{"id":8471,"date":"2024-12-03T17:26:22","date_gmt":"2024-12-03T16:26:22","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=8471"},"modified":"2024-12-03T17:26:22","modified_gmt":"2024-12-03T16:26:22","slug":"wolnosc-spokojna-i-serce-beztroskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=8471","title":{"rendered":"Wolno\u015b\u0107 spokojna i serce beztroskie"},"content":{"rendered":"

Zapowiedzi ci\u0105g dalszy – jutro, 4 grudnia, po koncercie Ad\u00e8le Charvet<\/span> i Le Consort, nast\u0105pi oficjalna inauguracja festiwalu Actus Humanus. W Centrum \u015bw. Jana o godzinie 20. wyst\u0105pi zesp\u00f3\u0142 Le Po\u00e8me Harmonique pod kierunkiem Vincenta Dumestre’a, w opisanym ni\u017cej programie. Koncert b\u0119dzie transmitowany na antenie Dw\u00f3jki, o czym przypominam w imieniu Magdaleny \u0141o\u015b i Marcina Majchrowskiego. Przybywajcie t\u0142umnie, przed g\u0142o\u015bniki te\u017c!<\/p>\n

***<\/p>\n

Miguel Cervantes, przemy\u015blny rycerz z Alcal\u00e1 de Henares niedaleko Madrytu, w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XVI wieku popad\u0142 w powa\u017cne k\u0142opoty finansowe. W 1571 roku wst\u0105pi\u0142 do hiszpa\u0144skiego regimentu w Neapolu i w pa\u017adzierniku \u2013 mimo trawi\u0105cej go gor\u0105czki \u2013 stan\u0105\u0142 do boju pod wodz\u0105 admira\u0142a don Juana de Austria: w jednej z najstraszliwszych bitew morskich w dziejach ludzko\u015bci, w zatoce Lepanto, gdzie Liga \u015awi\u0119ta straci\u0142a dwana\u015bcie galer i ponad dziewi\u0119\u0107 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, mog\u0105c si\u0119 tym jedynie pocieszy\u0107, \u017ce straty Imperium Osma\u0144skiego liczy\u0142y si\u0119 w setkach okr\u0119t\u00f3w i dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy pochowanych w morzu muzu\u0142man\u00f3w. Cervantes zosta\u0142 w\u00f3wczas ci\u0119\u017cko ranny. Pierwszy postrza\u0142 trafi\u0142 go w klatk\u0119 piersiow\u0105, drugi strzaska\u0142 mu lew\u0105 r\u0119k\u0119, kt\u00f3ra ju\u017c na zawsze pozosta\u0142a niesprawna.<\/p>\n

Kiedy si\u0119 tylko wyliza\u0142 z ran, z nadziej\u0105 wr\u00f3ci\u0142 do s\u0142u\u017cby w Neapolu, ale wkr\u00f3tce zosta\u0142 zwolniony. Nie mia\u0142 jeszcze trzydziestki, kiedy ruszy\u0142 w drog\u0119 powrotn\u0105 do ojczyzny. Pech jednak prze\u015bladowa\u0142 go nieub\u0142aganie. Przechwycony przez berberyjskich korsarzy, dosta\u0142 si\u0119 w niewol\u0119 do beja Algieru i sp\u0119dzi\u0142 w niej a\u017c pi\u0119\u0107 lat. Rodzina wykupi\u0142a go dopiero w 1580 roku, za astronomiczn\u0105 kwot\u0119 pi\u0119ciuset eskud\u00f3w. Maj\u0105tek Cervantes\u00f3w przepad\u0142, zas\u0142ugi weterana spod Lepanto dawno posz\u0142y w zapomnienie, pr\u00f3by powrotu do wojska i zatrudnienia na dworze Filipa II spe\u0142z\u0142y na niczym, a romans z pewn\u0105 m\u0119\u017catk\u0105 sko\u0144czy\u0142 si\u0119 skandalem i narodzinami nie\u015blubnej c\u00f3rki. Chc\u0105c nie chc\u0105c, awanturniczy Miguel o\u017ceni\u0142 si\u0119 z nastoletni\u0105 dziedziczk\u0105 niewielkiej posiad\u0142o\u015bci w La Manchy, postanowi\u0142 zosta\u0107 pisarzem i poszuka\u0107 patrona, kt\u00f3ry pozwoli mu si\u0119 utrzyma\u0107 z nowego fachu. Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, to drugie nie bardzo mu wysz\u0142o. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce swoj\u0105 powie\u015b\u0107 o przygodach \u201eel ingenioso hidalgo\u201d z rodzinnych stron \u017cony zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 zapewne w wi\u0119zieniu, gdzie wyl\u0105dowa\u0142 za d\u0142ugi.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Strona tytu\u0142owa pierwszego wydania Don Kichota<\/em>, Madryt, 1605<\/p>\n

Dzi\u015b Don Kichot <\/em>uchodzi za jedno z najwi\u0119kszych literackich arcydzie\u0142 hiszpa\u0144skiego Z\u0142otego Wieku \u2013 powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra dramaturgi\u0105 chwilami przewy\u017csza sztuki Lope de Vegi, celno\u015bci\u0105 obserwacji spo\u0142ecznych i politycznych zawstydza niejednego wsp\u00f3\u0142czesnego analityka i do dzi\u015b wzbudza salwy \u015bmiechu niezr\u00f3wnanym humorem. Co jednak najistotniejsze, Cervantes wydestylowa\u0142 w niej esencj\u0119 zar\u00f3wno tamtych czas\u00f3w, jak specyficznie iberyjskiej niedoli prze\u0142amanej nut\u0105 ironii: zawart\u0105 r\u00f3wnie\u017c w tek\u015bcie anonimowego utworu Un dolor tengo<\/em>, opublikowanego w 1556 roku w weneckim zbiorze Villancicos de diversos Autores<\/em>, i od miejsca przechowywania zwanym Cancionero de Upsala<\/em>. Dusza mnie boli i bole\u0107 nie przestanie, a\u017c b\u00f3l wyjdzie na zewn\u0105trz. Ale zanim wyjdzie, pierwszy opu\u015bci mnie rozum.<\/p>\n

Przemy\u015blny szlachcic z La Manchy jest szale\u0144cem, kt\u00f3rego ob\u0142\u0119d wynika z g\u0142\u0119boko u\u015bwiadomionej decyzji o d\u0105\u017ceniu do wolno\u015bci. A t\u0119 \u201eswobod\u0119 wolnej duszy\u201d zaburza mu jedynie mi\u0142o\u015b\u0107. Zn\u00f3w jak w pewnym \u015bwieckim villancico, przypisywanym niegdy\u015b Juanowi del Encina, zapewne dlatego, \u017ce by\u0142 autorem wi\u0119kszo\u015bci dzie\u0142 tego gatunku, zebranych w s\u0142ynnym Cancionero de Palacio, najobszerniejszym \u015bpiewniku z czas\u00f3w panowania Kr\u00f3l\u00f3w Katolickich. Mi libertad en sosiego<\/em>: twierdz\u0119 mojej spokojnej wolno\u015bci i beztroskiego serca otoczy\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Strona z manuskryptu Cancionero de Palacio. Biblioteka Uniwersytetu w Salamance<\/p>\n

W nowym programie zespo\u0142u Le Po\u00e8me Harmonique, zatytu\u0142owanym w\u0142a\u015bnie Mi libertad<\/em> i przeznaczonym na cztery g\u0142osy m\u0119skie z towarzyszeniem kilku instrument\u00f3w, znalaz\u0142y si\u0119 kompozycje, kt\u00f3re esencj\u0119 Z\u0142otego Wieku oddaj\u0105 nie tylko tekstem, lecz i sam\u0105 muzyk\u0105 \u2013 budowan\u0105 na paradoksie, nieustannie oscyluj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy skrajno\u015bciami: wyrafinowan\u0105 faktur\u0105 polifoniczn\u0105 i prostym, \u017cywym rytmem, lini\u0105 melodyczn\u0105 na przemian wznios\u0142\u0105 i rubaszn\u0105, subtelnym brzmieniem instrument\u00f3w dworskich i ha\u0142asem \u201ebarbarzy\u0144skiej\u201d perkusji. Vincent Dumestre, zainspirowany przez Lucasa Peresa, gambist\u0119 zespo\u0142u, z\u0142o\u017cy\u0142 ten program w swoisty spektakl teatralny: w ho\u0142dzie dla Juana del Enciny, mistrza wielog\u0142osowych canciones <\/em>i \u201ewiejskich\u201d, nawi\u0105zuj\u0105cych do ludowej tradycji villancicos<\/em>, zarazem jednak wybitnego poety i dramatopisarza, jednego z ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli iberyjskiego teatru \u2013 obok portugalskiego dramaturga, re\u017cysera i aktora Gila Vicente. Histori\u0119 opowiedzian\u0105 przez muzyk\u00f3w Le Po\u00e8me Harmonique niesie muzyka, kt\u00f3ra na prze\u0142omie XVI i XVII wieku promieniowa\u0142a na ca\u0142\u0105 Europ\u0119, by z czasem dotrze\u0107 tak\u017ce za Ocean, do kraj\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej. St\u0105d w tym programie \u2013 obok kompozycji del Enciny oraz Katalo\u0144czyka Juana Ara\u00f1\u00e9sa, p\u0142odnego tw\u00f3rcy \u015bwieckich tonos humanos <\/em>i villancicos<\/em>, kt\u00f3ry podczas pobytu w Rzymie da\u0142 si\u0119 uwie\u015b\u0107 brzmieniu w\u0142oskiego chitarrone<\/em> \u2013 znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c nawi\u0105zuj\u0105ce do hiszpa\u0144skiej tradycji utwory Antoine\u2019a Bo\u00ebsseta, nadwornego muzyka Ludwika XIII, oraz m\u0142odszego o prawie sto lat hiszpa\u0144skiego gitarzysty Santiago de Murcia, zatrudnionego na dworze Marii Ludwiki Sabaudzkiej, \u017cony Filipa V z dynastii Burbon\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Vincent Dumestre. Fot. Jean-Baptiste Millot<\/p>\n

Jest w tym spektaklu sacrum <\/em>i profanum, <\/em>jest cierpienie i mi\u0142o\u015b\u0107, a przede wszystkim Cervantesowska wolno\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rym niebo da\u0142o kawa\u0142ek chleba, nie zmuszaj\u0105c ich do sk\u0142adania podzi\u0119kowa\u0144 komukolwiek na ziemi. Mo\u017cna si\u0119 z niego dowiedzie\u0107 \u2013 jak Sancho w rozdziale dziewi\u0105tym powie\u015bci, kt\u00f3ry opowiada o tym, co si\u0119 przytrafi\u0142o Don Kichotowi na Sierra Morena \u2013 \u017ce \u201ewszyscy b\u0142\u0119dni rycerze dawnych czas\u00f3w byli poetami i muzykami, gdy\u017c te dwie pi\u0119kne sztuki s\u0105 jakby g\u0142\u00f3wnymi przymiotami b\u0142\u0119dnego rycerza\u201d. Wprawdzie Don Kichot stwierdzi\u0142, \u017ce w poezji dawnych rycerzy by\u0142o wi\u0119cej \u017cycia ni\u017c sensu, a regu\u0142 w nich wcale nie by\u0142o \u2013 ale to tylko ironia Cervantesa, jego przewrotny wk\u0142ad w dysput\u0119 o spokojnej hiszpa\u0144skiej wolno\u015bci: mi libertad. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapowiedzi ci\u0105g dalszy – jutro, 4 grudnia, po koncercie Ad\u00e8le Charvet i Le Consort, nast\u0105pi oficjalna inauguracja festiwalu Actus Humanus. W Centrum \u015bw. Jana o godzinie 20. wyst\u0105pi zesp\u00f3\u0142 Le Po\u00e8me Harmonique pod kierunkiem Vincenta Dumestre’a, w opisanym ni\u017cej programie. Koncert b\u0119dzie transmitowany na antenie Dw\u00f3jki, o czym przypominam w imieniu Magdaleny \u0141o\u015b i Marcina … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-8471","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8476,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8471\/revisions\/8476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}