Albert Coates oko\u0142o 1920 roku. Zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie<\/p>\n Bardziej zatem prawdopodobne, \u017ce ol\u015bniewaj\u0105cy inwencj\u0105 \u2013 ju\u017c to pe\u0142en humoru, ju\u017c to uderzaj\u0105cy sarkazmem, gdzieniegdzie liryczny Koncert C-dur <\/em>\u2013 sam musia\u0142 si\u0119 u\u0142o\u017cy\u0107 w g\u0142owie i pod palcami Prokofiewa. Pierwsze szkice powsta\u0142y pono\u0107 w 1911 roku; dwa lata p\u00f3\u017aniej Prokofiew zapisa\u0142 melodi\u0119, kt\u00f3ra z czasem pos\u0142u\u017cy\u0142a mu za punkt wyj\u015bcia do Tema con variazioni<\/em> w drugiej cz\u0119\u015bci utworu. Muzykolodzy datuj\u0105 pocz\u0105tek w\u0142a\u015bciwych prac nad III Koncertem <\/em>na prze\u0142om lat 1916\/17. By\u0142 to czas wyj\u0105tkowo burzliwy nie tylko w dziejach \u015bwiata, ale i w \u017cyciu samego kompozytora. Wkr\u00f3tce po piotrogrodzkim prawykonaniu I Symfonii<\/em> Prokofiew uciek\u0142 przed wichrem historii do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Mimo wielu spektakularnych sukces\u00f3w za Oceanem nie wszystko uk\u0142ada\u0142o si\u0119 po jego my\u015bli. Przygotowania do inscenizacji nowej, zapocz\u0105tkowanej jeszcze w podr\u00f3\u017cy opery Mi\u0142o\u015b\u0107 do trzech pomara\u0144czy <\/em>\u2013 kt\u00f3r\u0105 zainteresowa\u0142 si\u0119 Cleofonte Campanini, szef Chicago Opera Association \u2013 przerwa\u0142y ci\u0119\u017cka choroba i \u015bmier\u0107 dyrygenta. Poch\u0142oni\u0119ty oper\u0105 Prokofiew porzuci\u0142 wszelkie inne zaj\u0119cia i wpad\u0142 w k\u0142opoty finansowe. W kwietniu 1920 roku zdecydowa\u0142 si\u0119 na powr\u00f3t do Europy i odnowienie kontakt\u00f3w z Ballets Russes Diagilewa. Postanowi\u0142 te\u017c zajrze\u0107 do wcze\u015bniejszych notatek, mi\u0119dzy innymi szkic\u00f3w do III Koncertu fortepianowego<\/em>, kt\u00f3rym zaj\u0105\u0142 si\u0119 na dobre latem 1921 roku, podczas wakacji w Bretanii.<\/p>\n Leniw\u0105 kaniku\u0142\u0119 dzieli\u0142 mi\u0119dzy komponowanie a d\u0142ugie spacery i partie szach\u00f3w z innymi rosyjskimi emigrantami \u2013 w\u015br\u00f3d nich poet\u0105 Konstantinem Balmontem. Kilka lat wcze\u015bniej, jeszcze w Piotrogrodzie, poruszony gr\u0105 Prokofiewa Balmont stworzy\u0142 na poczekaniu sonet, kt\u00f3ry zainspirowa\u0142 kompozytora do napisania s\u0142ynnych Visions fugitives <\/em>op. 22. Tym razem by\u0142o na odwr\u00f3t: zaprezentowane poecie fragmenty Koncertu C-dur <\/em>sta\u0142y si\u0119 natchnieniem dla wiersza. \u201eW tobie niezwyci\u0119\u017cony Scyta bije w tamburyn s\u0142o\u0144ca\u201d, zachwyca\u0142 si\u0119 Balmont. Jego egzaltowany j\u0119zyk mimo wszystko trafnie oddaje esencj\u0119 trzycz\u0119\u015bciowego utworu, kt\u00f3ry mknie naprz\u00f3d jak burza, nie daj\u0105c chwili wytchnienia ani piani\u015bcie, ani orkiestrze, ani s\u0142uchaczom, porwanym wewn\u0119trznym pulsem narracji. Sukces wykonania londy\u0144skiego i paryski triumf pod batut\u0105 Kusewickiego w 1922 roku przes\u0105dzi\u0142y o dalszych losach kompozycji, kt\u00f3ra na trwa\u0142e wesz\u0142a do kanonu arcydzie\u0142 XX wieku i z czasem zyska\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d wszystkich pi\u0119ciu koncert\u00f3w fortepianowych Prokofiewa.<\/p>\n R\u00f3wnie powik\u0142an\u0105 histori\u0119, cho\u0107 niezako\u0144czon\u0105 powodzeniem za \u017cycia tw\u00f3rcy, mia\u0142a pierwsza ze skomponowanych na pe\u0142ny sk\u0142ad orkiestrowy symfonii Mendelssohna. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 wkr\u00f3tce przed proklamacj\u0105 obchod\u00f3w trzechsetnej rocznicy Confessio Augustana<\/em>, czyli Wyznania Augsburskiego \u2013 <\/em>podstawowej ksi\u0119gi luteranizmu, autorstwa Filipa Melanchtona, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy reformacji i najbli\u017cszego wsp\u00f3\u0142pracownika Marcina Lutra. W 1580 roku Confessio Augustana<\/em> wesz\u0142a w sk\u0142ad Liber Concordiae, <\/em>zbioru ksi\u0105g wyznaniowych Ko\u015bcio\u0142a lutera\u0144skiego, wydanego w Dre\u017anie dok\u0142adnie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po odczytaniu tekstu Melanchtona na sejmie Rzeszy w Augsburgu, 25 czerwca 1530 roku.<\/p>\n Mendelssohn, gorliwy luteranin, zabra\u0142 si\u0119 do pracy nad okoliczno\u015bciow\u0105 symfoni\u0105 ju\u017c w roku poprzedzaj\u0105cym jubileusz, w nadziei przedstawienia utworu w Berlinie, w samo \u015bwi\u0119to Pami\u0105tki Wyznania Augsburskiego. Gra by\u0142a warta \u015bwieczki: przed ambitnym dwudziestolatkiem rysowa\u0142a si\u0119 ca\u0142kiem realna perspektywa berli\u0144skiej kariery, poparta sukcesem dwukrotnego wykonania Pasji Mateuszowej <\/em>Bacha w marcu 1829 roku, z zespo\u0142ami Singakademie. Niestety, pech prze\u015bladowa\u0142 go na ka\u017cdym kroku. Symfonia mia\u0142a by\u0107 gotowa w styczniu, tymczasem Mendelssohn rozchorowa\u0142 si\u0119 ci\u0119\u017cko na odr\u0119 i upora\u0142 si\u0119 z partytur\u0105 dopiero w maju 1830 roku. By\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano, \u017ceby przed\u0142o\u017cy\u0107 utw\u00f3r komisji. W odruchu desperacji pr\u00f3bowa\u0142 doprowadzi\u0107 do wcze\u015bniejszego prawykonania w Lipsku, ale pomyli\u0142 daty w terminarzu. Nie ustawa\u0142 w wysi\u0142kach przez kolejne dwa lata, wszyscy jednak odrzucali jego utw\u00f3r, w\u0142\u0105cznie z Fran\u00e7ois-Antoine Habeneckiem, szefem orkiestry Konserwatorium Paryskiego, kt\u00f3ry uzna\u0142 j\u0105 za \u201ezbyt uczon\u0105\u201d. Premiera zrewidowanej wersji odby\u0142a si\u0119 wreszcie w Berlinie, w 1832 roku, i przesz\u0142a bez echa. Mendelssohn straci\u0142 serce do swojej symfonii. Uzna\u0142 j\u0105 za dzie\u0142o chybione, zrezygnowa\u0142 z dalszych wykona\u0144 i poszukiwa\u0144 wydawcy. Partytura ukaza\u0142a si\u0119 drukiem dopiero w 1868 roku \u2013 st\u0105d myl\u0105ca numeracja i p\u00f3\u017any numer opusowy, cho\u0107 V Symfonia <\/em>w istocie jest Mendelssohnowsk\u0105 \u201eDrug\u0105\u201d.<\/p>\n Wilhelm Hensel: portret Fanny Mendelssohn, p\u00f3\u017aniejszej \u017cony artysty, 1829<\/p>\n Porzucone dziecko brata ochrzci\u0142a Fanny Mendelssohn: mianem Symfonii \u201eReformacyjnej\u201d<\/em>. Niezwykle celnym, zwa\u017cywszy nie tylko na okoliczno\u015bci powstania, ale te\u017c znamienn\u0105 dla Mendelssohna umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105, za kt\u00f3rej spraw\u0105 uznano go z czasem za prekursora muzycznego historyzmu. Pocz\u0105tkowe Andante <\/em>przywodzi na my\u015bl niejasne skojarzenia ze stylem palestrinowskim. Przez wszystkie cz\u0142ony utworu przewija si\u0119 motyw \u201edrezde\u0144skiego amen\u201d, czterog\u0142osowej aklamacji ch\u00f3ralnej, skomponowanej przez Johanna Naumanna na potrzeby katolickiej katedry w Dre\u017anie. Podstaw\u0105 cz\u0119\u015bci czwartej, uj\u0119tej w form\u0119 sonatow\u0105, jest pie\u015b\u0144 Ein feste Burg ist unser Gott<\/em>, zgodnie z tradycj\u0105 u\u0142o\u017cona przez Lutra podczas podr\u00f3\u017cy na sejm w Augsburgu. Ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 w mistern\u0105 opowie\u015b\u0107 o stopniowym zwrocie Niemiec w stron\u0119 protestantyzmu: muzyczny pomnik zwyci\u0119stwa reformacji, niedoceniony przez w\u0142asnego tw\u00f3rc\u0119.<\/p>\n Prokofiew zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 sw\u00f3j niezwyk\u0142y koncert mniej wi\u0119cej w tym samym wieku, w jakim Mendelssohn po\u017cegna\u0142 si\u0119 na dobre ze sw\u0105 niezwyk\u0142\u0105 symfoni\u0105. Jest wyznaczona godzina na wszystkie sprawy pod niebem \u2013 widocznie ka\u017cdemu inna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z\u0142o\u017cy\u0142am ju\u017c Pa\u0144stwu \u017cyczenia \u015bwi\u0105teczne i teraz si\u0119 zastanawiam, jak sformu\u0142owa\u0107 noworoczne, \u017ceby nikogo nie dotkn\u0105\u0107, a przy tym zawrze\u0107 w nich wszystko, co dla nas wa\u017cne. I zdecydowa\u0142am si\u0119 na cudownie neutraln\u0105 staropolsk\u0105 formu\u0142k\u0119 „do siego roku”. Oby by\u0142 jak najbardziej owocny, bo tyle jest do odbudowania, \u017ce b\u0119dziemy mie\u0107 pe\u0142ne r\u0119ce roboty. Spotkamy … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-6326","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6326"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6329,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6326\/revisions\/6329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Albert_Coates_musician_circa_1920_on_a_boat.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n