{"id":8047,"date":"2024-05-03T15:15:57","date_gmt":"2024-05-03T13:15:57","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=8047"},"modified":"2024-05-03T15:15:57","modified_gmt":"2024-05-03T13:15:57","slug":"wez-funt-najlepszej-muzyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=8047","title":{"rendered":"We\u017a funt najlepszej muzyki"},"content":{"rendered":"

Upi\u00f3r z rado\u015bci\u0105 donosi, \u017ce wyszed\u0142 na prost\u0105 i zaraz po d\u0142ugim weekendzie przedstawi Pa\u0144stwu wyczerpuj\u0105c\u0105 recenzj\u0119 z Rivoluzione e Nostalgia<\/em>, pasticcia wed\u0142ug pomys\u0142u i w inscenizacji Krystiana Lady. Tymczasem, zgodnie z zapowiedzi\u0105, esej o genezie i historii tego gatunku, napisany na zam\u00f3wienie teatru La Monnaie. W ksi\u0105\u017cce programowej dyptyku Lady ukaza\u0142 si\u0119 w t\u0142umaczeniu na francuski i niderlandzki, poni\u017cej orygina\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce si\u0119 komu\u015b przyda\u0107 przed obejrzeniem i wys\u0142uchaniem ca\u0142o\u015bci na platformie OperaVision.<\/p>\n

***<\/p>\n

Starogrecki czasownik \u03c0\u03ac\u03c3\u03c3\u03c9 (p\u00e1ss\u014d), czyli \u201eposypywa\u0107\u201d, przeszed\u0142 bardzo d\u0142ug\u0105 drog\u0119, zanim da\u0142 pocz\u0105tek w\u0142oskiemu rzeczownikowi pasticcio<\/em>. Wpierw zaw\u0119zi\u0142o si\u0119 jego znaczenie \u2013 do posypywania sol\u0105 \u2013 z czego wywodzi si\u0119 du\u017co p\u00f3\u017aniejsze s\u0142owo \u03c0\u03b1\u03c3\u03c4\u03ac (past\u00e1), okre\u015blaj\u0105ce s\u0142on\u0105, kleist\u0105 potraw\u0119 z gotowanych nasion j\u0119czmienia, cz\u0119sto z dodatkiem sera. W tym brzmieniu przedosta\u0142o si\u0119 do \u0142aciny \u015bredniowiecznej, z czasem jednak zn\u00f3w dosz\u0142o do zmiany semantycznej: rzeczownik pasta <\/em>nie oznacza\u0142 ju\u017c g\u0119stej papki z kaszy, tylko surowe ciasto z m\u0105ki i wody. Dzi\u015b rozpowszechni\u0142 si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie jako s\u0142owo okre\u015blaj\u0105ce jeden z podstawowych p\u00f3\u0142produkt\u00f3w kuchni w\u0142oskiej \u2013 surowiec do wyrobu najr\u00f3\u017cniejszego kszta\u0142tu makaron\u00f3w i nadziewanych delikatnym farszem piero\u017ck\u00f3w.<\/p>\n

Doczepiony do tego rdzenia przyrostek kojarzy si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnym u\u017cytkownikom j\u0119zyka w\u0142oskiego z czym\u015b gorszym, skundlonym, nie pierwszej jako\u015bci: jak w s\u0142owie bruniccio<\/em>, u\u017cywanym na okre\u015blenie zmatowia\u0142ego odcienia br\u0105zu. Sufiks –iccio <\/em>s\u0142u\u017cy\u0142 jednak pierwotnie do formowania tak zwanych przymiotnik\u00f3w relacyjnych, ca\u0142kowicie neutralnych, wskazuj\u0105cych tylko na zwi\u0105zek danego poj\u0119cia lub przedmiotu z czym\u015b innym. Genezy terminu pasticcio <\/em>w odniesieniu do opery \u0142\u0105cz\u0105cej fragmenty innych utwor\u00f3w w pojedyncze dzie\u0142o z odr\u0119bnym librettem nie nale\u017cy wi\u0119c doszukiwa\u0107 si\u0119 w nieapetycznej zapiekance z makaronu i resztek wczorajszej kolacji. W XVII i XVIII wieku s\u0142owo pasticcio <\/em>wzbudza\u0142o raczej skojarzenia z wykwintnym pasztetem w cie\u015bcie \u2013 rozkosz\u0105 dla podniebienia i ozdob\u0105 sto\u0142u, kt\u00f3ra cz\u0119sto kry\u0142a w swym wn\u0119trzu moc niespodzianek. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce po rozkrojeniu z\u0142ocistej, chrupi\u0105cej sk\u00f3rki wylatywa\u0142o ze \u015brodka stado \u017cywych ptak\u00f3w. Pasztety formowano w kszta\u0142t ryb, zaj\u0119cy i \u0142ab\u0119dzi, nadziewaj\u0105c je drobniutko siekanym mi\u0119sem, wymieszanym z jajami i mn\u00f3stwem przypraw korzennych. Okaza\u0142e i bogato dekorowane, pobudza\u0142y nie tylko kulinarn\u0105 wyobra\u017ani\u0119. Je\u015bli wierzy\u0107 historycznej anegdocie, podchwyconej przez Aleksandra Dumasa ojca w powie\u015bci Dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej<\/em>, ukryte pod pokryw\u0105 pasztetu dwa sztylety, drabinka sznurowa i knebel pomog\u0142y w ucieczce Fran\u00e7ois de Vend\u00f4me, ksi\u0119cia de Beaufort \u2013 wi\u0119zionego pi\u0119\u0107 lat w zamku Vincennes pod zarzutem spisku na \u017cycie kardyna\u0142a Mazariniego.<\/p>\n

Nie by\u0142o wi\u0119c tak, jak sugerowa\u0142 angielski muzykolog William Smyth Rockstro w pierwszym wydaniu Dictionary of Music and Musicians<\/em> pod redakcj\u0105 George\u2019a Grove\u2019a (1879-89) \u2013 \u017ce barokowe pasticcia operowe, tworzone przez kilku kompozytor\u00f3w lub z\u0142o\u017cone z fragment\u00f3w wcze\u015bniej istniej\u0105cych dzie\u0142, traktowano jako rozrywk\u0119 po\u015bledni\u0105, nastawion\u0105 na poklask mniej wyrobionej publiczno\u015bci, domagaj\u0105cej si\u0119 ulubionych arii i ansambli, zebranych w ca\u0142o\u015b\u0107 niekoniecznie zgodnie z intencj\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w. W wielu operach pasticcio autorski zamys\u0142 libretta odgrywa\u0142 znacznie istotniejsz\u0105 rol\u0119 ni\u017c to\u017csamo\u015b\u0107 uczestnicz\u0105cych w przedsi\u0119wzi\u0119ciu kompozytor\u00f3w. Rodow\u00f3d tej praktyki si\u0119ga\u0142 sk\u0105din\u0105d pocz\u0105tk\u00f3w formy operowej. Charles Burney, omawiaj\u0105c pocz\u0105tki opery neapolita\u0144skiej w czwartym i ostatnim tomie General History of Music <\/em>(1789), wspomnia\u0142 o dramma per musica z 1646 roku, zatytu\u0142owanej Amor non a Legge<\/em> i skomponowanej przez kilku niewymienionych z nazwiska mistrz\u00f3w. W roku 1694 wystawiono w Mediolanie oper\u0119 Arione<\/em>, nad kt\u00f3r\u0105 pracowa\u0142o a\u017c dwudziestu siedmiu kompozytor\u00f3w. \u017badnego z tych dzie\u0142 nie mo\u017cna jednak uzna\u0107 za pasticcio w sensie \u015bcis\u0142ym, nie by\u0142y bowiem kompilacj\u0105 fragment\u00f3w zaczerpni\u0119tych z wcze\u015bniejszych, wprowadzonych ju\u017c do obiegu utwor\u00f3w. Na pasticcia \u201eprawdziwe\u201d przyszed\u0142 czas w wieku XVIII, wraz z gwa\u0142townym wzrostem popularno\u015bci opery, zw\u0142aszcza w jej w\u0142oskiej odmianie. Spektakularna synteza poezji, muzyki, dekoracji scenicznej i maszynerii teatralnej sta\u0142a si\u0119 jednym z najistotniejszych element\u00f3w \u017cycia kulturalnego, politycznego i spo\u0142ecznego \u00f3wczesnej Europy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Scena z III aktu Catone in Utica.<\/em> Rycina z edycji dzie\u0142 wszystkich Metastasia, 1780<\/p>\n

Pasticcia ceniono r\u00f3wnie wysoko, by\u0107 mo\u017ce nawet wy\u017cej ni\u017c dzie\u0142a nowe i oryginalne, traktowane cz\u0119sto jako punkt wyj\u015bcia do p\u00f3\u017aniejszych kompilacji \u2013 doskonalszych pod wzgl\u0119dem dramaturgicznym, celniej ukazuj\u0105cych moralne dylematy protagonist\u00f3w, skuteczniejszych w dziele \u201eoczyszczenia ludzkich obyczaj\u00f3w\u201d. Wbrew obiegowej opinii w doborze arii nie kierowano si\u0119 wy\u0142\u0105cznie gustem widowni i ambicjami popularnych \u015bpiewak\u00f3w. Na ostateczny kszta\u0142t pasticcia wp\u0142ywa\u0142 szereg czynnik\u00f3w, pocz\u0105wszy od oczekiwa\u0144 impresari\u00f3w, poprzez sugestie ze strony librecist\u00f3w, kompozytor\u00f3w i odpowiedzialnych za ca\u0142o\u015b\u0107 maestri di cappella, sko\u0144czywszy na opiniach patron\u00f3w i mecenas\u00f3w, w wielu kwestiach dysponuj\u0105cych prawem ostatniego g\u0142osu. \u015apiewacy, nawet ci najbardziej uwielbiani, nie zawsze mogli liczy\u0107 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 popisania si\u0119 swoim kunsztem w wo\u017conych z przedstawienia na przedstawienie \u201earie di baule\u201d, czyli popisowych ariach \u201ekuferkowych\u201d. Cz\u0119sto musieli podporz\u0105dkowywa\u0107 si\u0119 decyzjom autor\u00f3w librett \u2013 w\u015br\u00f3d nich poetom tej miary, co Pier Jacopo Martello, Apostolo Zeno i Pietro Metastasio. Kompozytorzy przewa\u017cnie pe\u0142nili funkcj\u0119 s\u0142u\u017cebn\u0105 wobec librecist\u00f3w: na podobnej zasadzie, na jakiej dzisiejsi tw\u00f3rcy muzyki do przedstawie\u0144 teatru dramatycznego usuwaj\u0105 si\u0119 w cie\u0144 wobec autor\u00f3w i dramaturg\u00f3w.<\/p>\n

Publiczno\u015b\u0107 oczekiwa\u0142a bowiem przede wszystkim sp\u00f3jnej, dobrze opowiedzianej historii. St\u0105d popularno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych librett, wykorzystanych w dziesi\u0105tkach oper, kt\u00f3re czasem \u2013 z potrzeby chwili \u2013 stawa\u0142y si\u0119 pasticciami ju\u017c w chwili narodzin. Przyk\u0142adem tekst Catone in Utica <\/em>Metastasia, napisany z my\u015bl\u0105 o rzymskim Teatro delle Dame i wystawiony tam w 1728 roku z oryginaln\u0105 muzyk\u0105 Leonarda Vinciego. Oper\u0119 przyj\u0119to z mieszanymi uczuciami, ze wzgl\u0119du na brak spodziewanego lieto fine<\/em>. Metastasio przygotowa\u0142 wi\u0119c drug\u0105 wersj\u0119 libretta, kt\u00f3rej premiera, tym razem z muzyk\u0105 Leonarda Leo, mia\u0142a si\u0119 odby\u0107 w grudniu tego samego roku w Wenecji. W zwi\u0105zku z planowanym weneckim debiutem Farinellego dosz\u0142o jednak do niecodziennej sytuacji. S\u0142ynny kastrat przyby\u0142 do miasta zaledwie trzy tygodnie przed premier\u0105 i uzna\u0142, \u017ce muzyka Leo nie zapewnia mu dostatecznego pola do popisu w partii Arbace. Za jego przyk\u0142adem poszli te\u017c inni \u015bpiewacy. Kilka oryginalnych arii w ostatniej chwili usuni\u0119to z partytury b\u0105d\u017a zast\u0105piono fragmentami z oper Riccarda Broschiego, Vinciego i H\u00e4ndla. Catone <\/em>Leo wszed\u0142 na scen\u0119 Teatro San Giovanni Grisostomo jako \u201eopera impasticciata\u201d \u2013 nie tylko za spraw\u0105 gwiazdorskiego kaprysu Farinellego, lecz tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim, decyzj\u0105 impresari\u00f3w teatru, kt\u00f3rzy po w\u0105tpliwym sukcesie Metastasia w Rzymie nie mogli sobie pozwoli\u0107 na r\u00f3wnie ch\u0142odne przyj\u0119cie zrewidowanej wersji libretta w Wenecji. Co ciekawe, p\u00f3\u017aniejsze o cztery lata pasticcio H\u00e4ndla, oparte w znacznej mierze na dziele Leonarda Leo, cho\u0107 uzupe\u0142nione te\u017c wstawkami z wcze\u015bniejszych oper Nicoli Porpory, Johanna Adolfa Hassego i Vivaldiego, ponios\u0142o sromotn\u0105 pora\u017ck\u0119 w King\u2019s Theatre przy londy\u0144skim Haymarket i spad\u0142o z afisza po zaledwie pi\u0119ciu przedstawieniach. Muzyczne perypetie libretta Metastasia dowodz\u0105, \u017ce pasticcia by\u0142y nie tylko z natury efemeryczne, ale te\u017c \u015bci\u015ble powi\u0105zane z operow\u0105 tradycj\u0105 miejsca.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Strona tytu\u0142owa libretta Tamerlana<\/em>. Werona, 1735<\/p>\n

Niemniej w XVIII wieku tworzyli je prawie wszyscy. Dzie\u0142a \u201ein parte d\u2019altre teste\u201d, zrodzone po cz\u0119\u015bci w cudzych g\u0142owach, jak okre\u015bli\u0142 je w jednym z list\u00f3w Vivaldi, i tak przydawa\u0142y tw\u00f3rcom rozg\u0142osu \u2013 wynagradzane na r\u00f3wni z muzyk\u0105 oryginaln\u0105, dawa\u0142y drugie, a czasem nawet trzecie \u017cycie najpi\u0119kniejszym i najbardziej zapadaj\u0105cym w pami\u0119\u0107 ariom z oper, kt\u00f3re nie zawsze mog\u0142y liczy\u0107 na wznowienie. Jak obliczy\u0142 niemiecki muzykolog Reinhardt Strohm, 148 arii z oper Vivaldiego trafi\u0142o w sumie do 88 pasticci\u00f3w, kompilowanych tak\u017ce przez niego samego. Najs\u0142ynniejsze z nich, tragedia per musica Tamerlano <\/em>z librettem Agostina Piovene, <\/em>znana tak\u017ce pod pierwotnym tytu\u0142em Bajazet<\/em>, zosta\u0142a przyrz\u0105dzona z fragment\u00f3w w\u0142asnych (zaczerpni\u0119tych m.in. z oper L\u2019olimpiade, Farnace <\/em>i Semiramide<\/em>), doprawionych ariami Geminiania Giacomellego (Adriano in Siria<\/em>, Alessandro Severo<\/em> i Merope<\/em>), Hassego (Siroe re di Persia<\/em>) oraz Broschiego (Idaspe<\/em>). Premiera odby\u0142a si\u0119 w Teatro Filarmonico, w 1735 roku, wkr\u00f3tce po obj\u0119ciu przez Vivaldiego funkcji impresaria oraz kompozytora nowo otwartej sceny w Weronie. Wystawn\u0105 scenografi\u0119 w dziesi\u0119ciu ods\u0142onach zaprojektowa\u0142 Francesco Galli da Bibiena oraz dwaj jego asystenci, Giovanni Antonio Paglia i Michel Angelo Spada. Jak nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, wykorzystano j\u0105 p\u00f3\u017aniej w dziesi\u0105tkach innych produkcji. Spektakle z muzyk\u0105 \u201edi vari autori\u201d (okre\u015blenie pasticcio <\/em>pojawi\u0142o si\u0119 dopiero w 1755 roku, we wspomnieniach niemieckiego flecisty i kompozytora Johanna Joachima Quantza) zyskiwa\u0142y coraz szersz\u0105 popularno\u015b\u0107 w Europie, poza Itali\u0105 przede wszystkim w Niemczech i Wielkiej Brytanii, ale tak\u017ce w Polsce, gdzie wystawiano je mi\u0119dzy innymi w pa\u0142acach magnackich Jana Klemensa Branickiego w Bia\u0142ymstoku, Hieronima Radziwi\u0142\u0142a w S\u0142ucku i Teodora Lubomirskiego w Krakowie.<\/p>\n

Zmierzch konwencji pasticcio nasta\u0142 dopiero w po\u0142owie XIX wieku, wraz z romantycznym kultem wybitnej jednostki oraz ide\u0105 zamkni\u0119tego, niepoddaj\u0105cego si\u0119 dalszym zmianom dzie\u0142a muzycznego. Ostateczny cios zada\u0142a jej zainicjowana przez Wiktora Hugo konwencja berne\u0144ska o ochronie dzie\u0142 literackich i artystycznych z 1886 roku. Nawr\u00f3t zainteresowania operami pasticcio dokona\u0142 si\u0119 pod koniec ubieg\u0142ego stulecia, w naturalnej symbiozie z nurtem wykonawstwa historycznego. Pieczo\u0142owicie rekonstruowane pasticcia trafi\u0142y wkr\u00f3tce na estrady koncertowe, na sceny teatr\u00f3w operowych i do studi\u00f3w nagraniowych presti\u017cowych wytw\u00f3rni. W 2005 roku Fabio Biondi dokona\u0142 pierwszej rejestracji ca\u0142o\u015bci Tamerlana <\/em>Vivaldiego z udzia\u0142em zespo\u0142u Europa Galante oraz \u2013 mi\u0119dzy innymi \u2013 bas-barytona Ildebranda D\u2019Arcangelo w partii Bajazeta, Davida Danielsa w roli tytu\u0142owej, Viviki Genaux (Irene) i Marijany Mijanovic (Asteria). Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej ukaza\u0142o si\u0119 doskonale przyj\u0119te przez krytyk\u0119 nagranie Ottavia Dantone z ansamblem Accademia Bizantina. W roku 2011 wspomniany ju\u017c Biondi poprowadzi\u0142 w Krakowie pierwsze od czasu weneckiej premiery wykonanie skompilowanej przez Vivaldiego dramma per musica L\u2019oracolo in Messenia <\/em>(1735), zrekonstruowane na podstawie wersji z 1742 roku, zarejestrowane na \u017cywo podczas festiwalu Opera Rara i wydane na p\u0142ycie rok p\u00f3\u017aniej, niemal r\u00f3wnolegle z nagraniem z Wiener Konzerthaus dla wytw\u00f3rni Erato.<\/p>\n

W roku 2011 w \u015blady barokowych librecist\u00f3w poszed\u0142 brytyjski dramaturg Jeremy Sams, syn muzykologa i szekspirologa Erica Samsa \u2013 pisz\u0105c tekst do ca\u0142kiem nowego pasticcia The Enchanted Island <\/em>na motywach Burzy <\/em>i Snu nocy letniej<\/em>. Premiera tej quasi-barokowej opery z muzyk\u0105 H\u00e4ndla, Vivaldiego, Jeana-Philippe\u2019a Rameau, Andr\u00e9 Campry i Jeana-Marie Leclaira odby\u0142a si\u0119 na scenie nowojorskiej Metropolitan Opera. W obsadzie znale\u017ali si\u0119 mi\u0119dzy innymi Joyce DiDonato, Danielle de Niese, Luca Pisaroni i Lisette Oropesa, w niewielkiej tenorowej roli Neptuna wyst\u0105pi\u0142 Pl\u00e1cido Domingo. Ca\u0142o\u015b\u0107 wyre\u017cyserowa\u0142 Phelim McDermott, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel angielskiej kompanii teatralnej Improbable, przygotowaniem muzycznym spektaklu zaj\u0105\u0142 si\u0119 William Christie. Nieco podobnym tropem poszed\u0142 Max Cencic, kt\u00f3ry na ubieg\u0142orocznym festiwalu Bayreuth Baroque przedstawi\u0142 trzyaktow\u0105 oper\u0119 seria H\u00e4ndla Flavio, re de\u2019 Longobardi <\/em>w konwencji \u201eopera impasticciata\u201d, w\u0142\u0105czaj\u0105c w dzie\u0142o inne utwory kompozytora, fragmenty instrumentalne Georga Philippa Telemanna, ari\u0119 z Teofane<\/em> Antonia Lottiego oraz air de court<\/em> Michela Lamberta \u201eVos m\u00e9pris chaque jour\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Inscenizacja The Enchanted Island <\/em>w Metropolitan Opera, 2011. Fot. Sara Krulwich<\/p>\n

Konwencj\u0119 pasticcio pr\u00f3bowano te\u017c wskrzesza\u0107 niezale\u017cnie od ruchu odnowy muzyki dawnej i barokowych praktyk teatralnych. W 1976 roku brytyjski re\u017cyser i dramaturg Ken Hill stworzy\u0142 pierwsz\u0105 muzyczn\u0105 adaptacj\u0119 powie\u015bci gotyckiej Gastona Leroux Upi\u00f3r w operze<\/em> \u2013 z w\u0142asnym scenariuszem do kompilacji fragment\u00f3w dzie\u0142 Giuseppe Verdiego, Charlesa Gounoda, Jacquesa Offenbacha, Wolfganga Amadeusza Mozarta, Carla Marii von Webera, Gaetana Donizettiego i Arrigo Boito. W roku 2009, w 250. rocznic\u0119 \u015bmierci H\u00e4ndla, berli\u0144ska eksperymentalna grupa Nico and the Navigators przygotowa\u0142a spektakl Anaesthesia<\/em>, w kt\u00f3rym trzydzie\u015bci dwa fragmenty z najwi\u0119kszych arcydzie\u0142 Il caro Sassone \u2013 realizowane w nietypowych sk\u0142adach wokalno-instrumentalnych, mi\u0119dzy innymi z wykorzystaniem akordeonu i saksofonu \u2013 stworzy\u0142y rusztowanie dla hybrydowej, w pe\u0142ni wsp\u00f3\u0142czesnej narracji scenicznej, \u0142\u0105cz\u0105cej elementy ta\u0144ca, pantomimy, opery i teatru dramatycznego. Krystian Lada podj\u0105\u0142 pierwsz\u0105 autorsk\u0105 pr\u00f3b\u0119 zreinterpretowania konwencji pasticcio w operowym thrillerze The Mysteries of Desire <\/em>dla Operaen p\u00e5 Holmen w Kopenhadze (2021) \u2013 przewrotnym spektaklu o mi\u0142o\u015bci, t\u0119sknocie i \u015bmierci, opartym na skrajnie zr\u00f3\u017cnicowanym materiale muzycznym \u2013 od kompozycji barokowych, poprzez wyimki z oper Mozarta i Richarda Wagnera, sko\u0144czywszy na piosenkach Cher i utworach grupy rockowej Queen. W dyptyku Rivoluzione e Nostalgia<\/em> opowie histori\u0119 czterdziestoletniej przyja\u017ani \u2013 kt\u00f3rej pocz\u0105tek przypad\u0142 na czas rewolty 1968 roku \u2013 j\u0119zykiem arii, fragment\u00f3w ch\u00f3ralnych i orkiestrowych z pi\u0119tnastu wczesnych oper Verdiego.<\/p>\n

Powr\u00f3ci\u0142 czas muzycznych pasztetnik\u00f3w. Spod z\u0142ocistej, dobrze wypieczonej sk\u00f3rki nowego pasticcia \u2013 zamiast chmary \u017cywych ptak\u00f3w \u2013 zn\u00f3w mo\u017ce ulecie\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 i inne demony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Upi\u00f3r z rado\u015bci\u0105 donosi, \u017ce wyszed\u0142 na prost\u0105 i zaraz po d\u0142ugim weekendzie przedstawi Pa\u0144stwu wyczerpuj\u0105c\u0105 recenzj\u0119 z Rivoluzione e Nostalgia, pasticcia wed\u0142ug pomys\u0142u i w inscenizacji Krystiana Lady. Tymczasem, zgodnie z zapowiedzi\u0105, esej o genezie i historii tego gatunku, napisany na zam\u00f3wienie teatru La Monnaie. W ksi\u0105\u017cce programowej dyptyku Lady ukaza\u0142 si\u0119 w t\u0142umaczeniu … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-8047","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8047","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8047"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8047\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8051,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8047\/revisions\/8051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}