{"id":7491,"date":"2023-07-14T17:18:31","date_gmt":"2023-07-14T15:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=7491"},"modified":"2023-07-22T13:08:27","modified_gmt":"2023-07-22T11:08:27","slug":"izolda-jasnowlosa-i-brunhilda-o-bialych-dloniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=7491","title":{"rendered":"Izolda Jasnow\u0142osa i Brunhilda o Bia\u0142ych D\u0142oniach"},"content":{"rendered":"

Kr\u0105g si\u0119 powoli domyka. W kwietniu min\u0119\u0142o dziewi\u0119\u0107 lat od warszawskiej premiery Lohengrina <\/em>w koprodukcji z Welsh National Opera \u2013 spektaklu, kt\u00f3ry skomplikowanym zbiegiem okoliczno\u015bci zaprowadzi\u0142 mnie rok p\u00f3\u017aniej do Longborough na Tristana<\/em>. Odk\u0105d znalaz\u0142am tam swoj\u0105 wagnerowsk\u0105 Ziemi\u0119 Obiecan\u0105, ka\u017cdy czerwiec przebiega pod znakiem nowej produkcji pod batut\u0105 Anthony\u2019ego Negusa. W tym roku LFO wystawi\u0142a Zmierzch bog\u00f3w<\/em>: przed planowan\u0105 pierwotnie na ten sezon, op\u00f3\u017anion\u0105 jednak przez pandemi\u0119 prezentacj\u0105 wszystkich cz\u0142on\u00f3w tetralogii. W przysz\u0142ym sezonie B\u00fchnenfestspiel <\/em>odb\u0119dzie si\u0119 trzykrotnie, w uj\u0119ciu re\u017cyserskim Amy Lane, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c nie zdo\u0142a\u0142a nas zapozna\u0107 z ca\u0142o\u015bci\u0105 swojej koncepcji. Walkiri\u0119 <\/em>w roku 2021 przygotowa\u0142a w wersji p\u00f3\u0142scenicznej, na szcz\u0119\u015bcie dost\u0119pnej przez pewien czas na platformie OperaVision \u2013 na otarcie \u0142ez meloman\u00f3w i krytyk\u00f3w z zagranicy, pozbawionych mo\u017cliwo\u015bci swobodnej podr\u00f3\u017cy do Wielkiej Brytanii.<\/p>\n

Kiedy granice si\u0119 wreszcie otwar\u0142y, zacz\u0119\u0142am odwiedza\u0107 Wyspy z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 intensywno\u015bci\u0105 ni\u017c przed pandemi\u0105. W ubieg\u0142ym sezonie pisa\u0142am o wykonaniu Lataj\u0105cego Holendra <\/em>w Grange Park Opera, jednej z najm\u0142odszych i najbardziej ambitnych \u201ewiejskich oper\u201d w Anglii. Tamto do\u015bwiadczenie po\u0142\u0105czy\u0142a z Longborough osoba Negusa, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142 sw\u0105 klas\u0119 wybitnego interpretatora spu\u015bcizny Wagnera, prowadz\u0105c nieoswojony z jego batut\u0105 zesp\u00f3\u0142 z i\u015bcie gwiazdorsk\u0105 obsad\u0105 g\u0142os\u00f3w solowych. Tym razem trafi\u0142a mi si\u0119 okazja do ca\u0142kiem innego por\u00f3wnania. W Zmierzchu bog\u00f3w <\/em>w Longborough i w nowej inscenizacji Tristana <\/em>w Grange Park wyst\u0105pi\u0142y w tym roku obydwie odkryte przez Negusa Izoldy: Lee Bisset, kt\u00f3ra w najnowszym Ringu <\/em>w LFO wcieli\u0142a si\u0119 w rol\u0119 Brunhildy, oraz Rachel Nicholls, kt\u00f3rej debiut w Tristanie <\/em>w 2015 roku okaza\u0142 si\u0119 wst\u0119pem do mi\u0119dzynarodowej kariery w repertuarze Wagnerowskim i Straussowskim. Dwie znakomite \u015bpiewaczki reprezentuj\u0105ce odr\u0119bn\u0105, specyficznie brytyjsk\u0105 tradycj\u0119 \u015bpiewu wagnerowskiego. Dwie opery o ko\u0144cu \u015bwiata albo \u2013 zale\u017cnie od interpretacji \u2013 nadziei na zbudowanie tego \u015bwiata ca\u0142kiem od nowa. Dwie opowie\u015bci o przeistoczeniu za spraw\u0105 mi\u0142o\u015bci. Dwa spektakle, na kt\u00f3rych ostatecznym kszta\u0142cie w du\u017cej mierze zawa\u017cy\u0142a osobowo\u015b\u0107 wspomnianych artystek.<\/p>\n

W Longborough scena jest male\u0144ka, kana\u0142 orkiestrowy naprawd\u0119 g\u0142\u0119boki, a kontakt z publiczno\u015bci\u0105 wyj\u0105tkowo intymny. Mi\u0119dzy innymi z tego powodu najlepsze wra\u017cenia w LFO wynios\u0142am ze spektakli rozgrywanych w przestrzeni niemal pozbawionej rekwizyt\u00f3w, po mistrzowsku malowanej \u015bwiat\u0142em przez Bena Ormeroda, kt\u00f3ry wzorem Alphonse\u2019a Appii g\u0142osi prymat autora i dramatu, synchronizuj\u0105c intensywno\u015b\u0107 i barwy \u015bwiat\u0142a z fabu\u0142\u0105 i narracj\u0105 muzyczn\u0105 dzie\u0142a. Amy Lane jest re\u017cyserk\u0105 bardzo wnikliw\u0105, ods\u0142aniaj\u0105c\u0105 w Ringu <\/em>warstwy znacze\u0144 niedost\u0119pne dla wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych inscenizator\u00f3w tetralogii. Niestety, z jej wra\u017cliwo\u015bci\u0105 nie zawsze id\u0105 w parze pomys\u0142y pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w koncepcji teatralnej. Celne tropy interpretacyjne Lane nie znalaz\u0142y pe\u0142nego odzwierciedlenia ani w scenografii Rhiannon Newman Brown \u2013 szcz\u0119\u015bliwie jednak mniej prze\u0142adowanej ni\u017c w ubieg\u0142orocznym Zygfrydzie<\/em> \u2013 ani w niezbyt natchnionej re\u017cyserii \u015bwiate\u0142 (Charlie Morgan Jones), ani w zanadto dos\u0142ownych projekcjach Tima Baxtera. Najlepsze porozumienie uda\u0142o si\u0119 re\u017cyserce osi\u0105gn\u0105\u0107 z projektantk\u0105 kostium\u00f3w (Emma Ryott), kt\u00f3ra trafnie odczyta\u0142a intencj\u0119 uniwersalizacji mitu, \u0142\u0105cz\u0105c tradycyjne wyobra\u017cenia o wygl\u0105dzie istot przedwiecznych (Norny) z nieco bardziej wsp\u00f3\u0142czesnym, wci\u0105\u017c jednak nieosadzonym w \u017cadnym konkretnym kontek\u015bcie ubiorem pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w dramatu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zmierzch bog\u00f3w,\u00a0<\/em>LFO. Julian Close (Hunding). Fot. Matthew Williams-Ellis<\/p>\n

W koncepcji Amy Lane jest kilka trop\u00f3w pami\u0119tnych i wstrz\u0105saj\u0105cych, pocz\u0105wszy od pomys\u0142u, \u017ceby ni\u0107 prz\u0119dziona przez Norny przywo\u0142ywa\u0142a na my\u015bl skojarzenia zar\u00f3wno z ziemsk\u0105 p\u0119powin\u0105, jak i z korzeniami \u015bwi\u0119tego jesionu, por\u0105banego na rozkaz Wotana przed spodziewanym \u201ezmierzchem bog\u00f3w\u201d; a\u017c po niezwyk\u0142\u0105 scen\u0119 Snu Hundinga, kt\u00f3ra w jej uj\u0119ciu przybra\u0142a posta\u0107 freudowskiego rozrachunku mi\u0119dzy ojcem a synem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 re\u017cyserskich Lane ma uzasadnienie w dziele i znalaz\u0142a stosowne odbicie w koncepcji Negusa, kt\u00f3ry jak zwykle zadba\u0142 o logik\u0119 muzycznej dramaturgii i utrzymanie wartkiego pulsu narracji bez popadania w patos \u2013 czego przyk\u0142adem cho\u0107by Marsz \u017ba\u0142obny Zygfryda, w kt\u00f3rym kondukt nie wl\u00f3k\u0142 si\u0119 noga za nog\u0105, a d\u017awi\u0119ki orkiestry ju\u017c to przelewa\u0142y si\u0119 jak fale rozjuszonego Renu, ju\u017c to strzela\u0142y iskrami z p\u0142omieni stosu pogrzebowego i nadci\u0105gaj\u0105cej po\u017cogi Walhalli. Negus ma niezwyk\u0142\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 opowiadania muzyk\u0105 i anga\u017cowania uwagi s\u0142uchacza a\u017c do granic hipnozy. Niemniej poziom dba\u0142o\u015bci o ka\u017cdy detal faktury, o najdrobniejsze cho\u0107by szczeg\u00f3\u0142y brzmienia poszczeg\u00f3lnych grup orkiestrowych, o ka\u017cd\u0105 zg\u0142osk\u0119 i fraz\u0119 \u015bpiewanego tekstu \u2013 w Zmierzchu bog\u00f3w <\/em>przekroczy\u0142 wszystko, z czym mieli\u015bmy do czynienia w poprzednich cz\u0119\u015bciach Ringu.<\/em><\/p>\n

To samo dotyczy strony wokalnej spektaklu. Bradley Daley wypad\u0142 bardziej przekonuj\u0105co ni\u017c w ubieg\u0142orocznym Zygfrydzie. <\/em>Jego niezmordowany, odrobin\u0119 szorstki, lecz \u015bwietnie prowadzony tenor zyska\u0142 pot\u0119\u017cn\u0105 si\u0142\u0119 wyrazu w przed\u015bmiertnym monologu, w kt\u00f3rym \u015bpiewak da\u0142 odczu\u0107 s\u0142uchaczom, kim sta\u0142by si\u0119 Zygfryd, gdyby los pozwoli\u0142 mu dojrze\u0107 do roli godnego partnera Brunhildy. Przez lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dramatu na scenie kr\u00f3lowa\u0142 fenomenalny Julian Close w roli Hundinga \u2013 znakomity aktorsko, w r\u00f3wnym jednak stopniu buduj\u0105cy sw\u0105 posta\u0107 \u015brodkami czysto muzycznymi. Z\u0142owieszczy majestat kryje si\u0119 w samym g\u0142osie Close\u2019a, czarnym jak noc na nowiu, a zarazem uwodzicielsko pi\u0119knym, wywiedzionym z najlepszej tradycji pot\u0119\u017cnych i mrocznych bas\u00f3w niemieckich w rodzaju Gottloba Fricka. Podobnej si\u0142y brakuje w \u015bpiewie Freddiego Tonga, co dyrygent i re\u017cyserka obr\u00f3cili tylko na jego korzy\u015b\u0107 w dojmuj\u0105cej scenie Snu Hundinga, umiej\u0119tnie kontrastuj\u0105c upokorzenie Alberyka z burz\u0105 sprzecznych uczu\u0107 targaj\u0105cych jego synem. Mn\u00f3stwo \u017caru w kr\u00f3tk\u0105 parti\u0119\u00a0 Waltrauty tchn\u0119\u0142a niezawodna Catherine Carby, pami\u0119tna Brangena z Tristana <\/em>w 2015 roku. Znakomicie dobran\u0105 par\u0119 naiwnych Gibichung\u00f3w stworzyli Laure Meloy (Gutruna), dysponuj\u0105ca sopranem kr\u0105g\u0142ym i bardzo pewnym intonacyjnie, oraz Benedict Nelson (Gunther), \u015bpiewak obdarzony urodziwym, inteligentnie prowadzonym barytonem i du\u017cym instynktem dramatycznym, dzi\u0119ki kt\u00f3remu uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 wielowymiarow\u0105 posta\u0107, w finale przej\u0119t\u0105 autentycznym wstydem i pogard\u0105 dla w\u0142asnej s\u0142abo\u015bci. Osobne s\u0142owa uznania nale\u017c\u0105 si\u0119 dw\u00f3m doskonale zestrojonym ansamblom \u2013 Norn (Mae Heydorn, Harriet Williams i Katie Lowe) oraz C\u00f3r Renu (Mari Wyn Williams, Rebecca Afonwy-Jones i Katie Stevenson) \u2013 oraz Ch\u00f3rowi Festiwalowemu, wzmocnionemu przez cz\u0142onk\u00f3w Longborough\u2019s Community Chorus.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zmierzch bog\u00f3w,\u00a0<\/em>LFO. Lee Bisset (Brunhilda). Fot. Matthew Williams-Ellis<\/p>\n

Wielk\u0105 rol\u0119 Brunhildy w wykonaniu Lee Bisset zostawi\u0142am sobie na koniec. Ta wspania\u0142a aktorka i moim zdaniem wci\u0105\u017c nie w pe\u0142ni doceniona \u015bpiewaczka powinna cz\u0119\u015bciej pojawia\u0107 si\u0119 na scenach \u2013 cho\u0107by po to, by uzmys\u0142owi\u0107 krytykom, \u017ce wytykane jej czasem zbyt szerokie wibrato i \u015bcie\u015bnione g\u00f3ry nie s\u0105 wynikiem zm\u0119czenia g\u0142osu, tylko wr\u0119cz przeciwnie: niedostatecznego o\u015bpiewania. Przekona\u0142am si\u0119 ju\u017c w grudniu w Inverness, \u017ce drobne niedoci\u0105gni\u0119cia techniczne w jej \u015bpiewie odchodz\u0105 powoli w przesz\u0142o\u015b\u0107, ods\u0142aniaj\u0105c niewiarygodn\u0105 urod\u0119 ciemnego, a przy tym zaskakuj\u0105co ciep\u0142ego sopranu. W Zmierzchu bog\u00f3w <\/em>pod batut\u0105 Negusa potencja\u0142 wokalny Bisset szed\u0142 w parze z m\u0105dro\u015bci\u0105 interpretacji. Brunhilda z ka\u017cd\u0105 kolejn\u0105 kwesti\u0105 \u2013 w spos\u00f3b niemal namacalny \u2013 zyskiwa\u0142a coraz wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 roli, jak\u0105 wyznaczy\u0142 jej los w nieuchronnym ko\u0144cu starego porz\u0105dku \u015bwiata. Pe\u0142ni\u0119 tego ol\u015bnienia osi\u0105gn\u0119\u0142a w fina\u0142owym monologu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych sopran\u00f3w wagnerowskich wk\u0142ada wszelkie si\u0142y w samo za\u015bpiewanie tej pot\u0119\u017cnej sceny. Bisset zdo\u0142a\u0142a j\u0105 zr\u00f3\u017cnicowa\u0107: gestem, mimik\u0105, ca\u0142\u0105 palet\u0105 odcieni g\u0142osu, innym tonem przemawiaj\u0105c do Gibichung\u00f3w, innym oskar\u017caj\u0105c Wotana, innym roztrz\u0105saj\u0105c sens i przyczyn\u0119 \u015bmierci Zygfryda, by ostatecznie zjednoczy\u0107 si\u0119 z nim w ekstatycznych s\u0142owach \u201eSelig gr\u00fcsst dich dein Weib\u201d. Przeistoczenie Brunhildy w takim uj\u0119ciu znacznie dobitniej przemawia do wyobra\u017ani ni\u017c jakiekolwiek przeistoczenie Izoldy \u2013 zw\u0142aszcza dope\u0142nione tak malarsk\u0105 interpretacj\u0105 zag\u0142ady Pier\u015bcienia i ruiny Walhalli. Nic dziwnego, \u017ce po wybrzmieniu ostatniego akordu w orkiestrze na widowni zapad\u0142a kompletna cisza, dopiero po minucie przerwana wybuchem frenetycznego aplauzu. Po takim zmierzchu \u015bwit nadchodzi niepr\u0119dko.<\/p>\n

Nie pierwsze to zreszt\u0105 takie do\u015bwiadczenie w Longborough. Przypuszczam, \u017ce nie do\u017cyj\u0119 ju\u017c Tristana <\/em>na miar\u0119 premiery i p\u00f3\u017aniejszego o dwa lata wznowienia w LFO \u2013 pod batut\u0105 Negusa i w re\u017cyserii Carmen Jakobi. Wci\u0105\u017c jednak nie trac\u0119 nadziei: w ka\u017cdym sezonie staram si\u0119 obejrze\u0107 i us\u0142ysze\u0107 przynajmniej dwie nowe produkcje tej opery. I musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce tegoroczny Tristan <\/em>w Grange Park Opera pod wzgl\u0119dem muzycznym okaza\u0142 si\u0119 jednym z najlepszych.<\/p>\n

Gorzej posz\u0142o z warstw\u0105 teatraln\u0105, mimo \u017ce Charles Edwards jest artyst\u0105 bardzo wszechstronnym i ma w dorobku imponuj\u0105c\u0105 liczb\u0119 realizacji operowych \u2013 przede wszystkim jako scenograf, ale te\u017c re\u017cyser \u015bwiate\u0142 i tw\u00f3rca spektakli autorskich, w kt\u00f3rych odpowiada\u0142 za ca\u0142o\u015b\u0107 koncepcji inscenizacyjnej. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, mia\u0142abym k\u0142opot z wyodr\u0119bnieniem charakterystycznych element\u00f3w jego stylu, kt\u00f3ry ulega bezustannym przemianom \u2013 jak s\u0105dz\u0119, w du\u017cej mierze zale\u017cnym od bie\u017c\u0105cego zapotrzebowania na konkretn\u0105 estetyk\u0119 i w\u0105tki interpretacyjne. Podziwia\u0142am w Warszawie jego znakomit\u0105 scenografi\u0119 do Katii Kabanowej <\/em>w re\u017cyserii Davida Aldena, ciep\u0142o pisa\u0142am o sp\u00f3jnej koncepcji plastycznej cyklu Little Greats <\/em>w Opera North, gdzie Edwards zaj\u0105\u0142 si\u0119 tak\u017ce wyre\u017cyserowaniem Pajac\u00f3w<\/em>, w\u0142os mi na g\u0142owie d\u0119ba stan\u0105\u0142, gdy zobaczy\u0142am, jak za\u015bmieci\u0142 scen\u0119 w kuriozalnej produkcji Fausta <\/em>Gounoda w Teatrze Wielkim w Poznaniu, firmowanej nazwiskiem Karoliny Sofulak. W swoim Tristanie <\/em>dla Grange Park poszed\u0142 modnym tropem biograficznym, sugeruj\u0105c \u2013 poniek\u0105d s\u0142usznie \u2013 \u017ce Wagner komponowa\u0142 oper\u0119 na fali mi\u0142osnych uniesie\u0144 wobec Matyldy von Wesendonck, zapominaj\u0105c jednak, \u017ce wpad\u0142 na ten pomys\u0142 kilka lat wcze\u015bniej i nie pod wp\u0142ywem uczucia do pi\u0119knej \u017cony kupca jedwabnego, tylko lektury Schopenhauera. Przestrze\u0144 sceniczn\u0105 zaba\u0142agani\u0142 prawie jak w Poznaniu, stylizuj\u0105c j\u0105 ni to na wn\u0119trze willi Wesendonck\u00f3w w Zurychu, ni to na komnaty ba\u015bniowego zamku Neuschweinstein, i zamykaj\u0105c dekoracjami, kt\u00f3re wbrew szumnym i b\u0142\u0119dnym zapowiedziom nie nawi\u0105zywa\u0142y do premiery Tristana<\/em>, tylko do p\u00f3\u017aniejszych przedstawie\u0144 w Bayreuth, z kt\u00f3rych pierwsze odby\u0142o si\u0119 trzy lata po \u015bmierci Wagnera. W\u0142a\u015bnie do tej produkcji, wyre\u017cyserowanej przez sam\u0105 Cosim\u0119, scenografi\u0119 zaprojektowa\u0142 Max Br\u00fcckner. Na tym jednak Edwards nie poprzesta\u0142: w III akcie wykorzysta\u0142 projekt Kurta S\u00f6hnleina do s\u0142ynnej inscenizacji Siegfrieda Wagnera z 1927 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tristan i Izolda<\/em>, GPO. David Stout (Kurwenal). Fot. Marc Brenner<\/p>\n

Tak to bywa, kiedy re\u017cyser nie zleci porz\u0105dnego researchu przed zabraniem si\u0119 do roboty. Zamiast odwa\u017cnej reinterpretacji wysz\u0142a sztampa, powielaj\u0105ca obiegowe mity na temat okoliczno\u015bci powstania dzie\u0142a i jego monachijskiej prapremiery. Edwards powierzy\u0142 re\u017cyseri\u0119 \u015bwiate\u0142 Timowi Mitchellowi, kt\u00f3ry sk\u0105pa\u0142 to panoptikum w barwach kojarz\u0105cych si\u0119 bardziej z horrorem klasy B ni\u017c z histori\u0105 dwojga z\u0142\u0105czonych \u015bmierci\u0105 kochank\u00f3w. Sytuacj\u0119 odrobin\u0119 ratowa\u0142y stylowe kostiumy Gabrielle Dalton, ale i tak w miejsce symbolu i metafizyki dostali\u015bmy histori\u0119 pospolitej zdrady ma\u0142\u017ce\u0144skiej. Na dodatek z fina\u0142em niebezpiecznie przypominaj\u0105cym zako\u0144czenie frankfurckiej inscenizacji Kathariny Thomy sprzed trzech lat, gdzie mi\u0142osne przemienienie Izoldy, podobnie jak u Edwardsa, odby\u0142o si\u0119 bez Tristana, odes\u0142anego wcze\u015bniej za kulisy.<\/p>\n

W sukurs Tristanowi <\/em>przyszed\u0142 sam Wagner, a \u015bci\u015blej jego muzyka \u2013 w ponadprzeci\u0119tnym, chwilami wr\u0119cz porywaj\u0105cym wykonaniu. Ca\u0142o\u015b\u0107 poprowadzi\u0142 Stephen Barlow, pewnie i elegancko, podchodz\u0105c jednak do materii Wagnerowskiej ca\u0142kiem inaczej ni\u017c Negus, kt\u00f3ry buduje dramaturgi\u0119 Tristana <\/em>metod\u0105 naprzemiennych napi\u0119\u0107 i odpr\u0119\u017ce\u0144. U Barlowa narracja muzyczna przebiega po krzywej wznosz\u0105cej si\u0119 powoli, lecz nieub\u0142aganie, zw\u0142aszcza w og\u00f3lnym planie agogicznym. Z pocz\u0105tku mnie to nu\u017cy\u0142o, p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142am docenia\u0107, tym bardziej, \u017ce Gascoigne Orchestra gra\u0142a pod jego batut\u0105 precyzyjnie, pi\u0119knie wywa\u017conym d\u017awi\u0119kiem, z doskona\u0142ym wyczuciem proporcji mi\u0119dzy kana\u0142em a scen\u0105.<\/p>\n

W roli Tristana w Grange Park zadebiutowa\u0142 walijski tenor Gwyn Hughes Jones, kojarzony od lat przede wszystkim z repertuarem w\u0142oskim. Jones dysponuje mi\u0119kkim g\u0142osem o pi\u0119knej, z\u0142ocistej barwie, znakomit\u0105 technik\u0105 i cenn\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 roz\u0142o\u017cenia si\u0142 na ca\u0142y spektakl. Jego melancholijny, ujmuj\u0105cy liryzmem Tristan by\u0107 mo\u017ce nie przypad\u0142by do gustu tak licznym dzi\u015b zwolennikom obsadzania w tej partii stentorowych Heldentenor\u00f3w, my\u015bl\u0119 jednak, \u017ce zyska\u0142by uznanie samego Wagnera, kt\u00f3ry ceni\u0142 w \u015bpiewakach przede wszystkim inteligencj\u0119 i wyczucie muzycznej dramaturgii. Obydwu tych cech nie zabrak\u0142o Jonesowi w wielkim monologu z III aktu, od pierwszych takt\u00f3w spowitym w mrok upragnionej nocy \u015bmierci. U boku rannego bohatera czuwa\u0142 jeden z najwspanialszych Kurwenali, jakich s\u0142ysza\u0142am w ostatnich sezonach \u2013 David Stout, kt\u00f3ry z tak\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 i z tak m\u0105drze prowadzonym, doskonale rozwini\u0119tym w dole skali barytonem m\u00f3g\u0142by ju\u017c wkr\u00f3tce zacz\u0105\u0107 rozwa\u017ca\u0107 debiut w kt\u00f3rej\u015b z ci\u0119\u017cszych partii wagnerowskich. Na tym nie koniec ol\u015bnie\u0144. Matthew Rose dostarczy\u0142 mi kolejnego argumentu na potwierdzenie tezy, \u017ce w finale II aktu Tristana <\/em>Wagner si\u0119gn\u0105\u0142 najbli\u017cej sedna antycznej tragedii. W fenomenalnie zinterpretowanym przez Rose\u2019a monologu Kr\u00f3la Marka nie by\u0142o ani furii, ani wstydu: tylko spokojna, pe\u0142na goryczy konstatacja faktu, kt\u00f3rego nie da si\u0119 ju\u017c odwr\u00f3ci\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce angielski bas \u015bwiadomie podbarwi\u0142 sw\u00f3j \u015bpiew odrobin\u0119 verdiowskim odcieniem: nie tylko ja zacz\u0119\u0142am si\u0119 zastanawia\u0107 nad ewentualnym pokrewie\u0144stwem Don Carlosa <\/em>z wcze\u015bniejszym o kilka lat Tristanem<\/em>. R\u00f3wnie wybitn\u0105 odtw\u00f3rczyni\u0119 zyska\u0142a Brangena \u2013 w osobie Christine Rice, jednej z najznakomitszych mezzosopranistek swego pokolenia, a zarazem \u015bwietnej aktorki. W pomniejszych rolach dobrze wypadli Sam Utley (Pasterz) i Thomas Isherwood (Sternik). Na osobne wyrazy uznania zas\u0142u\u017cy\u0142 Mark Le Brocq, obsadzony w roli, w kt\u00f3rej Edwards scali\u0142 w jedno postaci Melota i M\u0142odego \u017beglarza. Pomys\u0142 bez sensu, wykonanie przepyszne: w pami\u0119\u0107 zapad\u0142o mi zw\u0142aszcza szyderstwo przebijaj\u0105ce z \u017ceglarskiej piosenki o \u201eIrische Maid, du wilde, minnige Maid\u201d, w pe\u0142ni uzasadniaj\u0105ce p\u00f3\u017aniejszy wybuch w\u015bciek\u0142o\u015bci Izoldy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tristan i Izolda,\u00a0<\/em>GPO. Rachel Nicholls (Izolda). Fot. Marc Brenner<\/p>\n

W t\u0119 za\u015b, po raz kolejny w swojej karierze, wcieli\u0142a si\u0119 Rachel Nicholls, \u015bpiewaczka niezwykle muzykalna, obdarzona \u017cywym temperamentem scenicznym i wyrazist\u0105 osobowo\u015bci\u0105. G\u0142os ma r\u00f3wnie pe\u0142ny jak Bisset, ale ostrzejszy, bardziej dziewcz\u0119cy, skrz\u0105cy si\u0119 odmiennymi barwami. W jej gniewie jest wi\u0119cej frustracji i buntu, w okazywanych przez ni\u0105 uczuciach \u2013 wi\u0119cej porywczego \u017caru ni\u017c spokojnej, intymnej blisko\u015bci. W inscenizacji Edwardsa przysz\u0142o odgrywa\u0107 jej rol\u0119 niespe\u0142nionej mieszczki, kt\u00f3ra dopiero w fina\u0142owym przemienieniu docenia potencja\u0142 swej kobieco\u015bci. Nicholls celnie odczyta\u0142a ten trop jako zwrot w stron\u0119 modernizmu, tak\u017ce muzycznego. Swoj\u0105 interpretacj\u0119 nasyci\u0142a niedawnymi do\u015bwiadczeniami w repertuarze Straussowskim, buduj\u0105c posta\u0107 chwilami bardziej ludzk\u0105 ni\u017c Tristan, a w ka\u017cdym razie lepiej zrozumia\u0142\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnego odbiorcy. Stworzy\u0142a Izold\u0119 pami\u0119tn\u0105, jak s\u0105dz\u0119, tak\u017ce w\u0142asnym wysi\u0142kiem, bo w jej \u015bpiewie i grze aktorskiej dopatrzy\u0142am si\u0119 wielu gest\u00f3w zapami\u0119tanych z wcze\u015bniejszych inscenizacji.<\/p>\n

A my tu narzekamy na zmierzch wagnerowskich bo\u017cyszcz. Mo\u017ce czas ju\u017c podpali\u0107 t\u0119 zmursza\u0142\u0105 Walhall\u0119 i zacz\u0105\u0107 wszystko od nowa?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kr\u0105g si\u0119 powoli domyka. W kwietniu min\u0119\u0142o dziewi\u0119\u0107 lat od warszawskiej premiery Lohengrina w koprodukcji z Welsh National Opera \u2013 spektaklu, kt\u00f3ry skomplikowanym zbiegiem okoliczno\u015bci zaprowadzi\u0142 mnie rok p\u00f3\u017aniej do Longborough na Tristana. Odk\u0105d znalaz\u0142am tam swoj\u0105 wagnerowsk\u0105 Ziemi\u0119 Obiecan\u0105, ka\u017cdy czerwiec przebiega pod znakiem nowej produkcji pod batut\u0105 Anthony\u2019ego Negusa. W tym roku LFO … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-7491","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7491"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7513,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7491\/revisions\/7513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}