{"id":7938,"date":"2024-03-03T17:17:38","date_gmt":"2024-03-03T16:17:38","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=7938"},"modified":"2024-03-04T13:23:21","modified_gmt":"2024-03-04T12:23:21","slug":"jak-dalej-zyc-offredo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=7938","title":{"rendered":"Jak dalej \u017cy\u0107, Offred?"},"content":{"rendered":"

Opowie\u015b\u0107 podr\u0119cznej <\/em>w polskim t\u0142umaczeniu Zofii Uhrynowskiej-Hanasz ukaza\u0142a si\u0119 w 1992 roku, siedem lat po premierze w Kanadzie. Wydana przez PIW w ramach Klubu Interesuj\u0105cej Ksi\u0105\u017cki \u2013 przedsi\u0119wzi\u0119cia z za\u0142o\u017cenia mniej presti\u017cowego ni\u017c s\u0142ynna \u201eczarna seria\u201d wsp\u00f3\u0142czesnej literatury \u015bwiatowej \u2013 zyska\u0142a w\u0105skie grono entuzjast\u00f3w, na og\u00f3\u0142 przesz\u0142a jednak bez echa, podobnie jak wcze\u015bniejsze przek\u0142ady trzech innych powie\u015bci Margaret Atwood. \u017badnego zainteresowania nie wzbudzi\u0142a te\u017c w naszym kraju ekranizacja Volkera Schl\u00f6ndorffa z 1990 roku \u2013 by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce nie zosta\u0142a dobrze przyj\u0119ta przez krytyk\u0119 i nie trafi\u0142a do polskich kin. Ustawa o planowaniu rodziny \u2013 znacznie bardziej restrykcyjna ni\u017c obowi\u0105zuj\u0105ce od po\u0142owy lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych prawo o warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy \u2013 wesz\u0142a w \u017cycie dopiero w roku 1993.<\/p>\n

O Atwood i jej przera\u017caj\u0105cej dystopii zrobi\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno w 2016, kiedy przez Polsk\u0119 przetoczy\u0142y si\u0119 pierwsze Czarne Protesty: po tym, jak Ordo Iuris wraz z Fundacj\u0105 Pro Prawo do \u017bycia zapowiedzia\u0142o z\u0142o\u017cenie w sejmie projektu obywatelskiego z propozycj\u0105 ca\u0142kowitego zakazu aborcji i wprowadzenia surowych kar za \u201emorderstwo prenatalne\u201d. W roku 2020, po os\u0142awionym i kwestionowanym w \u015brodowiskach prawniczych wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, obudzili\u015bmy si\u0119 w przedsionku Republiki Gileadzkiej \u2013 z prawem aborcyjnym surowszym ni\u017c w Iranie i Pakistanie, a je\u015bli nie liczy\u0107 ultrakatolickiej Malty, gdzie obowi\u0105zuje bezwzgl\u0119dny zakaz przerywania ci\u0105\u017cy, najostrzejszym w ca\u0142ej Europie. Legalna aborcja, teoretycznie mo\u017cliwa w przypadku zagro\u017cenia \u017cycia kobiety b\u0105d\u017a sytuacji, w kt\u00f3rej ci\u0105\u017ca jest wynikiem czynu zabronionego, w praktyce sta\u0142a si\u0119 fikcj\u0105.<\/p>\n

Powie\u015b\u0107 Atwood wr\u00f3ci\u0142a w Polsce do \u0142ask; czytelnicy, a zw\u0142aszcza czytelniczki nie mog\u0105 wyj\u015b\u0107 z podziwu, jak kanadyjskiej pisarce uda\u0142o si\u0119 przewidzie\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra w 1985 roku zdawa\u0142a si\u0119 niewyobra\u017calna. Problem w tym, \u017ce Opowie\u015b\u0107 podr\u0119cznej<\/em> odbija\u0142a jak w krzywym zwierciadle \u00f3wczesne l\u0119ki kobiet po drugiej stronie Oceanu. Jej premiera niemal zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z wprowadzeniem przez Ronalda Reagana tak zwanej Mexico City policy<\/em>, czyli blokady finansowania wszelkich organizacji zajmuj\u0105cych si\u0119 zdrowiem reprodukcyjnym. Zasada \u201eglobalnego knebla\u201d sta\u0142a si\u0119 wa\u0144k\u0105-wsta\u0144k\u0105 ameryka\u0144skich polityk\u00f3w: na przemian znoszona przez Demokrat\u00f3w i przywracana przez Republikan\u00f3w, wyp\u0142yn\u0119\u0142a zn\u00f3w, w spotwornia\u0142ym kszta\u0142cie, w roku 2017, za kadencji Donalda Trumpa. Widmo Gileadu, w Stanach Zjednoczonych chwilowo za\u017cegnane przez Bidena, wci\u0105\u017c kr\u0105\u017cy nad Polsk\u0105: krajem, gdzie kult Reagana, bojownika \u201eza wolno\u015b\u0107 nasz\u0105 i wasz\u0105\u201d, trzyma si\u0119 zaskakuj\u0105co mocno, a spory o aborcj\u0119 rozsadzaj\u0105 od \u015brodka nawet obecn\u0105 koalicj\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 \u2013 i to po o\u015bmiu latach koszmaru, jaki wielu Polakom, nie tylko kobietom, zgotowali prawicowi populi\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Scena zbiorowa. W \u015brodku Rachel Nicholls (Ciotka Lydia). Fot. Zoe Martin<\/p>\n

Zapewne dlatego ksi\u0105\u017ck\u0119 Atwood oraz wszelkie jej adaptacje odbieram jak przez szklan\u0105 szyb\u0119. Ta opowie\u015b\u0107 ju\u017c mn\u0105 nie wstrz\u0105sa. Widz\u0119 j\u0105 raczej jako odzwierciedlenie cz\u0119\u015bciowo spe\u0142nionego scenariusza, sp\u00f3\u017anion\u0105 by\u0107 mo\u017ce przestrog\u0119 przed rozlaniem si\u0119 fundamentalistycznej opresji na ca\u0142y \u015bwiat. Dotyczy to tak\u017ce opery du\u0144skiego kompozytora Poula Rudersa, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1998 roku i dwa lata p\u00f3\u017aniej doczeka\u0142a si\u0119 premiery w Det Kongelige Teater w Kopenhadze, z przet\u0142umaczonym na du\u0144ski librettem Paula Bentleya. English National Opera zros\u0142a si\u0119 z tym dzie\u0142em prawie od pocz\u0105tku jego istnienia. Kopenhaska produkcja w re\u017cyserii Phyllidy Lloyd i oprawie scenograficznej Petera McKintosha dotar\u0142a na londy\u0144sk\u0105 scen\u0119 w 2003 roku, gdzie przedstawiono j\u0105 po raz pierwszy w oryginalnej wersji j\u0119zykowej. Opowie\u015b\u0107 podr\u0119cznej<\/em>, po kilku inscenizacjach w Stanach Zjednoczonych i Australii, wr\u00f3ci\u0142a do ENO w roku 2022: w uj\u0119ciu odpowiedzialnej za re\u017cyseri\u0119 Annelise Miskimmon, dyrektor artystycznej teatru, i regularnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cej z ni\u0105 scenografki Annemarie Woods. W lutym 2024 produkcja doczeka\u0142a si\u0119 wznowienia: pod batut\u0105 tej samej portugalskiej dyrygentki Joany Carneiro i z udzia\u0142em kilkorga \u015bpiewak\u00f3w z pierwotnej obsady.<\/p>\n

Bentley i Ruders, dokonuj\u0105c wyboru mi\u0119dzy rozbudowanym monologiem wewn\u0119trznym g\u0142\u00f3wnej bohaterki a swoist\u0105 hybryd\u0105, w kt\u00f3rej emocje, refleksje i wspomnienia Offred zderzaj\u0105 si\u0119 z linearn\u0105 w miar\u0119 narracj\u0105 wydarze\u0144 w Gileadzie, zdecydowali si\u0119 na drugie z tych rozwi\u0105za\u0144. W zasadzie dochowuj\u0105c wierno\u015bci tekstowi Atwood, ale kosztem dramaturgii: niemal do ko\u0144ca pierwszego aktu opowie\u015b\u0107 jest do\u015b\u0107 statyczna i mozolnie zmierza w stron\u0119 kulminacyjnej sceny porodu Janice (dziecko oka\u017ce si\u0119 niepe\u0142nosprawne i zostanie zg\u0142adzone), za to w drugim p\u0119dzi na o\u015blep, odwracaj\u0105c uwag\u0119 odbiorcy od kolejnej kulminacji w scenie publicznej egzekucji. Wady libretta Bentleya w du\u017cej mierze niweluje muzyka Rudersa: niezwykle ekspresyjna, chwilami wr\u0119cz bezlitosna, lawiruj\u0105ca mi\u0119dzy atonalno\u015bci\u0105 i tonalno\u015bci\u0105, czerpi\u0105ca pe\u0142nymi gar\u015bciami z najrozmaitszych konwencji \u2013 od Mozarta, poprzez Ryszarda Straussa, Berga i Strawi\u0144skiego, a\u017c po klasyk\u00f3w ameryka\u0144skiego minimalizmu. Ruders wprowadza te\u017c w partytur\u0119 elementy pastiszu i groteski, cho\u0107 w przeciwie\u0144stwie do uwielbianej przez niego tw\u00f3rczo\u015bci Pendereckiego nie czyni z nich tworzywa do dalszych dzia\u0142a\u0144 kompozytorskich: stosuje je raczej na prawach cytatu, muzycznego symbolu, pojawiaj\u0105cego si\u0119 znik\u0105d motywu, kt\u00f3ry po chwili zanika w g\u0119stej fakturze orkiestrowej (nawracaj\u0105ce odniesienia do hymnu Johna Newtona Amazing Grace<\/em>; rozp\u0142ywaj\u0105ca si\u0119 w nico\u015b\u0107 obietnica chora\u0142u \u201eIch bin\u2019s, ich sollte b\u00fcssen\u201d z pierwszej cz\u0119\u015bci Pasji Mateuszowej <\/em>Bacha). Wyobra\u017ania i znakomity warsztat Rudersa daj\u0105 o sobie zna\u0107 przede wszystkim w niezwykle barwnej partii orkiestry. Z partiami solowymi posz\u0142o ju\u017c gorzej: w\u0142a\u015bciwie jedyn\u0105 postaci\u0105, kt\u00f3rej kompozytor pozwoli\u0142 przem\u00f3wi\u0107 pe\u0142nym g\u0142osem, jest Offred. Pozostali bohaterowie komunikuj\u0105 si\u0119 urywanymi zdaniami, strz\u0119pami arioso<\/em>, cz\u0119sto wykraczaj\u0105cymi poza tessytur\u0119 jakiegokolwiek g\u0142osu \u2013 co w konsekwencji tworzy nie do ko\u0144ca zrozumia\u0142\u0105 barier\u0119 emocjonaln\u0105 mi\u0119dzy scen\u0105 a s\u0142uchaczem (najbardziej mi szkoda zlekcewa\u017conej przez tw\u00f3rc\u00f3w postaci Nicka, kt\u00f3ry w narracji Atwood odgrywa niezwykle istotn\u0105, wr\u0119cz kluczow\u0105 rol\u0119).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Kate Lindsey (Offred) i James Creswell (Komendant). Fot. Zoe Martin<\/p>\n

Miskimmon, sama wychowana w kraju fanatyzmu i uprzedze\u0144 religijnych, nie posz\u0142a tropem kilku swoich wcze\u015bniejszych inscenizacji i opar\u0142a si\u0119 pokusie przeniesienia Opowie\u015bci podr\u0119cznej <\/em>w realia rodzinnej Irlandii P\u00f3\u0142nocnej. Wraz z Woods stworzy\u0142a czyst\u0105, klarown\u0105 przestrze\u0144 teatraln\u0105, w kt\u00f3rej umie\u015bci\u0142a postaci i rekwizyty wzbudzaj\u0105ce jednoznaczne skojarzenia z ksi\u0105\u017ck\u0105 Atwood i zakotwiczon\u0105 ju\u017c w zbiorowej wyobra\u017ani wizj\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w g\u0142o\u015bnego serialu z 2017 roku. Podr\u0119czne nosz\u0105 suknie podobne do stroj\u00f3w amiszek \u2013 w najrozmaitszych odcieniach czerwieni, kt\u00f3rych intensywno\u015b\u0107 zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 ich \u201eu\u017cyteczno\u015b\u0107 rozrodcz\u0105\u201d w Gileadzie (najczerwie\u0144sz\u0105 sukni\u0119 ma Offred). \u017bony dygnitarzy, w\u015br\u00f3d nich Serena Joy, nosz\u0105 si\u0119 na b\u0142\u0119kitno, funkcjonariusze i funkcjonariuszki re\u017cimu s\u0105 ubrani w bure uniformy, uprzywilejowani m\u0119\u017cczy\u017ani paraduj\u0105 w czerni. Przej\u015bcia mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi scenami dokonuj\u0105 si\u0119 p\u0142ynnie, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 mistrzowsko prowadzonych \u015bwiate\u0142 (Paule Constable) i szybkiej zmiany rekwizyt\u00f3w za dziel\u0105c\u0105 przestrze\u0144 czerwon\u0105 kotar\u0105, kt\u00f3ra pe\u0142ni te\u017c rol\u0119 ekranu dla czarno-bia\u0142ych wspomnie\u0144 Offred (projekcje Akhila Krishnan). Miskimmon zachowa\u0142a kilka dobitnych gest\u00f3w z pierwowzoru, mi\u0119dzy innymi rytua\u0142 zap\u0142adniania podr\u0119cznej w ramionach prawowitej \u017cony \u201ereproduktora\u201d, inne \u2013 z doskona\u0142ym skutkiem \u2013 z\u0142agodzi\u0142a, zast\u0119puj\u0105c wisz\u0105ce przy murze zw\u0142oki zdj\u0119ciami skaza\u0144c\u00f3w, sam\u0105 za\u015b egzekucj\u0119 przenosz\u0105c w sfer\u0119 teatralnego symbolu (do czego s\u0142u\u017cy sznur, kt\u00f3ry niknie gdzie\u015b mi\u0119dzy kulis\u0105 a nadsceniem, mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107 tylko na podstawie precyzyjnej re\u017cyserii tego obrazu). W kilku momentach nastr\u00f3j wszechobecnej grozy uda\u0142o jej si\u0119 prze\u0142ama\u0107 odrobin\u0105 czarnego humoru (podr\u0119czne korzystaj\u0105 z maszyn modlitewnych, dzia\u0142aj\u0105cych na wz\u00f3r jednor\u0119kiego bandyty). Jedynym, ale za to powa\u017cnym b\u0142\u0119dem inscenizacji jest zamiana m\u0119skiej, m\u00f3wionej roli profesora Pieixoto na wyst\u0119p aktorki (sk\u0105din\u0105d znakomitej Juliet Stevenson). Przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie Pieixoto spina t\u0119 narracj\u0119 tragiczn\u0105 klamr\u0105, przyznaj\u0105c na konferencji naukowej w 2195 roku, \u017ce jako m\u0119\u017cczyzna nie ma odpowiednich narz\u0119dzi badawczych, by zweryfikowa\u0107 opowie\u015b\u0107 podr\u0119cznej \u2013 a tym samym daj\u0105c po\u015bredni dow\u00f3d, \u017ce kobiety zosta\u0142y wymazane z historii Republiki Gileadzkiej.<\/p>\n

Zbiorowym bohaterem wieczoru okaza\u0142a si\u0119 przede wszystkim orkiestra \u2013 we wspania\u0142ej formie, czujnie reaguj\u0105ca na precyzyjne wskaz\u00f3wki doskonale panuj\u0105cej nad ca\u0142o\u015bci\u0105 Joany Carneiro. Mniej spodoba\u0142 mi si\u0119 ch\u00f3r, kt\u00f3remu zabrak\u0142o sp\u00f3jno\u015bci brzmienia: moim zdaniem niezwykle wa\u017cnej w tym utworze, gdzie uprzedmiotowione kobiety powinny przemawia\u0107 jednolitym g\u0142osem bezimiennego t\u0142umu. W niewdzi\u0119cznych rolach drugoplanowych najlepiej spisa\u0142a si\u0119 Avery Amereau (Serena Joy), kt\u00f3rej ciemny, aksamitny mezzosopran z pi\u0119knie rozwini\u0119tym, prawdziwie altowym do\u0142em celnie odda\u0142 smutek bezp\u0142odnej \u017cony \u2013 g\u0142\u0119boki i pe\u0142en desperacji, jak u biblijnej Racheli. Przekonuj\u0105co wypad\u0142a Nadine Benjamin, obdarzona sopranem d\u017awi\u0119cznym i pe\u0142nym energii, idealnym do roli zbuntowanej Moiry; a tak\u017ce m\u0142oda szkocka sopranistka Eleanor Dennis, kt\u00f3ra wnios\u0142a mn\u00f3stwo \u015bwie\u017co\u015bci w parti\u0119 Ofglen, przyjaci\u00f3\u0142ki Offred. Klas\u0119 sam\u0105 dla siebie zaprezentowa\u0142a Susan Bickley w mezzosopranowej roli matki g\u0142\u00f3wnej bohaterki. Rachel Nicholls brawurowo wcieli\u0142a si\u0119 w bezduszn\u0105 Ciotk\u0119 Lydi\u0119, kt\u00f3rej Ruders powierzy\u0142 parti\u0119 wr\u0119cz odpychaj\u0105c\u0105 pod wzgl\u0119dem wokalnym: pe\u0142n\u0105 wywrzaskiwanych komend i rwanych, szczekliwych sylab w g\u00f3rnym rejestrze. Gorzej poradzili sobie panowie, w\u015br\u00f3d nich dysponuj\u0105cy pot\u0119\u017cnym basem James Creswell, kt\u00f3remu zdecydowanie zabrak\u0142o subtelno\u015bci w interpretacji postaci targanego emocjami Komendanta Freda.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Eleanor Dennis (Ofglen) i Kate Lindsey. Fot. Zoe Martin<\/p>\n

Wszystko jednak wynagrodzi\u0142a tytu\u0142owa podr\u0119czna, okre\u015blana uw\u0142aczaj\u0105cym, dzier\u017cawczym przydomkiem Offred, czyli \u201eta od Freda\u201d. Jej utracone \u017cycie, jej egzystencjalny l\u0119k i nieustannie t\u0142amszon\u0105 nadziej\u0119 cudownie wy\u015bpiewa\u0142a ameryka\u0144ska mezzosopranistka Kate Lindsey, dysponuj\u0105ca g\u0142osem nie tylko wielkiej urody, ale te\u017c prowadzonym po mistrzowsku i z wielk\u0105 swobod\u0105, zw\u0142aszcza w g\u00f3rze skali, gdzie jej eteryczne piana chwilami sprawia\u0142y wra\u017cenie, jakby dobiega\u0142y nie z tego \u015bwiata, nie z tego czasu \u2013 z g\u0142\u0119bi rozdzieraj\u0105cej t\u0119sknoty za bezpowrotnie utraconym szcz\u0119\u015bciem. Wcale si\u0119 nie dziwi\u0119, \u017ce realizatorzy spektaklu powierzyli jej w II akcie duet z sam\u0105 sob\u0105 (zwykle w roli jej m\u0142odszego wcielenia obsadza si\u0119 drug\u0105 solistk\u0119): wci\u0105\u017c brzmi\u0105 mi w uszach ostatnie s\u0142owa \u201ehow can I keep on living?\u201d, \u015bpiewane unisono, by na ostatnim d\u017awi\u0119ku rozej\u015b\u0107 si\u0119 w dojmuj\u0105cym interwale p\u00f3\u0142tonu. My\u015bl\u0119, \u017ce dobrze by zrobi\u0142o tej operze, gdyby Ruders \u201eodchudzi\u0142\u201d narracj\u0119 i w zamian pozwoli\u0142 Offred wej\u015b\u0107 w bli\u017csz\u0105 relacj\u0119 z kt\u00f3r\u0105\u015b z lepiej zarysowanych muzycznie postaci.<\/p>\n

Ma\u0142o brakowa\u0142o, \u017ceby do wznowienia w og\u00f3le nie dosz\u0142o. Niemal do ostatniej chwili wisia\u0142a nad nim gro\u017aba strajku muzyk\u00f3w ENO \u2013 w prote\u015bcie przeciwko planowanym zwolnieniom w orkiestrze. Kryzys przej\u015bciowo za\u017cegnano, ale decyzja o wymuszonej przeprowadzce zespo\u0142u do Manchesteru zdaje si\u0119 ju\u017c przes\u0105dzona. Czarne chmury zbieraj\u0105 si\u0119 teraz nad Welsh National Opera. Oby za sto lat jaki\u015b profesor Pieixoto nie paln\u0105\u0142 na innym sympozjum, \u017ce ma zbyt ma\u0142o danych, by zweryfikowa\u0107 anonimowe doniesienia o niegdysiejszej \u015bwietno\u015bci teatru operowego w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Opowie\u015b\u0107 podr\u0119cznej w polskim t\u0142umaczeniu Zofii Uhrynowskiej-Hanasz ukaza\u0142a si\u0119 w 1992 roku, siedem lat po premierze w Kanadzie. Wydana przez PIW w ramach Klubu Interesuj\u0105cej Ksi\u0105\u017cki \u2013 przedsi\u0119wzi\u0119cia z za\u0142o\u017cenia mniej presti\u017cowego ni\u017c s\u0142ynna \u201eczarna seria\u201d wsp\u00f3\u0142czesnej literatury \u015bwiatowej \u2013 zyska\u0142a w\u0105skie grono entuzjast\u00f3w, na og\u00f3\u0142 przesz\u0142a jednak bez echa, podobnie jak wcze\u015bniejsze przek\u0142ady trzech … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-7938","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7938"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7951,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7938\/revisions\/7951"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}