marcu 1910 roku; dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej Strawi\u0144ski uko\u0144czy\u0142 prace nad ca\u0142o\u015bci\u0105 partytury. Premier\u0119 zaplanowano 25 czerwca w Palais Garnier, \u00f3wczesnej siedzibie Opery Paryskiej. \u201eDoce\u0144cie Strawi\u0144skiego \u2013 zaapelowa\u0142 Diagilew do krytyk\u00f3w \u2013 ten cz\u0142owiek jest u progu wielkiej kariery\u201d.<\/p>\n Docenili. Zachwycali si\u0119 sp\u00f3jno\u015bci\u0105 muzyki z pozosta\u0142ymi elementami przedstawienia, jej zwarto\u015bci\u0105 dramaturgiczn\u0105, niezwyk\u0142\u0105 inwencj\u0105 melodyczn\u0105 i mistrzowskimi odwo\u0142aniami do rosyjskiego folkloru. Jedyne opinie, kt\u00f3rymi Strawi\u0144ski m\u00f3g\u0142 poczu\u0107 si\u0119 ura\u017cony, wysz\u0142y z ust starszych koleg\u00f3w po fachu. Debussy oznajmi\u0142 cierpko: \u201ec\u00f3\u017c, od czego\u015b trzeba zacz\u0105\u0107\u201d, Strauss podrwiwa\u0142, \u017ce mi\u0142o us\u0142ysze\u0107 muzyk\u0119 swoich na\u015bladowc\u00f3w. Wkr\u00f3tce wysz\u0142o na jaw, \u017ce racj\u0119 mieli krytycy. Ognisty ptak<\/em> wszed\u0142 szturmem do kanonu baletu \u015bwiatowego. Z trzech opracowanych przez kompozytora suit najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 druga, powsta\u0142a w 1919 roku z dedykacj\u0105 dla szwajcarskiego dyrygenta Ernesta Ansermeta. Strawi\u0144ski wykorzysta\u0142 w niej nieca\u0142\u0105 po\u0142ow\u0119 pierwotnego materia\u0142u i odrobin\u0119 upro\u015bci\u0142 orkiestracj\u0119, tym mocniej eksponuj\u0105c \u017cywio\u0142 rytmu, kt\u00f3ry ju\u017c wkr\u00f3tce mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 w pe\u0142ni autonomiczn\u0105 warto\u015bci\u0105 w jego muzyce.<\/p>\n Poulenc z foksterierem.<\/p>\n W czerwcu 1947 roku, trzydzie\u015bci siedem lat po sukcesie Ognistego ptaka <\/em>i trzyna\u015bcie lat po \u00a0premierze w\u0142asnego baletu Les biches<\/em> dla Balet\u00f3w Rosyjskich, Poulenc pisa\u0142 z Londynu do swego przyjaciela Dariusa Milhauda: \u201eWiosna by\u0142a dla mnie w tym roku \u0142askawa. Nied\u0142ugo zabior\u0119 si\u0119 do pracy nad Sinfoniett\u0105<\/em>, na zam\u00f3wienie Trzeciego Programu BBC\u201d. \u0141askawa wiosna i nie zawsze \u0142askawe kolejne pory roku znalaz\u0142y w tym utworze dobitne odzwierciedlenie muzyczne. Francuski kompozytor przez ca\u0142e \u017cycie zmaga\u0142 si\u0119 z gwa\u0142townymi wahaniami nastroju, by\u0107 mo\u017ce niezdiagnozowan\u0105 chorob\u0105 afektywn\u0105 dwubiegunow\u0105. Podobnie rozchwiana \u2013 z przewag\u0105 manii \u2013 jest Sinfonietta<\/em>, jedyna w jego dorobku kompozycja symfoniczna, wykonana po raz pierwszy w pa\u017adzierniku 1948 roku, przez orkiestr\u0119 Philharmonia pod batut\u0105 Rogera D\u00e9sormi\u00e8re\u2019a.<\/p>\n Utw\u00f3r rozpoczyna si\u0119 \u017cywio\u0142owym, wr\u0119cz agresywnym Allegro con fuoco<\/em>, kt\u00f3re co pewien czas rozlewa si\u0119 nurtem lirycznych melodii. W drugiej cz\u0119\u015bci Poulenc zderza zabarwione ironi\u0105 aluzje do Les biches <\/em>i swej m\u0142odzie\u0144czej wsp\u00f3\u0142pracy z Diagilewem z kr\u00f3tkimi epizodami d\u017awi\u0119kowej melancholii. \u0141agodne Andante cantabile<\/em> przechodzi z impetem w ludyczny, haydnowski w wyrazie fina\u0142. Sinfonietta <\/em>skrzy si\u0119 bogactwem styl\u00f3w, na przemian zanosi si\u0119 \u015bpiewem i zapami\u0119tuje w ta\u0144cu, z nieodpartym wdzi\u0119kiem umyka wszelkim pr\u00f3bom z\u0142o\u017cenia jej w sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Poulenc \u2013 w przeciwie\u0144stwie do Strawi\u0144skiego \u2013 nie z\u017cyma\u0142 si\u0119 na krytyk\u00f3w. \u201ePrzesta\u0144cie analizowa\u0107 moj\u0105 muzyk\u0119 \u2013 po prostu j\u0105 pokochajcie\u201d.<\/p>\n Diagilew pokocha\u0142 obydwu. Prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 rzadko si\u0119 zdarza i jeszcze rzadziej si\u0119 myli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Chopin Chopinem, w ku\u017ani Upiora praca wre. Tyle si\u0119 tekst\u00f3w do napisania zebra\u0142o, \u017ce jeszcze tydzie\u0144, dwa, a zalej\u0119 Pa\u0144stwa nowo\u015bciami: z Wielkiej Brytanii, z W\u0119gier, Szwajcarii – a potem si\u0119 zobaczy. Jak za dawnych dobrych czas\u00f3w. Tymczasem powoli ko\u0144czymy remanenty. Za chwil\u0119 nowy felieton dla „Teatru”, przed nim za\u015b – esej na marginesie koncertu … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-6179","format-standard","category-miscellanea"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6182,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6179\/revisions\/6182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/The_Firebird_1910_Tamara_Karsavina__Michel_Fokine.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n