{"id":8850,"date":"2025-05-27T02:21:06","date_gmt":"2025-05-27T00:21:06","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=8850"},"modified":"2025-05-27T12:07:34","modified_gmt":"2025-05-27T10:07:34","slug":"a-jak-poszedl-syn-na-wojne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=8850","title":{"rendered":"A jak poszed\u0142 syn na wojn\u0119"},"content":{"rendered":"

Kto wie, czy nie by\u0142a to najbardziej oblegana premiera mijaj\u0105cego sezonu na \u015bwiecie. Bilety na wszystkie przedstawienia Walkirii<\/em>, ostatniej produkcji pod batut\u0105 Antonia Pappano, odchodz\u0105cego w chwale po dwudziestu dw\u00f3ch sezonach na czele Royal Opera House, rozesz\u0142y si\u0119 w kilka godzin ju\u017c w styczniu. Szcz\u0119\u015bliwcy nie zrezygnowali z wyprawy do Londynu nawet na wie\u015b\u0107 o wycofaniu si\u0119 Lise Davidsen z partii Zyglindy. Pierwsze zwroty zacz\u0119\u0142y trafia\u0107 do kas dopiero po kilku miesi\u0105cach.<\/p>\n

Pouk\u0142ada\u0142am sobie plany inaczej, zw\u0142aszcza \u017ce liczy\u0142am na ca\u0142o\u015b\u0107 Ringu <\/em>przed ko\u0144cem kadencji Pappano. Przedsi\u0119wzi\u0119cia w re\u017cyserii Barriego Kosky\u2019ego, ze scenografi\u0105 Rufusa Didwiszusa (znakomicie o\u015bwietlon\u0105 przez Alessandra Carlettiego) i w kostiumach projektu Victorii Behr, nie uda\u0142o si\u0119 jednak domkn\u0105\u0107 w planowanym pierwotnie terminie \u2013 przede wszystkim z przyczyn finansowych. Zmieni\u0142am zdanie za namow\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 obdarowana biletem, skuszona go\u015bcin\u0105 i perspektyw\u0105 gor\u0105cej wymiany zda\u0144 w p\u00f3\u0142toragodzinnej przerwie mi\u0119dzy drugim a trzecim aktem, spakowa\u0142am manatki i ruszy\u0142am do Londynu.<\/p>\n

Z\u0142ota Renu<\/em>, przyj\u0119tego przez krytyk\u0119 z mieszanymi uczuciami, nie widzia\u0142am na \u017cywo, ale intuicja podpowiada\u0142a, \u017ce koledzy po fachu nie dostrzegaj\u0105 jeszcze lasu spomi\u0119dzy drzew. Po lekturze pierwszych recenzji z Walkirii<\/em> uzna\u0142am, \u017ce intuicja podpowiada\u0142a mi s\u0142usznie: las zacz\u0105\u0142 nabiera\u0107 kszta\u0142t\u00f3w. Nie spodziewa\u0142am si\u0119 jednak, \u017ce moje oczekiwania wzgl\u0119dem inscenizacji (spe\u0142nione z nawi\u0105zk\u0105) i przypuszczenia, \u017ce zmiana w obsadzie b\u0119dzie zmian\u0105 na lepsze (wyb\u00f3r zast\u0119pczyni Davidsen okaza\u0142 si\u0119 ze wszech miar trafny), zderz\u0105 si\u0119 a\u017c tak mocno z rozczarowaniem proponowan\u0105 przez Pappano koncepcj\u0105 muzyczn\u0105 spektaklu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Soloman Howard (Hunding), Natalya Romaniw (Zyglinda) i Stanislas de Barbeyrac (Zygmunt). Fot. Monika Rittershaus<\/p>\n

Zacznijmy jednak od koncepcji inscenizacyjnej, kt\u00f3ra po Z\u0142ocie Renu <\/em>wzbudzi\u0142a fal\u0119 komentarzy, jakoby Kosky zamierza\u0142 sp\u0142yci\u0107 przes\u0142anie ca\u0142ego Pier\u015bcienia <\/em>do ostrze\u017cenia przed nadci\u0105gaj\u0105c\u0105 katastrof\u0105 klimatyczn\u0105. Sporo w tym winy samego Kosky\u2019ego, kt\u00f3ry nie opar\u0142 si\u0119 pokusie obszernych wyja\u015bnie\u0144, z czego zapami\u0119tano mu przede wszystkim, \u017ce punktem wyj\u015bcia dla jego wizji by\u0142y niedawne po\u017cary buszu, jedne z najtragiczniejszych w historii Australii. Widzowie wzi\u0119li jego s\u0142owa na wiar\u0119 i w pierwszej cz\u0119\u015bci tetralogii skupili si\u0119 przede wszystkim na braku jakichkolwiek odniesie\u0144 do wody, na zw\u0119glonym pniu pot\u0119\u017cnego Jesionu \u015awiata, i prawie nieustannej obecno\u015bci Erdy \u2013 figury um\u0119czonej Matki Ziemi \u2013 w interpretacji s\u0119dziwej aktorki Rose Knox-Peebles, kt\u00f3ra pozostaje na scenie nawet na d\u017awi\u0119kach dobiegaj\u0105cej zza kulis przestrogi \u201eWeiche, Wotan, weiche\u201d.<\/p>\n

Niewykluczone, \u017ce Kosky \u2013 podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 re\u017cyser\u00f3w pracuj\u0105cych etapami nad Pier\u015bcieniem <\/em>\u2013 bacznie ws\u0142uchuje si\u0119 w g\u0142os odbiorc\u00f3w i pod ich wp\u0142ywem wprowadza retusze do pierwotnej koncepcji. Ogl\u0105daj\u0105c Walkiri\u0119<\/em>, nie mog\u0142am si\u0119 jednak oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce od pocz\u0105tku chodzi\u0142o mu o co\u015b wi\u0119cej. \u017be jego tetralogia nie b\u0119dzie publicystyczn\u0105 opowie\u015bci\u0105 o zagro\u017ceniach wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, tylko \u2013 podobnie jak niegdy\u015b u Ch\u00e9reau \u2013 pr\u00f3b\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej redefinicji mitu zredefiniowanego wcze\u015bniej przez samego Wagnera. Ze Z\u0142otem Renu <\/em>zawsze jest k\u0142opot: to w gruncie rzeczy niezwykle skondensowane wprowadzenie do w\u0142a\u015bciwego dramatu, kt\u00f3ry rozpoczyna si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Walkirii. <\/em>O tym, \u017ce opowiedziana w niej historia jest najbardziej ludzka z ca\u0142ego Pier\u015bcienia<\/em>, pisa\u0142am ju\u017c po wielekro\u0107. Kosky przesun\u0105\u0142 wszak\u017ce akcenty: zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce wszystkie szokuj\u0105ce aspekty tej narracji \u2013 kazirodcza mi\u0142o\u015b\u0107 W\u00f6lsung\u00f3w, niemal r\u00f3wnie kazirodcza fascynacja Brunhildy jej przyrodnim bratem Zygmuntem, i okrutne, cho\u0107 przeniesione na Hundinga synob\u00f3jstwo, kt\u00f3rego Wotan dopuszcza si\u0119 w imi\u0119 specyficznie rozumianej racji stanu \u2013 wynikaj\u0105 z konieczno\u015bci mitu, w kt\u00f3rym Wagner skupi\u0142 jak w soczewce ca\u0142e z\u0142o w\u0142asnej epoki. Takie rzeczy dziej\u0105 w czasach, kiedy \u015bwiat si\u0119 pali. Historia zn\u00f3w zatoczy\u0142a ko\u0142o. Dlatego Kosky uczyni\u0142 swoj\u0105 Walkiri\u0119 <\/em>opowie\u015bci\u0105 o jak najbardziej wsp\u00f3\u0142czesnej wojnie \u2013 sytuacji granicznej, kt\u00f3rej nie jest w stanie poj\u0105\u0107 nikt, kto jej nie do\u015bwiadczy\u0142. Sytuacji wyzwalaj\u0105cej najgorsze instynkty zar\u00f3wno w oprawcach, jak i w ofiarach.<\/p>\n

Dyskretna, acz nieust\u0119pliwa obecno\u015b\u0107 Erdy \u2013 tym razem w osobie r\u00f3wnie s\u0119dziwej aktorki Illony Linthwaite \u2013 cho\u0107 z pozoru na przek\u00f3r intencjom kompozytora, w istocie pomaga wnikn\u0105\u0107 dzisiejszemu odbiorcy w g\u0142\u0119boki humanizm Walkirii<\/em>. Tajemnicza istota, ulepiona przez Wagnera z kilku b\u00f3stw z sag nordyckich i poda\u0144 zebranych przez braci Grimm, w wersji Kosky\u2019ego nie zapad\u0142a z powrotem w sen po wyg\u0142oszeniu proroctwa ze Z\u0142ota Renu. <\/em>Trwa nadal w letargu, wszystkowiedz\u0105ca, a zatem bezsilna. O tym, co skrywa si\u0119 pod pow\u0142ok\u0105 kruchego, przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spektaklu obna\u017conego cia\u0142a Erdy, mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107 z maluj\u0105cej si\u0119 na jej twarzy udr\u0119ki. To nie tylko Matka Ziemia i matka Brunhildy. To wsp\u00f3\u0142czuj\u0105ca rodzicielka wszystkiego, co na tym \u015bwiecie \u017cyje i w imi\u0119 w\u0142asnego przetrwania odbiera \u017cycie innym. To z jej odr\u0119twia\u0142ych r\u0105k Zygmunt wyjmuje kwiaty zwiastuj\u0105ce wiosn\u0119 W\u00f6lsung\u00f3w. To z jej \u0142ona, zro\u015bni\u0119tego z pot\u0119\u017cnym jesionem, Zygmunt wyrywa obiecany mu przez ojca miecz. To Erda rozpaczliwym gestem oswaja Zygmunta ze \u015bmierci\u0105, wpychaj\u0105c mu w obj\u0119cia na p\u00f3\u0142 zw\u0119glone zw\u0142oki wojownika. To ona b\u0119dzie czuwa\u0142a nad ukaran\u0105 przez Wotana Brunhild\u0105.<\/p>\n

Erda bezradnie patrzy na wojn\u0119, kt\u00f3rej obraz w uj\u0119ciu Kosky\u2019ego i Didwiszusa przywodzi na my\u015bl wstrz\u0105saj\u0105ce skojarzenia z obecn\u0105 inwazj\u0105 Rosji na Ukrain\u0119. Nie tylko dlatego, \u017ce przera\u017cony, zaszczuty jak zwierz\u0119 Zygmunt wpada na scen\u0119 w b\u0142\u0119kitnej koszulce i \u017c\u00f3\u0142tej bluzie z kapturem. Ten nieco zbyt oczywisty gest schodzi na plan dalszy wobec fenomenalnej roboty re\u017cyserskiej, ods\u0142aniaj\u0105cej prawdziwe pok\u0142osie wszelkich konflikt\u00f3w zbrojnych. Objawy stresu pourazowego zdradzaj\u0105 nie tylko Zyglinda i Zygmunt, ale te\u017c s\u0142u\u017c\u0105cy po drugiej stronie barykady Hunding, kt\u00f3ry maskuje sw\u0105 traum\u0119 niewyobra\u017caln\u0105 pogard\u0105 i agresj\u0105. Pod pozornym spokojem steruj\u0105cych t\u0105 wojn\u0105 bog\u00f3w kryje si\u0119 paniczny l\u0119k przed utrat\u0105 w\u0142adzy. Walkirie, pchaj\u0105c przed sob\u0105 na w\u00f3zkach stosy rozk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 trup\u00f3w \u2013 jakby nie zwioz\u0142y ich z pola bitwy, tylko ekshumowa\u0142y z masowego grobu \u2013 zachowuj\u0105 si\u0119 niczym ogarni\u0119te sza\u0142em Menady: albo kobiety, kt\u00f3re pod wp\u0142ywem wojennych potworno\u015bci ca\u0142kiem postrada\u0142y zmys\u0142y.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Elisabet Strid (Brunhilda). Fot. Monika Rittershaus<\/p>\n

Kosky umiej\u0119tnie lawiruje mi\u0119dzy dos\u0142owno\u015bci\u0105 a symbolem. Okaleczony przez Wotana jesion jest na scenie r\u00f3wnie wszechobecny jak Erda. Mo\u017cna go rozpozna\u0107 w tworzywie sprz\u0119t\u00f3w z chaty Hundinga. Kiedy Zygmunt wyci\u0105gnie miecz ze \u015bciany domu swego przysz\u0142ego zab\u00f3jcy, zrozumiemy, \u017ce mamy przed sob\u0105 zaledwie fragment niemo\u017cliwego do ogarni\u0119cia wzrokiem pnia drzewa. To w jego przepastnych zakamarkach Zyglinda chowa si\u0119 przed wstydem po kazirodczej nocy z bratem bli\u017aniakiem. W\u0142\u00f3czni\u0105 wyciosan\u0105 z jesionowej ga\u0142\u0119zi Wotan przytrzyma Zygmunta i pomo\u017ce Hundingowi doko\u0144czy\u0107 najkoszmarniejszy akt rzezi, jaki kiedykolwiek widzia\u0142am na scenie. To jesion przyjmie w swe popalone wn\u0119trze Brunhild\u0119 i zn\u00f3w stanie w ogniu wznieconym przez ojca bog\u00f3w.<\/p>\n

W pami\u0119\u0107 widz\u00f3w wryj\u0105 si\u0119 te\u017c odg\u0142osy zwierz\u0119cego strachu, przejmuj\u0105ce obrazy samotno\u015bci, w\u0142adzy i przemocy, widoczne w oczach bohater\u00f3w i ledwie zaakcentowanych, a jednak wymownych zmianach wyrazu ich twarzy \u2013 jak w trzecim akcie, w dialogu Brunhildy z Wotanem, kt\u00f3ry na chwil\u0119 traci rezon i nie potrafi ukry\u0107 konsternacji, \u017ce c\u00f3rka przejrza\u0142a go na wskro\u015b. Z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna dyskutowa\u0107 z koncepcj\u0105 sceniczn\u0105 Kosky\u2019ego. Nie spos\u00f3b zlekcewa\u017cy\u0107 mistrzostwa jego roboty re\u017cyserskiej, imponuj\u0105cej nawet w kategoriach teatru dramatycznego, a co dopiero w kontek\u015bcie pracy ze \u015bpiewakami.<\/p>\n

A tych Pappano zebra\u0142 w obsad\u0119 jak z marze\u0144, dodatkowo zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 obecno\u015bci\u0105 Natalyi Romaniw, kt\u00f3ra zast\u0105pi\u0142a Lise Davidsen, debiutuj\u0105c w partii Zyglindy. Romaniw mia\u0142am szcz\u0119\u015bcie us\u0142ysze\u0107 na \u017cywo po raz pierwszy dziewi\u0119\u0107 lat temu, jeszcze zanim odkry\u0142a j\u0105 krytyka brytyjska \u2013 jako Obc\u0105 Ksi\u0119\u017cniczk\u0119 w Rusa\u0142ce <\/em>w Glasgow. Ju\u017c wtedy zachwyci\u0142am si\u0119 jej pot\u0119\u017cnym, a mimo to klarownym i okr\u0105g\u0142ym sopranem, kt\u00f3ry od tamtej pory zyska\u0142 jeszcze pi\u0119kniejsze, zniewalaj\u0105co liryczne brzmienie \u2013 w po\u0142\u0105czeniu z nieprzeci\u0119tn\u0105 inteligencj\u0105 i wra\u017cliwo\u015bci\u0105 artystki predestynuj\u0105ce j\u0105 do tej szczeg\u00f3lnej roli w dorobku Wagnera, z kt\u00f3rej Davidsen moim zdaniem \u201ewyros\u0142a\u201d ju\u017c kilka lat temu. Nie potrafi\u0119 te\u017c sobie wyobrazi\u0107 norweskiej \u015bpiewaczki jako bli\u017aniaczej siostry Zygmunta, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem postaciowym, jak i wokalnym, bo Stanislas de Barbeyrac, od pocz\u0105tku uwzgl\u0119dniony w obsadzie, dysponuje najprawdziwszym tenorem lirico spinto<\/em>, o przepi\u0119knej z\u0142ocistej barwie i zadatkach na \u015bwietny g\u0142os dramatyczny, aczkolwiek w dawnym stylu. Inna rzecz, \u017ce oboje protagoni\u015bci nie zdo\u0142ali rozwin\u0105\u0107 skrzyde\u0142 w pierwszym akcie, dziwacznie st\u0142umionym w uj\u0119ciu Pappano, ale jeszcze do tego wr\u00f3c\u0119. W akcie drugim okazali ju\u017c pe\u0142ni\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci, a fraza Zyglindy \u201eO hehrstes Wunder!\u201d w akcie trzecim wystrzeli\u0142a pod pu\u0142ap teatru z tak \u015bwietlist\u0105 moc\u0105, \u017ce wszystkim dech w piersiach zapar\u0142o. Znakomitym Hundingiem okaza\u0142 si\u0119 Soloman Howard, obdarzony przera\u017caj\u0105co mrocznym, idealnym do tej partii basem, kt\u00f3rego si\u0142\u0119 wyrazu dodatkowo spot\u0119gowa\u0142a koncepcja Kosky\u2019ego. Z rol\u0105 Fryki doskonale poradzi\u0142a sobie Marina Prudenskaya, dysponuj\u0105ca mezzosopranem do\u015b\u0107 ostrym, ale wystarczaj\u0105co autorytatywnym i obiektywnym w brzmieniu, by w dialogu z r\u00f3wnie zimnym i odpychaj\u0105cym Wotanem podnie\u015b\u0107 sp\u00f3r obojga na poziom wy\u017cszy ni\u017c zwyk\u0142a k\u0142\u00f3tnia ma\u0142\u017ce\u0144ska. Wspomniany Wotan w osobie Christophera Maltmana wywar\u0142 na mnie znacznie wi\u0119ksze wra\u017cenie, ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142am. Elastyczny, pi\u0119knie wyr\u00f3wnany w rejestrach baryton angielskiego \u015bpiewaka, barwny i wy\u015bmienity artykulacyjnie, pozwoli\u0142 mu wykreowa\u0107 posta\u0107 tyle\u017c odra\u017caj\u0105c\u0105, ile nieodpart\u0105 \u2013 czyste z\u0142o, \u015bwiadomie uwydatnione \u015brodkami muzycznymi, bez uciekania si\u0119 do nadu\u017cywanej ostatnio, zatr\u0105caj\u0105cej o karykatur\u0119 maniery \u015bpiewu charakterystycznego. Niezwykle przekonuj\u0105c\u0105 Brunhild\u0105 \u2013 dziewcz\u0119c\u0105, pe\u0142n\u0105 energii, a zarazem znakomit\u0105 technicznie \u2013 okaza\u0142a si\u0119 szwedzka sopranistka Elisabet Strid. W tym przedstawieniu nawet o\u015bmioosobowa grupa Walkirii zyska\u0142a i\u015bcie kr\u00f3lewsk\u0105 obsad\u0119 \u2013 na czele z Lee Bisset, pami\u0119tn\u0105 Izold\u0105 z Longborough (Gerhilda), Maid\u0105 Hundeling w partii Helmwigi i znakomit\u0105 Rhond\u0105 Browne jako Schwertleite.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Scena zbiorowa z trzeciego aktu. Fot. Monika Rittershaus<\/p>\n

Szkopu\u0142 w tym, \u017ce Pappano \u2013 trudno mi rozstrzygn\u0105\u0107 dlaczego, czy z potrzeby odr\u00f3\u017cnienia si\u0119 od innych mistrz\u00f3w batuty, czy te\u017c z pokusy \u201eprzystawienia\u201d tw\u00f3rczo\u015bci Wagnera do r\u00f3wnoleg\u0142ych pr\u0105d\u00f3w w muzyce w\u0142oskiej \u2013 poprowadzi\u0142 Walkiri\u0119 <\/em>jak oper\u0119 numerow\u0105, niczym szkic do mediola\u0144skiej wersji Don Carlosa <\/em>albo p\u00f3\u017aniejszej o trzy lata premiery Otella <\/em>w La Scali. Nie sprawdzi\u0142o si\u0119 to ju\u017c w pierwszym akcie, na poziome mikroformy, kiedy zamaszysta Wagnerowska opowie\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a grz\u0119zn\u0105\u0107 w niespodziewanych zatrzymaniach narracji, t\u0142umi\u0105c werw\u0119 \u015bpiewak\u00f3w, odsuwaj\u0105c na dalszy plan kulminacje nios\u0105ce naprz\u00f3d t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119. Nadzieja wr\u00f3ci\u0142a w fenomenalnie poprowadzonym wst\u0119pie do drugiego aktu, zgas\u0142a jednak definitywnie w akcie trzecim, po niemrawym i niezbyt precyzyjnym Cwa\u0142owaniu Walkirii. Co jednak najistotniejsze, w uj\u0119ciu Pappano zgin\u0119\u0142y kluczowe elementy utworu: nie wybrzmia\u0142 ekstatyczny fina\u0142 pierwszego aktu, w wielu miejscach przepad\u0142a misterna gra nawracaj\u0105cych motyw\u00f3w, po ko\u0144cowym wezwaniu \u201eLoge, h\u00f6r! Lausche hieher!\u201d ogniki ledwie pe\u0142ga\u0142y, zamiast wybuchn\u0105\u0107 w orkiestrze feeri\u0105 p\u0142omieni.<\/p>\n

Szkoda tak m\u0105drze wystawionego i wspaniale za\u015bpiewanego arcydzie\u0142a. Szkoda, \u017ce tak znakomity dyrygent nie po\u017cegna\u0142 si\u0119 z publiczno\u015bci\u0105 oper\u0105 bli\u017csz\u0105 jego sercu. Szkoda wreszcie, \u017ce nikt mu nie wytkn\u0105\u0142 tej b\u0142\u0119dnej decyzji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kto wie, czy nie by\u0142a to najbardziej oblegana premiera mijaj\u0105cego sezonu na \u015bwiecie. Bilety na wszystkie przedstawienia Walkirii, ostatniej produkcji pod batut\u0105 Antonia Pappano, odchodz\u0105cego w chwale po dwudziestu dw\u00f3ch sezonach na czele Royal Opera House, rozesz\u0142y si\u0119 w kilka godzin ju\u017c w styczniu. Szcz\u0119\u015bliwcy nie zrezygnowali z wyprawy do Londynu nawet na wie\u015b\u0107 o … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-8850","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8850"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8866,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8850\/revisions\/8866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}