{"id":854,"date":"2015-11-02T12:18:08","date_gmt":"2015-11-02T11:18:08","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=854"},"modified":"2021-04-06T14:02:42","modified_gmt":"2021-04-06T12:02:42","slug":"muzycy-w-trybach-historii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=854","title":{"rendered":"Muzycy w trybach historii"},"content":{"rendered":"<p>Troch\u0119 si\u0119 dziwnie zrobi\u0142o. Bo pisa\u0142am ten felieton w \u015brodku lata, kiedy przez Warszaw\u0119 toczy\u0142a si\u0119 kolejna fala tropikalnych upa\u0142\u00f3w, a ja &#8211; nie mog\u0105c zebra\u0107 my\u015bli &#8211; oddawa\u0142am si\u0119 ulubionemu w takich sytuacjach zaj\u0119ciu, czyli szperaniu w czelu\u015bciach YouTube. Trafi\u0142am na co\u015b bardzo dziwnego, co sk\u0142oni\u0142o mnie do dalszych poszukiwa\u0144, kt\u00f3rych wynikami podzieli\u0142am si\u0119 na Facebooku. I si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Teraz ten drobiazg &#8211; opublikowany w pa\u017adziernikowym numerze &#8222;Muzyki w Mie\u015bcie&#8221; &#8211; zrobi\u0142 si\u0119 przewrotnie na czasie, bo wpadli\u015bmy w kolejny wira\u017c historii i jeszcze nie wiadomo, co nas czeka za tym zakr\u0119tem. \u017byczy\u0142abym sobie i wszystkim melomanom, \u017ceby politycy nie okazali nag\u0142ego zainteresowania muzyk\u0105, kt\u00f3ra od tylu kadencji obchodzi\u0142a ich nie wi\u0119cej ni\u017c zesz\u0142oroczny \u015bnieg. I niech tak ju\u017c lepiej zostanie. B\u0119dzie mo\u017cna spokojnie robi\u0107 swoje.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>M\u00f3wi\u0105, \u017ceby polityki nie \u0142\u0105czy\u0107 z muzyk\u0105. Ani w og\u00f3le z \u017cadn\u0105 z dziedzin tw\u00f3rczo\u015bci. Ka\u017c\u0105 wyzby\u0107 si\u0119 wszelkich uprzedze\u0144 i s\u0142ucha\u0107 Wagnera z czyst\u0105 g\u0142ow\u0105. Czyta\u0107 <em>G\u0142\u00f3d<\/em> Hamsuna i zapomnie\u0107, \u017ce w 1943 roku pisarz \u2013 w dow\u00f3d podziwu dla Goebbelsa \u2013 odda\u0142 mu sw\u00f3j medal do\u0142\u0105czony do Nagrody Nobla. Doceni\u0107 rzemios\u0142o malarskie Isaaka Brodskiego i pu\u015bci\u0107 w niepami\u0119\u0107, \u017ce by\u0142 wiernym i pokornym wobec za\u0142o\u017ce\u0144 socrealizmu portrecist\u0105 Lenina. Doradzaj\u0105 te\u017c, \u017ceby nie \u0142\u0105czy\u0107 polityki ze sportem, z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105, zw\u0142aszcza za\u015b z \u017cyciem osobistym. A jednak to robi\u0105. Pisz\u0105 o tym znakomite ksi\u0105\u017cki, jak Danuta Gwizdalanka, kt\u00f3ra lekkim pi\u00f3rem i z dog\u0142\u0119bn\u0105 znajomo\u015bci\u0105 tematu analizuje zwi\u0105zki tw\u00f3rczo\u015bci muzycznej z w\u0142adz\u0105 i polityk\u0105. Organizuj\u0105 na ten temat konferencje naukowe i zaj\u0119cia uniwersyteckie, za kt\u00f3re studenci mog\u0105 uzyska\u0107 ca\u0142kiem poka\u017an\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w ETCS.<\/p>\n<p>Staram si\u0119 tym problemem nie zajmowa\u0107 we w\u0142asnej pracy, ale i tak co rusz mnie dopada. Wyziera zza w\u0119g\u0142a ca\u0142kiem niespodziewanie, z regu\u0142y podczas d\u0142ugich i mozolnych seans\u00f3w surfowania w sieci, kiedy szukam nagra\u0144 zapomnianych \u015bpiewak\u00f3w, kt\u00f3rych sylwetki \u2013 wraz z analiz\u0105 warsztatu wokalnego \u2013 zamieszczam od czasu do czasu na swoim blogu. Ostatnio, zupe\u0142nie przez przypadek, trafi\u0142am na ol\u015bniewaj\u0105ce interpretacje \u201eUna furtiva lagrima\u201d z <em>Napoju mi\u0142osnego <\/em>i romansu Nadira z <em>Po\u0142awiaczy pere\u0142<\/em> przez w\u0142oskiego artyst\u0119, kt\u00f3rego nazwisko nie m\u00f3wi\u0142o mi kompletnie nic. Dziwny, niespotykany w dzisiejszej operze g\u0142os, pi\u0119kny <em>tenore leggero<\/em>, a mo\u017ce nawet <em>contraltino<\/em>, \u015bwietne wyczucie stylu, idealnie dobrana ornamentyka. Zajrza\u0142am w komentarze pod filmami na YouTube. Poza gar\u015bci\u0105 \u017carliwych zachwyt\u00f3w \u2013 \u017cadnych informacji. Niezra\u017cona pierwsz\u0105 pora\u017ck\u0105, rzuci\u0142am si\u0119 do blog\u00f3w zagranicznych koleg\u00f3w po fachu, kt\u00f3rzy w tropieniu zaginionych \u015bpiewak\u00f3w maj\u0105 znacznie wi\u0119cej do\u015bwiadczenia ode mnie.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/benito-mussolinis-fascist-party-headquarters-rome-1934.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5698\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/benito-mussolinis-fascist-party-headquarters-rome-1934-300x208.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"208\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/benito-mussolinis-fascist-party-headquarters-rome-1934-300x208.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/benito-mussolinis-fascist-party-headquarters-rome-1934.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Palazzo Braschi w Rzymie, plakat nawo\u0142uj\u0105cy do g\u0142osowania na Narodow\u0105 Parti\u0119 Faszystowsk\u0105, rok 1934. Fot. z archiwum Museo di Roma<\/p>\n<p>I poczu\u0142am si\u0119 jak Ijon Tichy z opowiadania Stanis\u0142awa Lema. Nic. Nic. Nic. Ci\u0105gle nic. Nic. My\u015bla\u0142am, \u017ce co\u015b, ale jednak nic. Chyba \u017ce za cokolwiek uzna\u0107 notk\u0119: \u201eW\u0142oski tenor z lat dwudziestych i trzydziestych. Ostatnie znane nagranie pochodzi z 1943 roku. Szczeg\u00f3\u0142y \u017cycia nieznane\u201d. Szuka\u0142am dalej. Wreszcie trafi\u0142am na stron\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 muzyce w\u0142oskiej okresu mi\u0119dzywojennego. K\u0142opot w tym, \u017ce za\u0142o\u017con\u0105 przez rosyjskiego neofaszyst\u0119, wi\u0119c czym pr\u0119dzej z niej uciek\u0142am. Zanim to jednak zrobi\u0142am, zd\u0105\u017cy\u0142am si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce poszukiwany przeze mnie \u015bpiewak by\u0142 jednym z ulubionych artyst\u00f3w Mussoliniego. I \u017ce pr\u00f3cz arii z ulubionych oper, tang apaszowskich, fokstrot\u00f3w i piosenek neapolita\u0144skich z upodobaniem nagrywa\u0142 w\u0142oskie pie\u015bni faszystowskie. Mi\u0119dzy innymi <em>Faccetta nera<\/em> w rzymskim dialekcie romanesco, o czarnej twarzyczce pewnej Etiopki, kt\u00f3ra ma nie traci\u0107 nadziei, bo ju\u017c wkr\u00f3tce odzyska wolno\u015b\u0107 i zostanie prawdziw\u0105 Rzymiank\u0105. Kiedy w pierwszym komentarzu pod linkiem do nagrania przeczyta\u0142am \u201eMSI dux nobis\u201d, przesz\u0142y mi ciarki po krzy\u017cu.<\/p>\n<p>W niczym to jednak nie zmieni\u0142o mojej opinii o dw\u00f3ch wspomnianych ariach, kt\u00f3re wydoby\u0142am z niezmierzonych czelu\u015bci YouTube\u2019a. Podzieli\u0142am si\u0119 nawet swoim odkryciem na Facebooku, lojalnie uprzedzaj\u0105c ewentualnych odbiorc\u00f3w, z kim maj\u0105 do czynienia. Post wzbudzi\u0142 spore zainteresowanie, zosta\u0142 nawet udost\u0119pniony przez pewn\u0105 krytyczk\u0119 z Holandii. I sta\u0142o si\u0119 co\u015b dziwnego. Niekt\u00f3rzy z komentator\u00f3w, zamiast ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w interpretacj\u0119, z miejsca spisali j\u0105 na straty, t\u0142umacz\u0105c jej odrzucenie niechlubn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 \u015bpiewaka. Dodajmy \u2013 tyle\u017c niechlubn\u0105, co wci\u0105\u017c tajemnicz\u0105, bo nawet rosyjski neofaszysta nie dokopa\u0142 si\u0119 do podstawowych informacji biograficznych, w\u0142\u0105cznie z dat\u0105 urodzenia i dat\u0105 \u015bmierci, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o okoliczno\u015bciach zgonu.<\/p>\n<p>Trudno si\u0119 dziwi\u0107 emocjonalnym reakcjom internaut\u00f3w. Sama mia\u0142am w\u0105tpliwo\u015bci, czy opublikowa\u0107 na swoim blogu szkic o Gunnarze Graarudzie, jednym z najwspanialszych lirycznych Tristan\u00f3w w dziejach wykona\u0144 tego utworu, przy\u0107mionym w Bayreuth przez wschodz\u0105c\u0105 gwiazd\u0119 Lauritza Melchiora, p\u00f3\u017aniej za\u015b prawie ca\u0142kowicie wymazanym z pami\u0119ci meloman\u00f3w, przede wszystkim za to, \u017ce by\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem NSDAP. Rozumiem niech\u0119\u0107 do Alfreda Cortota, kt\u00f3ry piastowa\u0142 urz\u0105d komisarza do spraw sztuk pi\u0119knych w Conceil National przy rz\u0105dzie Vichy i w czasie okupacji gra\u0142 za pieni\u0105dze nazist\u00f3w. Kiedy jednak s\u0142ysz\u0119, jak akompaniowa\u0142 G\u00e9rardowi Souzay w Schumannowskiej <em>Dichterliebe<\/em>, wzruszenie odbiera mi mow\u0119. Wci\u0105\u017c si\u0119 waham, czy pisa\u0107 na swoim blogu o sztuce Siergieja Lemieszewa, bodaj najwspanialszego Le\u0144skiego wszech czas\u00f3w, \u015bpiewaka niezwykle wszechstronnego, kt\u00f3ry by\u0142 nie tylko bo\u017cyszczem t\u0142um\u00f3w, ale te\u017c trzykrotnym laureatem Orderu Lenina, Nagrody Stalinowskiej oraz tytu\u0142u Ludowego Artysty ZSRR. Bo skoro nawet w polskiej Wikipedii nie ma o nim wzmianki, to mo\u017ce lepiej nie wyrywa\u0107 si\u0119 przed szereg?<\/p>\n<p>Ale pewnie si\u0119 wyrw\u0119. Przemog\u0119 niech\u0119\u0107 i w\u0105tpliwo\u015bci. Zw\u0142aszcza po lekturze wypowiedzi ca\u0142kiem wsp\u00f3\u0142czesnych muzyk\u00f3w, starych i m\u0142odych, dziel\u0105cych si\u0119 swoimi pogl\u0105dami z czytelnikami gazet i wirtualnymi znajomymi na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych. Nie \u017cycz\u0119 im losu nie\u017cyj\u0105cych poprzednik\u00f3w, kt\u00f3rych sztuka da\u0142a si\u0119 zetrze\u0107 w py\u0142 w trybach nieub\u0142aganej machiny historii. Oby za p\u00f3\u0142 wieku oceniano wy\u0142\u0105cznie ich rzemios\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Troch\u0119 si\u0119 dziwnie zrobi\u0142o. Bo pisa\u0142am ten felieton w \u015brodku lata, kiedy przez Warszaw\u0119 toczy\u0142a si\u0119 kolejna fala tropikalnych upa\u0142\u00f3w, a ja &#8211; nie mog\u0105c zebra\u0107 my\u015bli &#8211; oddawa\u0142am si\u0119 ulubionemu w takich sytuacjach zaj\u0119ciu, czyli szperaniu w czelu\u015bciach YouTube. Trafi\u0142am na co\u015b bardzo dziwnego, co sk\u0142oni\u0142o mnie do dalszych poszukiwa\u0144, kt\u00f3rych wynikami podzieli\u0142am si\u0119 &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=854\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-854","6":"format-standard","7":"category-prasowka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=854"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5699,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854\/revisions\/5699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}