{"id":780,"date":"2015-09-27T20:25:21","date_gmt":"2015-09-27T18:25:21","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=780"},"modified":"2022-05-22T12:48:45","modified_gmt":"2022-05-22T10:48:45","slug":"diabel-ojciec-i-rycerz-wcielony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=780","title":{"rendered":"Diabe\u0142, ojciec i rycerz wcielony"},"content":{"rendered":"

Lotary\u0144skie miasteczko Rambervilliers, za\u0142o\u017cone w IX wieku przez niejakiego Ramberta – by\u0107 mo\u017ce hrabiego Mortagne, by\u0107 mo\u017ce opata benedykty\u0144skiego klasztoru Saint-Pierre de Senones – i na pocz\u0105tku zwane z \u0142aci\u0144ska Ramberti villa. W \u015bredniowieczu by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 biskup\u00f3w Metzu; dzi\u0119ki ich gospodarskiej dba\u0142o\u015bci przeistoczy\u0142o si\u0119 w pr\u0119\u017cny o\u015brodek handlowy, jeden z najznaczniejszych w regionie Wogez\u00f3w. W XV wieku zacz\u0119\u0142o powoli wpada\u0107 w orbit\u0119 wp\u0142yw\u00f3w francuskich. W 1718 roku zosta\u0142o oficjalnie w\u0142\u0105czone do Ksi\u0119stwa Lotaryngii. W 1766 roku, po \u015bmierci Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 region w posiadanie na mocy pokoju wiede\u0144skiego, wesz\u0142o ostatecznie w sk\u0142ad Francji. Dzisiejszym mieszka\u0144com kraju nad Sekwan\u0105 kojarzy si\u0119 przede wszystkim z chwalebnym epizodem wojny francusko-pruskiej, kiedy dwustu \u017co\u0142nierzy Gwardii Narodowej zdo\u0142a\u0142o odeprze\u0107 spod bram miasta dziesi\u0119ciokrotnie liczniejsze si\u0142y nieprzyjaciela. Niewielu turyst\u00f3w tam zagl\u0105da – g\u0142\u00f3wnie po to, by obejrze\u0107 pozosta\u0142o\u015bci dawnych fortyfikacji, zwiedzi\u0107 p\u00f3\u017anogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 Saint-Libaire albo pow\u0142\u00f3czy\u0107 si\u0119 po okolicznych lasach.<\/p>\n

Tam w\u0142a\u015bnie, 6 stycznia 1894 roku, przyszed\u0142 na \u015bwiat Andr\u00e9\u00a0<\/b>Pernet, syn miejscowego lekarza i jego wykszta\u0142conej muzycznie \u017cony. By\u0142 dobrym uczniem, od szesnastego roku \u017cycia bra\u0142 te\u017c lekcje \u015bpiewu, marzy\u0142 jednak o karierze prawnika. Jego plany pokrzy\u017cowa\u0142a Wielka Wojna. M\u0142ody Andr\u00e9 zosta\u0142 zmobilizowany w 1914 roku, s\u0142u\u017cy\u0142 ojczy\u017anie sumiennie i wyszed\u0142 z wojska w randze oficera. Tu\u017c po zako\u0144czeniu konfliktu podj\u0105\u0142 studia w dziedzinie prawa, prowadz\u0105c je r\u00f3wnolegle z edukacj\u0105 wokaln\u0105 pod kierunkiem wspania\u0142ego basa Andr\u00e9 Gresse’a, dawnego solisty paryskiej Grand Op\u00e9ra, pod kt\u00f3rego piecz\u0105 kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 tak\u017ce legendarny tenor Georges Thill. Sz\u0142o mu tak dobrze, \u017ce wkr\u00f3tce zapomnia\u0142 o swym prawniczym powo\u0142aniu. W 1921 roku zadebiutowa\u0142 w Nicei, w barytonowej partii Witeliusza w Herodiadzie<\/em> Masseneta. Przez kolejnych siedem lat zdobywa\u0142 szlify w pomniejszych teatrach francuskich i szwajcarskich, mi\u0119dzy innymi w Cannes, Tuluzie i Genewie. By\u0107 mo\u017ce na zawsze pozosta\u0142by \u015bpiewakiem prowincjonalnym, gdyby nie gwa\u0142towny prze\u0142om w \u017cyciu osobistym. Pernet rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z pierwsz\u0105 \u017con\u0105 i niemal od razu o\u017ceni\u0142 si\u0119 po raz drugi, ze \u015bpiewaczk\u0105 Th\u00e9r\u00e8se Pauly, kt\u00f3ra nam\u00f3wi\u0142a go, by zg\u0142osi\u0142 si\u0119 na przes\u0142uchania do Opery Paryskiej. Wiosn\u0105 1928 roku Andr\u00e9 wyst\u0105pi\u0142 przed \u00f3wczesnym dyrektorem teatru. Jacques Rouch\u00e9 pozna\u0142 si\u0119 z miejsca na tym klejnocie i ju\u017c nie wypu\u015bci\u0142 go z r\u0105k. <\/span><\/p>\n

\"20256<\/a><\/p>\n

Andr\u00e9\u00a0<\/b>Pernet. Poczt\u00f3wka z epoki.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy mieli okazj\u0119 us\u0142ysze\u0107 Perneta w roli Mefistofelesa w Fau\u015bcie<\/em> Gounoda, kt\u00f3r\u0105 7 lipca rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 w Palais Garnier, nie posiadali si\u0119 z zachwytu. Krytycy podkre\u015blali p\u0142ynno\u015b\u0107 frazy, jedwabist\u0105 g\u0142adko\u015b\u0107 barwy i charakterystyczn\u0105 migotliwo\u015b\u0107 tonu, por\u00f3wnywan\u0105 przez niekt\u00f3rych z przepychem rokokowych ornament\u00f3w. Nie min\u0119\u0142o p\u00f3\u0142tora roku, a \u015bpiewak mia\u0142 ju\u017c za sob\u0105 wyst\u0119py w paryskich inscenizacjach Walkirii <\/em>(Wotan), Borysa Godunowa <\/em>oraz Tha\u00efs <\/em>(Atanael) – by wymieni\u0107\u00a0 tylko te najwa\u017cniejsze. W 1931 roku zwi\u0105za\u0142 si\u0119 tak\u017ce z Op\u00e9ra<\/span>-Comique, gdzie zadebiutowa\u0142 parti\u0105 tytu\u0142ow\u0105 w Don Kichocie <\/em>Masseneta, i odt\u0105d dzieli\u0142 sw\u00f3j czas mi\u0119dzy dwa „domy” operowe. Poza Pary\u017cem \u015bpiewa\u0142 sporadycznie, a je\u015bli ju\u017c, stara\u0142 si\u0119 nie zapuszcza\u0107 zbyt daleko: kronikarze odnotowali pojedyncze wyst\u0119py Perneta na scenach w Brukseli, Amsterdamie, Monte Carlo i Londynie.<\/p>\n

Mimo to dysponowa\u0142 pot\u0119\u017cnym repertuarem, a jego niezwyk\u0142y g\u0142os ja\u015bnia\u0142 blaskiem tym wi\u0119kszym, \u017ce zestawionym ze \u015bwiat\u0142em innych gwiazd tamtej epoki. Pernet wielokrotnie \u015bpiewa\u0142 rami\u0119 w rami\u0119 z jednym z ulubionych \u015bpiewak\u00f3w Jamesa Joyce’a, zapomnianym dzi\u015b irlandzkim tenorem Johnem O’Sullivanem (mi\u0119dzy innymi w Wilhelmie Tellu<\/em> i w Hugenotach<\/em>). Po kr\u00f3tkim sporze o wysoko\u015b\u0107 ga\u017cy w Op\u00e9ra<\/span> de Paris wr\u00f3ci\u0142 na tamtejsze deski w marcu 1931 roku, jako Kr\u00f3l Marek w Tristanie<\/em>, ze zjawiskow\u0105 Germaine Lubin w partii Izoldy. Wkr\u00f3tce potem zatriumfowa\u0142 jako Gurnemanz w Parsifalu<\/em>. Rozporz\u0105dza\u0142 tak rozleg\u0142\u0105 skal\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bciwie do ko\u0144ca kariery nie mia\u0142 k\u0142opotu z przerzucaniem si\u0119 z r\u00f3l basowych na barytonowe i odwrotnie. Zapad\u0142 s\u0142uchaczom w pami\u0119\u0107 jako wspania\u0142y Tonio w Pajacach<\/em>, budzi\u0142 groz\u0119 jako Scarpia w Tosce<\/em>, mami\u0142 nieodpartym urokiem jako Almaviva w Weselu Figara<\/em>. Tworzy\u0142 niezapomniane postaci diab\u0142\u00f3w (Mefisto w operach Gounoda i Berlioza), ojc\u00f3w (Lothario w Mignon <\/em>Thomasa, Nilakantha w Lakm\u00e9 <\/em>Delibes’a) i rozpustnik\u00f3w (Don Giovanni). Nie stroni\u0142 te\u017c od opery wsp\u00f3\u0142czesnej – wystarczy wspomnie\u0107 o jego wyst\u0119pach w Pers\u00e9e et Androm\u00e8de<\/i> Jacquesa Iberta, Maximilienie <\/em>Dariusa Milhauda i La Samaritaine<\/em> Maksa d’Ollone.<\/p>\n

W por\u00f3wnaniu z fenomenalnym Vannim Marcoux brakowa\u0142o mu wolumenu, nadrabia\u0142 to jednak z nawi\u0105zk\u0105 nies\u0142ychanym bogactwem brzmienia, zw\u0142aszcza w dolnym rejestrze, nieskaziteln\u0105 dykcj\u0105, popart\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 kszta\u0142towania frazy zgodnie z retoryk\u0105 tekstu, nade wszystko za\u015b nieprzeci\u0119tnym talentem aktorskim. Pernet pozwala\u0142 swoim bohaterom zaw\u0142adn\u0105\u0107 sob\u0105 niczym operowym demonom, co dotyczy zw\u0142aszcza jego wyst\u0119p\u00f3w w roli Borysa, ale tak\u017ce pami\u0119tnej kreacji Edypa na prapremierze tragedii lirycznej George’a Enescu (13 marca 1936, pod batut\u0105 Philippe’a Gauberta). Jego kunszt dramatyczny mo\u017cna podziwia\u0107 dzi\u0119ki wznowionej niedawno na DVD filmowej wersji Louise <\/em>Gustave’a Charpentiera z 1939 roku (w re\u017cyserii Abla Gance’a), gdzie wcieli\u0142 si\u0119 w rol\u0119 ojca tytu\u0142owej bohaterki. Na planie towarzyszyli mu mi\u0119dzy innymi ameryka\u0144ska sopranistka Grace Moore (kt\u00f3r\u0105 kompozytor osobi\u015bcie przygotowa\u0142 do partii Louise) oraz wspomniany ju\u017c Georges Thill jako jej ukochany Julien.<\/p>\n

Niestety, w 1949 roku dopad\u0142a go tajemnicza choroba, by\u0107 mo\u017ce o pod\u0142o\u017cu psychosomatycznym. Po raz ostatni wyst\u0105pi\u0142 na scenie Palais Garnier rok wcze\u015bniej, w Salade, <\/em>dwuaktowym ballet chant\u00e9<\/em> Milhauda, w choreografii Serge’a Lifara. Chodzi\u0142y s\u0142uchy, \u017ce przeci\u0105\u017cony prac\u0105 Pernet prze\u017cy\u0142 gwa\u0142towne za\u0142amanie nerwowe, kt\u00f3re stopniowo pozbawia\u0142o go w\u0142adz fizycznych i umys\u0142owych, post\u0119puj\u0105c w stron\u0119 ca\u0142kowitego parali\u017cu. \u015apiewak sp\u0119dzi\u0142 ostatnie siedemna\u015bcie lat \u017cycia w jednym z paryskich szpitali dla psychicznie chorych, trac\u0105c skrawek po skrawku wszystko, co stanowi\u0142o o jego niezwyk\u0142ej osobowo\u015bci: g\u0142os, mimik\u0119, zdolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119, przenikliw\u0105 inteligencj\u0119 i nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 emocjonaln\u0105. Zmar\u0142 17 lipca 1966 roku. Pozostawi\u0142 po sobie nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 domys\u0142y, co wprawi\u0142o go w stan beznadziejnej katatonii, kt\u00f3ra – by\u0107 mo\u017ce – odci\u0119\u0142a go od nadmiaru prze\u017cy\u0107 na scenie. Bo w swoje postaci anga\u017cowa\u0142 si\u0119 bez reszty. Na szcz\u0119\u015bcie zostawi\u0142 te\u017c po sobie wystarczaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 nagra\u0144, \u017ceby\u015bmy i dzi\u015b mogli odczu\u0107 ten pal\u0105cy \u017car afekt\u00f3w, kt\u00f3ry przenika\u0142 dos\u0142ownie ka\u017cd\u0105 z jego interpretacji.<\/p>\n