{"id":619,"date":"2015-07-06T23:15:46","date_gmt":"2015-07-06T21:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=619"},"modified":"2015-07-11T12:22:45","modified_gmt":"2015-07-11T10:22:45","slug":"halka-bez-jodel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=619","title":{"rendered":"Halka bez jode\u0142"},"content":{"rendered":"

Pi\u0105tego stycznia 1848 roku, cztery dni po koncertowym prawykonaniu Halki<\/em> w wile\u0144skich salonach M\u00fcller\u00f3w, te\u015bci\u00f3w Stanis\u0142awa Moniuszki, kompozytor pisa\u0142 w li\u015bcie do J\u00f3zefa Sikorskiego, wp\u0142ywowego krytyka i jednego z ojc\u00f3w chrzestnych jego pierwszej opery:<\/p>\n

„Przed tygodniem otrzyma\u0142em z dw\u00f3ch stron miasta Warszawy wiarygodne, a z sob\u0105 zgodne wiadomo\u015bci o Halce, <\/em>kt\u00f3r\u0105 Dyrekcja (…) ma niezawodnie przedstawi\u0107 w dzie\u0144 Nowego Roku (…). Pismo twoje obja\u015bnia mnie, \u017ce ga\u0142gany nigdy poczciwymi lud\u017ami nie s\u0105 (…). Dop\u00f3kim widzia\u0142 tylko moj\u0105 Halk\u0119 <\/em>w partyturze, przyznam si\u0119 tobie otwarcie: w\u0105tpi\u0142em w niekt\u00f3re zuchwalstwa, jakich si\u0119 w niej dopu\u015bci\u0142em. Po wykonaniu jednak arcymiernym tego arcydzie\u0142a mojego, ze spokojnem sumieniem czekam, a\u017ce nadejdzie pora jej wywdzi\u0119czenia (…). W dzie\u0144 Waszego Nowego Roku, pod\u0142ug w Warszawie jeszcze u\u0142o\u017conego planu, wykonanie muzyki dosz\u0142o do skutku – poczciwi nasi muzycy orkiestry, \u015bpiewacy ko\u015bcielni, kilku amator\u00f3w, po\u0142\u0105czywszy si\u0119 w liczb\u0119 czterdziestu kilku os\u00f3b, do rozrzewnienia, z wzrastaj\u0105cem w miar\u0119 ilo\u015bci pr\u00f3b poznaniem rzeczy (…) pomagali mnie do ko\u0144ca”.<\/p>\n

Zanim warszawskie ga\u0142gany spoczciwia\u0142y i nadesz\u0142a pora wywdzi\u0119czenia, up\u0142yn\u0119\u0142o a\u017c dziesi\u0119\u0107 lat. By\u0142a to jednak ju\u017c ca\u0142kiem inna opera – <\/em>ta, kt\u00f3rej prapremier\u0119 dano 1 stycznia 1858 roku w Teatrze Wielkim w Warszawie, sk\u0142ada\u0142a si\u0119 nie z dw\u00f3ch (jak w wersji pierwotnej), lecz z czterech akt\u00f3w i zawiera\u0142a szereg fragment\u00f3w nieobecnych w tak zwanej Halce <\/em>„wile\u0144skiej”. Co wi\u0119cej, s\u0105 to fragmenty, bez kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzisiejszych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Halki <\/em>sobie nie wyobra\u017ca. Chodzi mi\u0119dzy innymi o Mazura <\/em>i Ta\u0144ce g\u00f3ralskie <\/em>oraz o s\u0142ynn\u0105 ari\u0119 Jontka „Szumi\u0105 jod\u0142y” (w wersji dwuaktowej Jontek \u015bpiewa\u0142 barytonem i Moniuszko nie da\u0142 mu zbyt wielkiego pola do popisu). Halka „<\/em>warszawska” niew\u0105tpliwie zyska\u0142a pod wzgl\u0119dem muzycznym, straci\u0142a jednak na zwarto\u015bci dramaturgii i pod wieloma wzgl\u0119dami okaza\u0142a si\u0119 dzie\u0142em mniej nowatorskim ni\u017c pozbawiona element\u00f3w popisowych\u00a0Halka<\/em> „wile\u0144ska”. Gdyby Moniuszko nie przekomponowa\u0142 swej debiutanckiej opery, jej zasadnicze przes\u0142anie by\u0142oby bardziej czytelne dla dzisiejszego odbiorcy: bo w za\u0142o\u017ceniu nie by\u0142a to \u0142zawa opowie\u015b\u0107 o wykorzystanej i porzuconej „biednej dziewczynie”, tylko drastyczna rzecz o „konflikcie mi\u0119dzy panem a niewolnikiem, szlachcicem i ch\u0142opem” – jak celnie uj\u0105\u0142 to Hans von B\u00fclow, dziel\u0105c si\u0119 wra\u017ceniami po warszawskim spektaklu na \u0142amach „Neue Zeitschrift f\u00fcr Musik”. <\/span><\/p>\n

\"10\"<\/a><\/p>\n

Stanis\u0142aw Moniuszko na fotografii Jana Mieszkowskiego z lat siedemdziesi\u0105tych XIX wieku.<\/p>\n

Halka <\/em>dwuaktowa nies\u0142usznie popad\u0142a w zapomnienie. Po wojnie wystawiono j\u0105 po raz pierwszy si\u0142ami Warszawskiej Opery Kameralnej, 7 maja 1984 roku na festiwalu w Brighton, sk\u0105d w listopadzie trafi\u0142a na macierzyst\u0105 scen\u0119 zespo\u0142u. Pi\u0119\u0107 lat temu przemkn\u0119\u0142a przez TW-ON na kilku przedstawieniach studenckich UMFC, przygotowanych przez Jerzego Salwarowskiego i wyre\u017cyserowanych przez Natali\u0119 Babi\u0144sk\u0105. Wci\u0105\u017c to jednak zbyt ma\u0142o, by uzna\u0107 wersj\u0119 pierwotn\u0105 za ju\u017c zadomowion\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci meloman\u00f3w. Z tym wi\u0119ksz\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 anonsuj\u0119 wiecz\u00f3r inauguracyjny tegorocznego Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie (8 lipca). Halka <\/em>„wile\u0144ska” zabrzmi w wykonaniu koncertowym, w Teatrze im. S\u0142owackiego, na instrumentach dawnych (Capella Cracoviensis pod batut\u0105 Jana Tomasza Adamusa), w doborowej obsadzie solist\u00f3w, na czele z Wiolett\u0105 Chodowicz (pami\u0119tn\u0105 Halk\u0105 z niedocenionego, a znakomitego warszawskiego spektaklu pod dyrekcj\u0105 Marca Minkowskiego i w re\u017cyserii Natalii Korczakowskiej), \u015bwietnym czeskim barytonem Lu\u00adk\u00e1\u0161em Zemanem w partii Jontka oraz Micha\u0142em Partyk\u0105, Marzen\u0105 Lubaszk\u0105, Ryszardem Kalusem i Sebastianem Szumskim – odpowiednio w rolach Janusza, Zofii, Cze\u015bnika i Marsza\u0142ka.<\/p>\n

Przybywajcie t\u0142umnie, bo Upi\u00f3r nie dotrze, a ciekaw Waszych wra\u017ce\u0144. I zosta\u0144cie w Krakowie na d\u0142u\u017cej, bo opr\u00f3cz Chodowicz – kt\u00f3r\u0105 w 2010 roku skutecznie nominowa\u0142am do Paszportu Polityki za „wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 kreacj\u0119 Katii Kabanowej\u00a0(\u2026), fenomenaln\u0105 technik\u0119 wokaln\u0105,\u00a0wybitny talent aktorski, doskona\u0142e wyczucie\u00a0tekstu i prawd\u0119 sceniczn\u0105\u201d – ju\u017c nast\u0119pnego dnia, 9 lipca, b\u0119dziecie mieli okazj\u0119 po raz kolejny us\u0142ysze\u0107 Agnieszk\u0119 Budzi\u0144sk\u0105-Bennett, kt\u00f3r\u0105 do tego samego wyr\u00f3\u017cnienia nominowa\u0142am trzykrotnie, za to bezskutecznie. Mi\u0119dzynarodowa kariera prowadzonego przez ni\u0105 zespo\u0142u Peregrina – kt\u00f3ry na Festiwalu przedstawi program po\u015bwi\u0119cony Boles\u0142awowi Chrobremu i \u015bw. Wojciechowi w muzyce \u015bredniowiecznej – dowodzi jednak, \u017ce solidne rzemios\u0142o ob\u0119dzie si\u0119 bez jakichkolwiek ausweis\u00f3w i paszport\u00f3w. Upi\u00f3r szczerze kibicuje coraz ciekawszym przedsi\u0119wzi\u0119ciom krakowskiej imprezy pod dyrekcj\u0105 Paw\u0142a Orskiego, kt\u00f3ra ze swej strony szczerze kibicuje poczynaniom Upiora (podzi\u0119kowania za pomoc w organizacji kilku naszych w\u0119dr\u00f3wek operowych, m.in. do Scottish Opera i Covent Garden). W Polsce te\u017c si\u0119 dzieje, trzeba jednak zada\u0107 sobie nieco trudu i pop\u0142yn\u0105\u0107 czasem w poprzek g\u0142\u00f3wnego nurtu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pi\u0105tego stycznia 1848 roku, cztery dni po koncertowym prawykonaniu Halki w wile\u0144skich salonach M\u00fcller\u00f3w, te\u015bci\u00f3w Stanis\u0142awa Moniuszki, kompozytor pisa\u0142 w li\u015bcie do J\u00f3zefa Sikorskiego, wp\u0142ywowego krytyka i jednego z ojc\u00f3w chrzestnych jego pierwszej opery: „Przed tygodniem otrzyma\u0142em z dw\u00f3ch stron miasta Warszawy wiarygodne, a z sob\u0105 zgodne wiadomo\u015bci o Halce, kt\u00f3r\u0105 Dyrekcja (…) ma niezawodnie … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-619","format-standard","category-miscellanea"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=619"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":623,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/619\/revisions\/623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}