{"id":7529,"date":"2023-08-12T17:46:05","date_gmt":"2023-08-12T15:46:05","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=7529"},"modified":"2023-09-04T22:09:09","modified_gmt":"2023-09-04T20:09:09","slug":"maks-do-orla-strzela-semele-go-kocha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=7529","title":{"rendered":"Maks do or\u0142a strzela, Semele go kocha"},"content":{"rendered":"<p>W operowe wakacje nie mam ju\u017c ochoty odkrywa\u0107 nowych l\u0105d\u00f3w. Wol\u0119 wraca\u0107 w miejsca, z kt\u00f3rymi wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 dobre wspomnienia: wypraw do teatr\u00f3w sprawdzonych, na ulubione dzie\u0142a, z udzia\u0142em niezawodnych \u015bpiewak\u00f3w. Obydwie lipcowe podr\u00f3\u017ce do Niemiec zaplanowa\u0142am wi\u0119c ze sporym wyprzedzeniem. Pretekstem, \u017ceby wybra\u0107 si\u0119 do Drezna, by\u0142 wyst\u0119p G\u00fcnthera Groissb\u00f6cka w partii demonicznego Kaspara w <em>Wolnym strzelcu <\/em>Webera \u2013 nieco ponad rok po zrealizowanej z jego udzia\u0142em dziwacznej i nie do ko\u0144ca udanej inscenizacji opery przez Kiri\u0142\u0142a Sieriebriennikowa w De Nationale Opera w Amsterdamie. Do Monachium, troch\u0119 na przek\u00f3r kolegom po fachu, kt\u00f3ry pojechali na nowy spektakl <em>Semele <\/em>w re\u017cyserii Clausa Gutha przede wszystkim ze wzgl\u0119du na Jakuba J\u00f3zefa Orli\u0144skiego w roli Atamasa \u2013 \u017ceby us\u0142ysze\u0107 Jowisza w uj\u0119ciu Michaela Spyresa i por\u00f3wna\u0107 jego interpretacj\u0119 z niedawnym wyst\u0119pem Jeremy\u2019ego Ovendena na Festiwalu H\u00e4ndlowskim w Getyndze.<\/p>\n<p>O \u201eFrejszycu\u201d, kt\u00f3rym zachwyca\u0142 si\u0119 nie tylko Chopin, lecz i ma\u0142y Zygmunt Krasi\u0144ski, donosz\u0105c ojcu po warszawskiej premierze, \u017ce utw\u00f3r jest \u201epe\u0142ny duch\u00f3w, strach\u00f3w, niedopyrz\u00f3w, grom\u00f3w, etc., etc., bardzo w gu\u015bcie romantycznym\u201d, pisa\u0142am ostatnio tak wiele, \u017ce od razu przejd\u0119 do rzeczy. Dotar\u0142am na trzydzieste pi\u0105te z kolei przedstawienie inscenizacji, kt\u00f3ra nie spada z afisza drezde\u0144skiej Semperoper od o\u015bmiu lat z ok\u0142adem. Za stron\u0119 re\u017cysersk\u0105 odpowiada urodzony w Dre\u017anie kontratenor Axel K\u00f6hler, kt\u00f3ry po raz pierwszy spr\u00f3bowa\u0142 swych si\u0142 w tym zawodzie w 2000 roku, trzyna\u015bcie lat po debiucie w partii Eustazia w <em>Rinaldzie<\/em>, na deskach Staatstheater Halle. Od tamtej pory wyre\u017cyserowa\u0142 ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t produkcji, kontynuuj\u0105c zarazem karier\u0119 \u015bpiewacz\u0105 i odnosz\u0105c wymierne sukcesy jako pedagog. Jego <em>Wolny strzelec <\/em>po ka\u017cdym wznowieniu dostaje wy\u015bmienite recenzje. Trudno si\u0119 zreszt\u0105 dziwi\u0107 \u2013 w pozornie tradycyjnym spektaklu uda\u0142o si\u0119 K\u00f6hlerowi skutecznie przenie\u015b\u0107 akcj\u0119 z czas\u00f3w wojny trzydziestoletniej w zdecydowanie bli\u017csz\u0105 nam epok\u0119, z czaj\u0105cym si\u0119 gdzie\u015b w oddali konfliktem, kt\u00f3ry dopiero w scenie odlewania kul w Wilczym Jarze zaczyna wzbudza\u0107 nieodparte skojarzenia z II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Nie ma tu jednak \u017cadnej \u0142opatologii, s\u0105 za to strachy i gromy, jest sporo \u015bmiechu, jeszcze wi\u0119cej wzrusze\u0144, a w finale jasna nadzieja na odkupienie win. Co jednak najistotniejsze, K\u00f6hler \u2013 w idealnej wsp\u00f3\u0142pracy ze scenografem Arne Waltherem i re\u017cyserem \u015bwiate\u0142 Fabiem Antocim \u2013 zaaran\u017cowa\u0142 przestrze\u0144 niezwykle przyjazn\u0105 \u015bpiewakom, zapewniaj\u0105c im nie tylko swobod\u0119 wokaln\u0105, ale te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bwiadomego operowania narz\u0119dziami ekspresji aktorskiej.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7530\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-300x207.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"207\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-300x207.png 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-768x531.png 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc.png 954w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Wolny strzelec <\/em>w Dre\u017anie, 2015. Na zdj\u0119ciu Michael K\u00f6nig jako Maks. Fot. Matthias Creutziger<\/p>\n<p>W tak czystej i starannie przemy\u015blanej koncepcji tym \u0142atwiej doceni\u0107 walory muzyczne wykonania. Premier\u0119 w 2015 roku przygotowa\u0142 Christian Thielemann, on te\u017c przyczyni\u0142 si\u0119 do p\u00f3\u017aniejszego sukcesu inscenizacji zarejestrowanej na DVD. W tym sezonie za pulpitem dyrygenckim stan\u0105\u0142 Antonello Manacorda, prowadz\u0105c solist\u00f3w i zespo\u0142y zdecydowanie l\u017cejsz\u0105 r\u0119k\u0105, z werw\u0105, lecz w nieprzesadnie wy\u015brubowanych tempach, przede wszystkim za\u015b z nies\u0142ychan\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o zr\u00f3\u017cnicowanie barw orkiestrowych, podkre\u015blaj\u0105c\u0105 mistrzowsk\u0105 struktur\u0119 dramaturgiczn\u0105 utworu. Mia\u0142 te\u017c do dyspozycji bardzo wyr\u00f3wnan\u0105 obsad\u0119, kt\u00f3rej najs\u0142abszym ogniwem \u2013 co stwierdzam z przykro\u015bci\u0105 \u2013 okaza\u0142 si\u0119 Groissb\u00f6ck, \u015bpiewaj\u0105cy si\u0142owo, niepewn\u0105 intonacyjnie fraz\u0105, na pograniczu s\u0142yszalno\u015bci w dolnym rejestrze i brzydkim, matowym d\u017awi\u0119kiem w g\u00f3rze skali. S\u0105dz\u0105c z niedawnych wyst\u0119p\u00f3w austriackiego artysty, jego g\u0142os zaczyna zdradza\u0107 pierwsze oznaki zm\u0119czenia. Mo\u017ce da\u0142oby si\u0119 temu zaradzi\u0107, cho\u0107by przez rozwa\u017cniejszy dob\u00f3r r\u00f3l: partia Kaspra wymaga jednak innego rodzaju basu, o rozleglejszym wolumenie i bardziej demonicznego w barwie. Znacznie lepsze wra\u017cenie pozostawi\u0142 Stanislas de Barbeyrac w roli Maksa \u2013 obdarzony najprawdziwszym \u201efrancuskim\u201d tenorem <em>lirico spinto<\/em>, o przepi\u0119knej z\u0142ocistej barwie i zadatkach na \u015bwietny g\u0142os dramatyczny w starym stylu. W drezde\u0144skim przedstawieniu m\u00f3g\u0142 tylko nieco rozwa\u017cniej gospodarowa\u0107 si\u0142ami: po bardzo dobrze za\u015bpiewanym I akcie (znakomita aria \u201eDurch die W\u00e4lder, durch die Auen\u201d) zabrak\u0142o mu energii w scenie w Wilczym Jarze, szcz\u0119\u015bliwie jednak odzyska\u0142 form\u0119 w finale. Z dw\u00f3ch wykonawczy\u0144 g\u0142\u00f3wnych partii kobiecych bardziej przypad\u0142a mi do gustu Nikola Hillebrand (Anusia), dysponuj\u0105ca ciep\u0142ym, pewnie prowadzonym, bogatym w alikwoty g\u0142osem, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce mo\u017ce si\u0119 rozwin\u0105\u0107 w pi\u0119kny <em>jugendlich dramatischer Sopran<\/em>. M\u0142odzie\u0144czej swobody, zw\u0142aszcza w g\u00f3rnym odcinku skali, nieco zabrak\u0142o w \u015bpiewie Johanni van Oostrum, ale i tak uda\u0142o jej si\u0119 zbudowa\u0107 sympatyczn\u0105 i wzruszaj\u0105c\u0105 posta\u0107 Agaty. W\u015br\u00f3d wykonawc\u00f3w drugoplanowych na szczeg\u00f3ln\u0105 wzmiank\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142 Sebastian Wartig, kt\u00f3rego kr\u0105g\u0142y, dostojny baryton idealnie korespondowa\u0142 z parti\u0105 dobrego ksi\u0119cia Otokara.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7531\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-2-300x203.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-2-300x203.png 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-2-768x520.png 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Frajszyc-2.png 974w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Wolny strzelec <\/em>w Dre\u017anie, 2015. Na zdj\u0119ciu Sara Jakubiak (Agata), Christina Landshamer (Anusia) i Michael K\u00f6nig. Fot. Matthias Creutziger<\/p>\n<p><em>Wolny strzelec <\/em>szed\u0142 przy szczelnie zape\u0142nionej widowni, jak zwykle w Dre\u017anie, gdzie publiczno\u015b\u0107 celebruje ka\u017cde wykonanie tej opery \u2013 pocz\u0105wszy od 1985 roku, gdy zabrzmia\u0142a na inauguracj\u0119 odbudowanej po wojnie Semperoper. W nieco innej atmosferze przebiega\u0142 letni festiwal pod egid\u0105 Bayerische Staatsoper, kt\u00f3ry ur\u00f3s\u0142 do rangi jednej z najwa\u017cniejszych imprez teatralno-muzycznych w Europie, \u015bci\u0105ga meloman\u00f3w i ciekawskich z ca\u0142ego \u015bwiata, a przy tym nie wchodzi w parad\u0119 startuj\u0105cym nieco p\u00f3\u017aniej festiwalom w Bayreuth i Salzburgu. W programie tegorocznych M\u00fcnchner Opernfestspiele znalaz\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi H\u00e4ndlowska <em>Semele<\/em>, szykowana w koprodukcji z Metropolitan Opera, gdzie pojawi si\u0119 w listopadzie 2024 roku. W Monachium wystawiono j\u0105 w przesz\u0142o trzykrotnie mniejszym Prinzregententheater, wzniesionym w latach 1900-1901 na wz\u00f3r bayreuckiego Festspielhausu. Dotyczy to przede wszystkim amfiteatralnej widowni \u2013 zewn\u0119trzna bry\u0142a teatru, zaprojektowanego przez Maksa Littmanna, przywodzi raczej na my\u015bl wcze\u015bniejsze, historyzuj\u0105ce budowle Gottfrieda Sempera. Gmach, pomy\u015blany pierwotnie jako teatr wagnerowski i otwarty przedstawieniem <em>\u015apiewak\u00f3w norymberskich<\/em>, jest dzi\u015b siedzib\u0105 Theaterakademie August Everding i scen\u0105 poboczn\u0105 Opery Bawarskiej, goszcz\u0105c\u0105 mi\u0119dzy innymi koncerty oraz przedstawienia oper barokowych, XX-wiecznych i wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n<p>W przygotowanej na tegoroczny festiwal <em>Semele <\/em>Claus Guth zn\u00f3w analizuje motywacj\u0119 i zachowania swoich bohater\u00f3w z punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesnej psychologii. Histori\u0119 teba\u0144skiej kr\u00f3lewny przemienia w opowie\u015b\u0107 o rozpaczliwej pr\u00f3bie wyrwania si\u0119 przez ni\u0105 z blichtru otaczaj\u0105cego \u015bwiata, przekroczenia w\u0142asnych granic, dotarcia w rejony, gdzie op\u0119ta\u0144cza pogo\u0144 za szcz\u0119\u015bciem mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 fiaskiem i przynie\u015b\u0107 jeszcze wi\u0119cej cierpienia. Semele przebija \u015bcian\u0119 mi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a nieznanym kilkoma ciosami siekiery. Z zimnej jak l\u00f3d, o\u015blepiaj\u0105cej bieli trafia w r\u00f3wnie o\u015blepiaj\u0105c\u0105 czer\u0144 krainy pod\u015bwiadomo\u015bci i mitu. Obydwa \u015bwiaty zaczynaj\u0105 si\u0119 nawzajem przenika\u0107, wciska\u0107 w nie swoj\u0105 przestrze\u0144. Widz w pewnej chwili traci pewno\u015b\u0107, czy to Semele pr\u00f3buje wprosi\u0107 si\u0119 w \u0142aski Jowisza, czy te\u017c b\u00f3g wdziera si\u0119 w jej \u015bwiat i bezwzgl\u0119dnie j\u0105 osacza. Czarne pi\u00f3ra \u2013 symbolizuj\u0105ce Jowiszowego or\u0142a \u2013 s\u0105cz\u0105 si\u0119 przez p\u0119kni\u0119cia w bia\u0142ych \u015bcianach i suficie jak g\u0119sta, lepka lawa. Kryszta\u0142owy \u017cyrandol z \u201etego\u201d \u015bwiata roz\u015bwietla g\u0119st\u0105, lepk\u0105 ciemno\u015b\u0107 po \u201etamtej\u201d stronie. W <em>lieto fine <\/em>rzeczywisto\u015b\u0107 tylko z pozoru si\u0119 skleja. Scen\u0119 spowija p\u00f3\u0142mrok, samotna Semele siedzi na krze\u015ble z dala od wszystkich, w snopie bia\u0142ego \u015bwiat\u0142a, \u015bciskaj\u0105c w ramionach k\u0142\u0105b tkaniny \u2013 kryj\u0105cej pustk\u0119 po Dionizosie albo po dziecku, kt\u00f3rego nigdy nie by\u0142o.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7532\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_E.D_Angelo_B.Rae_c_M.Rittershaus__15__4054dd8e4f.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Semele <\/em>w Monachium, 2023. Emily d&#8217;Angelo (Juno) i Brenda Rae w roli tytu\u0142owej. Fot. Monika Rittershaus<\/p>\n<p>Z koncepcj\u0105 Gutha jak zwykle mo\u017cna dyskutowa\u0107, trudno jej wszak\u017ce odm\u00f3wi\u0107 sugestywno\u015bci, do kt\u00f3rej \u2013 poza mistrzostwem warsztatu re\u017cysera \u2013 przyczyni\u0142a si\u0119 tak\u017ce choreografia Ramsesa Sigla, przede wszystkim za\u015b scenografia Michaela Levine\u2019a, fenomenalnie o\u015bwietlona przez Michaela Bauera. Dawno ju\u017c nie widzia\u0142am na scenie tak przepastnej czerni i tak ch\u0142odnej, polarnej bieli, prze\u0142amanych mn\u00f3stwem znacz\u0105cych odcieni po\u015brednich. Nieliczne elementy komediowe \u2013 w\u0142\u0105cznie z szeroko komentowan\u0105 w mediach breakdansow\u0105 wstawk\u0105 Orli\u0144skiego \u2013 sprawia\u0142y na tym tle wra\u017cenie upiornych halucynacji.<\/p>\n<p>Z ocen\u0105 muzyczn\u0105 spektaklu nie p\u00f3jdzie mi ju\u017c tak \u0142atwo. Po pierwsze, ze wzgl\u0119du na udzia\u0142 w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu regularnych muzyk\u00f3w Bayerische Staatsorchester, kt\u00f3rych nawet Gianluca Capuano nie by\u0142 w stanie porwa\u0107 do stylowej gry, na czym ucierpia\u0142y zar\u00f3wno kolorystyka brzmienia, jak i przejrzysto\u015b\u0107 H\u00e4ndlowskiej faktury. Nie ukrywam te\u017c, \u017ce zirytowa\u0142a mnie grupa basso continuo, realizuj\u0105ca sw\u0105 parti\u0119 w folkowo-janczarskiej manierze, jak\u0105 toleruj\u0119 wy\u0142\u0105cznie w starych nagraniach Jordiego Savalla. Po drugie, z uwagi na decyzj\u0119 o obsadzeniu w roli tytu\u0142owej Brendy Rae, dysponuj\u0105cej sopranem o nik\u0142ym wolumenie, zbyt szerokim wibrato i pozostawiaj\u0105cej bardzo wiele do \u017cyczenia technice koloraturowej. Na swoje szcz\u0119\u015bcie Rae nadrabia\u0142a znakomitym aktorstwem, za co publiczno\u015b\u0107 nagrodzi\u0142a j\u0105 istn\u0105 burz\u0105 oklask\u00f3w.<\/p>\n<p>Pozostali soli\u015bci sprawili si\u0119 co najmniej dobrze, cho\u0107 ol\u015bnie\u0144 nie by\u0142o. Michael Spyres w roli Jowisza pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem zdeklasowa\u0142 Ovendena z gety\u0144skiej <em>Semele<\/em>, \u015bpiewaj\u0105c tenorem pi\u0119knie otwartym w g\u00f3rze, uwodzicielsko g\u0142\u0119bokim w dole skali, improwizuj\u0105c ile wlezie i bardzo stylowo \u2013 mam jednak wra\u017cenie, \u017ce ten doskona\u0142y \u015bpiewak wci\u0105\u017c szuka swojego miejsca po nieuchronnej ewolucji g\u0142osu w stron\u0119 <em>spinto<\/em>. Oby si\u0119 w tych poszukiwaniach nie zatraci\u0142, maj\u0105c pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce droga do brawurowych partii w wielkiej operze francuskiej powoli si\u0119 przed nim zamyka. Role Juno i Ino tym razem dosta\u0142y si\u0119 dw\u00f3m \u015bpiewaczkom, odpowiednio Emily d\u2019Angelo i Nadie\u017cdzie Kariazinie. By\u0142a to chyba decyzja s\u0142uszna: obie dysponuj\u0105 wspania\u0142ymi, g\u0119stymi mezzosopranami z prawdziwie kontraltowym do\u0142em. Brakuje im jednak umiej\u0119tno\u015bci r\u00f3\u017cnicowania swoich interpretacji \u2013 cho\u0107 pod tym wzgl\u0119dem por\u00f3wnanie wci\u0105\u017c wypada na korzy\u015b\u0107 starszej o prawie dekad\u0119 Kariaziny. Philippe Sly, obsadzony w podw\u00f3jnej roli Kadmusa i Somnusa (kr\u00f3tk\u0105 parti\u0119 Arcykap\u0142ana za\u015bpiewa\u0142 Milan Siljanov), zachwyci\u0142 mnie zw\u0142aszcza wra\u017cliwym uj\u0119ciem postaci ojca Semele.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7533\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/csm_Semele_2023_J.J.Orlinski_c_M.Rittershaus__17__0c63e7174c.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Semele <\/em>w Monachium, 2023. Jakub J\u00f3zef Orli\u0144ski (Atamas). Fot. Monika Rittershaus<\/p>\n<p>Jakuba J\u00f3zefa Orli\u0144skiego zostawi\u0142am sobie na koniec, jako \u017ce jego udzia\u0142 w tym przedstawieniu wi\u0105za\u0142 si\u0119 nie tylko z brawurowymi pomys\u0142ami re\u017cyserskimi, ale te\u017c ciekawymi rozwi\u0105zaniami w warstwie muzycznej. Zacznijmy od tego, \u017ce H\u00e4ndel napisa\u0142 parti\u0119 Atamasa na g\u0142os tenorowy, po czym przerobi\u0142 j\u0105 z my\u015bl\u0105 o pierwszym wykonawcy, kontratenorze Danielu Sullivanie (kt\u00f3ry nie \u015bpiewa\u0142 falsetem, tylko w\u0142asnym, naturalnym g\u0142osem, operuj\u0105cym pe\u0142n\u0105 skal\u0105 altu). Przypomnijmy te\u017c, \u017ce sopranow\u0105 parti\u0119 Kupidyna H\u00e4ndel usun\u0105\u0142 w ca\u0142o\u015bci jeszcze przed premier\u0105 dzie\u0142a. We wsp\u00f3\u0142czesnych wykonaniach cz\u0119sto przywraca si\u0119 posta\u0107 Kupidyna \u2013 przede wszystkim z uwagi na niebia\u0144sko pi\u0119kn\u0105 ari\u0119 \u201eCome Zephyrs, come\u201d \u2013 czasem \u0142\u0105cz\u0105c j\u0105 z rol\u0105 Iris. W Monachium Orli\u0144ski za\u015bpiewa\u0142 parti\u0119 Atamasa w wersji okrojonej, za to w II akcie dosta\u0142a mu si\u0119 przetransponowana w d\u00f3\u0142 aria Kupidyna, co Guth bardzo sprytnie wkomponowa\u0142 w dramaturgi\u0119 inscenizacji. Co z tego wynik\u0142o? Ot\u00f3\u017c Orli\u0144ski, ze swym anielskim, miodop\u0142ynnym g\u0142osem, znacznie lepiej poradzi\u0142 sobie z ari\u0105 Kupidyna ni\u017c z w\u0142a\u015bciw\u0105 parti\u0105 Atamasa, w kt\u00f3rej jego lekki kontratenor cz\u0119sto nikn\u0105\u0142 w dole skali i nie wybrzmiewa\u0142 pe\u0142ni\u0105 alikwot\u00f3w w \u015brednicy. Jakiekolwiek pobudki rz\u0105dzi\u0142y realizatorami przedstawienia, wybrali wyj\u015bcie salomonowe, pozwalaj\u0105ce Orli\u0144skiemu rozwin\u0105\u0107 talent aktorski w roli Atamasa i zaprezentowa\u0107 najlepsze cechy warsztatu wokalnego w arii przeznaczonej na inny typ g\u0142osu. Szkoda tylko, \u017ce ten inteligentny zabieg nie zosta\u0142 rzetelnie skomentowany ani przez tw\u00f3rc\u00f3w spektaklu, ani przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 krytyk\u00f3w.<\/p>\n<p>W sumie jednak nie ma o co kopii kruszy\u0107. Zar\u00f3wno drezde\u0144ski \u201eFrejszyc\u201d, jak i monachijska <em>Semele<\/em> pozwoli\u0142y mi cho\u0107 na chwil\u0119 odetchn\u0105\u0107 od mia\u0142ko\u015bci letniego sezonu operowego, sztucznie pompowanego przez media do rangi \u015bwi\u0119ta meloman\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w teatru. Dobrze wraca\u0107 w sprawdzone miejsca. Dobrze cieszy\u0107 si\u0119 sztuk\u0105, kt\u00f3ra nie obra\u017ca niczyich odczu\u0107 estetycznych i otwarcie zaprasza do dyskusji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W operowe wakacje nie mam ju\u017c ochoty odkrywa\u0107 nowych l\u0105d\u00f3w. Wol\u0119 wraca\u0107 w miejsca, z kt\u00f3rymi wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 dobre wspomnienia: wypraw do teatr\u00f3w sprawdzonych, na ulubione dzie\u0142a, z udzia\u0142em niezawodnych \u015bpiewak\u00f3w. Obydwie lipcowe podr\u00f3\u017ce do Niemiec zaplanowa\u0142am wi\u0119c ze sporym wyprzedzeniem. Pretekstem, \u017ceby wybra\u0107 si\u0119 do Drezna, by\u0142 wyst\u0119p G\u00fcnthera Groissb\u00f6cka w partii demonicznego Kaspara &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=7529\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-7529","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7529"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7580,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7529\/revisions\/7580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}