{"id":796,"date":"2015-10-07T11:21:57","date_gmt":"2015-10-07T09:21:57","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=796"},"modified":"2021-03-25T12:23:19","modified_gmt":"2021-03-25T11:23:19","slug":"przykazania-krytyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=796","title":{"rendered":"Przykazania krytyka"},"content":{"rendered":"

Konkurs Chopinowski rozkr\u0119ca si\u0119 na ca\u0142ego, a wraz z nim komentarze w prasie i w innych mediach. Komentarze, kt\u00f3re nieraz wprawiaj\u0105 Upiora w os\u0142upienie, bo cho\u0107 sam g\u0119b\u0119 ma niewyparzon\u0105, to w swoich recenzjach chlaszcze muzyk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na koncertach i w przedstawieniach, nie za\u015b uczestnik\u00f3w jednego z najbardziej presti\u017cowych konkurs\u00f3w na \u015bwiecie, kt\u00f3rzy prze\u017cywaj\u0105 stres wywo\u0142uj\u0105cy objawy por\u00f3wnywalne ze stanem przedzawa\u0142owym. Pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c pierwsze g\u0142osy, \u017ce styl niekt\u00f3rych recenzji z Konkursu mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z wypowiedziami sprawozdawc\u00f3w sportowych. By\u0107 mo\u017ce, cho\u0107 nawet im nie zdarzaj\u0105 si\u0119 komentarze w stylu: „ten pan nie powinien w og\u00f3le biega\u0107 przez p\u0142otki”. O tym dziwnym zjawisku jeszcze napiszemy, by\u0107 mo\u017ce w kt\u00f3rym\u015b z kolejnych felieton\u00f3w do MWM. Dzi\u015b proponujemy kr\u00f3tki tekst na podobny temat, z numeru wrze\u015bniowego „Muzyki w Mie\u015bcie”. Ot tak, gwoli opami\u0119tania.<\/p>\n

***<\/p>\n

W mi\u0142osnej randce najlepsze jest wchodzenie po schodach, napisa\u0142 kiedy\u015b Guy de Maupassant. Podobnie z niejednym prze\u017cyciem muzycznym \u2013 najlepsze jest wybieganie my\u015bl\u0105 po kr\u0119tych schodach w przysz\u0142o\u015b\u0107, skrupulatne planowanie, oddzielanie spodziewanego ziarna od przewidywanych plew, snucie marze\u0144 o dawno lub nigdy nies\u0142yszanym utworze w obiecuj\u0105cym wykonaniu. Kiedy zosta\u0142am wy\u0142\u0105czn\u0105 pani\u0105 swojego losu, odkry\u0142am na nowo dzieci\u0119c\u0105 rado\u015b\u0107 wyczekiwania na \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja, tym razem d\u017awigaj\u0105cego na plecach worek artystycznych dozna\u0144. Czy by\u0142am grzeczna? Czy zamiast wymarzonego prezentu nie dostan\u0119 aby s\u0119kat\u0105 r\u00f3zg\u0105 po uszach? Warto si\u0119 przekona\u0107, a tym bardziej warto poczeka\u0107, co przyniesie kolejny sezon. Jego przysz\u0142e walory i niedostatki oka\u017c\u0105 si\u0119 tak\u017ce probierzem naszej intuicji krytycznej.<\/p>\n

Sztuka planowania wi\u0105\u017ce si\u0119 nieod\u0142\u0105cznie ze sztuk\u0105 wyboru. Warto si\u0119 zapuszcza\u0107 w nieznane, lepiej jednak mie\u0107 przy sobie kompas i busol\u0119, \u017ceby w razie czego bez trudu wr\u00f3ci\u0107 na utarte szlaki. Zanim ruszymy w podr\u00f3\u017c, dok\u0105d uszy ponios\u0105, wyznaczmy sobie na trasie kilka sprawdzonych postoj\u00f3w, gdzie z\u0142apiemy chwil\u0119 wytchnienia po nieudanym wypadzie w krzaki. Mam par\u0119 takich miejsc, gdzie nawet muzyczne rozczarowanie mog\u0119 sobie wynagrodzi\u0107 pasjonuj\u0105c\u0105 dyskusj\u0105 z przyjaci\u00f3\u0142mi, wsp\u00f3lnym s\u0142uchaniem nagra\u0144 do pi\u0105tej nad ranem b\u0105d\u017a kontemplowaniem widok\u00f3w z kawiarnianego ogr\u00f3dka. Znam zak\u0105tki w mojej rodzinnej Warszawie, w Poznaniu, w Pradze i Berlinie, gdzie mo\u017cna zaje\u015b\u0107 i sp\u0142uka\u0107 kieliszkiem wina cho\u0107by i najgorsze wra\u017cenia z koncertu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Warto tak zaplanowa\u0107 sezon, \u017ceby ka\u017cdy wyjazd recenzencki nabra\u0142 pozor\u00f3w beztroskich wakacji. Wahasz si\u0119 mi\u0119dzy obejrzeniem tego samego spektaklu w wielkomiejskiej siedzibie zespo\u0142u operowego a przy\u0142apaniem go nieco p\u00f3\u017aniej w trasie? Wybierz to drugie, \u017ceby mie\u0107 w odwodzie wieczorny spacer po nadmorskiej promenadzie. Zosta\u0144 dzie\u0144 d\u0142u\u017cej: wybierzesz si\u0119 na wycieczk\u0119 w g\u00f3ry albo sp\u0119dzisz rozkoszne przedpo\u0142udnie z muzykami przy kawie. Nie wiesz, czy dojecha\u0107 do celu poci\u0105giem, czy autobusem? Zdecyduj si\u0119 na wolniejszy \u015brodek lokomocji, \u017ceby po drodze wczu\u0107 si\u0119 w atmosfer\u0119 miejsca, spokojnie zebra\u0107 my\u015bli i nawi\u0105za\u0107 niespodziewane znajomo\u015bci.<\/p>\n

Nie pr\u00f3buj si\u0119 wkupywa\u0107 w niczyje \u0142aski, ale to, co ci daj\u0105, przyjmij z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 i odp\u0142a\u0107 si\u0119 tym samym. Napisz ciep\u0142o o ludziach, kt\u00f3rzy podsycaj\u0105 tw\u00f3j zapa\u0142 s\u0142owem i czynem, przemilcz ich niewinne potkni\u0119cia, szczerze porozmawiaj z muzykiem, kt\u00f3ry twoim zdaniem b\u0142\u0105dzi na manowce. Chwalebny postulat niezale\u017cno\u015bci krytyk\u00f3w nie jest r\u00f3wnoznaczny z przymusem zamkni\u0119cia si\u0119 w wie\u017cy z ko\u015bci s\u0142oniowej. To tyle\u017c pi\u0119kny, co niepraktyczny materia\u0142: z wynios\u0142o\u015bci ko\u015bcianych mur\u00f3w nie tylko gorzej wida\u0107, ale i s\u0142ycha\u0107. A skoro ju\u017c o s\u0142uchaniu mowa: nadstaw uszu nie tylko na muzyk\u0119. \u015apiewacy, instrumentali\u015bci i dyrygenci miewaj\u0105 nieraz bardzo ciekawe rzeczy do powiedzenia. Wystarczy odrobina pokory i cierpliwo\u015bci, a zdradz\u0105 ci najtajniejsze sekrety swej sztuki wykonawczej.<\/p>\n

Rozwa\u017cnie dobieraj uczestnik\u00f3w muzycznych ekspedycji. Mo\u017ce si\u0119 te\u017c zdarzy\u0107, \u017ce kto\u015b tobie zaproponuje udzia\u0142 w wyprawie, o jakiej nawet ci si\u0119 nie \u015bni\u0142o. Unikaj szyderc\u00f3w, nienawistnik\u00f3w i uparciuch\u00f3w, kt\u00f3rzy nigdy nie zmieni\u0105 zdania o nielubianym arty\u015bcie, cho\u0107by jego instrument zabrzmia\u0142 jak tr\u0105ba archanio\u0142a Gabriela na S\u0105dzie Ostatecznym. Nie wstyd\u017a si\u0119 swoich uczu\u0107. Kiedy w przepi\u0119knej sk\u0105din\u0105d ksi\u0105\u017cce Schubert\u2019s Winter Journey<\/em> przeczyta\u0142am, \u017ce Ian Bostridge tylko raz w \u017cyciu mia\u0142 do czynienia ze s\u0142uchaczem, kt\u00f3ry rozp\u0142aka\u0142 si\u0119 na jego recitalu, zrobi\u0142o mi si\u0119 zwyczajnie go \u017cal. Ja w ubieg\u0142ym sezonie nie rozstawa\u0142am si\u0119 z paczk\u0105 chusteczek, kilka razy zdarzy\u0142o mi si\u0119 st\u0142umi\u0107 okrzyk zachwytu w trakcie wykonania, a po drugim akcie pewnego przedstawienia wysz\u0142am na przerw\u0119 tak roztrz\u0119siona, \u017ce przyjaciele pozwolili mi po prostu chwil\u0119 pomilcze\u0107. Nie spodoba\u0142o ci si\u0119? W takim razie daj upust swojemu rozczarowaniu, argumentuj, dyskutuj, z\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 i \u015bmiej, zawsze jednak pami\u0119taj, by twoje oceny nie zawis\u0142y w pr\u00f3\u017cni, nara\u017caj\u0105c ci\u0119 na utrat\u0119 zaufania czytelnik\u00f3w i s\u0142uchaczy.<\/p>\n

Nie b\u00f3j si\u0119 przeciera\u0107 nowych szlak\u00f3w. Zaufaj swojej intuicji, nawet je\u015bli narazisz si\u0119 na szyderstwa koleg\u00f3w p\u0142yn\u0105cych \u015brodkiem g\u0142\u00f3wnego nurtu. Niewykluczone, \u017ce po latach, kiedy doceniony przez ciebie utw\u00f3r, \u015bpiewak b\u0105d\u017a kompozytor doczekaj\u0105 si\u0119 wreszcie uznania, palm\u0119 pierwsze\u0144stwa w jego odkryciu przypisze sobie kto\u015b inny, ale i tak b\u0119dziesz wiedzia\u0142 swoje. Nie chodzi przecie\u017c o zaspokojenie w\u0142asnej pr\u00f3\u017cno\u015bci, tylko o artystyczn\u0105 prawd\u0119, kt\u00f3ra wbrew pozorom podlega obiektywnym kryteriom oceny.<\/p>\n

Za\u0142\u00f3\u017c sobie kajecik. \u015aled\u017a plany ulubionych artyst\u00f3w, wczytuj si\u0119 w programy sprawdzonych festiwali, zaprenumeruj kilka fachowych periodyk\u00f3w, \u017ceby wiedzie\u0107 na zapas, co w trawie piszczy. Unikaj t\u0142um\u00f3w: nawet je\u015bli uszy poprowadz\u0105 ci\u0119 w miejsce istnej muzycznej pielgrzymki, zwracaj uwag\u0119 na to, co nieoczywiste, ukryte mi\u0119dzy wierszami pi\u0119ciolinii, schowane w g\u0142\u0119bi kana\u0142u orkiestrowego. Nie b\u00f3j si\u0119 marzy\u0107, czeka\u0107 i mie\u0107 nadziej\u0119. Przed\u0142u\u017caj w niesko\u0144czono\u015b\u0107 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 po Maupassantowskich schodach, a zniecierpliwieni muzyczni oblubie\u0144cy sami ci wyjd\u0105 naprzeciw. Na mojej li\u015bcie s\u0105 ju\u017c koncerty zaplanowane na czerwiec przysz\u0142ego roku. Nie wiem, co jeszcze przysz\u0142o\u015b\u0107 przyniesie. Wiem tylko, \u017ce pierwszy krok na stopniach nowego sezonu postawi\u0119 4 wrze\u015bnia we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konkurs Chopinowski rozkr\u0119ca si\u0119 na ca\u0142ego, a wraz z nim komentarze w prasie i w innych mediach. Komentarze, kt\u00f3re nieraz wprawiaj\u0105 Upiora w os\u0142upienie, bo cho\u0107 sam g\u0119b\u0119 ma niewyparzon\u0105, to w swoich recenzjach chlaszcze muzyk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na koncertach i w przedstawieniach, nie za\u015b uczestnik\u00f3w jednego z najbardziej presti\u017cowych konkurs\u00f3w na \u015bwiecie, kt\u00f3rzy prze\u017cywaj\u0105 stres … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-796","format-standard","category-prasowka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=796"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5661,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796\/revisions\/5661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}