\u201eCo do mnie oraz wszystkich innych prawdziwych konkwistador\u00f3w, moich towarzyszy, s\u0142u\u017cyli\u015bmy Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci odkrywaj\u0105c, zdobywaj\u0105c, pacyfikuj\u0105c i kolonizuj\u0105c wszystkie prowincje Nowej Hiszpanii, kt\u00f3ra jest jedn\u0105 z najcenniejszych odkrytych cz\u0119\u015bci Nowego \u015awiata, a kt\u00f3r\u0105 my odkryli\u015bmy w\u0142asnym wysi\u0142kiem, bez wiedzy Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci. Chc\u0119 zabra\u0107 g\u0142os\u00a0 i odpowiedzie\u0107 osobom, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142y i pisa\u0142y o tym bez znajomo\u015bci rzeczy, kt\u00f3re tego ani nie widzia\u0142y, ani nie posiada\u0142y prawdziwych wiadomo\u015bci o tych sprawach, a to, co w tej materii rozg\u0142asza\u0142y jedynie dla przyjemno\u015bci gadania, chc\u0105c \u2013 o ile im si\u0119 uda \u2013 zaciemni\u0107 nasze liczne i znaczne zas\u0142ugi, aby nie rozesz\u0142a si\u0119 ich s\u0142awa i aby nie zdoby\u0142y nale\u017cnego uznania. Chc\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ceby poszed\u0142 rozg\u0142os zas\u0142u\u017cony o naszych podbojach, znajd\u0105 si\u0119 bowiem tutaj opowie\u015bci o czynach najtrudniejszych w \u015bwiecie i sprawiedliwe jest, aby te nasze czyny, tak wspania\u0142e, znalaz\u0142y miejsce mi\u0119dzy najbardziej s\u0142awionymi, jakie si\u0119 zdarzy\u0142y. Bowiem wystawiali\u015bmy \u017cycie nasze na bezmierne niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci i ran, na straszne udr\u0119ki, czy to na morzu, odkrywaj\u0105c ziemie, o kt\u00f3rych nigdy dot\u0105d nie s\u0142yszano, czy to dzie\u0144 i noc walcz\u0105c z mn\u00f3stwem zaciek\u0142ych wojownik\u00f3w, i to z dala od Kastylii, bez posi\u0142k\u00f3w ni pomocy \u017cadnej, krom wielkiego mi\u0142osierdzia Boga Pana Naszego, kt\u00f3ry by\u0142 nam prawdziw\u0105 ostoj\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej zdobyli\u015bmy Now\u0105 Hiszpani\u0119. (\u2026) Aby nasza wyprawa oparta by\u0142a na zacnych podstawach, zapragn\u0119li\u015bmy wzi\u0105\u0107 z nami ksi\u0119dza (\u2026), kt\u00f3ry zwa\u0142 si\u0119 Alonso Gonzalez i zgodzi\u0142 si\u0119 jecha\u0107 z nami. (\u2026) Skoro wszystko zosta\u0142o u\u0142o\u017cone, po wys\u0142uchaniu mszy \u015bwi\u0119tej polecili\u015bmy si\u0119 Bogu Panu Naszemu i Dziewicy Maryi, Naszej Pani, i rozpocz\u0119li\u015bmy \u017ceglug\u0119\u201d.<\/p>\n
Portret Ferdynanda Korteza p\u0119dzla nieznanego malarza. Ze zbior\u00f3w Real Academia de Bellas Artes de San Fernando w Madrycie<\/p>\n Rozpoczyna\u0142 si\u0119 wiek XVI, a wraz ze \u015bwitem nowego stulecia zmierzcha\u0142a dotychczasowa posta\u0107 \u015bwiata. Hiszpania, gdzie handel podupad\u0142 w konsekwencji wyp\u0119dzenia \u017byd\u00f3w na mocy edyktu z 1492 roku, wydanego przez Kr\u00f3l\u00f3w Katolickich Izabel\u0119 I Kastylijsk\u0105 i Ferdynanda II Arago\u0144skiego, gdzie rolnictwo zamar\u0142o w nast\u0119pstwie rekonkwisty i wygnania z p\u00f3\u0142wyspu Maur\u00f3w, kt\u00f3rzy dbali o dro\u017cno\u015b\u0107 nawadniaj\u0105cych pola kana\u0142\u00f3w \u2013 musia\u0142a szuka\u0107 bogactw gdzie indziej. Marzenia o lepszym \u017cyciu, cudach legendarnej krainy El Dorado, krynicach wiecznej m\u0142odo\u015bci i niewyczerpanych pok\u0142adach z\u0142ota, kt\u00f3re pozwol\u0105 Hiszpanii nareszcie wyzwoli\u0107 si\u0119 z d\u0142ug\u00f3w, sz\u0142y w parze z tyle\u017c rozd\u0119t\u0105, co nieuzasadnion\u0105 dum\u0105 narodow\u0105 oraz z\u0142owieszczym fanatyzmem religijnym. W roku 1500 Francisco Jim\u00e9nez de Cisneros, arcybiskup Toledo, oznajmi\u0142, \u017ce nie ju\u017c w mie\u015bcie nikogo, kto nie by\u0142by chrze\u015bcijaninem. Tak samo mia\u0142o by\u0107 w Nowej Hiszpanii, gdzie \u2013 wedle relacji cytowanego powy\u017cej \u017co\u0142nierza Korteza \u2013 w po\u0142owie XVI wieku by\u0142o ju\u017c dziesi\u0119\u0107 biskupstw, arcybiskupstwo w mie\u015bcie Meksyku, a pod ich nadzorem mn\u00f3stwo ko\u015bcio\u0142\u00f3w katedralnych i klasztornych: franciszkan\u00f3w, dominikan\u00f3w, augustian\u00f3w i bonifratr\u00f3w. A kiedy Kortez pisa\u0142 do Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci, \u201ez ka\u0142amarza sypa\u0142y mu si\u0119 per\u0142y, z pi\u00f3ra spada\u0142o mu z\u0142oto\u201d.<\/p>\n Hiszpanie do dzi\u015b prze\u017cywaj\u0105 postkolonialn\u0105 traum\u0119. W wystawionym niedawno w Madrycie spektaklu Extinci\u00f3n<\/em> aktorzy Agrupaci\u00f3n Se\u00f1or Serrano miotali si\u0119 od wyprawy konkwistadora Francisca de Orellana w poszukiwaniu El Dorado po nielegaln\u0105 eksploatacj\u0119 kongijskich z\u0142\u00f3\u017c koltanu, wsp\u00f3\u0142czesnego \u201ez\u0142ota\u201d, niezb\u0119dnego mi\u0119dzy innymi do produkcji smartfon\u00f3w; od rozwa\u017ca\u0144 teolog\u00f3w i medyk\u00f3w o siedlisku ludzkiej duszy po dylematy zwi\u0105zane ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. D\u0142o\u0144 zanurzona w czarnej glebie lasu deszczowego wy\u0142awia\u0142a stamt\u0105d telefon kom\u00f3rkowy \u2013 zanurzona w ciele zmar\u0142ego uwalnia\u0142a z jego trzewi p\u0142ynne z\u0142oto. Wszystko to na d\u017awi\u0119kach muzyki powi\u0105zanej z histori\u0105 hiszpa\u0144skich podboj\u00f3w \u2013 s\u0142usznie uwa\u017canej przez misjonarzy i konkwistador\u00f3w za najpot\u0119\u017cniejsze narz\u0119dzie religijnej konwersji, konstruowania nowej to\u017csamo\u015bci, sprawowania bezwzgl\u0119dnej w\u0142adzy w podbitych rejonach.<\/p>\n Pierwsza strona hymnu Hanacpachap cussicuinin<\/em> w j\u0119zyku keczua. Rytua\u0142 Rzymski drukowany w Limie (1631)<\/p>\n Olbrzymi korpus zabytk\u00f3w muzycznych z XVI i XVII stulecia \u2013 zar\u00f3wno \u015bwieckich, jak religijnych \u2013 przetrwa\u0142 w archiwach przyko\u015bcielnych i przyklasztornych Ameryki \u015arodkowej i Po\u0142udniowej. Urodzony w Argentynie Leonardo Garc\u00eda Alarc\u00f3n wybra\u0142 ze\u0144 kilkana\u015bcie pere\u0142ek i u\u0142o\u017cy\u0142 w program Carmina Latina,<\/em> \u015bpiew\u00f3w nie tyle \u201e\u0142aci\u0144skich\u201d, co \u201elatynoskich\u201d: pocz\u0105wszy od La Bomba <\/em>Matea Flechy, kompozytora, kt\u00f3ry wprawdzie nosa poza rodzinn\u0105 Iberi\u0119 nie wytkn\u0105\u0142, za to spektakularnie odmalowywa\u0142 przygody \u017ceglarzy i konkwistador\u00f3w w swoich czterog\u0142osowych ensaladas<\/em>; poprzez zawleczone za Ocean dzie\u0142a Matea Romero, Diego Jos\u00e9 de Salazara i Francisca Correi de Arauxo; a\u017c po utwory Tom\u00e1sa de Torrej\u00f3n y Velasco S\u00e1ncheza, muzyka w s\u0142u\u017cbie Pedra Fern\u00e1ndeza de Castro y Andrade, wicekr\u00f3la Peru, a tak\u017ce Gaspara Fernandesa, organisty katedry w Santiago de Guatemala, oraz \u2013 last but not least <\/em>\u2013 hymn procesyjny do Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Hanacpachap cussicuinin<\/em>, do tekstu w keczua, zaczerpni\u0119ty z Rytua\u0142u Rzymskiego w opracowaniu franciszka\u0144skiego mnicha Juana P\u00e9reza de Bocanegra, specjalisty od j\u0119zyk\u00f3w podbitego przez Francisca Pizarra imperium Ink\u00f3w.<\/p>\n Leonardo Garc\u00eda Alarc\u00f3n. Fot. Bertrand Pichene<\/p>\n Mo\u017cna si\u0119 z\u017cyma\u0107 na s\u0142owa Bernala D\u00edaza del Castillo, nieukrywaj\u0105cego rado\u015bci, \u017ce Indianie z Nowej Hiszpanii \u201eporzucili ba\u0142wochwalstwo i ohydne zwyczaje swoje, maj\u0105 teraz ko\u015bcio\u0142y, bogato zdobione o\u0142tarzami, i wszystko, co potrzebne do \u015bwi\u0119tego kultu\u201d. Mo\u017cna szydzi\u0107 z jego komentarza, \u017ce w Kastylii \u201emniej jest tr\u0105b wielkich i ma\u0142ych ni\u017c w Gwatemali\u201d. Mo\u017cna \u2013 i trzeba \u2013 zaduma\u0107 si\u0119 nad Zniewolonym umys\u0142em <\/em>Czes\u0142awa Mi\u0142osza, nad w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 pisarza, kt\u00f3ra nie wskrzesi \u201eKaraib\u00f3w wymordowanych przez gubernatora Ponce de Leon, ani nie poda gar\u015bci strawy zbiegom z kraju Ink\u00f3w, \u015bciganych w Kordylierach przez rycerzy wojuj\u0105cych wiar\u0105 i mieczem\u201d. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce muzyka starej Hiszpanii, wrzucona przez misjonarzy w tygiel okrucie\u0144stwa konkwisty i m\u0119cze\u0144stwa rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, wr\u00f3ci\u0142a do ojczyzny ju\u017c odmieniona i z biegiem stuleci ukszta\u0142towa\u0142a nowe, znane nam po dzi\u015b dzie\u0144 oblicze kultury muzycznej P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzi\u015b ko\u0144czy si\u0119 bo\u017conarodzeniowa ods\u0142ona gda\u0144skiego festiwalu Actus Humanus. Kto si\u0119 jeszcze nie zdecydowa\u0142, mo\u017ce zd\u0105\u017cy na ostatni, wieczorny koncert w Centrum \u015bw. Jana, w wykonaniu Cappella Mediterranea pod dyrekcj\u0105 Leonarda Garc\u00edi Alarc\u00f3na, z towarzyszeniem solist\u00f3w – Mariany Flores, Leandra Marziotte, Pierre-Antoine’a Chaumiena i Mattea Bellotto – oraz Ch\u0153ur de Chambre de Namur. *** Bernal … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-7048","format-standard","category-miscellanea"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7052,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7048\/revisions\/7052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Retrato_de_Hernan_Cortes.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n