Theatre of Voices. Fot. Reinhard Wilting<\/span><\/span><\/p>\n Koncert w Trinity College Chapel odby\u0142 si\u0119 przy okazji jeszcze innego jubileuszu \u2013 \u0107wier\u0107wiecza Cambridge Music Conference, spotka\u0144 zainaugurowanych przez Elizabeth Carmack z inspiracji jej siostry Catherine, zmagaj\u0105cej si\u0119 w\u00f3wczas z nieuleczaln\u0105 chorob\u0105, i od pocz\u0105tku skupionych wok\u00f3\u0142 idei uzdrawiania przez muzyk\u0119. Program konferencji, z pocz\u0105tku do\u015b\u0107 ezoteryczny, realizowany w duchu antropozofii Rudolfa Steinera, wyewoluowa\u0142 do postaci przedsi\u0119wzi\u0119cia z pogranicza tw\u00f3rczo\u015bci, muzykoterapii, dzia\u0142a\u0144 humanitarnych i na rzecz obrony praw cz\u0142owieka. Stoi za tym powik\u0142ana i tragiczna historia rodzinna: ojcem si\u00f3str by\u0142 kanadyjski pianista, kompozytor i nauczyciel Murray Carmack, kt\u00f3ry w kraju, gdzie homoseksualizm by\u0142 karany, uciek\u0142 przed w\u0142asn\u0105 orientacj\u0105 w ma\u0142\u017ce\u0144stwo z kobiet\u0105; Catherine zmar\u0142a na raka w wieku 46 lat; pasierb matki, kt\u00f3ra po rozwodzie ponownie wysz\u0142a za m\u0105\u017c za wybitnego biblist\u0119 Rogera Normana Whybraya, pad\u0142 ofiar\u0105 AIDS w szczycie epidemii. Z tego pasma udr\u0119k i nieszcz\u0119\u015b\u0107 wynik\u0142o co\u015b niezwyk\u0142ego \u2013 projekt, kt\u00f3ry zaowocowa\u0142 szeregiem zam\u00f3wie\u0144 kompozytorskich i konkretnych inicjatyw pomocowych, w kt\u00f3rych w przesz\u0142o\u015bci uczestniczyli mi\u0119dzy innymi Mark Anthony Turnage oraz John Tavener i jego uczennica Judith Weir.<\/p>\n W programie lutowego koncertu Theatre of Voices \u2013 opr\u00f3cz Berliner Messe<\/em> \u2013 znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c kompozycje innych tw\u00f3rc\u00f3w zwi\u0105zanych z przedsi\u0119wzi\u0119ciem Elizabeth Carmack. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od brytyjskiej premiery The Tree of Life <\/em>Nigela Osborne\u2019a, kt\u00f3ry po studiach w Oksfordzie kontynuowa\u0142 edukacj\u0119 u Witolda Rudzi\u0144skiego w warszawskiej PWSM i przez pewien czas by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Od lat 90. wykorzystuje swoje do\u015bwiadczenia w pionierskich metodach pracy z dzie\u0107mi naznaczonymi traum\u0105 konflikt\u00f3w: wojen w Bo\u015bni i Hercegowinie, na Kaukazie, na Bliskim Wschodzie, w Afryce Wschodniej, Birmie i Ukrainie. The Tree of Life <\/em>jest owocem jego pracy terapeutycznej z uchod\u017acami w Libanie \u2013 muzycznym spektaklem z\u0142o\u017conym z siedmiu opowie\u015bci o przedmiotach, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y uciekinierom w tu\u0142aczce i odegra\u0142y w ich \u017cyciu istotn\u0105 rol\u0119. Ga\u0142\u0105zka oliwna z sadu ojca; muzu\u0142ma\u0144ski r\u00f3\u017caniec misbaha<\/em> i chrze\u015bcija\u0144ski r\u00f3\u017caniec z Maluli, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy do dzi\u015b m\u00f3wi\u0105 po aramejsku; czerwony kamie\u0144 w kolorze rodzinnego domu i krwi; szkatu\u0142ka z dwiema monetami wybitymi w roku narodzin matki; \u017c\u00f3\u0142ty balonik i zdj\u0119cie chmur \u2013 w ka\u017cdej z tych historii, uj\u0119tych przez Osborne\u2019a w zaskakuj\u0105co lekk\u0105 i przejrzyst\u0105 struktur\u0119, dominuje melodia, oscyluj\u0105ca mi\u0119dzy zachodni\u0105 tonalno\u015bci\u0105 a mikrotonowo\u015bci\u0105 wschodniego makamu, podkre\u015blon\u0105 akompaniamentem arabskiej lutni ud (Rihab Azar). Przy okazji wysz\u0142o na jaw, \u017ce konstrukcja brzmieniowa kwartetu w obecnym sk\u0142adzie opiera si\u0119 na fundamencie wyj\u0105tkowo g\u0119stego g\u0142osu basowego (William Gaunt) i stopniowo rozrzedza si\u0119 ku g\u00f3rze (tenor Jakob Skjoldborg, alt Laura Lamph, sopran Else Torp). Taki dob\u00f3r solist\u00f3w pozwoli\u0142 Hillierowi gra\u0107 nie tylko skal\u0105, ale i barw\u0105 \u2013 ze znakomitym skutkiem w kolejnych utworach.<\/p>\n Dotyczy to zw\u0142aszcza dw\u00f3ch opracowa\u0144 przepi\u0119knej elegii Kallimacha na \u015bmier\u0107 jego przyjaciela, poety Heraklita \u2013 w angielskim t\u0142umaczeniu Williama Johnsona Cory\u2019ego, w 1872 roku wydalonego z Eton za \u201eniestosowny\u201d list do jednego z uczni\u00f3w. Murray Carmack wykorzysta\u0142 j\u0105 jako pretekst do swoistego muzycznego coming outu, nadaj\u0105c swej kompozycji rys bezbrze\u017cnego smutku i zmys\u0142owej melancholii. Drugi Heraclitus<\/em>, autorstwa Howarda Skemptona, powsta\u0142 w 2021 roku, z okazji setnej rocznicy urodzin Carmacka. I z pewno\u015bci\u0105 odwo\u0142uje si\u0119 do pierwowzoru, tworz\u0105c podobny nastr\u00f3j, lecz ca\u0142kiem odmiennymi \u015brodkami \u2013 zwodnicz\u0105 prostot\u0105 formy, konsonansow\u0105 harmonik\u0105, wyeksponowaniem elementu melodycznego.<\/p>\n Arvo P\u00e4rt. Fot. Dorota Kozi\u0144ska<\/p>\n W charakterze interludium przed Berliner Messe <\/em>zabrzmia\u0142a organowa wersja Walking Song <\/em>Kevina Volansa \u2013 w wykonaniu Bowersa-Broadbenta, kt\u00f3ry z wdzi\u0119kiem i swobod\u0105 uwypukli\u0142 zaz\u0119biaj\u0105ce si\u0119 w tym utworze wzorce melodyczno-rytmiczne, nasuwaj\u0105ce nieodparte skojarzenia z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Steve\u2019a Reicha, kt\u00f3ry si\u0119ga\u0142 przecie\u017c do tych samych afryka\u0144skich \u017ar\u00f3de\u0142 inspiracji. A potem otworzy\u0142o si\u0119 ju\u017c muzyczne niebo.<\/p>\n Trudno o lepszy, a zarazem bardziej zr\u00f3\u017cnicowany wewn\u0119trznie przyk\u0142ad P\u00e4rtowskiej techniki tintinnabuli ni\u017c Msza berli\u0144ska<\/em>. Kompozytor nazwa\u0142 ow\u0105 technik\u0119 od \u0142aci\u0144skiego okre\u015blenia dzwonk\u00f3w zatkni\u0119tych na drzewcach i umieszczanych w katolickich bazylikach na znak wi\u0119zi z papie\u017cem. Zredukowa\u0142 w niej materia\u0142 do postaci dw\u00f3ch g\u0142os\u00f3w prowadzonych w swoistym kontrapunkcie: w\u0119druj\u0105cego wok\u00f3\u0142 okre\u015blonego centrum g\u0142osu melodycznego oraz g\u0142osu \u201edzwoneczk\u00f3w\u201d, eksponuj\u0105cego poszczeg\u00f3lne sk\u0142adowe triady harmonicznej. Odkry\u0142 muzyczn\u0105 ascez\u0119, now\u0105 prostot\u0119, czasem uto\u017csamian\u0105 z minimalizmem. Nies\u0142usznie, bo jej istot\u0105 nie jest powtarzanie wzorca, tylko stopniowe odejmowanie tworzywa muzycznego \u2013 na podobie\u0144stwo mistycznego \u201ewyciszenia\u201d,\u00a0praktykowanego przez prawos\u0142awnych mnich\u00f3w-hezychast\u00f3w. I tak si\u0119 sta\u0142o w Berliner Messe<\/em>, kt\u00f3ra w natchnionym wykonaniu Theatre of Voices wprowadzi\u0142a nas w zupe\u0142nie inny wymiar odczuwania rzeczywisto\u015bci. Muzycy wype\u0142nili wol\u0119 P\u00e4rta: pierwszy g\u0142os tintinnabuli brzmia\u0142 jak suma ludzkich niegodziwo\u015bci, drugi \u2013 jak uniwersalne odkupienie win.<\/p>\n Po koncercie wyszli\u015bmy na dziedziniec i jak jeden m\u0105\u017c spojrzeli\u015bmy w g\u00f3r\u0119, gdzie na nocnym niebosk\u0142onie odbywa\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie parada planet. Przez chwil\u0119 mi si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce s\u0142ysz\u0119 dobiegaj\u0105ce z kosmosu d\u017awi\u0119ki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ilekro\u0107 przyje\u017cd\u017cam do Cambridge, tylekro\u0107 nie mog\u0119 si\u0119 nadziwi\u0107 bogactwu tutejszej oferty muzycznej. Tablice og\u0142oszeniowe i ogrodzenia skwer\u00f3w s\u0105 szczelnie zaklejone plakatami wyst\u0119p\u00f3w w ko\u015bcio\u0142ach, salach koncertowych i teatrach \u2013 w wykonaniu miejscowych zespo\u0142\u00f3w i orkiestr, ale te\u017c przyjezdnych artyst\u00f3w, kt\u00f3rych recitale anonsowano by w Polsce jako wydarzenie sezonu. Nie ma tu dnia bez koncertu … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-8693","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8693"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9048,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8693\/revisions\/9048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/RZ04678-web.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n